I ACz 1038/16
Sądy powszechne2016-12-21
Sygnatura
I ACz 1038/16
Data orzeczenia
2016-12-21
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Joanna KurpierzRoman SugierTomasz Ślęzak (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACz 1038/16</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 21 grudnia 2016 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny</strong>
</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="167"/>
<col width="445"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący</p>
</td>
<td>
<p>SSA Tomasz Ślęzak</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie</p>
</td>
<td>
<p>SA Roman Sugier (spr.)</p>
<p>SA Joanna Kurpierz</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. w Katowicach</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w <span class="anon-block">G.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">A. Ł.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek zażalenia powoda</p>
<p>na zarządzenie Przewodniczącego posiedzenia w Sądzie Okręgowym w Katowicach z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II Nc 251/16</p>
<p>
<strong>
<!-- -->p o s t a n a w i a :</strong>
</p>
<p>uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Katowicach w celu nadania jej dalszego biegu i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.</p>
<p>SSA Joanna Kurpierz SSA Tomasz Ślęzak SSA Roman Sugier</p>
<p>Sygn. akt I ACz 1038/16</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2016 r. Przewodniczący posiedzenia w Sądzie Okręgowym w Katowicach wezwał pełnomocnika powoda do uzupełnienia brakującej części opłaty od zażalenia przez uiszczenie kwoty 688 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia.</p>
<p>W uzasadnieniu zarządzenia podano, że powód wniósł zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu, płacąc tytułem opłaty od zażalenia kwotę 200 zł.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 19;art. 19 ust. 3;art. 19 ust. 3 pkt. 2)">art. 19 ust. 3 pkt. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 13;art. 13 ust. 1)">art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (j.t. Dz.U. z 2010 r., Nr 90 poz. 594 ze zm.) opłata od zażalenia wynosi 1/5 części opłaty stosunkowej obliczonej od wartości przedmiotu sporu. Powód domagał się zapłaty kwoty 88.724,83 zł, to opłata od pozwu wynosi 4.437 zł, a nie 1.000 zł, to opłata od zażalenia wynosi 1/5 z 4.437 zł, a więc kwotę 888 zł po zaokrągleniu do pełnego złotego zgodnie z art. 21 ustawy. Sąd Okręgowy wskazał, że powód uiścił kwotę 200 zł wraz z zażaleniem, to do zapłaty pozostała kwota 688 zł tytułem brakującej części opłaty od zażalenia.</p>
<p>W sprawie nie ma zastosowania przepis art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wprowadzony ustawą z dnia 25 września 2015r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">ustawy Prawo bankowe</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r. w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5 ust. 2 poz. 1854)">poz. 1854</a>), zgodnie z którym w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5;art. 5 ust. 1;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe</a>, opłata stosunkowa wynosi 5 % wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 1.000 złotych.</p>
<p>W dalszej części motywów zarządzenia podano, że wprawdzie źródłem zobowiązania dłużnika była czynność bankowa jednakże wierzytelność powoda powstała na skutek zawarcia umowy przeniesienia portfela wierzytelności pierwotnie przysługującej bankowi, a nie na skutek dokonania czynności bankowej z dłużnikiem.</p>
<p>Zarządzenie zostało zaskarżone przez powoda, który zarzucił naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 13;art. 13 ust. 1 a)">art. 13 ust. 1 a</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 19;art. 19 ust. 3;art. 19 ust. 3 pkt. 2)">art. 19 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> przez jego błędne niezastosowanie, w wyniku uznania, że zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu podlega opłacie sądowej w kwocie 888 zł, gdy tymczasem prawidłowa wysokość opłaty sądowej od zażalenia wynosi 200 zł.</p>
<p>Powołując się na powyższe powód wnosił o uchylenie zaskarżonego zarządzenia oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Katowicach zważył co następuje:</p>
<p>Zażalenie powoda jest zasadne.</p>
<p>Po wejściu w życie przepisu art. 13 ust. 1a ustawy z dnia 28 sierpnia 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2014 r. poz. 1025 ze zm.) obowiązującego od dnia 27 listopada 2015 do 14 kwietnia 2016 r., w orzecznictwie sądów pojawiły się rozbieżności w zakresie wykładni tego przepisu.</p>
<p>Reprezentowane były dwa rodzaje poglądów. Pierwszy, któremu wyraz daje zaskarżone zrządzenie sprowadzał się do stwierdzenia, że ograniczenie wysokości opłaty do 1.000 złotych, na mocy wspomnianego przepisu, dotyczy roszczeń wynikających z czynności bankowych sensu stricto, a więc w istocie banków i ich kontrahentów w związku z roszczeniami wynikającymi z czynności bankowych.</p>
<p>Uzasadniając tego rodzaju stanowisko podnoszono, że uchylenie tego przepisu miało na celu ograniczenie kosztów sądowych w sprawach, które stały się konieczne ze względu na zniesienie przywileju bankowego jakim była możliwość uzyskiwania tytułów wykonawczych przeciwko ich dłużnikom w oparciu o wyciągi z ksiąg bankowych zaopatrzonych w sądową klauzulę wykonalności.</p>
<p>Podkreślono, że inne podmioty np. fundusze sekurytyzacyjne nie posiadały takiego przywileju a wierzytelności nabywały w drodze umów przelewu, które nie były traktowane jako czynności bankowe.</p>
<p>Drugi nurt orzecznictwa zbieżny był z poglądami reprezentowanymi przez powoda w zażaleniu. Ich istota sprowadza się do stwierdzenia, że dla stosowania art. 13 ust. 1 a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wymagane jest jedynie ustalenie czy źródłem zobowiązania dłużnika jest czynność bankowa a nie jaki podmiot w związku z tego rodzaju zobowiązaniem kieruje przeciwko niemu roszczenie i w jaki sposób nabył wierzytelność banku. Innymi słowy, że decyduje przedmiot postępowania a nie podmiot, który występuje z roszczeniem.</p>
<p>Dostrzegając te różnice w wykładni art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5;art. 5 ust. 1;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 1 i 2 Prawa bankowego</a> oraz wynikającą z tego rozbieżność w orzecznictwie Sąd Apelacyjny w Katowicach w sprawie o sygn. akt I ACz 649/16, o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 390;art. 390 § 1)">art. 390 § 1 kpc</a> przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne czy ograniczenie wysokości opłaty wynikające z przepisu art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w jego brzmieniu sprzed nowelizacji wynikającej z ustawy z dnia 18 marca 2016 r. (Dz.U. 2016.421) ma charakter przedmiotowy czy podmiotowy?</p>
<p>Tożsame zagadnienie przedstawiły Sądowi Najwyższemu także Sąd Apelacyjny w Poznaniu i Sąd Apelacyjny w Warszawie.</p>
<p>W uchwale z dnia 26 października 2016 r. III CZP 59/16 Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5;art. 5 ust. 1;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe</a> (jedn. tekst: Dz.U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.) do uiszczenia opłaty stosunkowej przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 13;art. 13 ust. 1 a)">art. 13 ust. 1 a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (jedn. tekst: Dz.U. z 2014 r. poz. 1025 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 listopada 2015 r. do 14 kwietnia 2016 r. obowiązany był każdy podmiot wnoszący do sądu pismo podlegające opłacie.</p>
<p>Zbieżne z tą uchwałą stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w uchwale z 24 listopada 2016 r. III CZP 79/16 stwierdzając, że pozew wniesiony przed 15 kwietnia 2016 r. przez nabywcę wierzytelności wynikającej z czynności bankowej podlegał opłacie stosunkowej określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 13;art. 13 ust. 1 a)">art. 13 ust. 1 a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (jedn. tekst: Dz.U. z 2014 poz. 1025 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 kwietnia 2016 r.</p>
<p>Z powyższego wynika, że wspomniane wyżej wątpliwości, co do wykładni przepisów o jakich mowa w zażaleniu, Sąd Najwyższy rozstrzygnął zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym przez powoda.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Katowicach w obecnym składzie, podzielając ten pogląd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 kpc</a> uwzględnił zażalenie powoda i orzekł jak w sentencji, gdyż powód uiścił opłatę w prawidłowej wysokości.</p>
<p>SSA Joanna Kurpierz SSA Tomasz Ślęzak SSA Roman Sugier</p>
</div>