VII C 564/13

<p>Sygn. akt VII C 564/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 12 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Kielcach, VII Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->SSR Dobrosława Szydłowska</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> Protokolant:</p> </td> <td> <p>prot. sądowy Ilona Szabla</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. w Kielcach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">R. M.</span> </p> <p>o stwierdzenie nieważności umowy</p> <p>I.  ustala, że nieważna jest umowa darowizny zawarta w dniu 17 listopada 1997 roku przez powódkę <span class="anon-block">M. M.</span> z pozwanym <span class="anon-block">R. M.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">J. F.</span> z Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">K.</span> zarejestrowana w Repertorium A za numerem <span class="anon-block"> (...)</span> w zakresie nieruchomości opisanej w § 1 pkt 1 aktu notarialnego o numerze ewidencyjnym <span class="anon-block">(...)</span> położonej w <span class="anon-block">C.</span>, dla której tutejszy Sąd prowadzi księgę wieczystą numer <span class="anon-block">(...)</span> i nieruchomości opisanej w § 1 pkt 3 o numerze ewidencyjnym <span class="anon-block">(...)</span>położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, dla której tutejszy Sąd prowadzi księgę wieczystą numer <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>II.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">R. M.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. M.</span> kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu;</p> <p>III.  odstępuje od obciążania pozwanego <span class="anon-block">R. M.</span> kosztami procesu w pozostałej części i nieuiszczonymi kosztami sądowymi.</p> <p>SSR <span class="anon-block">D. S.</span> </p> <p>Sygn. akt: VII C 564/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->do postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach zawartego w pkt II oraz III wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 12 grudnia 2014 roku.</strong> </p> <p>Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014 roku, wydanym w niniejszej sprawie, tutejszy Sąd ustalił nieważność umowy darowizny zawartej w dniu 17 listopada 1997 roku przez powódkę <span class="anon-block">M. M.</span> z pozwanym <span class="anon-block">R. M.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">J. F.</span> z Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">K.</span> zarejestrowanej w Repertorium A za numerem <span class="anon-block"> (...)</span> w zakresie nieruchomości opisanej w § 1 pkt 1 aktu notarialnego o numerze ewidencyjnym <span class="anon-block">(...)</span> położonej w <span class="anon-block">C.</span>, dla której tutejszy Sąd prowadzi księgę wieczystą numer <span class="anon-block">(...)</span> oraz nieruchomości opisanej w § 1 pkt 3 o numerze ewidencyjnym <span class="anon-block">(...)</span> położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, dla której tutejszy Sąd prowadzi księgę wieczystą numer <span class="anon-block">(...)</span>, orzekając jak w pkt I wyroku.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł natomiast jak w pkt II i III wyroku, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzi taki szczególny wypadek, uzasadniający zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">R. M.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. M.</span> jedynie część kosztów procesu, na które to koszty złożyła się kwota 2.400 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika powódki, ustalonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 5)">§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (Dz.U.2013.461 j.t.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa, udzielonego przez opiekunów prawnych powódki w kwocie 34 zł ustalona na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20062251635" title="Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635 (art. 1;art. 1 ust. 1;art. 1 ust. 1 pkt. 2)">art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej</a> (Dz. U. z 2006 roku, Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.).</p> <p>Podkreślić należy, że do "przypadków szczególnie uzasadnionych", o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, a także sytuacja majątkowa i życiowa strony - z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2014r., I ACa 9/14, lex nr 1455540). Przesłanki, których zaistnienie warunkuje możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążania jej w ogóle tymi kosztami obejmują wystąpienie w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, które powodują, że zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2013 roku, V CZ 132/12, lex nr 1341732).</p> <p>W ocenie Sądu obciążenie pozwanego kosztami procesu jedynie w części - na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> – uzasadnione jest charakterem niniejszej sprawy, w której podstawą do uwzględnienia powództwa była okoliczność, iż powódka <span class="anon-block">M. M.</span> w dacie dokonywania darowizny na rzecz pozwanego w dniu 17 listopada 1997 roku znajdowała się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Zdaniem Sądu z samego faktu, iż pozwany przystąpił do czynności prawnej polegającej na zawarciu z powódką umowy darowizny, która okazała się nieważna z uwagi na brak świadomego powzięcia decyzji i wyrażenia woli przez powódkę, nie można czynić pozwanemu zarzutu, że dał podstawę do wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie. Złożenie pozwu leżało w interesie wyłącznie powódki, która zamiast objąć jednym żądaniem stwierdzenie nieważności całej umowy darowizny, zdecydowała się na dwukrotne dochodzenie swych praw na drodze sądowej. Tym samym Sąd stanął na stanowisku, iż w tej szczególnej sytuacji nie byłoby celowe obciążanie pozwanego kosztami procesu w pełnej wysokości. Wskazać przy tym należy, że pozwany w żaden sposób nie utrudniał postępowania w niniejszej sprawie, nie kwestionował bowiem ani tego, że pozwana w dacie zawarcia umowy nie była zdolna pokierować swoim postępowaniem, ani też nie negował opinii biegłego sądowego psychiatry dotyczącej stanu zdrowia <span class="anon-block">M. M.</span> w momencie przystępowania do aktu notarialnego.</p> <p>Nadto orzekając o kosztach procesu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd miał na uwadze sytuację materialną pozwanego, który ja wynika ze złożonych przez niego dokumentów, jest osobą bezrobotną, a ponadto jest zobowiązany do płacenia alimentów na syna w kwocie 700 złotych miesięcznie. Powyższe okoliczności uzasadniają zdaniem Sądu jedynie częściowe obciążenie pozwanego kosztami procesu. Podkreślić w tym miejscu również należy, że hipoteza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, odwołująca się do występowania "wypadków szczególnie uzasadnionych", pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu, a rozstrzygnięcie Sądu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> ma charakter dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013r., IV CZ 61/13, lex nr 1389013; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2013r., III CZ 75/12, lex nr 1353220; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013r., V CZ 130/12, lex nr 1341731).</p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę Sąd zasądził od pozwanego <span class="anon-block">R. M.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">M. M.</span> tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu kwotę 1.200 zł, stanowiącą połowę wynagrodzenia dla ustanowionego pełnomocnika procesowego, odstępując od obciążania pozwanego <span class="anon-block">R. M.</span> kosztami procesu w pozostałej części i nieuiszczonymi kosztami sądowymi.</p> <p>SSR <span class="anon-block">D. S.</span> </p> </div>