IV U 891/16
Sądy powszechne2016-12-20
Sygnatura
IV U 891/16
Data orzeczenia
2016-12-20
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Kazimierz Kostrzewa (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IV U 891/16</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 20 grudnia 2016 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy w Tarnowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa</p>
<p>Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 roku w Tarnowie na rozprawie</p>
<p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">J. G.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>
</p>
<p>z dnia 26 sierpnia 2016 roku nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>w sprawie <span class="anon-block">J. G.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>
</p>
<p>o prawo do emerytury</p>
<p>oddala odwołanie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt IV U 891/16</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->wyroku z dnia 20 grudnia 2016 roku</strong>
</p>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> decyzją z dnia 26.08.2016r. odmówił <span class="anon-block">J. G.</span> przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu swej decyzji organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie spełnia przesłanek przyznania emerytury określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 z póź. zm.), bowiem na dzień 01.01.1999r. nie udowodnił łącznej sumy okresów składkowych i nieskładkowych wynoszącej co najmniej 25 lat.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. G.</span> w odwołaniu od tej decyzji domagał się jej zmiany i przyznania emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ ma wymagany okres zatrudnienia. Domagał się uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców od <span class="anon-block">(...)</span> do 22.09.1974r., kiedy to uczęszczał do szkoły.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny: </strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">J. G.</span> <span class="anon-block">urodzony w dniu (...)</span>, w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. ukończył 60 lat. Na dzień 01.01.1999r. legitymuje się okresem zatrudnienia wynoszącym 24 lata, 7 miesięcy i 18 dni okresów składkowych, nieskładkowych oraz uzupełniających. Odwołujący w dniu 18.07.2016r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury. Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.</p>
<p>Odwołujący w okresie od 23.09.1974r. do 31.07.1997r. pracował w <span class="anon-block"> przedsiębiorstwie (...) S.A.</span> na stanowisku elektromontera instalacji elektrycznych i przemysłowych. W postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym <span class="anon-block">J. G.</span> udowodnił co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył odwołującemu okres od 23.09.1974r. do 27.06.1993r. w wymiarze 18 lat i 7 miesięcy do okresu pracy w szczególnych warunkach.</p>
<p>Rodzice odwołującego <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">W. G.</span> posiadali w okresie od <span class="anon-block">(...)</span> do 22.09.1974r. gospodarstwo rolne o powierzchni 7,56 ha położone w miejscowości <span class="anon-block">N.</span>. Odwołujący w okresie od 01.09.1971r. do 12.06.1974r. był uczniem <span class="anon-block"> (...) Szkoły Zawodowej Nr (...)</span>- Wydział Dokształcający w <span class="anon-block">T.</span>. Okres pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców został zaliczony do stażu pracy jako okres uzupełniający, określony w art. 10 ust 1 pkt 3 ustawy emerytalnej w wymiarze 22 dni: od 01.09.1974r. do 22.09.1974r. – w zakresie, w jakim nie pokrywa się z uwzględnionym okresem składkowym, tj. okresem zatrudnienia <span class="anon-block">J. G.</span> w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> jako uczeń praktycznej nauki zawodu od 01.09.1971r. do 31.08.1974r.</p>
<p>(dowód: - zaświadczenie Urzędu Gminy <span class="anon-block">L.</span> z dnia 15.06.2016r. – k. 7 as,</p>
<p>- kserokopia świadectwa pracy wystawionego przez <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>S.A. z dnia 06.11.2002r. – k. 14 as,</p>
<p>- oświadczenie <span class="anon-block">J. G.</span> – k. 11 III cz. ar)</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd rozważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czy <span class="anon-block">J. G.</span> przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1)">art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:</p>
<p>1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz</p>
<p>2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.</p>
<p>Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.</p>
<p>Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (art. 32;art. 32 ust. 4)">art. 32 ust.4</a> stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:</p>
<p>1)
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;</p>
<p>2)
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p>
<p>Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czy odwołujący spełnia przesłankę posiadania 25-letniego okresu składkowego, nieskładkowego i uzupełniającego. Odwołujący domagał się uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od <span class="anon-block">(...)</span>. do 22.09.1974r r. tj. w czasie nauki oraz w wakacje w zakresie niezbędnym do posiadania 25-letniego okresu uprawniającego do emerytury.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 10;art. 10 ust. 1;art. 10 ust. 1 pkt. 1)">art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 56)">art. 56</a>, jak okresy składkowe:</p>
<p>1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,</p>
<p>2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,</p>
<p>3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,</p>
<p>jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.</p>
<p>Z kolei art. 11 stanowi, że jeżeli okresy, o których mowa w art. 6, 7 i 10, zbiegają się w czasie, przy ustalaniu prawa do świadczeń określonych w ustawie uwzględnia się okres korzystniejszy.</p>
<p>W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna ze stanem faktycznym i odpowiada prawu. Odwołujący, mimo, że spełnia warunek co do wieku oraz spełnia warunek co do wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych, to nie spełnia warunku odnośnie łącznej sumy co najmniej 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających. Odwołujący wykazał jedynie 24 lata, 7 miesięcy i 18 dni. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze zbiegiem okresu składkowego wymienionego w art. 6 ustawy emerytalnej, czyli zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z uzupełniającym okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców wymienionym w art. 10 ust 1 pkt 3 powyższej ustawy. Niemożliwym jest zaliczenie odwołującemu całości żądanego okresu od <span class="anon-block">(...)</span>. do 22.09.1974r. – tj. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, ponieważ w znakomitej części ten okres pokrywa się z okresem ubezpieczenia z powodu zatrudnienia, a więc zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 11)">art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem Sądu Najwyższego – te okresy zbiegające się nie podlegają sumowaniu i należy brać pod uwagę okres korzystniejszy, a nie i jeden i drugi. W powyższym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zastosował przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 11)">art. 11</a> wyżej przytoczonej ustawy, zgodnie z którym jeżeli okresy, o których mowa w art. 6, 7, 10 zbiegają się w czasie, przy ustalaniu prawa do świadczeń określonych w ustawie uwzględnia się okres korzystniejszy. Zbiegające się w czasie okresy składkowe, nieskładkowe i pracy rolniczej nie podlegają sumowaniu przy obliczaniu okresów ubezpieczenia wymaganych do ustalenia prawa do świadczeń emerytalnych. Stąd też z tego okresu ZUS zaliczył na podstawie art. 10 ust 1 pkt 3 jedynie 22 dni w tym zakresie, w jakim nie pokrywa się on z okresem składkowym wynikającym z zatrudnienia odwołującego w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> i Elektroinstalatorstwa w <span class="anon-block">T.</span>.</p>
<p>Ponadto na rozprawie w dniu 20.12.2016r. pełnomocnik odwołującego wniósł o zaliczenie do łącznej sumy okresów składkowych okresu od dnia 06.09.1995r. do 31.07.1997r., przedkładając na tę okoliczność świadectwo pracy z dnia 06.11.2002r. wystawione przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Nadto podniósł, że okres od 06.09.1995r. do 31.07.1978r. nie został zaliczony przez ZUS do sumy okresów składkowych i nieskładkowych dodając, że są to okresy urlopów dewizowych. W toku rozprawy w dniu 20.12.2016r. odwołujący wyjaśnił, że wskazany przez jego pełnomocnika okres od 06.09.1995r. do 31.07.1997r. jest okresem podczas którego przebywał on na urlopie bezpłatnym, a nie na urlopie dewizowym. Dodał, że w w/w okresie wyjechał do pracy za granicę i tam pracował „na czarno”.</p>
<p>W rozpatrywanej sprawie do stażu pracy nie zostały zaliczone okresy urlopów dewizowych od 07.05.1983r. do 10.06.1983r. i od 19.10.1990r. do 19.11.1990r. oraz okresy urlopów bezpłatnych od 11.06.1995r. do 01.08.1995r. i od 07.09.1995r. do 31.07.1997r. Okres urlopu bezpłatnego nie jest ani okresem składkowym ani nieskładkowym, ale jest okresem zawieszenia w zatrudnieniu, stąd nie może być zaliczony do sumy okresów składkowych i nieskładkowych. Ponadto za okres urlopu bezpłatnego od 07.09.1995r. do 31.07.1997r. udzielonego wnioskodawcy przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> nie został przedłożony dokument potwierdzający, że w czasie powyższego urlopu bezpłatnego wnioskodawca był zatrudniony w innym zakładzie pracy.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze należało oddalić odwołanie <span class="anon-block">J. G.</span> od zaskarżonej decyzji z dnia 26.08.2016r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> i powołanych przepisów prawa materialnego, ponieważ nie spełnia on jednej z przesłanek niezbędnych do przyznania prawa do emerytury wskazanej w przytoczonych wyżej przepisach tj. nie udowodnił posiadania 25-letniego stażu pracy uprawniającego do emerytury. Do przyznania świadczenia emerytalnego konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek łącznie.</p>
</div>