I C 302/14

<div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <em> <!-- -->W pozwie z dnia 22 lipca 2014 r., skierowanym do postępowania upominawczego, pełnomocnik Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block">K. P. (1)</span> na rzecz mocodawcy kwoty 1.620,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty, a nadto o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu wedle norm przepisanych, w tym i kosztów zastępstwa procesowego. </em> </p> <p> <em> <!-- -->W uzasadnieniu pisma wszczynającego niniejszy proces pełnomocnik powodowej izby lekarskiej wskazał, iż pozwana <span class="anon-block">K. P. (1)</span> jest członkiem Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span>.</em> </p> <p> <em> <!-- -->Pełnomocnik Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> wskazał nadto, iż z przynależno­ści do Samorządu Lekarskiego wynikają prawa i obowiązki jego członków. Jednym z nich jest obowiązek opłacania składki członkowskiej.</em> </p> <p> <em> <!-- -->W dalszej części uzasadnienia pozwu pełnomocnik powodowej izby lekarskiej podniósł, że pozwana nie opłaca składek członkowskich od roku 2009 i jej zaległość wobec powoda za okres od października 2009 r. do czerwca 2014 r. wyraża się kwotą 1.620,00 zł. Wysokość miesięcznej składki, zgodnie z Uchwałą Nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie wysokości składki członkowskiej, wynosi 40,00 zł. Pozwana jako lekarz stażysta w okresie od października 2009 r. do lipca 2011 r. była zobowiązana do opłacania składki w wysokości po 10,00 zł miesięcznie, a to z uwagi na odbywanie stażu podyplomowego.</em> </p> <p> <em> <!-- -->Wedle kolejnych twierdzeń pełnomocnika Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span>, pozwana była wzywana do dobrowolnej zapłaty zaległych składek i pomimo to uporczywie uchyla się od zapłaty ciążącej na niej zaległości.</em> </p> <p> <em> <!-- -->Pełnomocnik powodowej izby lekarskiej wskazał też, że w niniejszej sprawie przysłu­guje droga sądowa; przywołał przy tym postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2004 r., II CK 481/03, LEX nr 271669, zgodnie z którym: „składka członkowska ma charakter świadczenia cywilnoprawnego. Poddanie jej egzekucji administracyjnej nie pozbawiło ją tego charakteru. Między stronami istnieje spór, co do obowiązku zapłaty jej przez stronę pozwaną na rzecz powodowej (...), w kwocie dochodzonej pozwem. W związku z tym w sprawie przysługuje droga sądowa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2;art. 2 § 1;art. 2 § 3)">art. 2 § 1 i 3 k.p.c.</a>)".</em> </p> <p> <em> <!-- -->Ostatecznie pełnomocnik Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> skonstatował, iż w tym stanie sprawy wystąpienie z pozwem stało się konieczne i uzasadnione. </em> </p> <p>Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">S.</span> nakazem zapłaty wydanym w dniu 7 sierpnia 2014 r. w postępowaniu upominawczym orzekł, że pozwana <span class="anon-block">K. P. (1)</span> powinna zapłacić na rzecz powoda Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> kwotę 1.620,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym (płatnymi w wysokości i w terminach w tymże nakazie oznaczonych) oraz kwotę 637,25 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i kwotę 20,25 zł tytułem 1/4 części opłaty sądowej – w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty albo wnieść w tymże terminie sprzeciw.</p> <p>W sprzeciwie od tegoż nakazu – który do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">S.</span> wpłynął w dniu 2o sierpnia 2014 r. – pozwana <span class="anon-block">K. P. (1)</span> wniosła, jak się wydaje, o oddalenie powództwa w całości.</p> <p> <em> <!-- -->W uzasadnieniu tego pisma procesowego pozwana wskazała, że nie jest obecnie w stanie zapłacić na rzecz Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> dochodzonej od niej kwoty 1.620,00 zł wraz z odsetkami ; nie podniosła przy tym jakichkolwiek argumentów natury jurydycznej. </em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> Sąd ustalił i zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Pozwana <span class="anon-block">K. P. (1)</span> wykonuje od dnia 1 października 2009 r. zawód lekarza dentysty i jest członkiem Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> (fakt niesporny, a nadto dowód: wydruk z Centralnego Rejestru Lekarzy – k. 14).</p> <p>Od dnia 1 października 2009 r. do momentu przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty pozwana wykonywała zawód lekarza dentysty na podstawie ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty, przyznanego przez Okręgową Izbę Lekarską w <span class="anon-block">B.</span> w dniu 26 sierpnia 2009 r. (fakt niesporny, a nadto dowód: Wniosek o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty, wpisanie na listę oraz wpis do rejestru Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> – k. 53).</p> <p> <em> <!-- -->Przynależność lekarza zamierzającego wykonywać zawód, któremu okręgowa rada lekarska przyznała prawo wykonywania zawodu, do samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów, jest obligatoryjna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich</a> (Dz. U. Nr 219, poz. 1708 z późn. zm.)</em> </p> <p> <em> <!-- -->Z przynależno­ści do samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów wynikają prawa i obowiązki jego członków; jednym z takich obowiązków jest obowiązek opłacania składki członkowskiej, wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 8;art. 8 ust. 3)">art. 8 ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 39;art. 39 ust. 1;art. 39 ust. 1 pkt. 11)">art. 39 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich</a>.</em> </p> <p> <em> <!-- --> P ozwana <span class="anon-block">K. P. (1)</span> owska przyjęła do wiadomości obowiązek regularnego opłaca składki członkowskiej (dowód: stosowne oświadczenie pozwanej, złożone w tym przedmiocie we Wniosku o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty, wpisanie na listę oraz wpis do rejestru Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> – k. 53).</em> </p> <p>Uchwałą Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie wysokości składki członkowskiej, podjętą na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890300158" title="Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz. 158 (art. 35;art. 35 ust. 1;art. 35 ust. 1 pkt. 9)">art. 35 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich</a> (Dz. U. Nr 30, poz. 158, z późn. zm.), <span class="anon-block"> (...)</span> ustaliła miesięczną wysokość składki członkowskiej obowiązującej lekarza i lekarza dentystę, członka okręgowej izby lekarskiej, w wysokości 40,00 zł, zaś wysokość składki członkowskiej obowiązującej lekarza i lekarza dentystę, członka okręgowej izby lekarskiej, posiadającego ograniczone prawo wykonywania zawodu (lekarza stażysty), w kwocie 10,00 zł (dowód: uchwała Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 4 kwietnia 2008 r. <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie wysokości składki członkowskiej – k. 11-13).</p> <p>Zgodnie z zapisem z § 3 ust. 1 tej uchwały lekarz lub lekarz stażysta, który nie osiąga przychodu, może, na podstawie uchwały okręgowej rady lekarskiej, zostać zwolniony z obowiązku opłacania składki członkowskiej na okres, w którym nie osiąga przychodu.</p> <p>Zwolnienie z tego obowiązku następuję na podstawie uchwały, podjętej przez okręgową radę lekarskiej (§ 3 ust. 2 Uchwały Nr <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie wysokości składki członkowskiej).</p> <p>Obowiązek opłacania składki członkowskiej przez lekarza i lekarza stażystę powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym lekarz lub lekarz stażysta został wpisany na listę członków okręgowej izby lekarskiej (§ 5 ust. 1 pkt. 2 Uchwały Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 4 kwietnia 2008 r. <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie wysokości składki członkowskiej).</p> <p>Składkę za dany miesiąc opłaca się do końca tego miesiąca lub z dowolnym<br/>wyprzedzenie (§ 5 ust. 4 Uchwały Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 4 kwietnia 2008 r. <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie wysokości składki członkowskiej).</p> <p>Z kolei wedle zapisu z § 8 tej uchwały od zaległych składek członkowskich nalicza się odsetki ustawowe.</p> <p>Jest poza sporem, że zarówno podczas wykonywania zawodu lekarza dentysty na podstawie ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty, przyznanego przez Okręgową Izbę Lekarską w <span class="anon-block">B.</span> w dniu 26 sierpnia 2009 r., jak i podczas wykonywania tego zawodu bez ograniczeń, pozwana <span class="anon-block">K. P. (1)</span> nie wywiązywała się z obowiązku opłacania składki członkowskiej, wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 8;art. 8 ust. 3)">art. 8 ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 39;art. 39 ust. 1;art. 39 ust. 1 pkt. 11)">art. 39 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich</a>; jest też poza sporem, że jej dług z tego tytułu wobec Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> był w dacie zamknięcia rozprawy na poziomie kwoty 1.620,00 zł i że pozwana nie uzyskała za okres objęty żądaniem pozwu zwolnienia z obowiązku opłacania składki członkowskiej.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">K. P. (1)</span> była w przeszłości wzywana przez powodowa izbę lekarską do zapłaty zaległych i opłacania bieżących składek członkowskich i mimo tego uchyla się ona w dalszym ciągu od zwolnienia się z ciążących na niej z tego tytułu obowiązków [fakt niesporny: a nadto dowody: uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> Prezydium Okręgowej Rady Le­karskiej w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 29 maja 2013 r. (k. 10); pismo Sekretarza Okręgowej Rady Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 5 czerwca 2013 r. (k. 9); pismo Skarbnika Okręgowej Izby Lekarskiej w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 4 kwietnia 2013 r. (k. 8) i do­wód doręczenia tego pisma pozwanej (k. 8)].</p> <p>Mając na uwadze przywołane już wyżej regulacje z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1</a> oraz z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 8;art. 8 ust. 3)">art. 8 ust. 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20092191708" title="Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - Dz. U. z 2009 r. Nr 219, poz. 1708 (art. 39;art. 39 ust. 1;art. 39 ust. 1 pkt. 11)">art. 39 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich</a> (Dz. U. Nr 219, poz. 1708 z późn. zm.), powołane wyżej stypulacje Uchwały Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 4 kwietnia 2008 r. <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie wysokości składki członkowskiej, a nadto przedstawione ustalenia co do faktów, które zostały uznane za udowodnione, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.</p> <p> <em> <!-- -->Ponieważ w chwili wniesienia pozwu dochodzona wierzytelność była już wymagalna, przeto Sąd orzekł w przedmiocie odsetek zgadnie z żądaniem pozwu.</em> </p> <p>Za podstawę orzeczenia w powyższym zakresie Sąd przyjął <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 1;art. 359 § 2)">art. 359 § 1 i 2 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 482;art. 482 § 1)">art. 482 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2;art. 481 § 2 zd. 1)">art. 481 § 1 i 2 zdanie pierwsze k.c.</a>. Zgodnie z treścią powołanych przepisów w przypadku, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe (por. też zapis z § 8 uchwały Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 4 kwietnia 2008 r. <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie wysokości składki członkowskiej).</p> <p> <em> <!-- -->Orzekając o przedmiocie niniejszego procesu Sąd podjął próbę oceny, czy w sprawie niniejszej może dojść do zastosowania – z uwagi na podniesione przez pozwaną w sprzeciwie od nakazu zapłaty, w ramach obrony przed żądaniem powodowej izby lekarskiej, okoliczności – klauzuli generalnej wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </em> </p> <p> <em> <!-- -->W ocenie Sądu żądanie przez Okręgową Izbę Lekarską w <span class="anon-block">B.</span> od pozwanej <span class="anon-block">K. P. (1)</span> zapłaty sumy o wielkości oznaczonej w pozwie nie może być – w okolicznościach przedmiotowej sprawy – postrzegane za nadużycie prawa podmiotowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>).</em> </p> <p> <em> <!-- -->Sąd stoi bowiem na stanowisku, że w prawie polskim o obowiązuje domniemanie korzystania z prawa w sposób zgodny z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2014 r. I ACa 1363/13, LEX nr 1458943). </em> </p> <p> <em> <!-- -->Jeśli zatem strona wykonuje uprawnienie przysługujące jej na podstawie obowiązują­cego przepisu lub wynikające z umowy – jak w sprawie niniejszej – to sąd w punkcie wyjścia musi przyjąć, że jej zachowanie odpowiada kryteriom z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>; z tej też przyczyny żądania przez powodową izbę lekarską od pozwanej <span class="anon-block">K. P. (1)</span> zapłaty sumy o wielkości oznaczonej w pozwie nie sposób postrzegać za nadużycie prawa podmioto-wego.</em> </p> <p> <em> <!-- -->O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> – w punkcie II sentencji wyroku, zgodnie z zasadą ponoszenia odpowiedzialności za wynik procesu. </em> </p> <p> <em> <!-- -->Pozwana przegrała sprawę w całości, a więc na niej ciążył obowiązek zwrotu powodowi poniesionych przez tego ostatniego kosztów procesu. </em> </p> <p> <em> <!-- -->Na zasądzone od pozwanej na rzecz powoda koszty procesu składają się: uiszczona przez powoda opłata sądowa od pozwu – w wysokości 81,00 zł, wynagrodzenie działającego w jego imieniu pełnomocnika – w wysokości 600,00 zł i opłata skarbowa równa 17,00 zł, uiszczona w związku z czynnością udzielenia pełnomocnictwa . </em> </p> <p> <em> <!-- -->Należne stronie powodowej od pozwanej koszty zastępstwa procesowego ustalone zostały przez Sąd zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2)">§ 2 ust. 1 i 2</a>, z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 3;§ 3 ust. 1)">§ 3 ust. 1</a>, z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 4;§ 4 ust. 1)">§ 4 ust. 1</a> i z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 3)">§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461)._</em> </p> </div>