Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I C 252/16

Sądy powszechne2016-12-21
Sygnatura
I C 252/16
Data orzeczenia
2016-12-21
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Katarzyna Karpińska (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt:<strong> <!-- --> I</strong> C 252/16</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 21 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSR Katarzyna Karpińska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Kamila Salamońska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. w Toruniu</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I. zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">P. W.</span> kwotę 13.185,61 zł (trzynaście tysięcy sto osiemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt jeden groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 maja 2015r. do dnia zapłaty;</p> <p>II. w pozostałej części powództwo oddala;</p> <p>III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 688,83 zł (sześćset osiemdziesiąt osiem złotych osiemdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>IV. nakazuje pobrać od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.716,35 zł (tysiąc siedemset szesnaście złotych trzydzieści pięć groszy) tytułem zwrotu połowy kosztów opinii biegłego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 252/16</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">P. W.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> kwoty 21.796 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie za okres od 19 lutego 2006 r. do 19 lutego 2016 r. z nieruchomości położonej w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 maja 2015 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 4.800 zł.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż jest właścicielem działki położonej w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, którą nabył na podstawie umowy darowizny z 4.11.1998 r. Zaznaczył, iż w 1982 r. przedsiębiorstwo energetyczne na jego nieruchomości wybudowało infrastrukturę energetyczną na która składa się linia napowietrzna średniego napięcia 15kV wsparta na słupie żelbetonowym Powód zaznaczył, iż zarówno on jak i jego rodzice nie wyrazili zgody na lokalizację i istnienie instalacji. Nieruchomość nie jest również obciążona służebnością przesyłu. Dodał, iż pismem z 12.05.2015 r. wezwał pozwanego do przesunięcia linii bądź zapłaty kwoty 200 zł tytułem miesięcznego wynagrodzenia za służebność przesyłu oraz odszkodowania w wysokości 30.000 zł. Powód wskazał, iż nie ma przesłanek do stwierdzenia zasiedzenia przez pozwanego służebności przesyłu. Pozwany nie posiadał żadnego tytułu prawnego do korzystania z gruntu, przez co był posiadaczem samoistnym służebności w złej wierze i jest zobligowany do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości za okres poprzedzający ustanowienie na niej ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>. Podkreślił, iż przysługuje mu wynagrodzenia za 10 lat poprzedzających wytoczenie powództwa. Powód wskazał, iż określona przez niego kwota miesięcznego wynagrodzenia wynika z wyliczeń przeprowadzonych przez mgr inż. <span class="anon-block">D. J.</span>. Na wyliczoną kwotę wpływ miał fakt, iż nieruchomość stanowi posesję budowalną, tym samym wynagrodzenie musi być wyższe niż rekompensata dla gruntów rolnych. Dodał, iż linia napowietrzna istotnie zmniejsza funkcjonalność nieruchomości.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany uznał roszczenie powoda co do kwoty 10.967,61 zł z ustawowymi odsetkami o dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty , wniósł o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż kwota dochodzona pozwem jest wygórowana i nie znajduje uzasadnienia, a powołany przez powoda wycena stanowi jedynie dokument prywatny. Zaznaczył iż długość linii napowietrznej wynosi 58m a szerokość pasa 6,2 m. Powierzchnia pasa służebności na nieruchomości powoda wynosi 360 m<sup> <!-- -->2</sup>. Wskazał, iż może być zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości jedynie w tym zakresie, inne ograniczenia wynikające m.in. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą obciążać pozwanego. Pozwany dodał, iż powód nie wezwał jej do zapłaty. W jego ocenie za wezwanie nie można uznać pisma z dnia 12 maja 2015 r.</p> <p>W piśmie z dnia 26.04.2016 r. powód potrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia. Podkreślił, iż pismo z dnia 12.05.2015 r. należy traktować jako wezwanie do zapłaty a nie propozycję rozwiązania tymczasowego problemu. Nie zgodził się z przyjętą przez pozwanego powierzchnią pasa służebności oraz stanowiskiem, iż ograniczenia budowlane wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą rzutować na szerokość pasa służebności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> byli właścicielami nieruchomości położonej w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">działka nr (...)</span>. W 1982 r. na terenie nieruchomości poprzednik prawny <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> posadowił infrastrukturę energetyczną w postaci linii napowietrznej średniego napięcia 15 kV oraz słupa żelbetonowego.</p> <p>Bezsporne.</p> <p>Umową darowizny z dnia 4 listopada 1998 r. <span class="anon-block">P. W.</span> nabył na własność nieruchomość położoną przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>Dowód: akt notarialny k. 23-24v</p> <p>Zarówno <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">M. W.</span> jak i <span class="anon-block">P. W.</span> nie wyrażali zgody na posadowienie na przedmiotowej nieruchomości urządzeń przesyłowych. Nieruchomość nie była również obciążona służebnością przesyłu.</p> <p>Bezsporne</p> <p>Uchwałą z 23 stycznia 2003 r. ustalony został plan zagospodarowania przestrzennego <span class="anon-block">R.</span> C – <span class="anon-block">O.</span> w <span class="anon-block">T.</span>. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania nieruchomość <span class="anon-block">P. W.</span> znajduje się w granicach obszaru – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, wolno stojąca.</p> <p>Dowód: uchwała k. 69-76</p> <p>zaświadczenie k. 77</p> <p>Pismem z dnia 12 maja 2015 r. <span class="anon-block">P. W.</span> wezwał <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> do usunięcia posadowionych na nieruchomości urządzeń oraz wypłaty odszkodowania za 10 lat użytkowania działki pod linię przesyłową w wysokości 30.000 zł oraz ustalenia miesięcznych opłat bieżących na kwotę 200 zł.</p> <p>Dowód: pismo z 12.05.2015 r. z potwierdzeniem k. 29--32</p> <p>W odpowiedzi <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> wskazywała, iż doszło do zasiedzenia służebności przesyłu.</p> <p>Dowód: pismo z 17.07.2016 r. k. 36</p> <p>Linia napowietrzna średniego napięcia przebiega równolegle do południowej granicy nieruchomości. Na północnej części działki znajduje się zabudowa jednorodzinna a na pozostałym obszarze działka wykorzystywana jest pod ogrodnictwo. Na nieruchomości wzniesiony jest dom jednorodzinny, kotłownia, szklarnie, tunele foliowe i inne obiekty ogrodnicze. Pod linią napowietrzną usytuowane są tunele foliowe i prowadzone są w nich uprawy. Obok tuneli prowadzone są uprawy gruntowe.</p> <p>Dowód: opina biegłego k. 127-153, 202207</p> <p>zeznania biegłego <span class="anon-block">T. T.</span> z 7.12.2016 r. 00:01:35-00:41:42 k. 221-222</p> <p>Oś linii energetycznej przebiega na zewnątrz obszaru ograniczonego nieprzekraczalnymi liniami zabudowy wyznaczonymi na planie miejscowym. Mniej niż połowa obszaru ograniczonego korzystania położona jest wewnątrz obszaru, na którym dopuszczalna jest zabudowa.</p> <p>Dowód: opina biegłego k. 127-153, 202207</p> <p>zeznania biegłego <span class="anon-block">T. T.</span> z 7.12.2016 r. 00:01:35-00:41:42 k. 221-222</p> <p> <span class="anon-block">P. W.</span> realizuje swoje prawo własności bez istotnych ograniczeń zgodnie z prawem miejscowym. Uciążliwością jest słup przelotowy i konieczność zachowania ostrożności w związku z montażem i demontażem tuneli foliowych oraz wprowadzeniem maszyn uprawnych pod linie napięcia 15 kV.</p> <p>Dowód: opina biegłego k. 127-153, 202207</p> <p>zeznania biegłego <span class="anon-block">T. T.</span> z 7.12.2016 r. 00:01:35-00:41:42 k. 221-222</p> <p>Na 58 metrach długości przewodów pas ograniczeń ma średnią szerokość 7,0 m. Powierzchnia ograniczonego korzystania wynosi zatem 406m<sup> <!-- -->2</sup>. Biorąc pod uwagę faktyczny sposób korzystania z gruntu pod linią przesyłową przedsiębiorca przesyłowy korzysta z gruntu w 30% zaś właściciel w 70%.</p> <p>Dowód: opina biegłego k. 127-153, 202207</p> <p>zeznania biegłego <span class="anon-block">T. T.</span> z 7.12.2016 r. 00:01:35-00:41:42 k. 221-222</p> <p>Wartość wynagrodzenia liczonego od dnia 19 lutego 2006 r. do 19 lutego 2016 r. za bezumowne korzystanie przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> z nieruchomości przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> , w związku z przesyłem energii linią 15 kV wynosi 13.185,61 zł.</p> <p>Dowód: opina biegłego k. 127-153, 202207</p> <p>zeznania biegłego <span class="anon-block">T. T.</span> z 7.12.2016 r. 00:01:35-00:41:42 k. 221-222</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, opinii biegłego.</p> <p>Sąd w pełni dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu, albowiem były kompletne i jasne, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały dokładny stan faktyczny sprawy. Ich prawdziwość nie budziła, w ocenie Sądu, jakichkolwiek wątpliwości. Co więcej wiarygodność i autentyczność przedłożonych dokumentów, nie była kwestionowana przez żadną ze stron.</p> <p>Odnośnie prywatnego operatu szacunkowego sporządzonego przez <span class="anon-block">D. J.</span> na zlecanie powoda zaznaczyć trzeba, że jeżeli strona składa pozasądową ekspertyzę z wyraźną intencją potraktowania jej jako dowodu w sprawie, wówczas istnieją podstawy do przypisania jej rangi dowodu z dokumentu prywatnego /<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>/. Pozasądowe opinie rzeczoznawców jako dokumenty prywatne stanowią jedynie dowód tego, że osoby, które je podpisały wyraziły zawarty w nich pogląd, nie korzystają natomiast one z domniemania zgodności z prawdą zawartych w niej twierdzeń /wyrok SN z dn. 15 stycznia 2010 r., I CSK 199/09/. Inaczej rzecz ujmując nie podlegają one ocenie Sądu jako dowód z opinii biegłego /wyrok SN z dn. 8 czerwca 2001 r., I PKN 468/00/. W związku z powyższym Sąd - jako dokumenty prywatne, poddaje je ocenie co do ich wiarygodności i mocy dowodowej w ramach wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.</p> <p>Sąd w ramach przysługującej sądowi orzekającemu swobody oceny dowodów przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§1 k.p.c.</a> uznał za wiarygodne spostrzeżenia i wnioski zawarte w operacie, w takim zakresie w jakim znalazły one potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.</p> <p>Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na opinii biegłego <span class="anon-block">T. T.</span>.</p> <p>Sąd nie jest związany opinią biegłego i ocenia ją na równi z innymi środkami dowodowymi w ramach swobodnej oceny dowodów przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Ocenę opinii biegłego odróżniają jednak szczególne kryteria. Stanowią je: zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłych, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonej w niej wniosków. Przedmiotem opinii nie jest bowiem przedstawienie faktów, lecz ich ocena na podstawie wiedzy fachowej (wiadomości specjalnych). Nie podlega ona zatem weryfikacji jak dowód na podstawie kryteriów prawdy i fałszu. Nie chodzi tu bowiem o kwestię wiarygodności lecz o pozytywne lub negatywne uznanie wartości zawartego w opinii i jej uzasadnieniu rozumowania. Sąd ocenia dowód z opinii biegłego nie tylko przez pryzmat jej wniosków końcowych, ale również w oparciu o dokumentację, na podstawie której została wydana.</p> <p>W przedmiotowej sprawie Sąd uznał za przekonywującą opinię biegłego ponieważ była ona logiczna i spójna oraz udzielała w wystarczającym stopniu odpowiedzi na pytania ujęte w tezie postanowienia dopuszczającego ten dowód. Została wydana po zapoznaniu się biegłego z aktami sprawy. Nie można także pominąć tego, że sporządzona została przez osobę posiadającą niepodważalną wiedzę dotyczącą dziedziny objętej zakresem przedmiotowym opinii. Biegły posiadał zatem wystarczającą wiedzę i doświadczenie, by móc w prawidłowy sposób odpowiedzieć na pytania zawarte w tezie dowodowej.</p> <p>W odniesieniu do opinii biegłego strona pozwana zakwestionowała wyliczenie szerokości pasa służebności, zaś powód zarzucił sporządzenie wyceny sprzecznie z regułami wyceny oraz naruszający zasady słuszności i sprawiedliwości. W opinii uzupełniającej oraz zeznając przed Sądem biegły potwierdził wnioski z opinii i w sposób wyczerpujący ustosunkował się do zgłaszanych zarzutów</p> <p>W ocenie Sądu nie było więc jakichkolwiek podstaw by opinię biegłego uznać za nierzetelną czy niefachową. Dlatego opinię tę Sąd podzielił.</p> <p>Zważyć też należy, że ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, według którego Sąd w sprawie do rozstrzygnięcia której wymagane są wiadomości specjalistyczne nie może wydać orzeczenia wbrew wnioskom wypływającym z opinii uznanej przez tenże Sąd za fachową i rzetelną /<em> <!-- -->zob. np. wyrok SN z 26/10/2006 I CSK 166/06 – publ. Lex nr 209297 lub II UK 277/04 OSNP 2006/5-6/97</em>/.</p> <p>Sąd oddalił wniosek o korektę opinii i wyliczenie wynagrodzenia według cen aktualnych oraz o wyznaczenie innego biegłego uznając, iż biegły <span class="anon-block">T. T.</span> swoje wnioski sformułował w sposób kategoryczny i stanowczy, podtrzymując konsekwentnie wcześniejsze swoje ustalenia, a jego opinia jest prawidłowa, kompletna, uwzględnia cały materiał dowodowy zebrany w sprawie</p> <p>Sąd oddalił wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka <span class="anon-block">D. J.</span> na okoliczność wyjaśnienie rozbieżności w wynagrodzeniu za bezumowne korzystanie z nieruchomości w stosunku do wynagrodzenia ustalonego przez biegłego, jako nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać należy, iż świadek sporządziła operat szacunkowy dotyczący wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, tym samym przedstawiała już swoje stanowisko w tym zakresie.</p> <p>Bezspornym w przedmiotowej sprawie było, że pozwany korzysta z urządzeń posadowionych na terenie nieruchomości powoda. Poza sporem pozostawała też kwestia zasadności wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w okresie o 19 lutego 2006 r do 19 lutego 2016 r. Istota sporu sprowadzała się natomiast do ustalenia wysokości przedmiotowego wynagrodzenia, przy czym ciężar dowodu spoczywał w tym zakresie na stronie powodowej /<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>/.</p> <p>Z inicjatywy powoda przeprowadzono dowód z opinii biegłego <span class="anon-block">T. T.</span>. Biegły wskazał, iż wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez pozwanego z nieruchomości położonej w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> <span class="anon-block">działka gruntu nr (...)</span> obrębu 69 za okres od 19 lutego 2006 r. do 19 lutego 2016 r. wynosi 13.185,61 zł</p> <p>W ocenie Sądu w części dotyczącej żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powodów zgłaszanego przeciwko pozwanej wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd w pełni podzielając opinię biegłego <span class="anon-block">T. T.</span> i przyjmując tę opinię za swoją, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 225)">art. 225 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 224 § 1)">art. 224§ 1 k.c.</a> zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę13.185,61 zł i oddalił powództwo o zapłatę w pozostałej części.</p> <p>O odsetkach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481§1 k.c.</a> Sąd wbrew stanowisku strony pozwanej uznał, iż pismo z dnia 12 maja 2015 r. stanowiło wezwanie do zapłaty. Z treści niniejszego pisma wynika, iż powód żądał od pozwanego podjęcia działań zmierzających do usunięcia linii średniego napięcia jego nieruchomości. Nadto w przypadku braku zgody na usunięcie wezwano do wypłaty odszkodowania z tytułu ustanowienia służebności przesyłu poprzez jednorazowa wypłatę kwoty 30.000 zł za okres 10 lat użytkowania oraz ustalenia bieżącej opłaty miesięcznej na kwotę 200 zł. Słusznie również zauważył powód, iż w toku postępowania przedsądowego pozwany nie uznawał wcale jego roszczeń. Zmiana zaś stanowiska dopiero na etapie postępowania sądowego nie może uzasadniać naliczenia odsetek od tego momentu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. W niniejszej sprawie powód wygrał jedynie w 50%, a zatem Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 688,83 zł, na która składa się: połowa opłaty sądowej – 545 zł oraz pozostała kwota zaliczki na biegłego 141,83 zł. Co do kosztów zastępstwa procesowego, zważywszy na wynik procesu oraz uznanie powództwa przez pozwanego w kwocie zbliżonej do zasądzonej wyrokiem, Sąd uznał, iż słuszne jest by każda strona poniosła koszty zwianego z udziałem swojego pełnomocnika w sprawie.</p> <p>Na mocy przepisu art. 113 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych, który nakazuje o nieuiszczonych przez strony kosztach sądowych orzec zgodnie z zasadami dotyczącymi kosztów procesu Sąd Rejonowy nakazał pobrać od pozwanego kwotę 1.716,35 zł. (1/2 kosztów opinii biegłego)</p> </div>