V Ka 1479/16

<p>Sygn. akt V Ka 1479/16</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">G. P.</span> został oskarżony o to, że:</p> <p>1.  jako właściciel <span class="anon-block"> firmy (...)</span> w okresie od października 2010 roku do 17 lutego 2011 roku w lokalu <span class="anon-block">N.</span> przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> urządzał i prowadził gry o charakterze losowym na trzech automatach do gier losowych bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, wbrew obowiązkowi wynikającemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych</a> tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> </p> <p>2.  jako właściciel <span class="anon-block"> firmy (...)</span> w okresie od sierpnia 2011 roku do 10 listopada 2011 roku w lokalu <span class="anon-block">N.</span> przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> urządzał i prowadził gry o charakterze losowym na trzech automatach do gier losowych bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, wbrew obowiązkowi wynikającemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych</a> tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> </p> <p>Wyrokiem z dnia 2 marca 2016 roku Sąd Rejonowy w Łowiczu uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów.</p> <p>Wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył w całości apelacją na niekorzyść oskarżonego Naczelnik Urzędu Celnego II w <span class="anon-block">Ł.</span> zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:</p> <p>a.  obrazę przepisu prawa materialnego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a>, polegającą na błędnym przyjęciu, że przepis ten, jako mający charakter blankietowy, nie może być wypełniony przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a> i jednocześnie nie może stać się podstawą odpowiedzialności oskarżonego oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 4)">art. 4</a> znowelizowanej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a> polegający na przyjęciu, że przepis ten wprowadza okres przejściowy uniemożliwiający uznanie zachowania oskarżonego za karalne;</p> <p>1.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez uznanie, że <span class="anon-block">G. P.</span> działał w usprawiedliwionym przeświadczeniu braku bezprawności swego zachowania,</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty Naczelnik Urzędu Celnego II w <span class="anon-block">Ł.</span> wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja Naczelnika Urzędu Celnego II w <span class="anon-block">Ł.</span> była zasadna.</p> <p>Sąd Rejonowy błędnie uznał, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a> stanowi przepis techniczny, który winien podlegać obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej stosownie do art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego.</p> <p>Dokonując wykładni przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 1)">art. 1</a> przedmiotowej dyrektywy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczeniem z dnia 13 października 2016 r., w sprawie C 303/15, udzielając odpowiedzi na pytanie prejudycjalne Sądu Okręgowego w Łodzi stwierdził, iż art. 1 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. 1998, L 204, s. 37 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 20, s. 337), zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6)">art. 6 ustawy o grach hazardowych</a>, nie wchodzi w zakres pojęcia „przepisów technicznych” w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi notyfikacji. Przepisy krajowe, które ograniczają się do ustanowienia warunków zakładania przedsiębiorstw lub świadczenia usług przez przedsiębiorstwa, jak na przykład przepisy poddające wykonywanie jakiejś działalności zawodowej uprzedniemu uzyskaniu zezwolenia (w tym przypadku koncesji), nie stanowią przepisów technicznych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 1;art. 1 pkt. 11)">art. 1 pkt 11</a> dyrektywy 98/34 (zob. podobnie wyrok z dnia 4 lutego 2016 r., <span class="anon-block">I.</span>, C‑336/14, EU:C:2016:72, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo).</p> <p>Argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego o braku możliwości stosowania wobec oskarżonego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a> z uwagi na jego techniczny charakter i brak notyfikacji Komisji Europejskiej nie mogły zatem zostać uznane za trafne.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a> przewiduje wymóg prowadzenia działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.</p> <p>Naruszenie obowiązku wynikającego z tego przepisu może wypełniać blankietową normę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> skutkując odpowiedzialności karną za zarzucane oskarżonym zachowanie.</p> <p>Uniewinnienie oskarżonego w oparciu o przyjęcie, że zarzucane mu czyny nie wypełniały ustawowych znamion czynu zabronionego było zatem błędne.</p> <p>Jako nie zasługujące na uwzględnienie należało uznać stwierdzenie Sądu Rejonowego dotyczące błędu co do prawa z uwagi na usprawiedliwioną nieświadomość karalności zachowania oskarżonego związanego z naruszeniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a>.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 ()">Ustawa Kodeks karny skarbowy</a> jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawa o grach hazardowych</a> nigdy nie zostały skutecznie wyeliminowane z porządku prawnego np. poprzez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, co miałoby wywoływać przekonanie o niekaralności zachowania objętego dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> </p> <p>Redakcja przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> jak i przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a> jest jasna i nie może budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> penalizuje zachowanie polegające na urządzaniu lub prowadzeniu gry losowej, gry na automacie lub zakładu wzajemnego wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia. Poprzez odesłanie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a> stanowi on zatem normę blankietową. Brak jest przy tym jakichkolwiek wątpliwości co do jego jasności redakcyjnej.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a>, którego techniczny charakter wykluczył <span class="anon-block"> (...)</span> w orzeczeniu w sprawie C- 303/15, przewiduje wymóg prowadzenia działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Także w zakresie redakcji i wykładni tego przepisu nie można odpowiedzialnie wskazać na występowanie wątpliwości, które utrudniałyby jego wykładnię.</p> <p>Kwestia skutków ewentualnego braku notyfikacji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a>, polegających na niemożności jego stosowania w konkretnej sprawie przy założeniu, że potencjalnie mógłby on mieć charakter techniczny, w realiach przedmiotowej sprawy nie może być interpretowana jako błąd co do prawa lub błąd co do wykładni skutkujący nieodpowiedzialnością oskarżonych. Jedyną instytucją powołaną do legalnej wykładni przepisów prawa europejskiego jest bowiem Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oskarżony w przedmiotowej sprawie nie podejmował żadnych czynności mających na celu uzyskanie od Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie co do ewentualnego technicznego charakteru przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a>. Nie powstrzymał się także ze swoją działalnością do czasu udzielenia takiej odpowiedzi, co najmniej godząc się na to, że swoim zachowaniem narusza przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a>, a przez to popełnia przestępstwo skarbowe z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.k.s.</a> Świadomość ta w odniesieniu do <span class="anon-block">G. P.</span> była tym większa, że posiadał on wiedzę z zakresu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a> wynikającą ze zdania odpowiedniego egzaminu w Ministerstwie Finansów i uzyskania świadectwa zawodowego.</p> <p>Do czasu popełnienia czynów zarzucanych oskarżonemu nie zostało wydane żadne orzeczenie Sądu Najwyższego ani Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego można byłoby wywodzić wniosek o braku możliwości stosowania wobec oskarżonego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych</a>.</p> <p>Wątpliwości co do ewentualnego technicznego charakteru przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 14)">art. 6 ust. 1 i art. 14 ustawy o grach hazardowych</a> pojawiły się w orzecznictwie najwyższej instancji dopiero znacznie później. Nie jest zatem logicznie uprawnione wyciąganie z tych orzeczeń usprawiedliwionego przekonania oskarżonego o braku możliwości stosowania przepisów uchwalonej zgodnie z polskim porządkiem prawnym i nieuchylonej ustawy.</p> <p>Błędna była również wykładnia Sądu Rejonowego dotycząca przepisu art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawy o grach hazardowych</a> (Dz.U. z 2015 r. poz. 1201). Przewidziany tym przepisem okres dostosowawczy dotyczy nie wszelkich podmiotów prowadzących gry na automatach do gier losowych bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gry, ale dotyczy wyłącznie tych podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092011540" title="Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ()">ustawą o grach hazardowych</a> w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. na podstawie koncesji albo zezwolenia (zob. postanowienie SN z dnia 28 kwietnia 2016 r., I KZP 1/16).</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu w Łowiczu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy uwzględni wykładnię art. 1 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. 1998, L 204, s. 37 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 20, s. 337), zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., wynikającą z orzeczenia <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie C 303/15 oraz dokona ponownej oceny zachowania oskarżonego pod kątem realizacji znamion zarzucanych mu przestępstw.</p> </div>