III Ca 1220/15

<p>Sygn. akt III Ca 1220/15</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie o sygnaturze akt I C 506/15 z powództwa <span class="anon-block"> Spółki (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> przeciwko <span class="anon-block"> Wojewódzkiemu Szpitalowi (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> o zapłatę na skutek sprzeciwu pozwanego od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym w dniu 19 grudnia 2014 r. w sprawie I Nc 2774/14 w zakresie należnych odsetek od należności głównej wynoszącej 61.174,07 zł oraz w zakresie kosztów procesu w punkcie 1. zasądził od <span class="anon-block"> Wojewódzkiego Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> na rzecz <span class="anon-block"> Spółki (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> kwotę 3.640,28 zł tytułem odsetek za zwłokę naliczonych od kwoty 61.174,07 zł a określonych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56)">art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> za okres od dnia 30 lipca 2014 r. do dnia 10 kwietnia 2015 r.; w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56 pkt. 2)">punkcie 2</a>. oddalił powództwo w zakresie odsetek w pozostałym zakresie; a w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56 pkt. 3)">punkcie 3</a>. zasądził od <span class="anon-block"> Wojewódzkiego Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> na rzecz <span class="anon-block"> Spółki (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> kwotę 6.783 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł powód, będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w części tj. w zakresie punktu 1, w którym Sąd I instancji zasądził odsetki jedynie w kwocie 2640,28 zł za okres od 30 lipca 2014 r. do 10 kwietnia 2015 r., podczas gdy odsetki winny zostać zasądzone w kwocie 5132 zł za okres od 1 maja 2014 r. do 10 kwietnia 2015 r.</p> <p>Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu apelant zarzucił:</p> <p>1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na ustaleniu, że 30-dniowy termin zapłaty należności dochodzonej pozwem upłynął w dniu 29 lipca 2014 r., podczas gdy z faktury wystawionej stronie pozwanej wynika, że termin ten upłynął z dniem 30 kwietnia 2014 r.;</p> <p>2. naruszenie prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 §1 k.c.</a> poprzez nieprzyznanie stronie powodowej odsetek od początku okresu, w którym roszczenie to stało się wymagalne.</p> <p>W konkluzji do tak sformułowanych zarzutów apelant wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwoty 5132 zł tytułem odsetek naliczonych od kwoty 61174,07 zł a określonych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56)">art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> za okres od 1 maja 2014 r. do dnia 10 kwietnia 2015 r., a nadto o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodowej kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.</p> <p>Na rozprawie apelacyjnej z dnia 11 grudnia 2015 r. pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie apelacji, podnosząc, że żądanie apelacyjne jest nieuprawnione ze względu na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 383)">art. 383 k.p.c.</a> albowiem powód żąda odsetek za okres wsteczny.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>Choć Sąd Rejonowy słusznie ocenił zasadność spornych roszczeń odsetkowych powoda w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031391323" title="Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych - Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1323 (art. 8)">art. 8 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych</a> i w konsekwencji stwierdził, że z uwagi na treść art7 w/w ustawy, w sytuacji, gdy dłużnik nie dokona zapłaty na rzecz wierzyciela, który spełnił określone w umowie świadczenie niepieniężne, wierzycielowi przysługują, bez odrębnego wezwania, odsetki za zwłokę w wysokości, określanej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56)">art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm), to jednak nie ustrzegł się błędów, które zaważyły na ocenie prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednak mimo ustalenia, że zgodnie z fakturą VAT z dnia 31 marca 2014 r. pozwany był zobowiązany do zapłaty należności 30 kwietnia 2014 r. /k. 20 i k. 67 v./ a zasądzenia dochodzonych odsetek od 30 lipca 2014 r., nie zaś od 1 maja 2014 r., tym niemniej powyższe spostrzeżenie nie uprawnia sądu odwoławczego do wydania orzeczenia reformatoryjnego w realiach niniejszej sprawy. Sąd Rejonowy naruszył bowiem zaskarżonym rozstrzygnięciem dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 k.p.c.</a> Zgodnie z tym przepisem, sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Lektura materiału aktowego wskazuje natomiast, że po wydaniu nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie I Nc 2774/14, pozwany we wniesionym sprzeciwie zaskarżył w/w nakaz jedynie w zakresie różnicy między odsetkami ustawowymi a odsetkami obliczanymi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ()">ustawy Ordynacja podatkowa</a>, tj. w zakresie kwoty 492,75 zł oraz w zakresie kosztów procesu (<em> <!-- -->k. 43-45</em>). Tym samym w pozostałym zakresie nakaz zapłaty stał się orzeczeniem prawomocnym, natomiast przedmiot zaskarżenia sprowadzał się do spornej kwoty 492,75 zł. Tymczasem Sąd Rejonowy w orzeczeniu kończącym sprawę w pierwszej instancji orzekając o spornych odsetkach w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187 § 1 pkt. 1)">punkcie 1</a>. zasądził kwotę 3.640,28 zł tytułem odsetek za zwłokę naliczonych od kwoty 61.174,07 zł a określonych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56)">art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> za okres od dnia 30 lipca 2014 r. do dnia 10 kwietnia 2015 r., a w punkcie 2. oddalił w pozostałym zakresie żądanie odsetkowe. Rozstrzygając jak wyżej w zakresie roszczenia odsetkowego bez wątpienia Sąd Rejonowy „zasądził ponad żądanie” w rozumieniu powyższego przepisu. Trzeba pamiętać, że żądanie odsetek od sumy pieniężnej jest samodzielnym roszczeniem prawa materialnego, które pozostaje w dyspozycji osoby uprawnionej i może być – w zależności od jej woli – dochodzone lub nie, łącznie z należnością główną bądź też osobno, w całości lub w części, za cały okres albo tylko za mniejsze odstępy czasowe. Procesową konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że również roszczeń o świadczenia uboczne w postaci odsetek dotyczy wyrażony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 1)">art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> wymóg „dokładnego określenia żądania” (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 12.09.1990r., I CR 466/90, LEX nr 1388558 ). Nie bez znaczenia pozostaje ponadto fakt, że obie strony były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, co z całą pewnością ogranicza zakres dopuszczalnej wykładni składanych przez nich oświadczeń procesowych. Podejmowanym czynnościom sąd nie powinien więc przypisywać innego znaczenia niż to, które wynika z bezpośredniego ich brzmienia ( tak też S.Cieślak, „Formalizm postępowania cywilnego”, Warszawa 2008, s.157,160 ).</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd II instancji doszedł do wniosku, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lipca 1998 r.<em> <!-- --> (I CKN 897/97),</em> nierozpoznanie istoty sprawy to brak merytorycznego rozpoznania zgłoszonych w sprawie roszczeń, przez co należy rozumieć zaniechanie przez Sąd I instancji zbadania materialnej podstawy żądania, albo pominięcie merytorycznych zarzutów<em> <!-- --> (wyrok SN z 23.09.1998 r., II CKN 896/98).</em> Skoro po złożonym sprzeciwie od nakazu zapłaty przedmiotem oceny Sądu Rejonowego powinno być wyłącznie rozważenie zasadności zarzutu merytorycznego strony pozwanej w zakresie czy roszczenie odsetkowe co do spornej kwoty 492,75 zł znajduje swoje uzasadnienie w przepisach prawa materialnego wskazanych w uzasadnieniu sprzeciwu, przeto jedynie w tym zakresie Sąd Rejonowy winien był wyrokować i tylko tę kwestię uczynić przedmiotem swojego zainteresowania. De facto zaskarżone rozstrzygnięcie nie poddaje się kontroli instancyjnej, albowiem obejmuje inny przedmiot, który Sąd Rejonowy rozpoznał.</p> <p>Mając na uwadze popełnione przez Sąd Rejonowy uchybienia, które doprowadziły do wydania oczywiście wadliwego rozstrzygnięcia, kontrola instancyjna skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> Przy ponownym rozpozaniu sprawy Sąd Rejonowy weźmie pod uwagę wyżej poczynione uwagi i oceni jedynie zasadność podniesionego przez pozwanego w sprzeciwie zarzutu merytorycznego, bacząc jednocześnie by końcowe rozstrzygnięcie zostało wydane z poszanowaniem dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 k.p.c.</a> </p> </div>