III U 539/24

Sądy powszechne2024-12-19

Sygnatura

III U 539/24

Data orzeczenia

2024-12-19

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Cezary Olszewski (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 25 b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, 145a kpa

Treść orzeczenia

Sygn. akt III U 539/24 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 19 grudnia 2024r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="440"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> sędzia Cezary Olszewski </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> Beata Dzienis </td> </tr> </table> po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024r. w Suwałkach sprawy  M. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wznowienie postępowania w związku z odwołaniem M. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 16 października 2024 r. znak (...)  oddala odwołanie. </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 16 października 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił M. B. wznowienia postępowania w sprawie emerytury. Wskazał, iż w dniu 4 czerwca 2024 roku Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie dotyczącej obliczenia emerytury poprzez pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury z wieku powszechnego o kwotę pobranych wcześniej emerytur. Trybunał uznał, że przepis ustawy na to pozwalający, w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 roku, jest niezgodny z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a>. W przypadku, gdy Trybunał orzekł o niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> ustawy, na podstawie której została wydana decyzja, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Orzeczenie Trybunału dotyczące ustawy ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału jest dzień ogłoszenia tego orzeczenia w postaci elektronicznej na stronie internetowej organu wydającego dziennik urzędowy. Natomiast wyrok Trybunału z 4 czerwca 2024 roku nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw zatem organ rentowy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 6 października 2010 roku. Poza tym wnioskodawca nie należy do grupy osób, których dotyczy orzeczenie Trybunału M. B. w odwołaniu od tej decyzji domagał się jej zmiany i wznowienia postępowania. Zarzucił organowi rentowemu pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku SK 140/20, gdyż jego nieogłoszenie w Dzienniku Ustaw nie stoi na przeszkodzie jego zastosowania. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji.  Sąd ustalił, co następuje: M. B. (urodzony (...)) w dniu 4 sierpnia 2010 roku wystąpił z wnioskiem o wcześniejszą emeryturę, która została mu przyznana na podstawie decyzji z dnia 6 października 2010 roku od dnia 1 września 2010 roku. Natomiast w dniu 12 lipca 2016 roku wystąpił z wnioskiem o emeryturę w wieku powszechnym. Decyzją z dnia 28 września 2016 roku przyznano mu prawo do emerytury w wieku powszechnym od dnia 1 sierpnia 2016 roku. Przy ustalaniu wysokości emerytury w wieku powszechnym została odjęta kwota wypłaconych emerytur wcześniejszych. Wypłata emerytury w wieku powszechnym została zawieszona, ponieważ była świadczeniem mniej korzystnym. W dniu 8 października 2024 roku M. B. wystąpił w wnioskiem o wznowienie postepowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku, SK 140/20, ponowne przeliczenie emerytury oraz wypłatę wyrównania wraz z odsetkami z okres wypłaty emerytury w zaniżonej kwocie.  Sąd zważył co następuje : Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 180;art. 180 § 1)">art. 180 § 1 k.p.a.</a> „w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.” Jak zaś stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1)">art. 145a § 1 k.p.a.</a> „można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast zgodnie z § 2 tego przepisu w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Kodeks postepowania cywilnego w art. 401 1 stanowi, iż „Można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.” Wskazane regulacje prawne stanowią podstawę wznowienia postepowania w oparciu o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, jednak w sprawie niniejszej nie zachodzą okoliczności uzasadniające takie wznowienie z przyczyn niżej wskazanych. W dniu 4 czerwca 2024 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie SK 140/20 w którym stwierdził, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67;art. 67 ust. 1)">art. 67 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>. Wskazane orzeczenie zapadło większością głosów, a w składzie orzekającym zsiadał jako jego członek, a także sprawozdawca J. P.. W dniu 6 marca 2024 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwałę w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015-2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2024 r. poz. 198). Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stwierdził że: uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (dot. J. P.), opublikowana w Monitorze Polskim z dnia 19 września 2017 r. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (poz. 873)">poz. 873</a>), - została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284" title="Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ()">Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności</a>, a tym samym jest pozbawiona mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej przewidzianych. W konsekwencji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uznał, że m.in. J. P. nie jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego. Jak wskazano w cytowanej uchwale „Organy władzy publicznej mają obowiązek przestrzegać <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>, a w szczególności wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 7)">art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> zasady legalizmu, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stoi na stanowisku, że uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy.” Z kolei Sąd Najwyższy w Postanowieniu wydanym w Składzie Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn.. akt I KZP 5/23 stwierdził, iż aspekty sprzecznego z prawem krajowym wyboru osób na sędziów Trybunału Konstytucyjnego, na miejsca już wcześniej zajęte, zostały precyzyjnie wskazane także w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie 4907/18, (...) przeciwko Polsce. ETPCz orzekł, że rozstrzygnięcie sprawy przez skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego z udziałem osoby wybranej na miejsce już zajęte narusza art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPC), ponieważ taki organ nie spełnia wymogu „sądu ustanowionego ustawą”. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy uznał, że wobec naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 194;art. 194 ust. 1)">art. 194 ust. 1 Konstytucji RP</a> jedynym możliwym działaniem zgodnym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją RP</a>, jest konieczność uznania, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w sprawie z udziałem sędziego wadliwie wybranego nie wywiera skutków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 1;art. 190 ust. 3)">art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP</a>(nie posiada mocy powszechnie obowiązującej i nie wchodzi w życie), a zatem, uznać należy, że Trybunał nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem. Sąd Okręgowy podziela przedstawioną wyżej argumentację i dlatego odwołanie uznał za bezzasadne. Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 47714;art. 47714 § 1)">art. 477 14 §1 k.p.c.</a> Sąd orzekł jak w sentencji. mt  Sędzia Cezary Olszewski </div>