III AUa 140/24
Sądy powszechne2025-01-28
Sygnatura
III AUa 140/24
Data orzeczenia
2025-01-28
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Marta Sawińska (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt <strong>
<!-- -->III AUa 140/24</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 28 stycznia 2025 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p> Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska</p>
<p>Protokolant: Emilia Wielgus</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. w Poznaniu</p>
<p>sprawy <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>
</strong>
</p>
<p>przy udziale : <span class="anon-block">P. B.</span>
</p>
<p>o wysokość podstawy wymiaru składek</p>
<p>na skutek apelacji <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p>
<p>z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt VIII U 1742/22</p>
<p>1.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 oraz poprzedzającą go decyzję i stwierdza, że podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne <span class="anon-block">P. B.</span> z tytułu stosunku pracy w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span> nie stanowi kwota 4000 zł wypłacona w czerwcu 2019r. z tytułu nagrody jubileuszowej,</p>
<p>2.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 i zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 900 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres po upływie tygodnia od ogłoszenia orzeczenia do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,</p>
<p>3.
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 675 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.</p>
<table>
<colgroup>
<col width="247"/>
<col width="248"/>
<col width="247"/>
</colgroup>
<tr>
<td> </td>
<td>
<p>Marta Sawińska</p>
</td>
<td> </td>
</tr>
</table>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Decyzją</strong> z 15 grudnia 2021 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, działając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 83 ust. 1 pkt 3</a> <br/>w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 5;art. 81 ust. 6)">art. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.) stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne <span class="anon-block">P. B.</span> z tytułu stosunku pracy z płatnikiem składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> wynosi:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="111"/>
<col width="100"/>
<col width="134"/>
<col width="111"/>
<col width="261"/>
</colgroup>
<tr>
<td rowspan="3">
<p>Miesiąc/ rok</p>
</td>
<td colspan="4">
<p>Podstawa wymiaru składek</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="3">
<p>na ubezpieczenia</p>
</td>
<td>
<p>na ubezpieczenie</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Emerytalne i rentowe</p>
</td>
<td>
<p>Chorobowe</p>
</td>
<td>
<p>Wypadkowe</p>
</td>
<td>
<p>Zdrowotne</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>06-2019</p>
<p>11</p>
</td>
<td>
<p>17625,00 zł</p>
</td>
<td>
<p>17625,00 zł</p>
</td>
<td>
<p>17625,00 zł</p>
</td>
<td>
<p> 15 208,61zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>11-2019</p>
<p>11</p>
</td>
<td>
<p>9276,33 zł</p>
</td>
<td>
<p>11 420,83 zł</p>
</td>
<td>
<p>11 420,83 zł</p>
</td>
<td>
<p>11 565,96 zł</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>12-2019</p>
<p>11</p>
</td>
<td>
<p>0,00 zł</p>
</td>
<td>
<p>13 625,00 zł</p>
</td>
<td>
<p>13 625,00 zł</p>
</td>
<td>
<p>13 291,19 zł</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>
<strong>
<!-- -->Odwołanie </strong>od powyższych decyzji wywiódł płatnik składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, zaskarżając je w całości i zarzucając jej:</p>
<p>1)
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że nagroda jubileuszowa wypłacona ubezpieczonemu w czerwcu 2019 r. nie może być uznana za nagrodę jubileuszową, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że przychód z tego tytułu w kwocie 2000 zł winien zostać uwzględniony przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne,</p>
<p>2)
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7)">art. 7 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 77;art. 77 § 1;art. 80)">art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.</a> poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującą przyjęciem, że nagroda jubileuszowa wypłacona ubezpieczonemu w czerwcu 2019 r. nie może być objęta dyspozycją przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że przychód z tego tytułu winien zostać uwzględniony przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne,</p>
<p>3)
naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 1998r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że nagroda jubileuszowa wypłacona ubezpieczonemu w czerwcu 2019 r. nie mieści się w kategorii świadczeń objętych dyspozycją tego przepisu pomimo faktu, że zarówno charakter świadczenia jak i warunki jego nabycia i okoliczności jego przyznania prowadzą do całkowicie odmiennych wniosków.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, odwołujący wniósł o:</p>
<p>1)
zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, że przyjęta przez odwołującego, jako płatnika składek, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne jest prawidłowa ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania,</p>
<p>2)
zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów procesu</p>
<p>3)
w przypadku oddalenia odwołania, odstąpienie od obciążania odwołującego kosztami postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>
</p>
<p>Sąd Okręgowy nie wzywał <span class="anon-block">P. B.</span> do udziału w postępowaniu odrębnym postanowieniem, bowiem był on już stroną postępowania administracyjnego przed organem rentowym i adresatem decyzji, stając się automatycznie stroną postępowania odwoławczego.</p>
<p>Ubezpieczony nie zajął stanowiska w sprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. VIII U 1742/22 Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie (punkt 1), zasadzając w punkcie 2 wyroku od odwołującej spółki na rzecz organu rentowego kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. </strong>
</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</span>
</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jest wpisana do KRS pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Prezesem Zarządu spółki jest <span class="anon-block">J. T.</span>. Siedziba spółki znajduje się <br/>w <span class="anon-block">P.</span>. Przedmiotem działalności odwołującej jest m.in. działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne, roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych.</p>
<p>Jednym z pracowników zatrudnionych u płatnika składek na podstawie umowy <br/>o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy był <span class="anon-block">P. B.</span>.</p>
<p>Ubezpieczony był zatrudniony na podstawie umowy o pracę z 1 lutego 1992 r. od 1 lutego 1992 r. na czas nieokreślony, początkowo jako specjalista ds. handlowych, kierownik działu rozwoju i planowania marketingowego, kierownik działu pomp i armatury, a następnie jako dyrektor ds. usług technicznych</p>
<p>U odwołującej do 2002 r. były wypłacane nagrody jubileuszowe. Nagrody te były związane z osiągnięciem pewnego stażu zatrudnienia przez pracowników. Przysługiwały one pracownikom nie częściej niż co 5 lat. Kwestia nagród jubileuszowych była uregulowana w regulaminie wynagradzania obowiązującym od 1 września 1999 r. w art. 20. W <span class="anon-block">aneksie nr (...)</span> z 1 lutego 2002 r. wprowadzono możliwość zawieszenia, wstrzymania lub zlikwidowania wypłaty nagrody firmowej, a aneksem z 1 stycznia 2009 r. art. 20 regulaminu wynagradzania został wykreślony.</p>
<p>Zgodnie z regulaminem wynagradzania, według brzmienia obowiązującego do <br/>1 stycznia 2009 r., pracownikowi, który przepracował w spółce 5 lat i więcej przysługuje prawo do otrzymania nagrody „firmowej” za wieloletnią pracę na rzecz pracodawcy pod warunkiem, że pracownik nie pozostaje w okresie wypowiedzenia umowy o prace (art. 20 ust. 1). Zgodnie z art. 20 ust. 2 regulaminu wysokość nagrody, o której mowa kształtuje się następująco:</p>
<p>a.
za 5 lat pracy – 100% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego,</p>
<p>b.
za 10 lat pracy – 150% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego,</p>
<p>c.
za 15 lat pracy – 200% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego,</p>
<p>d.
za 20 lat pracy – 250% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego,</p>
<p>e.
za 25 lat i więcej lat pracy – 300% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.</p>
<p>Podstawą do ustalenia nagrody firmowej jest wynagrodzenie zasadnicze z miesiąca poprzedzającego przyznanie nagrody.</p>
<p>Powyższa regulacja została wykreślona na podstawie pkt 14 aneksu z dnia 1 stycznia 2009 r. z regulaminu wynagradzania.</p>
<p>W okresie od 2003 – 2018 r. odwołująca nie wypłacała nagród jubileuszowych, a w 2019 r. w związku z 30-leciem spółki, prezes zarządu podjął decyzję o wypłacie nagród pracownikom. <span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z 25 maja 2019 r. do regulaminu wynagradzania zostały przywrócone świadczenia, nazwane „nagrodą jubileuszową”. Określono widełki stażowe i odpowiednie kwoty do tych widełek. Prawo do nagrody jubileuszowej powstało dla każdego pracownika w momencie wprowadzenia zapisu do regulaminu, de facto w czerwcu 2019r., a przesłanką był jubileusz firmy. Przepracowanie określonego czasu w spółce nie było warunkiem przyznania nagrody, ta okoliczność miała wpływ jedynie na wysokość świadczenia. Prawo do nagrody jubileuszowej otrzymali wszyscy pracownicy niezależnie od stażu pracy. Co najważniejsze - regulamin nie wskazywał, że nagroda taka nie będzie wypłacana częściej niż co pięć lat. Była to jedyna dokumentacja w spółce, która regulowała kwestie przyznawania i wypłaty nagród jubileuszowych.</p>
<p>Staż pracy pracowników do przyznania nagrody był ustalany przez zarząd, zajmował się tym dział kadr i rachub. Jeżeli pracownik w czerwcu 2019 r. przekroczył próg w widełkach stażu to dostawał wyższą nagrodę.</p>
<p>Wzmiankowanym <span class="anon-block">aneksem nr (...)</span> z dnia 25 maja 2019 r. wprowadzono do regulaminu wynagradzania art. 25, zgodnie z którym pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę oraz na umowę zlecenie zostanie wypłacona „Nagroda Jubileuszowa”. Wysokość nagrody uzależniona jest od stażu pracy i kształtuje się następująco:</p>
<p>- za 26 – 30 lat pracy – 6500 zł,</p>
<p>- za 21 – 25 lat pracy – 5000 zł,</p>
<p>- za 16 – 20 lat pracy – 4000 zł,</p>
<p>- za 11 – 15 lat pracy – 3000 zł,</p>
<p>- za 5 – 10 lat pracy – 2000 zł,</p>
<p>- za 3 – 4 lata pracy – 1500 zł,</p>
<p>- poniżej 3 lat pracy – 1000 zł.</p>
<p>Zmiana regulaminu wynagradzania pochodzi z 25 maja 2019 r. i zgodnie z punktem 4 weszła w życie w terminie 2 tygodni od ogłoszenia, a zatem, zakładając, że ogłoszenie nastąpiło 25 maja 2019r. (co jest mało prawdopodobne, gdyż była to sobota), to regulamin zaczął obowiązywać najwcześniej od 8 czerwca 2019 r. Wypłata nastąpiła zatem przed wejściem w życie postanowień regulaminu wynagradzania wprowadzających „nagrodę jubileuszową”- do 7 czerwca 2019 r. nie upłynęły bowiem nawet owe 2 tygodnie, po których upływie miał wejść w życie aneks do regulaminu wynagradzania.</p>
<p>Wszystkie nagrody zostały wypłacone pracownikom odwołującej w dniu 7 czerwca 2019 r. Pracownicy zostali zróżnicowani długością stażu pracy i u prezesa zarządu spółki nie budziło wątpliwości, że wypłata może nastąpić w tym samym czasie.</p>
<p>Ubezpieczonemu <span class="anon-block">P. B.</span> 7 czerwca 2019 r. wypłacono świadczenie nazwane „nagrodą jubileuszową” w kwocie 4000 zł z okazji 30-lecia istnienia spółki. Płatnik składek nie włączył do przychodów ubezpieczonego wartości wypłaconego jako nagroda jubileuszowa świadczenia. W konsekwencji, od wartości tych świadczeń nie zadeklarował składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.</p>
<p>Zarówno z zeznań Prezesa złożonych na etapie postępowania administracyjnego, jak i złożonych przed sądem wynikało, że intencją zarządu było, aby wypłaty tych nagród były dokonywane co 5 lat. Kwestia ta nie została jednak uregulowana w regulaminie wynagradzania obowiązującym w firmie - żaden przepis regulaminu nie wskazywał na okoliczność, że będzie ona wypłacana nie częściej niż co pięć lat.</p>
<p>Dnia 15 grudnia 2021 r. ZUS wydał zaskarżoną decyzję.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Na wstępie wskazał, że z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1)">art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2022 r., poz. 1009), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 18 a)">art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18a</a>, czyli m.in. pracowników stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12 (zastrzeżenia nie mają znaczenia w sprawie). Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3 (zastrzeżenia nie mają znaczenia w sprawie).</p>
<p>Art. 4 pkt 9 ustawy jako przychód definiuje: przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 11;art. 11 ust. 1)">art. 11 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> (Dz.U. z 2020 r., poz. 1426), przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.</p>
<p>Zgodnie z art. 12 ust. 1 cyt. ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.</p>
<p>Katalog rodzajów świadczeń będących świadczeniami ze stosunku pracy ma charakter przykładowy. Jakiekolwiek świadczenie uzyskane przez podatnika w związku ze stosunkiem pracy będzie świadczeniem z tego stosunku, a konsekwencją jego otrzymania będzie powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego. Nadto zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1949) podstawy wymiaru składek nie stanowią nagrody jubileuszowe (gratyfikacje), które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat.</p>
<p>Przepisy tego rozporządzenia – zdaniem Sądu I instancji - jako ustanawiające wyjątki od zasady ustalania podstawy wymiaru składek od wszystkich przychodów ze stosunku pracy muszą być wykładane ściśle. Świadczenia wyłączone z podstawy oskładkowania to świadczenia pracodawcy z tytułu dodatkowych przywilejów pracowniczych, które nie są zależne od uznania pracodawcy i co do zasady stanowią dodatkowe świadczenia pracodawców o naturze wynagrodzeniowo-roszczeniowej, co oznacza, że uprawniony pracownik może dochodzić ich realizacji na drodze sądowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 września 2011 r., I UK 30/11). Spełnienie tych przesłanek nie jest jednak wystarczające dla wyłączenia świadczenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 21 lutego 2012 r. (I UK 238/11) katalog dodatkowych świadczeń niestanowiących podstawy wymiaru składek jest zamknięty.</p>
<p>Przedmiotem sporu w sprawie było to, czy wypłacone ubezpieczonemu świadczenie nazwane „nagrodą jubileuszową” w czerwcu 2019 r. w kwocie 4000 zł stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe i ubezpieczenie zdrowotne oraz, czy w związku z tym prawidłowo kwoty te doliczono do przychodu osiągniętego przez ubezpieczonego w czerwcu 2019r.</p>
<p>Zdaniem organu rentowego świadczenie wypłacone ubezpieczonym miały charakter premii i nie mogą być uznane za nagrodę jubileuszową w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia z dnia 18 grudnia 1998 r., gdyż staż pracy nie był podstawowym wyznacznikiem przyznania nagrody, skoro miały ją otrzymać osoby legitymujące się stażem pracy kilkuletnim, a nawet kilkumiesięcznym. Nadto kryterium, według którego określono w odwołującej spółce częstotliwość otrzymania nagrody jubileuszowej, płatnik składek wyznaczył w widełkach – przedziałach czasowych obejmujących lata pracy od – do, co jest zapisem niewłaściwym, ponieważ nie wynika z niego jak często przysługuje prawo do kolejnej nagrody jubileuszowej.</p>
<p>Natomiast odwołująca podnosiła, że warunkiem przyznania nagrody jubileuszowej jest przepracowanie określonego okresu czasu, przy czym wielkość tego stażu nie jest regulowana ustawowo i może być dowolnie ustalana przez pracodawcę.</p>
<p>Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie świadczenia wypłaconego ubezpieczonemu 7 czerwca 2019 r. nie można uznać za nagrodę jubileuszową w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.</p>
<p>Wskazał, że po pierwsze w dacie jego wypłaty nie obowiązywały jeszcze zmiany do regulaminu wynagradzania. Ponadto, warunkiem jego przyznania nie było przepracowanie określonego w latach okresu czasu, a przepracowanie określonego okresu czasu miało jedynie wpływ na wysokość nagrody. Jak wynika z zeznań prezesa zarządu, nagroda ta była związana z jubileuszem odwołującej, a nie jubileuszem pracy danego pracownika. Nagroda została wypłacona wszystkim pracownikom, a nie tylko tym, którzy uzyskali określony staż pracy.</p>
<p>Zgodzić się więc – zdaniem Sądu Okręgowego - należy z pozwanym, że świadczenie wypłacone ubezpieczonemu miało charakter premii i nie może być uznane za nagrodę jubileuszową w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Rację ma pozwany stwierdzając, że staż pracy nie był podstawowym wyznacznikiem przyznania nagrody, skoro miały ją otrzymać osoby legitymujące się stażem pracy kilkuletnim, a nawet kilkumiesięcznym. Nawet gdyby uznać, że aneks wprowadzający nagrodę jubileuszową obowiązywał już w dacie wypłaty nagrody, to i tak pracodawca w żaden sposób nie określił, że nagroda ta będzie wypłacana co pięć lat.</p>
<p>Same zapisy zawarte w <span class="anon-block">aneksie nr (...)</span> z 25 maja 2019 r. mogą sugerować, że nagroda ta będzie wypłacana co roku, co także przeczy istocie nagrody jubileuszowej, która może być wypłacana nie częściej niż co 5 lat, aby mogła być wyłączona z podstawy wymiaru składek. Zdaniem Sądu Okręgowego, skoro przepisy przewidujące wyjątki od reguły oskładkowania przychodów ze stosunku pracy należy interpretować ściśle, a pracodawca zamierzał skorzystać z takiego zwolnienia, to powinien wypłacić świadczenia dopiero po wprowadzeniu zmian do regulaminu, a po drugie powinien starannie i jednoznacznie określić wypłacane pracownikom nagrody jako przysługujące co najwyżej raz na pięć lat. Taki zapis powinien się znaleźć w regulaminie. Bez takiego ujęcia świadczenia w regulaminie, nie można zastosować do niego wyjątku przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900070041" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego - Dz. U. z 1990 r. Nr 7, poz. 41 (§ 7;§ 7 ust. 1;§ 7 ust. 1 pkt. 1)">§ 7 ust. 1 punkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego</a> (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 68, poz. 330 ze zm.). Przepis ten stanowi wyraźnie, iż składki na ubezpieczenie społeczne odprowadza się od wszystkich dochodów pracowników w gotówce i w naturze z wyjątkiem dochodów wymienionych wyczerpująco w 26 punktach, a w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900070041" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego - Dz. U. z 1990 r. Nr 7, poz. 41 (§ 7 ust. 1 pkt. 1)">punkcie 1</a>) wymienione są nagrody jubileuszowe (gratyfikacje), ale nie wszystkie, tylko takie, które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat.</p>
<p>Zasady określające warunki wypłaty spornego świadczenia zawarte zostały w aneksie z 25 maja 2019r., który wszedł w życie najwcześniej 8 czerwca 2019r. Ponadto nie zawierał on określenia, że są to świadczenia, które przysługują nie częściej niż co 5 lat, a zatem pracodawca nie mógł skorzystać ze zwolnienia od opłacania składek od tegoż spornego świadczenia, wypłaconego ubezpieczonemu w dniu 7 czerwca 2019 r.</p>
<p>W ocenie Sądu I instancji decyzja pozwanego jest prawidłowa. Organ rentowy w sposób prawidłowy zwiększył więc podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne uznając, że świadczenie wypłacone ubezpieczonemu w czerwcu 2019 r. nazwane „nagrodą jubileuszową” w kwocie 4000 zł w rzeczywistości takim świadczeniem nie jest.</p>
<p>W konsekwencji kwota 4000 zł wypłacona ubezpieczonemu stanowi jego przychód z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę, a w konsekwencji stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne.</p>
<p>Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14 </sup>§ 1 k.p.c.</a> i powołanych przepisów prawa materialnego, oddalił odwołanie jako bezzasadne, orzekając jak w punkcie 1 wyroku.</p>
<p>O kosztach orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3;art. 98 § 4)">art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i § 2 pkt 3 i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 roku, poz. 265), zasądzając je od odwołującego jako przegrywającego sprawę w całości, uwzględniając w zakresie wysokości wynagrodzenia wartość przedmiotu sporu wskazaną przez odwołującą.</p>
<p>Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Za zastosowaniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> muszą przemawiać zupełnie szczególne okoliczności, odnoszące się w przypadku osób prawnych tak do sytuacji finansowej podmiotu, który miałby z tego dobrodziejstwa skorzystać, jak i dotyczących charakteru samej sprawy (rodzaju rozstrzyganego sporu, jego zawiłości faktycznej czy skomplikowania prawnego). Dopiero łączne rozważenie ich i stwierdzenie w oparciu o tę analizę, iż dostatecznie usprawiedliwionym jest odwołanie się do zasad słuszności jako tych, które uzasadniają odstępstwo od ogólnej reguły odpowiedzialności za wynik sprawy na rzecz wyjątkowego nieobciążania nimi strony przegrywającej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 30 marca 2017 r., I ACa 711/16). Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od zasądzenia od odwołującej kosztów postępowania. W szczególności odwołująca nie wykazała aby jej sytuacja finansowa nie pozwalała na uregulowanie kosztów postępowania. Spółka nie znajduje się w upadłości ani nie jest prowadzone w niej jakiekolwiek postępowanie naprawcze. Nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie w sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> znany sądowi z urzędu fakt wydania w odniesieniu do odwołującej wielu decyzji opartych na analogicznych okolicznościach faktycznych oraz prowadzenie odrębnych postępowań odwoławczych. Wydanie odrębnych decyzji adresowanych jednocześnie do odwołującej i każdego z ubezpieczonych, których podstawę wymiaru składek określił pozwany, było prawidłowe. Nieprawidłowe natomiast byłoby wydanie decyzji „zbiorczej” odnoszącej się do odwołującej jako płatnika składek i do wszystkich ubezpieczonych. Wskazać bowiem należy, że organ rentowy ma obowiązek wydawania decyzji w indywidualnych sprawach dotyczących właśnie choćby ustalania wysokości podstawy wymiaru składek (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1)">art. 83 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>). W postępowaniach takich, jak niniejsze indywidualną sprawą jest sprawa stosunku ubezpieczeniowego łączącego płatnika składek, pozwanego i ubezpieczonego (zainteresowanego), a nie płatnika składek i wszystkie zgłoszony przez niego do ubezpieczeń podmioty. Wprawdzie stopień skomplikowania sprawy nie był znaczny, ale jednocześnie Sąd zaznaczył, że przyznał koszty w kwocie minimalnej. Łączne rozważenie sytuacji finansowej odwołującej i charakteru sprawy nie usprawiedliwia zatem odwołanie się do zasad słuszności uzasadniających odstępstwo od ogólnej reguły odpowiedzialności za wynik sprawy.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelację</strong> od powołanego orzeczenia wywiodła <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">P.</span>, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz błędną subsumpcję, w szczególności w zakresie przepisu § 2, ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż świadczenie wypłacone ubezpieczonym w czerwcu 2019 r. nie mogą być objęte dyspozycją ww. przepisu, zaś przychód z tego tytułu, winien zostać uwzględniony przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, pomimo faktu, iż wypłata tego świadczenia nie nastąpiła z naruszeniem okresu 5 lat wynikającego z tego przepisu. Sąd I instancji, pomimo prawidłowych ustaleń faktycznych w tym zakresie, orzekając o zasadności odwołania nie wziął pod uwagę faktu, że nagrody otrzymane przez Ubezpieczonych w czerwcu 2019 r. nie zostały wypłacone, ani też prawo do niej nabyte, z uchybieniem terminu, o którym mowa w § 2, ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a także bezzasadnie przyjął, że postanowienia Regulaminu nie spełniają wymogu wskazanego w dyspozycji ww. przepisu, pomimo faktu, że wnioski odmienne wynikają jednoznacznie z poczynionych ustaleń dotyczących okresów obowiązywania postanowień Regulaminu, stanowiących podstawę do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej, ich treści oraz bezspornej okoliczności, że ostatnie nagrody jubileuszowe wypłacane były w 2003 r. (str. 4 uzasadnienia). Ponadto Sąd I instancji w sposób nieuzasadniony utożsamia zasady wypłat nagród jubileuszowych obowiązujących u podmiotów publicznych, czy podmiotów stery budżetowej z regulacjami, które w tym zakresie mogą być zastosowane u podmiotów prywatnych.</p>
<p>Wskazując na powyższe odwołująca Spółka wniosła:</p>
<p>1.
o zmianę wyroku w zaskarżonej części, uwzględnienie odwołania w całości i ustalenie, że przyjęta przez Odwołującego, jako płatnika składek, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, dotycząca Ubezpieczonych, jest prawidłowa,</p>
<p>2.
o zasądzenie od ZUS I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz Odwołującego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed Sądem I Instancji według norm przepisanych, a także</p>
<p>3.
o zasądzenie od ZUS I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz Odwołującego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych,</p>
<p>ewentualnie</p>
<p>4.
o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania przy pozostawieniu temu Sądowi rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania,</p>
<p>5.
o rozpoznanie sprawy na rozprawie.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od odwołującej spółki na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja odwołującej spółki jest uzasadniona, czego następstwem jest wydanie w sprawie wyroku reformatoryjnego.</p>
<p>Na wstępie Sąd II instancji podkreśla, że w istocie stan faktyczny sprawy – prawidłowo skonstruowany na etapie postępowania pierwszo instancyjnego – był poza sporem. Prawidłowo także dokonano oceny zebranych w sprawie dowodów, nie przekraczając granic wyznaczonych regułą swobodnej sędziowskiej ich oceny, znajdującej oparcie w normie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>Analiza treści apelacji i jej uzasadnienia prowadzić musi do konkluzji, że postawiony w środku zaskarżenia zarzut naruszenia wskazanej wyżej normy jest de facto zarzutem pozornym. Apelujący nie wskazuje bowiem w uzasadnieniu apelacji uchybień Sądu I instancji w zakresie oceny poszczególnych elementów postępowania dowodowego, stawia w to miejsce natomiast zarzut błędnej subsumcji stanu faktycznego pod normy prawa materialnego. Podnosi mianowicie, iż w jego mniemaniu uznany za wiarygodny materiał dowodowy prowadzić winien do wniosku o zasadności odwołania.</p>
<p>Jest to wniosek prawidłowy. Choć Sąd I instancji prawidłowo przywołał znajdujące zastosowanie przy rozstrzyganiu normy prawa materialnego, to jednak dokonał błędnej ich subsumcji. Krótko zatem ponownie przywołać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1)">art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1009), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 18 a)">art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18a</a>, czyli m.in. pracowników stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12 (zastrzeżenia nie mają znaczenia w sprawie). Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3 (zastrzeżenia nie mają znaczenia w sprawie).</p>
<p>Art. 4 pkt 9 ustawy jako przychód definiuje: przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 11;art. 11 ust. 1)">art. 11 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1426 ze zmianami), przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.</p>
<p>Nadto zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 1949) <strong>
<!-- -->podstawy wymiaru składek nie stanowią nagrody jubileuszowe (gratyfikacje), które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat. </strong>
</p>
<p>Analiza pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż argumenty przemawiające zdaniem Sądu I instancji za oddaleniem odwołania przedstawiają się następująco:</p>
<p>- warunkiem przyznania nagrody nie było przepracowanie określonego czasu w spółce, ta okoliczność miała wpływ jedynie na wysokość nagrody,</p>
<p>- wypłata nagrody jubileuszowej winna nastąpić w miesiącu, w którym przypada rocznica podjęcia pracy przez pracownika, co w sprawie nie nastąpiło,</p>
<p>- prawo do nagrody jubileuszowej otrzymali wszyscy pracownicy niezależnie od stażu pracy,</p>
<p>- regulamin nie wskazuje, że nagroda taka będzie miała charakter jednorazowy, ani w jakich odstępach czasu będzie ona wypłacana,</p>
<p>- nagroda mogłaby być wypłacana nawet co roku.</p>
<p>W uznaniu Sądu Apelacyjnego zaprezentowane rozumowanie jest obarczone błędem.</p>
<p>Wydaje się, że Sąd I instancji bezzasadnie utożsamia uprawnienia pracodawcy do ustalania zasad wynagradzania zatrudnianych pracowników (w tym w zakresie nagród jubileuszowych) z zasadami regulującymi ich oskładkowanie.</p>
<p>Staje się zatem konieczne przywołanie, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900070041" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego - Dz. U. z 1990 r. Nr 7, poz. 41 (§ 7;§ 7 ust. 1)">§ 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego</a> (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 68, poz. 330 ze zm.) składki na ubezpieczenie społeczne odprowadza się od wszystkich dochodów pracowników w gotówce i w naturze z wyjątkiem dochodów wymienionych wyczerpująco w 26 punktach.</p>
<p>Jak wskazywano wyżej w punkcie 1) wymienione są nagrody jubileuszowe (gratyfikacje), które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat. <strong>
<!-- -->Ten zapis reguluje jednak wyłącznie warunki zwolnienia tego rodzaju wypłat z oskładkowania, nie odnosząc się do uprawnień pracodawcy w zakresie zapisów regulaminów płacowych co do tego rodzaju świadczenia.</strong>
</p>
<p>Zaznaczyć trzeba, że pracownicy mogą nabyć prawo do nagród jubileuszowych na zasadach określonych w układach zbiorowych lub regulaminach pracy.</p>
<p>Do czasu uchylenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 79)">art. 79 Kodeksu Pracy</a> ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110) regulacja dotycząca nagród jubileuszowych zawarta była w zarządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M.P. Nr 44, poz. 358). Zarówno pod rządem tego zarządzenia, jak i po utracie jego mocy obowiązującej przepisy regulujące wynagrodzenia (układy zbiorowe, zakładowe systemy wynagradzania) mogły w różny sposób kształtować zarówno uzyskanie prawa do nagrody jubileuszowej i zasady jej przyznawania. W stosunku do pracowników sfery pozabudżetowej, obowiązek wypłaty nagrody jubileuszowej może wynikać wyłącznie z sytuacji, gdy prawo do jej uzyskania będzie uwzględnione w akcie należącym do katalogu źródeł prawa pracy wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>, wskazującego na układy zbiorowe pracy, inne porozumienia zbiorowe, regulaminy i statuty określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Nie są to świadczenia obligatoryjne, stanowią formę świadczenia dodatkowego wynikającego bezpośrednio ze stażu pracownika, prawo do którego nabywa się po przepracowaniu wymaganego okresu.</p>
<p>Obecnie warunki przyznawania świadczeń związanych z pracą ustalane są w regulaminach wynagradzania na zasadach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 77(2))">art. 77<sup>
<!-- -->2</sup> Kodeksu Pracy</a>. <strong>
<!-- -->W zakresie regulaminów wynagradzania przepisy nie zawierają ograniczeń co do długości stażu pracy wymaganego do przyznania nagrody, okresów zatrudnienia zaliczanych do tego stażu, częstotliwości przyznawania nagrody i zasad ustalania jej wysokości</strong>. <strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->W szczególności nagrody takie mogą być wypłacane częściej niż co pięć lat, z tym, że wówczas dochody z tego tytułu nie są wyłączone z obowiązku składkowego, chociaż świadczenie zachowuje charakter nagrody jubileuszowej</span>
</strong>
<span class="underline">
<!-- --> (tak Sąd Najwyższy w przywoływanym zresztą przez sąd I instancji wyroku z dnia 29.10.2002 r. II UKN 461/01).</span>
</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie – w ramach własnych uprawnień, które omówiono wyżej – pracodawca sformułował zasady wypłat nagród jubileuszowych (zwanych Nagrodami Firmowymi).</p>
<p>
<span class="anon-block">Aneksem nr (...)</span> z dnia 25 maja 2019 r. wprowadzono do regulaminu wynagradzania art. 25, zgodnie z którym pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę oraz na umowę zlecenie zostanie wypłacona „Nagroda Jubileuszowa”. Wysokość nagrody uzależniona jest od stażu pracy i kształtuje się następująco:</p>
<p>- za 26 – 30 lat pracy – 6500 zł,</p>
<p>- za 21 – 25 lat pracy – 5000 zł,</p>
<p>- za 16 – 20 lat pracy – 4000 zł,</p>
<p>- za 11 – 15 lat pracy – 3000 zł,</p>
<p>- za 5 – 10 lat pracy – 2000 zł,</p>
<p>- za 3 – 4 lata pracy – 1500 zł,</p>
<p>- poniżej 3 lat pracy – 1000 zł.</p>
<p>Przyjęte uregulowanie – jeszcze raz należy zaakcentować – w zakresie zastosowanych tam rozwiązań należy do kompetencji własnej pracodawcy.</p>
<p>Zarówno z zeznań Prezesa złożonych na etapie postępowania administracyjnego, jak i złożonych przed sądem w sprawie sygn. VIII U 449/22 (protokół z 5 lipca 2022r.) jasno wynikało, że wypłaty tych nagród będą dokonywane co 5 lat. Niewątpliwie także warunkiem wypłaty było osiągnięcie w spółce określonego stażu pracy. W przypadku ubezpieczonego <span class="anon-block">P. B.</span> było to 16 lat stażu (zgodnie z umową o pracę – w aktach osobowych - zainteresowany zatrudniony od 1 maja 2003 r. na stanowisku Dyrektora ds. usług technicznych), co skutkowało wypłatą jubileuszowej w kwocie 4000 zł.</p>
<p>Znaczenie podstawowe dla sprawy ma więc ustalenie, czy nagroda taka została względem ubezpieczonego już wypłacona w przeciągu ostatnich 5 lat. Taka sytuacja nie miała miejsca. Nagród jubileuszowych nie wypłacano bowiem w spółce od 2003 r.</p>
<p>Nie można także tracić z pola widzenia okoliczności, iż z tego właśnie powodu niemożliwe było wypełnienie warunku by każdy z pracowników uzyskał taką nagrodę w miesiącu osiągnięcia określonego stażu pracy w spółce. Co więcej – niewątpliwie brak tego rodzaju wypłat w ciągu kilkunastu lat skłonił władze spółki do wprowadzenia: „widełkowego” systemu ustalania kwoty nagrody, tak by objąć jej zasięgiem całość kadry i w pewien sposób „zadośćuczynić” oczekiwaniom załogi co do nagrody jubileuszowej zaniechanej przez tak długi okres czasu. Powyższe także stało za decyzja o uruchomieniu wypłat tych nagród względem wszystkich zatrudnionych w tej samej dacie.</p>
<p>Przyjęcie tez forsowanych przez Sąd I instancji co do tego, iż jednorazowa wypłata nagród na rzecz wszystkich uprawnionych niweczy charakter nagrody jako nagrody jubileuszowej, czyniłoby niemożliwym dokonywanie wypłat tego składnika w sytuacji, gdy z określonych przyczyn regulamin nie przewidywał (czy jak w rozpoznawanej sprawie – wykreślał) tego typu gratyfikacji w „idealnym” – jak tego oczekuje Sąd I instancji – systemie gdzie nagroda przyznawana jest w miesiącu osiągnięcia przez danego pracownika 5-10-15-25 stażu pracy, podczas gdy prawo takiej sytuacji obecnie już (po 2 lutym 1996 r.) nie konstruuje.</p>
<p>Mając na uwadze całość przywołanej argumentacji orzeczono jak w sentencji w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>O kosztach Sąd I instancji orzekł w punkcie 2 i 3 wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3;art. 98 § 4)">art. 98 § 1, 1<sup>
<!-- -->1</sup>, 3 i 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> i § 2 pkt 3 i § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając je od organu rentowego jako przegrywającego sprawę w całości, uwzględniając w zakresie wysokości wynagrodzenia wartość przedmiotu sporu wskazaną przez odwołującą spółkę.</p>
<p> sędzia Marta Sawińska</p>
</div>