Ppolska.starec← UrzadnikВойти

VII U 1047/24

Sądy powszechne2025-02-13
Sygnatura
VII U 1047/24
Data orzeczenia
2025-02-13
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Renata Gąsior (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII U 1047/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 13 lutego 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2025 r. w Warszawie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zwrot nienależnie pobranych świadczeń</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> (działającej w imieniu własnym oraz małoletniej <span class="anon-block">B. W.</span>)</p> <p>od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 19 kwietnia 2024 roku, znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 19 kwietnia 2024 roku, znak: <span class="anon-block">(...)</span>, w ten sposób, że stwierdza, że <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> nie mają obowiązku zwrotu świadczeń pobranych za okres od 01.11.2021-30.11.2021 w kwotach po 625,44 zł.</p> <p> <span class="anon-block">R. G.</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 17 maja 2024 roku <span class="anon-block">M. W.</span> wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 19 kwietnia 2024 roku, znak <span class="anon-block"> (...)</span> o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych za okres od 01.11.2021 r. do 30.11.2021 r. w kwotach po 625,44 zł z tytułu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego wypłaconego na rzecz <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu odwołania odwołująca wskazała, że dodatkowe świadczenie roczne zostało jej przyznane przez organ rentowy z urzędu, a następnie po upływie prawie trzech lat otrzymała w dniu 30 kwietnia 2024 roku ww. decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W ocenie odwołującej organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowe przyznanie jej tego świadczenia i nie powinna być karana za błędy organu (<em> <!-- -->odwołanie z 15.05.2024 r. – k. 3 a.s.</em>).</p> <p>W odpowiedzi na powyższe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a> W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że w dniu 26.04.2018 r. <span class="anon-block">M. W.</span> złożyła wniosek o rentę rodzinną po zmarłym mężu <span class="anon-block">P. W.</span> dla siebie i córki <span class="anon-block">B. W.</span>. We wniosku zainteresowana oświadczyła, że śmierć była następstwem wypadku przy pracy. Do wniosku o rentę rodzinną ubezpieczona nie dołączyła dokumentacji dotyczącej wypadku przy pracy zmarłego męża. Decyzją z dnia 30.05.2018 r. organ rentowy przyznał rentę rodzinną na zasadach ogólnych. Następnie w dniu 30.03.2022 r. <span class="anon-block">M. W.</span> ponownie złożyła wniosek o rentę rodzinną w związku z wypadkiem przy pracy. Decyzją z dnia 11.04.2022 r. organ rentowy przyznał rentę rodzinną w związku z wypadkiem przy pracy od 01.03.2022 r. dla wdowy <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> i córki <span class="anon-block">B. W.</span>. W dniu 01.02.2022 r. <span class="anon-block">M. W.</span> złożyła wniosek o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym mężu z wyrównaniem od 09.04.2018 r. Decyzją z dnia 21.04.2023 r. organ rentowy przyznał rentę rodzinną w związku z wypadkiem przy pracy dla wdowy <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> i córki <span class="anon-block">B. W.</span> z wyrównaniem od 01.02.2020 r., tj. za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek. Organ rentowy wskazał, że w związku z powyższym powstała nadpłata dodatkowego rocznego świadczenia za listopad 2021 r. w kwocie 625,44 zł dla <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> oraz nadpłata dodatkowego rocznego świadczenia za listopad 2021 r. w kwocie 625,44 zł dla <span class="anon-block">B. W.</span>. W związku z powyższym organ rentowy decyzją z dnia 19.04.2024 r. zobowiązał <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> do zwrotu kwoty 625,44 zł (część dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego przysługującej <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span>) oraz 625,44 zł (część dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego przysługującej <span class="anon-block">B. W.</span>) za okres od 01.11.2021 r. do 30.11.2021 r. w związku ze zmianą wysokości wypłaconego świadczenia na dzień 31.10.2021 r.</p> <p>Następnie organ rentowy wskazał, że dodatkowe świadczenie przysługuje w kwocie najniższej emerytury obowiązującej od 01.03.2021 r. tj. w kwocie 1.250,88 zł, jeśli świadczenie emerytalno-rentowe nie przekracza kwoty 2.900,00 zł. W przypadku gdy świadczenie emerytalno-rentowe przekracza 2.900,00 zł wysokość świadczenia stanowi różnicę między kwotą najniższej emerytury obowiązującej od 01.03.2022 r. tj. kwotę 1.250,88 zł, a kwotą, o jaką świadczenie emerytalno-rentowe przekracza kwotę 2.900,00 zł. Do renty rodzinnej przysługuje jedno dodatkowe świadczenie w kwocie 1.250,88 zł. Dodatkowe świadczenie podlega podziałowi stosownie do liczby osób uprawnionych do renty rodzinnej w tym przypadku na dwie osoby (1.250,88 zł / 2). Organ rentowy podkreślił, że po ponownym przeliczeniu świadczenia decyzją z dnia 21.04.2023 r. <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> renta rodzinna dla dwóch osób na dzień 31.10.2021 r. wyniosła 5.784,24 zł., a zatem dodatkowe świadczenie pieniężne nie przysługiwało, natomiast o szczegółowych zasadach wypłacania dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego <span class="anon-block">M. W.</span> była informowana w decyzjach wydawanych w sprawie przyznania i stwierdzenia wysokości świadczenia (<em> <!-- -->odpowiedź na odwołanie - k. 5-6 a.s.</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Wdowa <span class="anon-block">M. W.</span> <span class="anon-block">urodzona (...)</span> oraz córka <span class="anon-block">B. W.</span> <span class="anon-block">urodzona (...)</span>, na podstawie decyzji z dnia 9 maja 2018 roku, znak: <span class="anon-block">(...)</span> miały przyznaną rentę rodzinną od 9 kwietnia 2018 r. do 31 stycznia 2032 r., po zmarłym w dniu 9 kwietnia 2018 roku <span class="anon-block">P. W.</span>, w kwocie po 1.171,52 zł. Ubezpieczona zaznaczyła we wniosku o rentę rodzinną z dnia 26 kwietnia 2018 r., że śmierć <span class="anon-block">P. W.</span> była następstwem wypadku przy pracy, jednak organ rentowy stwierdził brak dokumentów w sprawie wypadku. Decyzją z dnia 30 maja 2018 roku organ rentowy doliczył 5 dni do okresów nieskładkowych <span class="anon-block">P. W.</span> w związku z czym wysokość przysługującej renty rodzinnej dla <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> wyniosła po 1.177,84 zł (<em> <!-- -->wniosek z dnia 26 kwietnia 2018 r. – k. 1-5v. a.r., decyzja z dnia 9 maja 2018 r. – k. 22 a.r., decyzja z dnia 30 maja 2018 r. – k. 30 a.r.</em>).</p> <p>Pismem z dnia 14 grudnia 2021 roku <span class="anon-block">M. W.</span> wniosła o wyłączenie jej z kręgu osób pobierających rentę rodzinną (<em> <!-- -->pismo z 14 grudnia 2021 r. – k. 36 a.r.</em>).</p> <p>Decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przeliczył rentę rodzinną od 1 stycznia 2022 roku, wyliczając wysokość świadczenia do wypłaty <span class="anon-block">B. W.</span> na kwotę 2.477,25 zł miesięcznie (<em> <!-- --> decyzja z dnia 22 grudnia 2021 r. – k. 38 a.r.</em>).</p> <p>W dniu 1 lutego 2022 roku do organu rentowego wpłynął protokół powypadkowy (<em> <!-- -->notatka z dnia 21 kwietnia 2023 r. – karta bez numeracji akt rentowych</em>).</p> <p>W dniu 30 marca 2022 r. <span class="anon-block">M. W.</span> ponownie złożyła wniosek o rentę rodzinną dla siebie oraz córki <span class="anon-block">B. W.</span> w związku z wypadkiem przy pracy zmarłego <span class="anon-block">P. W.</span>. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przyznał <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> rentę rodzinną w związku z wypadkiem przy pracy od 1 marca 2022 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, w wysokości po 3.094,57 zł. Organ rentowy wskazał, że rentę zmniejszono o kwotę 294,10 zł z powodu osiąganego przychodu oraz, że na poczet należności od 01-03-2022 do 31-05-2022 w kwocie 18.354,34 zł Zakład zalicza kwotę 5.301,32 zł z tytułu wypłaconej renty rodzinnej, pozostała należność w kwocie 13.053,02 zł oraz jednorazowe świadczenie pieniężne w kwocie 669,22 zł po odliczeniu zaliczki na podatek odprowadzonej do urzędu skarbowego w kwocie 1.680,00 zł, liczonej od podstawy opodatkowania 12.384,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 333,83 zł, Zakład przekaże na rachunek w banku w kwocie 11.039,19 zł (<em> <!-- -->wniosek z 30.03.2022 r. – k. 1-5v. a.r., decyzja z 11 kwietnia 2022 r. – k. 10 a.r.</em>).</p> <p>Decyzją z 11 kwietnia 2022 roku, znak <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przyznał <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> dodatkowe roczne świadczenie pieniężne (<em> <!-- -->decyzja z 11 kwietnia 2022 roku – k. 12 a.r.</em>).</p> <p>Pismem z dnia 31 stycznia 2023 roku <span class="anon-block">M. W.</span> wniosła o wyłączenie jej z kręgu osób pobierających rentę rodzinną (<em> <!-- -->pismo z 31 stycznia 2023 r. – k. 16 a.r.</em>).</p> <p>Pismem z dnia 31 stycznia 2023 roku <span class="anon-block">M. W.</span> zwróciła się do organu rentowego o wyrównanie różnicy kwoty renty rodzinnej, która została jej przyznana. Ubezpieczona wskazała, że <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, w której pracował jej zmarły mąż nie dopełniła swojego obowiązki i nie poinformowała organu rentowego o tym, że wypadek, w którym zginął <span class="anon-block">P. W.</span> został uznany za wypadek przy pracy. Spółka przekazała dokumenty organowi rentowemu dopiero w 2022 roku i wyższa renta została przyznana dopiero w dniu 11 kwietnia 2022 roku. Ubezpieczona wskazała, że zaniedbanie ze strony <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> doprowadziło do wypłaty renty w zaniżonej kwocie przez okres około 4 lat (<em> <!-- -->pismo z 31 stycznia 2023 r. – karta bez numeracji a.r.</em>).</p> <p>Decyzją z dnia 28 lutego 2023 r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wstrzymał rentę rodzinną dla <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> od 1 marca 2023 r. oraz przeliczył rentę rodzinną dla <span class="anon-block">B. W.</span> od 1 marca 2023 roku na kwotę 6.205,40 zł miesięcznie (<em> <!-- --> decyzja z dnia 28 lutego 2023 r. – k. 17 a.r.</em>).</p> <p>W dniu 21 kwietnia 2023 roku pracownice Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">A. K.</span> sporządziły notatkę o ujawnieniu niedopłaty renty rodzinnej z tytułu wypadku przy pracy za okres od 1 lutego 2020 r. do 28 lutego 2022 r. w kwocie 36.346,14 zł oraz odsetki za opóźnienie do 15 maja 2023 roku w kwocie 7.527,30 zł. W notatce wskazano, że protokół powypadkowy wpłynął do organu rentowego w dniu 1 lutego 2022 r. wraz z wnioskiem o jednorazowe odszkodowanie. W notatce zostało wskazane, że niedopłata powstała z przyczyn zaistniałych po stronie Zakładu, odpowiedzialni są za to pracownicy własnego Oddziału ZUS, którzy obecnie nie są już zatrudnieni w ZUS (<em> <!-- -->notatka z dnia 21 kwietnia 2023 r. – karta bez numeracji akt rentowych</em>).</p> <p>Decyzją z dnia 21 kwietnia 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> przyznał rentę rodzinną w związku z wypadkiem przy pracy od 1 lutego 2020 roku, tj. za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek. Organ rentowy wskazał, że renta rodzinna wynosi od 1 lutego 2020 r. łącznie 5.358,20 zł, tj. 2679,10 zł na osobę, od 1 marca 2020 r. – 5.548,95 zł, tj. 2774,48 zł na osobę, od 1 marca 2021 r. – 5.784,23 zł, tj. 2892,12 zł na osobę, od 1 marca 2022 r. – 6.189,13 zł, tj. 3094,57 zł na osobę oraz od 1 marca 2023 r. 6.710,38 zł. Organ rentowy wskazał, że na poczet należności od 01-02-2020 do 31-05-2023 w kwocie 77.388,68 zł Zakład zalicza kwotę 34.332,20 zł z tytułu wypłaconej renty rodzinnej, pozostała należność w kwocie 43.056,48 zł odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie okres od 17 marca 2020 do 15 maja 2023 r. w kwocie 7.527,30 zł, po odliczeniu zaliczki na podatek odprowadzanej do urzędu skarbowego w kwocie 4.867,00 zł liczonej od podstawy opodatkowania 43.056,00 zł, Zakład przekaże na rachunek w banku w kwocie 45.716,78 zł (<em> <!-- -->decyzja z dnia 21 kwietnia 2023 r. – karty bez numeracji akt rentowych</em>).</p> <p>W dniu 19 kwietnia 2024 roku pracownice Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> starszy inspektor <span class="anon-block">A. P.</span> i starszy aprobant <span class="anon-block">A. K.</span> sporządziły notatki o ujawnieniu nadpłaty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla <span class="anon-block">M.</span> oraz <span class="anon-block">B. W.</span> za okres od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. w kwotach po 625,44 zł, które powstały z powodu zmiany wysokości wypłaconego świadczenia na dzień 31 października 2021 roku ustalonej decyzją z dnia 21 kwietnia 2023 roku. Jako osobę zobowiązaną do zwrotu wskazano <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> (<em> <!-- -->notatki z dnia 19 kwietnia 2024 r. – karty bez numeracji akt rentowych</em>).</p> <p>Decyzjami z dnia 19 kwietnia 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">M. W.</span> pobrała nienależne świadczenia za okres od 1 listopada 2021 r do 30 listopada 2021 r. w kwocie po 625,44 zł. Organ rentowy w uzasadnieniu wskazał, że na dzień 31 października 2021 roku przysługiwała łącznie renta w wysokości 2.618,54 zł, a więc przyznano dodatkowe świadczenie pieniężne w kwocie 625,44 zł na osobę, natomiast po ponownym przeliczeniu świadczenia decyzją z 21 kwietnia 2023 r. renta rodzinna dla dwóch osób na dzień 31 października 2021 roku wyniosła 5.784,24 zł, a więc dodatkowe świadczenie pieniężne nie przysługiwało (<em> <!-- -->decyzje z dnia 19 kwietnia 2024 r. – karty bez numeracji akt rentowych</em>).</p> <p>W dniu 17 maja 2024 roku <span class="anon-block">M. W.</span> wniosła odwołanie od ww. decyzji, inicjując niniejsze postępowanie (<em> <!-- -->odwołanie z 15.05.2024 r. – k. 3 a.s.</em>).</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym w aktach ZUS, które nie były kwestionowane przez strony i zostały ocenione jako wiarygodne, gdyż ich treść i forma nie budziły zastrzeżeń Sądu.</p> <p>Z powyższych względów Sąd uznał materiał dowodowy zgromadzony w sprawie za kompletny i wystarczający do wydania orzeczenia kończącego postępowanie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> od decyzji z dnia 19 kwietnia 2024 r. zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Rozpatrując odwołanie w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o kolejnym w 2021r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U.2021.432), w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138)">art. 138 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz.1251 ze zm.), osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 104 ust. 1)">ust. 1</a> uważa się: świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 104 ust. 1)">ust. 1</a> uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 104 ust. 5)">ust. 5</a>. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 104;art. 104 ust. 1)">art. 104 ust. 1</a>, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rentowy o osiągnięciu przychodu, w pozostałych zaś przypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania tej decyzji.</p> <p>Organ rentowy stwierdził, że pobrane przez ubezpieczoną dodatkowe roczne świadczenia w kwocie po 625,44 zł dla <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> oraz 625,44 zł dla <span class="anon-block">B. W.</span>, nie są jej należne i podlegają zwrotowi, bowiem po ponownym przeliczeniu świadczenia decyzją z 21 kwietnia 2023 r. renta rodzinna dla dwóch osób na dzień 31 października 2021 roku wyniosła 5.784,24 zł, a więc dodatkowe świadczenie pieniężne nie przysługiwało</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego organ rentowy może domagać się zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tylko wówczas, gdy ubezpieczonemu można przypisać złą wolę. W orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje się, że obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenia na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji ubezpieczeniowej. Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu postawa i świadomość (wina) świadczeniobiorcy, nie uzasadnia powstania po stronie osoby ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (por. wyrok SA w Warszawie z 2.03.2016r., sygn. III AUa 490/15 i wskazane tam orzecznictwo). Zatem nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części (świadczenie nienależne, nieprzysługujące), na skutek okoliczności leżących po stronie ubezpieczonego. Inaczej mówiąc, nie można przyjąć, aby doszło do nienależnego pobrania świadczenia, jeżeli jego wypłata, mimo zaistnienia wskazanych okoliczności, nastąpiła z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego (por. wyrok SN z 28.01.2021r., <span class="anon-block"> I (...)</span> 3/21).</p> <p>W analizowanym przypadku żadna z opisanych sytuacji nie wystąpiła. W niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja, w której odwołująca wprowadziłaby w błąd organ rentowy bądź złożyła fałszywe oświadczenie czy dokumenty. Nie ma zatem podstaw, aby mówić o złożeniu fałszywego oświadczenia czy też o świadomym wprowadzeniu w błąd. Dodatkowo, nawet gdyby podzielić argumentację organu rentowego, Sąd wskazuje, że świadczenie – przy założeniu, że zostałoby uznane za nienależne – nie może być uznane jako nienależnie pobrane. Wynika to z tego, że po stronie odwołującej nie wystąpiła sytuacja świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego, a więc działania ukierunkowanego celowo na uzyskanie świadczenia, które nie jest należne. Ubezpieczonej nie można przypisać złej woli i świadomości w działaniu, mającej na celu wprowadzenie organu rentowego w błąd. Należy podkreślić, że na dzień wypłaty świadczenia było należne ubezpieczonej i jej córce z uwagi na błąd organu rentowego. Organ rentowy wskazał, że na dzień 31 października 2021 roku przysługiwała łącznie renta w wysokości 2.618,54 zł, a więc przyznano dodatkowe świadczenie pieniężne w kwocie 625,44 zł na osobę, natomiast po ponownym przeliczeniu świadczenia decyzją z 21 kwietnia 2023 r. renta rodzinna dla dwóch osób na dzień 31 października 2021 roku wyniosła 5.784,24 zł, a więc dodatkowe świadczenie pieniężne nie przysługiwało. Zmiana wysokości renty rodzinnej wyniknęła z uwzględnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych protokołu powypadkowego. W notatce organu rentowego z dnia 21 kwietnia 2023 roku wskazano, że protokół powypadkowy wpłynął do organu rentowego w dniu 1 lutego 2022 r. wraz z wnioskiem o jednorazowe odszkodowanie. W notatce zostało wskazane, że niedopłata powstała z przyczyn zaistniałych po stronie Zakładu i odpowiedzialni są za to pracownicy własnego Oddziału ZUS, którzy obecnie nie są już zatrudnieni w ZUS. Decyzją z dnia 21.04.2023 r. organ rentowy przyznał rentę rodzinną w związku z wypadkiem przy pracy dla wdowy <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">W.</span> i córki <span class="anon-block">B. W.</span> z wyrównaniem od 01.02.2020 r., tj. za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc w którym zgłoszono wniosek. Dopiero notatką z dnia 19 kwietnia 2024 roku organ rentowy ujawnił nadpłatę dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla <span class="anon-block">M.</span> oraz <span class="anon-block">B. W.</span> za okres od 1 listopada 2021 r do 30 listopada 2021 r. w kwotach po 625,44 zł, które powstały z powodu zmiany wysokości wypłaconego świadczenia na dzień 31 października 2021 roku ustalonej decyzją z dnia 21 kwietnia 2023 roku i decyzjami z tego samego dnia stwierdził, że <span class="anon-block">M. W.</span> pobrała nienależne świadczenia. W ocenie Sądu Okręgowego niedopuszczalne jest, aby ubezpieczony ponosił odpowiedzialność za błędy organu rentowego. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, aby świadczenie zostało pobrane nienależnie w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 <sup> <!-- -->14</sup> §2 k.p.c.</a>, Sąd zmienił zaskarżone decyzje i ustalił, że <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> nie mają obowiązku zwrotu świadczeń pobranych za okres od 1.11.2021 r. do 30.11.2021 r. w kwotach po 625,44 zł.</p> <p> <span class="anon-block">R. G.</span> </p> </div>