I ACo 86/16
Sądy powszechne2016-12-27
Sygnatura
I ACo 86/16
Data orzeczenia
2016-12-27
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Barbara GórzanowskaSławomir JamrógWojciech Kościołek (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACo 86/16</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 27 grudnia 2016r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący:SSA Wojciech Kościołek (spr.)</p>
<p>Sędziowie: SSA Barbara Górzanowska</p>
<p>SSA Sławomir Jamróg</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 r. w Krakowie</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. J.</span>
</p>
<p>przy uczestnictwie <span class="anon-block">A. P. (1)</span>, <span class="anon-block">Z. M.</span>, <span class="anon-block">Z. Z.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">M. M.</span>, <span class="anon-block">K. W.</span>, <span class="anon-block">K. M.</span>, <span class="anon-block">R. M.</span>
</p>
<p>o ustanowienie służebności drogi koniecznej</p>
<p>na skutek wniosku uczestnika <span class="anon-block">A. P. (2)</span> o wyłączenie wszystkich Sędziów Sądu Rejonowego w Tarnowie i Sądu Okręgowego w Tarnowie</p>
<p>postanawia;</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->umorzyć postępowanie w przedmiocie wyłączenia SSR Andrzeja Skowrona oraz SSO Ewy Gut; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->oddalić wniosek w pozostałym zakresie</strong>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSA Barbara Górzanowska SSA Wojciech Kościołek SSA Sławomir Jamróg</em>
</p>
<p>Sygn. akt I A Co 86/16</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W toku postępowania wszczętego przed Sądem Rejonowym w Tarnowie o ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomości dokładnie opisanej na rzecz właściciela innej opisanej nieruchomości - uczestnik <span class="anon-block">A. P. (2)</span> złożył wniosek o wyłączenie od orzekania wszystkich Sędziów Sadu Rejonowego w Tarnowie oraz Sądu Okręgowego w Tarnowie i o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w <span class="anon-block">D.</span>.</p>
<p>W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnioskodawca <span class="anon-block">J. J.</span> jest zatrudniony przez Sąd Okręgowy, co wywołuje wątpliwość uczestnika, co do bezstronności Sędziego w opisanej sprawie oraz co do bezstronności wszystkich pozostałych sędziów Sądów Rejonowego i Okręgowego z siedzibą w Tarnowie.</p>
<p>Z wyłączeniem SSR Andrzeja Skowrona (długotrwała delegacja do Ministerstwa Sprawiedliwości) oraz SSO Ewy Gut ( długotrwała delegacja do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury) wszyscy pozostali sędziowie objęci wnioskiem uczestnika złożyli jednobrzmiące oświadczenia, że znany jest im fakt wykonywania przez wnioskodawcę pracy na terenie sądu w charakterze pracownika ochrony obiektu a nadto, ze nie łączą ich z wnioskodawcą żadne stosunki osobiste i nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności.</p>
<p>Rozpoznając wniosek uczestnika zważył Sąd Apelacyjny co następuje;</p>
<p>Wniosek jako bezzasadny podlega oddaleniu.</p>
<p>W doktrynie i judykaturze panuje zapatrywanie, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 k.p.c.</a> został wprowadzony do porządku prawnego w interesie wymiaru sprawiedliwości, który mógłby ucierpieć, gdyby w sprawie istniały choćby pozory osobistego zaangażowania czy też braku bezstronności sędziego przy orzekaniu. Z tego powodu pojęcie „okoliczności” nie może być interpretowane zbyt wąsko ale i jego maksymalne granice nie mogą wykraczać poza racjonalne ramy i prowadzić do wniosku, że jakakolwiek możność kontaktu sędziego z uczestnikiem prowadzi do sytuacji grożącej wymiarowi sprawiedliwości.</p>
<p>Zagadnienie bezstronności sędziego jest o szczególnej doniosłości ustrojowej, mające bezpośredni wpływ na kształtowanie zaufania do wymiaru sprawiedliwości, cechująca się jednocześnie ogromną wrażliwością społeczną, którą każdy sędzia musi uwzględniać, a z drugiej strony nie może prowadzić do sytuacji, w której eliminacji z procesu jurysdykcyjnego podlegać będzie sędzia, który nie pozostaje w żadnej nawet służbowej relacji z osobą zainteresowaną określonym rozstrzygnięciem sądu .</p>
<p>Podstawą wyłączenia mogą być stosunki o charakterze emocjonalnym (przyjaźń, sympatia, niechęć, nienawiść), ale także osobiste powiązania gospodarcze, np. majątkowe, kredytowe. Przyjmuje się także, że nie są stosunkami osobistymi i nie uzasadniają wyłączenia stosunki wyłącznie służbowe, kontakty urzędowe sędziego z innymi osobami.</p>
<p>Z drugiej jednak strony podkreśla się powszechnie, że instytucja wyłączenia sędziego na wniosek (<em>
<!-- -->iudex suspectus</em>) związana jest nie z wystąpieniem jakiejkolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49)">art. 49 k.p.c.</a>).</p>
<p>Zatem o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie decyduje samo odczucie strony, co do braku bezstronności sędziego, ale odczucie co do tych wątpliwości musi być uzasadnione w okolicznościach danej sprawy.</p>
<p>Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności spoczywa na stronie wnoszącej<br/>o wyłączenie sędziego. Z taką sytuacja nie mamy do czynienia w ocenianej sprawie, skoro poza bezspornym faktem pracy wnioskodawcy, jako pracownika ochrony obiektu, w którym działają oba sądy nie ma wskazanych żadnych okoliczności świadczących o mogących mieć miejsce zagrożeniach dla pracy sędziów.</p>
<p>W tym kontekście należy odnieść się także do oświadczeń sędziów, co do braku okoliczności uzasadniających ich wyłączenie.</p>
<p>W doktrynie i orzecznictwie nie budzi kontrowersji pogląd, iż oświadczeniu sędziego na temat istnienia (lub nie-) okoliczności uzasadniających jego wyłączenie przydawać należy szczególną doniosłość – a to ze względu na szczególny charakter zawodu sędziego, którego zadaniem jest orzekanie w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, służebny wobec społeczeństwa i obwarowany wymagającymi zasadami etyki zawodowej. Wobec powyższego z jednej strony treść tych oświadczeń, a z drugiej – wobec nieuprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziów uznać należy brak podstaw normatywnych dla uwzględnienia wniosku uczestnika o wyłączenie sędziów.</p>
<p>Fakt, że dwoje spośród sędziów nie może uczestniczyć w rolach orzeczniczych, z przyczyn służbowo usprawiedliwionych, usprawiedliwia umorzenie w zakresie dotyczącym ich osób niniejszego postępowania wpadkowego.</p>
<p>Mając to wszystko na uwadze orzekł Sąd Apelacyjny na podstawie wskazanego przepisu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSA Barbara Górzanowska SSA Wojciech Kościołek SSA Sławomir Jamróg</em>
</p>
</div>