VI Ka 1179/16

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt VI Ka 1179/16</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia<strong> <!-- --> 29 grudnia 2016</strong> r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Arkadiusz Łata</p> <p>Protokolant Sylwia Sitarz</p> <p>przy udziale Jarosława Warszawskiego</p> <p>Prokuratora Prokuratury Rejonowej w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 i 29 grudnia 2016 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. H.</span> (<span class="anon-block">H.</span>) <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->syna <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">S.</span>,</strong> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209§1 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu</p> <p>z dnia 18 lipca 2016 r. sygnatura akt II K 162/16</p> <p>na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437)">art. 437 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438)">art. 438 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 635)">art. 635 kpk</a> </p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż uchyla rozstrzygnięcie <br/>o karze z punktu 1 i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a> wymierza oskarżonemu <span class="anon-block">W. H.</span> za przypisane mu przestępstwo 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;</p> <p>2.  w pozostałej części utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;</p> <p>3.  zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych i wymierza mu jedną opłatę za obie instancje w kwocie 180 (sto osiemdziesiąt) złotych.</p> <p>Sygn. akt VI Ka 1179/16</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje.</p> <p>Apelacja oskarżycielki posiłkowej okazała się w pełni zasadna, a zarazem skuteczna o tyle, iż w następstwie jej wywiedzenia należało zmienić zaskarżony wyrok poprzez uchylenie rozstrzygnięcia o karze z pkt 1 i wymierzenie oskarżonemu – z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a> – za przypisane mu przestępstwo kary 10 miesięcy pozbawienia wolności.</p> <p>Na wstępie jednak godziło się zauważyć, iż Sąd I instancji starannie i prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku dokonał trafnej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.</p> <p>W świetle niekwestionowanych przez apelującą ustaleń faktycznych najmniejszych wątpliwości nie budziło sprawstwo i wina <span class="anon-block">W. H.</span>. Dość bowiem powiedzieć, iż oskarżony przyznał się do postawionego mu zarzutu, co znalazło pełne oparcie w zeznaniach oskarżycielki posiłkowej – przesłuchanej w charakterze świadka oraz dokumentacji ujawnionej w toku przewodu sądowego.</p> <p>Najmniejszych zastrzeżeń nie wzbudzała też przyjęta przez Sąd Rejonowy kwalifikacja prawna występku oskarżonego. Słusznie uznano, że <span class="anon-block">W. H.</span> uporczywie uchylał się od ciążącego na nim obowiązku opieki wobec małoletnich dzieci – <span class="anon-block">S. R.</span> i <span class="anon-block">J. R.</span> poprzez niełożenie przez okres jednego roku i ośmiu miesięcy świadczeń alimentacyjnych, przez co naraził je na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Ciężar utrzymania dzieci przejęła w tym czasie praktycznie w całości matka biologiczna korzystając z pomocy instytucji państwowych.</p> <p>Oskarżony tymczasem w okresie objętym wyrokiem, choć nie był zatrudniony na stałe, to jednak wykonywał – jak sam przyznawał – prace dorywcze. Realnie zatem wchodziło w rachubę wywiązywanie się z powinności alimentacyjnych w kwotach choćby niższych niż należne (nawet symbolicznych), lecz regularnie. Świadczyłoby to o jego dobrej woli. <span class="anon-block">W. H.</span> nic takiego jednak nie uczynił. Nie był zarazem zarejestrowany jako bezrobotny.</p> <p>Nie sposób natomiast zgodzić się z rozstrzygnięciem Sądu orzekającego w sferze kary.</p> <p>Wedle Sądu I instancji - jak wynikało z części sprawozdawczej zaskarżonego wyroku – kara łagodniejszego rodzaju, a to kara grzywny będzie adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz stopnia szkodliwości społecznej czynu, jakiego się on dopuścił. Kara ta miałaby równocześnie uwzględniać interes uprawnionych do świadczeń alimentacyjnych dzieci i umożliwiać <span class="anon-block">W. H.</span> wykonywanie pracy zarobkowej, a tym samym wywiązywanie się z powyższego obowiązku. Sąd ów dostrzegał jednak, że oskarżonego w zakresie popełnionego przestępstwa „nie usprawiedliwiały żadne okoliczności”.</p> <p>Rozumowanie i argumentacja Sądu jurysdykcyjnego - w realiach faktycznych badanego przypadku – nie pozwalały się zaakceptować. Winien on był rozważyć i ocenić okoliczności sprawy, wszystkie występujące w niej przesłanki obciążające i łagodzące w aspekcie dyrektyw wymiaru kary określonych regulacją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 53;art. 53 § 1)">art. 53 § 1 kk</a>. Nie dokonał jednak tego prawidłowo.</p> <p>W przedmiotowej sprawie zdecydowanie przeważały okoliczności obciążające. Oskarżony od obowiązku alimentacyjnego uchylał się bez mała dwa lata. Nim popełnił wspomniany występek był uprzednio karany czterokrotnie, w tym aż dwa razy za podobne przestępstwa skierowane przeciwko rodzinie i opiece – z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 157;art. 157 § 2)">art. 157 § 2 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 kk</a>, a także z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a> (odpowiednio wyroki: Sądu Rejonowego <br/>w Bytomiu z dnia 29 października 2010 r. – sygn. akt VIII K 139/10 oraz Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 5 listopada 2013 r. – sygn. akt VI K 803/13). Aktualnego czynu dopuścił się aż w dwóch otwartych, biegnących okresach próby związanych z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonych wcześniej kar pozbawienia wolności (wspomniany wyżej wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach oraz wyrok Sądu Rejonowego <br/>w Zabrzu z dnia 20 lutego 2013 r. – sygn. akt II K 53/13 za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051791485" title="Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 (art. 62;art. 62 ust. 1)">art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii</a>), czyli z rażącym nadużyciem udzielonego mu wówczas zaufania i wbrew przyjętej wtedy pozytywnej prognozie kryminalistyczno–społecznej. Jak już wspomniano jedno ze wskazanych skazań dotyczyło występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a> na szkodę kolejnego uprawnionego do alimentów dziecka – <span class="anon-block">J. H.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">W. H.</span> był ponadto dwukrotnie następczo karany, w tym za ponowne przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a> na szkodę <span class="anon-block">J. H.</span> – na bezwzględną już karę pozbawienia wolności (wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 5 maja 2016 r. – sygn. akt VI K 91/16 oraz wyrok Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 26 września 2016 r. – sygn. akt II K 126/16 za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 kk</a>). Skazanie to spowodowało zarazem zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności w sprawie o sygn. akt VI K 803/13.</p> <p>Nie sposób zatem podzielić poglądu, iż w omówionych warunkach, przy przewadze okoliczności obciążających i w faktycznym braku okoliczności łagodzących (może poza werbalnym przyznaniem się do zarzutu, czego jednak nie można przeceniać w obliczu specyfiki popełnionego przestępstwa) karą adekwatną do wysokiego stopnia zawinienia oraz szkodliwości społecznej czynu ma być kara najłagodniejszego rodzaju przewidziana w ustawie.</p> <p>Jedynym de facto argumentem Sądu orzekającego za jej zastosowaniem były względy czysto pragmatyczne. To rozumowanie ocenić jednak należało jako chybione.</p> <p>Dotychczasowe (tj. wcześniejsze) skazania na kary typu wolnościowego <br/>w najmniejszym stopniu nie doprowadziły do zmiany postawy życiowej oskarżonego, choć dysponował on ku temu dostateczną ilością czasu. W szczególności nie wdrożyły go w ogóle do realizacji obowiązku alimentacyjnego wobec trójki małoletnich dzieci pochodzących z dwóch różnych związków, czego wyrazem jest rozpatrywanie przestępstw oraz skazanie następcze w odrębnej sprawie o sygn. akt VI K 91/16.</p> <p> <span class="anon-block">W. H.</span> jawi się tym samym jako sprawca wielokrotny i niepoprawny, toteż wymierzoną mu karę samoistnej grzywny uznać należało za rażąco i niewspółmiernie łagodną. Co więcej, jego dotychczasowa postawa i sposób życia nie dostarcza żadnej rękojmi, iż będzie on przestrzegał prawa na przyszłość i nie popełni też nowego przestępstwa, jak również że będzie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego kara samoistnej grzywny, jak i każda inna kara o charakterze wolnościowym nie będzie w przypadku oskarżonego skuteczna. Wymaga on bowiem dalszej resocjalizacji już tylko w warunkach izolacji więziennej, gdyż z uwagi na wszystko powyższe jego aktualna prognoza kryminologiczno–społeczna jest ze wszech miar negatywna. Co więcej, <span class="anon-block">W. H.</span>, mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy wymaga stosunkowo surowego ukarania w granicach sankcji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a>.</p> <p>Sąd odwoławczy biorąc pod uwagę wielokrotną karalność oskarżonego (wcześniejszą i następczą), niepoprawność i powrót do przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1)">art. 209 § 1 kk</a> wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, uznając iż tylko ona pozwoli na realizację celów zapobiegawczych, wychowawczych i w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.</p> <p>W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. O wydatkach postępowania odwoławczego oraz o opłacie za II instancję orzeczono jak w pkt 3 wyroku niniejszego.</p> </div>