II Cz 2165/14

Sądy powszechne2014-12-11

Sygnatura

II Cz 2165/14

Data orzeczenia

2014-12-11

Rodzaj

DECISION

Sędziowie

Mariola Wojtkiewicz (PRESIDING_JUDGE)Wiesława Buczek-MarkowskaZbigniew Ciechanowicz

Podstawa prawna

art. 787 kpc

Treść orzeczenia

<div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 11 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariola Wojtkiewicz Sędziowie: SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.) SO Wiesława Buczek-Markowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2014 r. w S. sprawy z wniosku (...) W. (...)w S. z udziałem dłużnika E. S. oraz małżonka dłużnika T. S. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na skutek zażalenia T. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I Co 857/14  postanawia: oddalić zażalenie. </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim nadał klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2007 r. wydanemu w sprawie I C 1646/04 oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2009 r. wydanemu w sprawie (...) także przeciwko małżonkowi dłużnika E. T. S. z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową (punkt I.) oraz zasądza od dłużnika E. S. oraz małżonka dłużnika T. S. solidarnie na rzecz wierzyciela(...) w W. (...) (...) w S. kwotę 144 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt II.). Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, iż wierzyciel (...)w W. (...) (...)w S. wnioskiem z dnia 14 marca 2014 r. domagał się nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu wyrokowi Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2007 r. oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2009 r. przeciwko małżonkowi dłużnika E. T. S. z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. W uzasadnieniu wierzyciel wskazał, że dłużniczka E. S. od 18 stycznia 1975 r. pozostaje w związku małżeńskim z T. S., natomiast wierzytelność będąca przedmiotem powyższego tytułu egzekucyjnego powstała w 1995 r. Pismem z dnia 7 maja 2014 r. pełnomocnik T. S. wskazał, że nadanie klauzuli wykonalności na wyżej wymieniony tytuł egzekucyjny, nie może nastąpić z uwagi na to, iż umową z dnia 12 lipca 2001 r. została zniesiona wspólność małżeńska majątkowa pomiędzy dłużniczką E. S. i T. S.. Sąd Rejonowy wskazał, iż ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ((...) nadano z dniem 20 stycznia 2005 r. nowe brzmienie znaczącej części przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (dział 3;dział 3 rozdział 1)">Tytułu I działu III rozdziału I Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a>, regulującego małżeńskie stosunki majątkowe i odpowiedzialność małżonków za zobowiązania, a także przepisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> dotyczącym egzekucji z majątku wspólnego małżonków, jednakże zgodnie z art. 5 ust. 6 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., jeżeli zobowiązanie powstało przed wejściem w życie ustawy, egzekucję prowadzi się według dotychczasowych przepisów, stąd podstawę orzeczenia stanowią przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">k.r.o.</a> w brzmieniu sprzed nowelizacji. Sąd I instancji mając na uwadze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787)">art. 787 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41)">art. 41 k.r.o.</a> wskazał, iż E. S. i T. S. pozostają w związku małżeńskim od dnia 18 stycznia 1975 r. Umową z dnia 12 lipca 2001 r. została zniesiona wspólność małżeńska majątkowa pomiędzy E. S. i T. S.. Wierzytelność będąca przedmiotem powyżej opisanego tytułu egzekucyjnego powstała w 1995 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy, której przepisy przejściowe do oceny skutków czynności zobowiązujących lub rozporządzających małżonków i ich odpowiedzialności za zobowiązania sprzed wejścia w życie ustawy, nakazują stosować przepisy dotychczasowe. W świetle powołanych przepisów Sąd Rejonowy stwierdził, iż należało nadać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, o czym orzekł w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach Sąd I instancji orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. S.. Skarżący wniósł o: zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący orzeczeniu temu zarzucił: -błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż wierzytelność w stosunku do E. S. powstała w 1995 r., gdy wobec E. S. taka wierzytelność powstała na skutek wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2007 r. i Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2009 r.; -naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787;art. 787 § 1)">art. 787 § 1 k.p.c.</a> w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. i nie wysłuchanie małżonka dłużnika przed nadaniem klauzuli wykonalności; -naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o.</a> w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wierzytelność wobec E. S. powstała na skutek przeniesienia na nią odpowiedzialności, jako członka zarządu spółki (...) i nadanie klauzuli wykonalności przeciwko T. S. - jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie T. S. jest niezasadne. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw(...) (...)która weszła w życie w dniu 20 stycznia 2005 r.  przepisy ustawy stosuje się do stosunków w niej unormowanych, chociażby powstały przed jej wejściem w życie, chyba że przepisy ust. 2-7 stanowią inaczej. Dalej w myśl ust. 6 tego przepisu  jeżeli roszczenie powstało przed wejściem w życie ustawy, egzekucję prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia (...) stanął na stanowisku, że  jeżeli zobowiązanie dłużnika pozostającego w ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej powstało przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041621691" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1691 ()">ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw</a> ((...) do postępowania o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> w brzmieniu sprzed tej nowelizacji. Sąd Okręgowy wskazuje, iż z treści załączonego przez wierzyciela wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I C 1646/04 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2009 r. wynika, iż roszczenie wierzyciela powstało przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041621691" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1691 ()">ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw</a> ((...)a wiec egzekucję prowadzi się według przepisów dotychczasowych w rozumieniu art. 5 ust. 1 tej ustawy. Z punktu I. wskazanego wyroku Sądu Okręgowego wynika bowiem, iż wierzytelność została zasądzona od dłużniczki E. S. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 grudnia 2004 r. Stąd zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest nietrafny. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787;art. 787 § 1)">art. 787 § 1 k.p.c.</a> w brzmieniu sprzed wymienionej nowelizacji tytułowi egzekucyjnemu, wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim, sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi, z ograniczeniem jednak jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Przed nadaniem klauzuli wykonalności sąd wysłucha małżonka dłużnika. W myśl § 2 tego przepisu w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności sąd, na wniosek małżonka dłużnika orzeka również o ograniczeniu lub wyłączeniu możliwości zaspokojenia się przez wierzyciela z majątku wspólnego. Ponadto zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o.</a> w brzmieniu sprzed wymienionej nowelizacji sąd może ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego - zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Mając powyższe uwagi na względzie Sąd Okręgowy zaznacza, iż przed nadaniem klauzuli wykonalności T. S., a więc małżonek dłużnika E. S. został wezwany na posiedzenie Sądu w dniu 12 czerwca 2014 r., pod rygorem pominięcia dowodu z jego przesłuchania (k. 14, 17). Po otrzymaniu przez T. S. odpisu wniosku jego pełnomocnik złożył na niego odpowiedź (k. 19). Ponadto pełnomocnik małżonka dłużnika stawił się na wyznaczone posiedzenie Sądu składając oświadczenie. W tej sytuacji podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787;art. 787 § 1)">art. 787 § 1 k.p.c.</a> w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. poprzez nie wysłuchanie małżonka dłużnika przed nadaniem klauzuli wykonalności jest chybiony. Bezspornym było, iż T. S. pozostaje w związku małżeńskim z E. S.. Przechodząc dalej Sąd orzekający nie podzielił również zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o.</a> w brzmieniu obowiązującym przed zmianą ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. poprzez jego niezastosowanie. Skarżący podnosi, iż wierzytelność wobec E. S. powstała na skutek przeniesienia na nią odpowiedzialności, jako członka zarządu spółki (...). Jednakże taki charakter wierzytelności nie przemawia za tym, iż zaspokojenie jej z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Skarżący nie wykazał, aby dłużniczka z tytułu zajmowanej funkcji nie otrzymywała profitów, które zasilały majątek wspólny. Zatem wystąpiły przesłanki do nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2007 r. wydanemu w sprawie I C 1646/04 oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2009 r. wydanemu w sprawie(...)także przeciwko małżonkowi dłużnika E. T. S. z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Tym samym nie zaistniała podstaw do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. W świetle powyższych rozważań Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji postanowienia. (...) 1. (...) 2. (...) (...) (...) (...) 3. (...) 4. (...) (...) </div>