IV P 48/16

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV 48/16</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 22 grudnia 2016 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Bełchatowie Wydział IV Pracy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący : Sędzia SR <span class="anon-block">B. G.</span> </p> <p>Ławnicy: <span class="anon-block">K. P.</span>, <span class="anon-block">Z. G.</span> </p> <p>Protokolant: Wiesława Rudzka</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 roku w Bełchatowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">L. C.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala powództwo; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->nie obciąża powoda <span class="anon-block">L. C.</span> obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <br/>w <span class="anon-block">B.</span>. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV P 48/16</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 2 maja 2016 roku (data wpływu do Sądu) skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span>, powód <span class="anon-block">L. C.</span>, wnosił <br/>o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 25 kwietnia 2016 roku. W przypadku upływu okresu wypowiedzenia wnosił <br/>o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, a w sytuacji uznania przez Sąd, że przywrócenie do pracy jest niemożliwe lub niecelowe <br/>o zasądzenie odszkodowania w kwocie 13.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu stronie pozwanej. Powód wnosił także <br/>o zasądzenie kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu kwestionował zasadność wypowiedzenia umowy <br/>o pracę i podnosił, że nieznane mu są żadne okoliczności, z których wynikałoby, że pozwana znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, co miałoby uzasadniać likwidację stanowiska powoda. Powód wskazał, że <br/>w związku z tym przyczyna wypowiedzenia jest nierzeczywista. Nadto podnosił, że rzeczywistej przyczyny jego zwolnienia należy poszukiwać przez pryzmat aktualnej sytuacji politycznej na terenie miasta <span class="anon-block">B.</span>, związanej ze zmianami władz po wyborach samorządowych w 2014 roku.</p> <p>W odpowiedzi na pozew z dnia 23 sierpnia 2016 roku pozwane <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span>, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>W uzasadnieniu pozwany podnosił, iż jego sytuacja ekonomiczna była bardzo trudna w dacie sporządzania oświadczenia o wypowiedzeniu umowy <br/>o pracę, a obecnie jest jeszcze gorsza. Pozwany zaprzeczył, aby istniały inne przyczyny wypowiedzenia powodowi umowy o pracę. Nadto wskazał, że nie zatrudnił żadnego pracownika, którego zakres obowiązków w jakimkolwiek stopniu pokrywałby się zakresem obowiązków powoda.</p> <p>W toku procesu powód popierał powództwo o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie. Pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">L. C.</span> został zatrudniony w pozwanym <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <br/>w <span class="anon-block">B.</span> od dnia 3 stycznia 2011 roku na stanowisku starszego specjalisty do spraw technicznych w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: umowa o pracę – w aktach osobowych powoda, część B)</em> </p> <p>Do obowiązków powoda należała szeroko pojęta dbałość o sprawność sprzętu, obserwacja działalności zakładu pod kątem oszczędności – kontrola wydatków, weryfikacja zamówień narzędzi i materiałów. W tym czasie <span class="anon-block">L. C.</span> podlegał bezpośrednio prezesowi zarządu pozwanej Spółki. Powód nieformalnie zastępował <span class="anon-block">J. S.</span> podczas jego nieobecności. Pracownik ten był zatrudniony na stanowisku specjalisty ds. gospodarki narzędziowej, dokonywał zakupów materiałów i narzędzi oraz zajmował się gospodarką narzędziową.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. P.</span> – k. 47; zeznania powoda <span class="anon-block">L. C.</span> – k. 44 w zw. z k. 133, k. 133; zmiana umowy o pracę – k. 106) </em> </p> <p>Od lutego lub marca 2015 roku, w związku ze zmianą regulaminu zakupów, powód zaprzestał weryfikacji zamówień narzędzi i materiałów, nie zajmował się już kontrolą wydatków. Zamówienia składane były bezpośrednio do prezesa zarządu, który je akceptował. W lipcu 2015 roku <br/>w pozwanym zakładzie wprowadzono nowy regulamin organizacyjny i od 24 lipca 2015 roku zmieniła się podległość służbowa powoda, został przeniesiony do <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, gdzie przejął część obowiązków od kierownika i zastępcy kierownika działu. W tym czasie powód wykonywał czynności podobne do tych, które powierzono <span class="anon-block">J. S.</span> oraz formalnie zastępował go w czasie nieobecności. W wyniku zmian organizacyjnych w pozwanym zakładzie zlikwidowano zespół ds. gospodarowania wodami opadowymi i z dniem 30 listopada 2015 roku rozwiązano umowę o pracę z kierownikiem tego <span class="anon-block"> zespołu – (...)</span>, z powodu likwidacji jego stanowiska pracy.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: Regulamin Organizacyjny – k. 86-101; zeznania świadka <span class="anon-block">J. P.</span> – k. 47; zeznania świadka <span class="anon-block">K. M.</span> – k. 45-46; zeznania powoda <span class="anon-block">L. C.</span> – k. 44 w zw. z k. 133, k. 133; informacja dla pracownika – akta osobowe powoda, część B)</em> </p> <p>Zarządzeniem Nr <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <br/>w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 28 marca 2016 roku zostało zlikwidowane stanowisko starszego specjalisty ds. technicznych.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zarządzenie Nr <span class="anon-block"> (...)</span>/ - k. 126</em> </p> <p>Oświadczeniem z dnia 25 kwietnia 2016 roku pozwany pracodawca rozwiązał z powodem <span class="anon-block">L. C.</span> umowę o pracę zawartą <br/>w dniu 31 grudnia 2010 roku z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31 lipca 2016 roku. Jako przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca wskazał likwidację stanowiska pracy powoda podyktowaną trudną sytuacją ekonomiczną Spółki.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę – akta osobowe powoda, część C)</em> </p> <p> <span class="anon-block">L. C.</span> nie zaproponowano pracy na innym stanowisku. Po rozwiązaniu umowy o pracę z powodem jego obowiązki przejął <span class="anon-block">J. S.</span>. Część obowiązków, które powód przejął od kierownika i zastępcy kierownika <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> ponownie została im przekazana. Na miejsce powoda nie została zatrudniona inna osoba. W maju 2016 zatrudniono na czas określony dwóch pracowników gospodarczych, <br/>a w lipcu 2016 roku pracownika zieleni, także na czas określony. Zakres czynności tych osób nie pokrywał się z zakresem obowiązków powoda.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. P.</span> – k. 47; zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – k. 46, wykaz osób zatrudnionych – k. 102; karta stanowiska pracy – k. 103-105v) </em> </p> <p>Sytuacja finansowa pozwanej Spółki była zła. Na koniec 2015 roku pozwana odnotowała stratę w wysokości 317.568,74 zł.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – k. 46, rachunek zysków i strat – k. 24, sprawozdanie z działalności jednostki – k. 53-85)</em> </p> <p>Wynagrodzenie miesięczne powoda za miesiąc marzec 2016 roku wynosiło kwotę 4.758,32 zł.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zaświadczenie – k. 109)</em> </p> <p> <span class="anon-block">L. C.</span> pracuje na stanowisku kierowcy. Otrzymuje wynagrodzenie w wysokości najniższego wynagrodzenia obowiązującego <br/>w kraju. Obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Jego żona pobiera świadczenie rehabilitacyjne. Na utrzymaniu ma córkę, która ukończyła studia i poszukuje pracy.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania powoda <span class="anon-block">L. C.</span> – k. 133)</em> </p> <p>Stan faktyczny przedmiotowej sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy i zawartych w aktach osobowych powoda, a także na podstawie zeznań powoda <span class="anon-block">L. C.</span> oraz zeznań świadków <span class="anon-block">J. P.</span>, <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Powód w kwestionował prawdziwość przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę. Podnosił, że z rozwiązanie z nim umowy o pracę nastąpiło z powodu jego sympatii politycznych w związku ze zmianą władzy po wyborach samorządowych w 2014 roku. Twierdzenia powoda w tym zakresie nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Wbrew twierdzeniom <span class="anon-block">L. C.</span>, z dowodów przeprowadzonych w sprawie wynika, że pozwana Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, za rok 2015 odnotowała stratę przekraczającą kwotę 317.000 zł. Także z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków nie wynika, aby <br/>u podstaw rozwiązania stosunku pracy z powodem legły inne przyczyny niż wskazane w oświadczeniu pracodawcy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Stosownie do postanowień <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 44)">art. 44 kp</a> pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę. Odwołanie wnosi się do sądu pracy w ciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego warunki pracy i płacy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 264;art. 264 § 1)">art. 264 § 1 kp</a>).</p> <p>W myśl przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 45;art. 45 § 1)">art. 45 § 1 kp</a> w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia lub o przywróceniu do pracy (gdy umowa uległa już rozwiązaniu). Wypowiedzenie jest nieuzasadnione, jeżeli nie opiera się na ważnych i rzeczywistych przyczynach.</p> <p>Przyczyny uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę na czas nie określony mogą leżeć zarówno po stronie pracownika, jak i po stronie pracodawcy, albo też po obu stronach łącznie. Gdy chodzi o pracownika mogą być przez niego zawinione, albo niezawinione. Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę w ramach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 45;art. 45 § 1)">art. 45 § 1 kp</a> powinna być dokonana nie tylko z uwzględnieniem interesów pracownika związanych ze stosunkiem pracy, ale także z uwzględnieniem słusznego interesu zakładu pracy, który należy oceniać w powiązaniu z istotą i celem stosunku pracy.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 30;art. 30 § 4)">art. 30 § 4 kp</a> w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego wymóg ten oznacza, że wymieniona w oświadczeniu przyczyna wypowiedzenia powinna być prawdziwa i konkretna. Konkretność przyczyny wymaga jej sprecyzowania. (por. uchwałę pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 roku, III PZP 10/85, OSNC z 1985 roku, z. 11, poz. 164).</p> <p>W przedmiotowej sprawie pozwany pracodawca wskazał, iż rozwiązanie umowy o pracę z <span class="anon-block">L. C.</span> nastąpiło z powodu likwidacji jego stanowiska pracy, podyktowanej trudną sytuacją ekonomiczną Spółki.</p> <p>Należy podkreślić, iż zmniejszenie stanu zatrudnienia, czy likwidacja stanowiska pracy w zakładzie stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia, czy to w ramach zmiany struktury organizacyjnej, czy też z innych uzasadnionych przyczyn. Decyzje na temat przydatności i celowości utrzymania danego stanowiska należą do kompetencji pracodawcy i nie podlegają ocenie sądu pracy.</p> <p>Pomiędzy wypowiedzeniem umowy o pracę, a likwidacją stanowiska pracy powinien zachodzić związek przyczynowy. Wypowiedzenie umowy o pracę może być dokonane przed lub po podjęciu decyzji o likwidacji stanowiska pracy, nie musi zbiegać się w czasie z chwilą faktycznego przeprowadzenia zmian organizacyjnych, skutkujących likwidacją stanowiska pracy (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dn. 12.12.2001r., I PKN 733/00, OSNAPiUS 2003r., Nr 23, poz. 569; wyrok Sądu Najwyższego z dn. 13.10.1999r., I PKN 290/99 OSNAPiUS 2001r., Nr 4, poz. 110).</p> <p>Sąd natomiast może badać i oceniać, czy likwidacja stanowiska pracy jest autentyczna, czy też ma charakter pozorny i służy usprawiedliwieniu wypowiedzenia umowy o pracę.</p> <p>W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, niewątpliwe jest dokonanie likwidacji stanowiska pracy zajmowanego przez powoda. Odbyło się to na podstawie Zarządzenia Nr <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> <br/>w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 28 marca 2016 roku. Już w 2015 roku w pozwanej Spółce zaszły zmiany organizacyjne, wprowadzono nowy regulamin organizacyjny, zlikwidowano zespół ds. gospodarowania wodami opadowymi. W tym czasie zmieniła się również podległość służbowa powoda. Jeszcze przed zmianami organizacyjnymi wprowadzono w Spółce nowy regulamin zakupów, który wpłynął na zmniejszenie zakresu czynności wykonywanych przez powoda.</p> <p>W ocenie Sądu bezspornym w sprawie jest, że na dzień dokonania wypowiedzenia powodowi Spółka znajdowała się w złej sytuacji ekonomicznej, że za 2015 rok odnotowała stratę. Okoliczności te wynikają <br/>z dokumentów finansowych Spółki. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, co doprowadziło do takiej sytuacji ekonomicznej Spółki. Przyczyny tego stanu rzeczy nie są przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest również to, że pozwany pracodawca nie zatrudnił na miejsce powoda innej osoby, a jego obowiązki zostały przejęte przez dotychczasowych pracowników Spółki, miedzy innymi <span class="anon-block">J. S.</span>. Pozwany zatrudnił na czas określony trzy osoby na stanowiskach pracownika gospodarczego i pracownika zieleni, których zakresy czynności nie pokrywały się z zakresem obowiązków powoda.</p> <p>Jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach, Sąd nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia, czy też przeprowadzenia zmian organizacyjnych. Dokonuje tylko oceny słuszności przyjętych kryteriów doboru pracowników do zwolnienia, bowiem okoliczności przemawiające za ochroną pracownika mogą powodować, <br/>że wypowiedzenie umowy konkretnemu pracownikowi jest nieuzasadnione lub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdy między nim a innymi pracownikami występują wyraźne różnice kwalifikacji zawodowych <br/>w wykonywaniu obowiązków, a także inne okoliczności. W razie podjęcia przez pracodawcę indywidualnej decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy dokonuje się oceny słuszności doboru pracownika do zwolnienia w ramach osób wykonujących podobną pracę, zajmujących podobne stanowiska, nie zaś z uwzględnieniem wszystkich pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6.11.2001r., I PKN 675/00 OSNP 2003 r., Nr 19, poz. 461). <span class="underline"> <!-- -->Jednakże likwidacja konkretnego stanowiska uzasadnia wypowiedzenie bez potrzeby oceny kwalifikacji, stażu pracy <br/>i innych okoliczności ochronnych i porównywania ich z innymi pracownikami</span> (uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 roku (teza IX), III PZP 10/85, OSNC z 1985 roku, z. 11, poz. 164).</p> <p>Przypomnieć zatem należy, że powód był jedyną osobą zatrudnioną na stanowisku starszego specjalisty ds. technicznych. Żaden inny pracownik nie miał też tożsamego z powodem zakresu czynności. Pozwany pracodawca dokonał likwidacji stanowiska pracy powoda i nie zaproponował mu pracy na innym stanowisku.</p> <p>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego likwidacja stanowiska pracy w ramach rzeczywistych zmian organizacyjnych uzasadnia wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę, a decyzje co do dalszej przydatności i celowości utrzymania danego stanowiska mieszczą się w uprawnieniach pracodawcy (wyrok z dnia 23.05.1997 roku, I PKN 176/97, OSNAPiUS z 1998 roku, nr 9, poz. 263). Pracodawca ma prawo doboru pracowników na poszczególne stanowiska i powierzania ich pracownikom dającym największą gwarancję wykonania powierzonych im zadań. Konsekwentnie przyjmuje się, że nie istnieje zasada, która nakazuje pracodawcy - przed podjęciem decyzji o wypowiedzeniu umowy o pracę - zaproponować pracownikowi zatrudnienie na innym stanowisku pracy. Zaakceptowanie odmiennego stanowiska oznaczałoby zbyt radykalne ograniczenie możliwości pracodawców racjonalizowania zatrudnienia <br/>i prowadzenia takiej polityki kadrowej, która umożliwia im obsadzenie stanowisk pracy pracownikami możliwie najlepiej przygotowanymi do wykonywania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., I PKN 600/99, OSNAPiUS 2001 nr19, poz. 576).</p> <p>Zdaniem Sądu, wypowiedzenie umowy o pracę powodowi znajduje oparcie w przesłankach natury obiektywnej i racjonalnej. Nie można zgodzić się <br/>z twierdzeniami powoda, że przyczyną rozwiązania z nim umowy o pracę były jego sympatie polityczne, odmienne niż władz po wyborach samorządowych. Na tę okoliczność powód nie przedstawił żadnych dowodów.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 45;art. 45 § 1)">art. 45 § 1 kp</a> oddalił powództwo, jako bezzasadne.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd postanowił nie obciążać powoda kosztami postępowania. Sąd uznał, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek nakazujący takie rozstrzygnięcie. Wprawdzie <span class="anon-block">L. C.</span> pracuje na stanowisku kierowcy, ale otrzymuje wynagrodzenie w wysokości najniższego wynagrodzenia obowiązującego w kraju. Obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Natomiast żona powoda pobiera świadczenie rehabilitacyjne. Na ich utrzymaniu pozostaje córka, która ukończyła studia <br/>i poszukuje pracy.</p> </div>