VI Ka 535/14

<p>Sygn. akt VI Ka 535/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie :</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący – Sędzia SO Klara Łukaszewska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant Konrad Woźniak </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 roku</p> <p>sprawy <span class="anon-block">L. S. (1)</span> </p> <p>obwinionego z art. 192 ust. 1 Wodne prawo</p> <p>z powodu apelacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Lwówku Śląskim</p> <p>z dnia 14 sierpnia 2014 r. sygn. akt VII W 39/14</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniża orzeczoną wobec obwinionego <span class="anon-block">L. S. (1)</span> karę grzywny do 500 (pięciuset) zł,</p> <p>II.  w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,</p> <p>III.  zwalnia obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt VI Ka 535/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">L. S. (1)</span> został obwiniony o to, że w dniu 5 lutego 2013r. w miejscowości <span class="anon-block">B.</span> jako prezes <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> <span class="anon-block">G.</span> spowodował podniesienie zapór przy elektrowni i pobór wody z rzeki <span class="anon-block">(...)</span> do kanału <span class="anon-block">M.</span> nie posiadając wymaganego prawem pozwolenia na pobór wody do celów energetycznych, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 192;art. 192 ust. 1)">art. 192 ust 1 ustawy z dnia 18.07.2001r. prawo wodne</a>.</p> <p>Sąd Rejonowy w Lubaniu VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Lwówku Śląskim:</p> <p>I. obwinionego <span class="anon-block">L. S. (1)</span> uznał za winnego tego, że w dniu 5 lutego 2013r. w miejscowości <span class="anon-block">B.</span> jako prezes <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> z/s w <span class="anon-block">G.</span> bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego korzystał z wody doprowadzając do podniesienia zapór przy elektrowni i poboru wody z rzeki <span class="anon-block">(...)</span> do kanału <span class="anon-block">M.</span>, tj. popełniania wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 192;art. 192 ust. 1)">art. 192 ust. 1 ustawy z dnia 18.07.2001r. Prawo wodne</a> i za to na podstawie art. 192 ust. 1 powołanej ustawy wymierzył mu karę 1000 (jednego tysiąca ) złotych grzywny,</p> <p>II. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 118;art. 118 § 1)">art. 118 § 1 kpw</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 119)">art. 119 kpw</a> zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 100 złotych i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 21)">art. 21 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych</a> wymierzył opłatę w wysokości 100 złotych.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca obwinionego <span class="anon-block">L. S. (1)</span> zaskarżając orzeczenie Sądu I instancji w całości.</p> <p>Skarżący zarzucił:</p> <p>1.obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 71;art. 71 § 4)">art. 71 § 4 kpw</a> polegającą na wydaniu wyroku zaocznego przez uznanie, że nieobecność obwinionego była nieusprawiedliwiona, chociaż przed rozprawą jego obrońca złożył wniosek o wyznaczenie nowego terminu rozprawy i usprawiedliwienie swojej nieobecności, spowodowanej kolizją terminu z inną sądową oraz fakt ten udokumentował, co prowadzi do zasadnej oceny, iż Sąd nie miał podstaw do wydania takiego orzeczenia i w konsekwencji w sposób rażący pozbawił obwinionego prawa do obrony,</p> <p>2.rażącą niewspółmierność kary wymierzonej obwinionemu, polegającej na orzeczeniu w stosunku do niego kary grzywny w wysokości 1000 złotych, chociaż od 19 grudnia 2000 r. nie został rozpoznany złożony przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o. o.</span> wniosek o korzystanie z wód rzeki <span class="anon-block">(...)</span>, zaś pomimo złożenia przez tę spółkę uzupełnienia dokumentacji we wrześniu 2012 r., do chwili obecnej nie została wydana decyzja w tej sprawie przez pokrzywdzonego Skarb Państwa – Starostwo Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>, co prowadzi do zasadnej oceny, iż swoim postępowaniem pokrzywdzony w sposób bardzo istotny przyczynił się do wykroczenia, zaś ponieważ wskutek działania obwinionego, nie powstała żadna szkoda, zasadną jest ocena, iż stopień społecznego niebezpieczeństwa zarzucanego mu czynu jest znikomy.</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji lub umorzenie postepowania z uwagi na znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja obrońcy obwinionego w części zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>W pierwszej kolejności jednak odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa do obrony obwinionego podkreślić należy, że zarzut ten jest niezasadny.</p> <p>Skarżący powyższy zarzut wiąże z naruszeniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 71;art. 71 § 4)">art. 71 § 4 kpw</a> poprzez wydanie wyroku zaocznego w sytuacji, gdy obecność obwinionego nie była nieusprawiedliwiona, gdyż przed rozprawą jego obrońca złożył wniosek o wyznaczenie nowego terminu rozprawy i usprawiedliwienie swojej nieobecności, spowodowanej kolizją terminów z inną rozprawą sądową, a co należycie udokumentował.</p> <p>Stosownie do wskazanego przepisu w razie nieusprawiedliwionej nieobecności obwinionego, który otrzymał wezwanie na rozprawę, sąd przeprowadza rozprawę zaocznie i to choćby nie dysponował wyjaśnieniami obwinionego z czynności wyjaśniających (art. 71 § 4 zdanie pierwsze <em> <!-- -->in principio</em>). Sąd może jednak uznać obecność obwinionego na rozprawie za konieczną i wówczas postanowieniem zarządzić jego zatrzymanie i doprowadzenie (art. 71 § 4 zdanie drugie), a samą rozprawę odroczyć po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przesłuchania świadków, którzy się stawili (art. 71 § 4 zdanie pierwsze <em> <!-- -->in fine</em>).</p> <p>W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy procedował na dwóch posiedzeniach. Pierwszy termin rozprawy został wyznaczony na dzień 5 czerwca 2014 r. Obwiniony o terminie tej rozprawy został jedynie zawiadomiony, jednakże z uwagi na brak zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia w dacie rozprawy sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 71;art. 71 § 2)">art. 71 § 2 kpw</a> odroczył rozprawę na dzień 14 sierpnia 2014 r. Zwrotne poświadczenie obioru wpłynęło do sądu w dniu następnym, a <span class="anon-block">L. S. (2)</span> zawiadomienie o terminie rozprawy odebrał w dniu 27 maja 2014 r. O terminie rozprawy został też zawiadomiony obrońca obwinionego, który powołując się na kolizję terminów wniósł o odroczenie rozprawy i wyznaczenie jej kolejnego terminu, zastrzegając aby odbyła się po godzinie 13.00. Sąd I instancji potraktował pismo obrońcy „jako wniosek o przeprowadzenie czynności w innym terminie” i go co prawda nie uwzględnił błędnie podnosząc, że o terminie rozprawy wiedział on już od dnia 25 kwietnia 2014 r., podczas gdy samo zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy jest datowane na dzień 12 maja 2014 r., jednakże stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 75;art. 75 § 2)">art. 75 § 2 kpw</a> mógł prowadzić postępowanie dowodowe nawet w przypadku uznania nieobecności obwinionego za usprawiedliwioną. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień 14 sierpnia 2014 r., zgodnie z wnioskiem obrońcy na godz. 13.00. O terminie rozprawy zarówno <span class="anon-block">L. S. (1)</span>, jak i jego obrońca zostali zawiadomieni już w dniu 11 czerwca 2014 r. (k. 113, k. 114). W dniu 11 sierpnia 2014 r. do Sądu Rejonowego wpłynął wniosek obrońcy obwinionego o usprawiedliwienie jego nieobecności na terminie rozprawy i wyznaczenie jej nowego terminu. Powodem nieobecności obrońcy miało być posiedzenie w przedmiocie przywrócenia terminu przed Sądem Rejonowym w Gorzowie Wlkp. wyznaczone na ten sam dzień, na godz. 12.15. Obrońca o niemożności uczestnictwa w rozprawie powiadomił obwinionego. Do pisma zostało załączone zawiadomienie z dnia 30 czerwca 2014 r. ze wskazanego Sądu Rejonowego (k. 115 – 116). Obrońca obwinionego został poinformowany przez Sąd Rejonowy w Lubaniu, że jego wniosek niezostanie uwzględniony. (k. 117 – 118). Na rozprawę w dniu 14 sierpnia 2014 r. nie stawił się prawidłowo zawiadomiony obwiniony, w żaden sposób nie usprawiedliwiając swojej nieobecności, jak i jego obrońca a Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny.</p> <p>W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zasadnie Sąd I instancji uznał obecność obrońcy obwinionego za nieusprawiedliwioną. Obrońca obwinionego został powiadomiony o nieuwzględnieniu jego wniosku przed terminem rozprawy, jak i o powodach tej decyzji. Nie podjął przy tym żadnych kroków zmierzających do aktywnego udziału w rozprawie, nie złożył na piśmie chociażby żadnych wniosków dowodowych. Zauważyć na marginesie należy, że jednocześnie skarżący nie podjął także żadnej próby zmiany terminu posiedzenia przed Sądem Rejonowym w Gorzowie <span class="anon-block">W.</span>. pomimo, że posiedzenie to zostało wyznaczone znacznie później niż rozprawa w niniejszej sprawie a zawiadomienie o nim otrzymał prawie miesiąc później. Nadto co istotne po stronie obwinionego istniało uprawnienie do osobistego udziału w rozprawie, z którego nie skorzystał nie reagując na zawiadomienia sądu i nie usprawiedliwiając swojej nieobecności (podobnie jak i w przypadku rozprawy z dnia 5 czerwca 2014 r.), pomimo że wiedział, iż w dniu 12 sierpnia 2014 r. obrońca na rozprawę się nie stawi. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że Sąd I instancji naruszył przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 71;art. 71 § 4)">art. 71 § 4 kpw</a> procedując pod nieobecność <span class="anon-block">L. S. (1)</span> i wydając wyrok zaoczny w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Mając na uwadze kierunek i granice zaskarżenia Sąd Okręgowy natomiast stwierdza, że dokonane przez Sąd Rejonowy i niekwestionowane przez skarżącego ustalenia faktyczne co do sprawstwa i winy obwinionego <span class="anon-block">L. S. (1)</span> odnośnie przypisanego mu wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229" title="Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 (art. 192;art. 192 ust. 1)">art. 192 ust. 1 ustawy Prawo wodne</a>, zostały poczynione prawidłowo, zgodnie ze zgromadzonym i ujawnionym w sprawie materiałem dowodowym, a ocena dowodów jest trafna i nie naruszająca zasady wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> Sąd I instancji wskazał dowody, na których oparł w tym zakresie ustalenia faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia oraz należycie umotywował ocenę tych dowodów. Sąd Okręgowy, działający jako Sąd odwoławczy, jest zwolniony w tej części od obowiązku przeprowadzania szczegółowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie i może poprzestać na odwołaniu się do rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Jest to możliwe albowiem uzasadnienie wyroku pierwszoinstancyjnego w pełni realizuje wymogi określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 1)">art. 424 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 82;art. 82 § 1)">art. 82 § 1 kpw</a>, a sam skarżący w tym zakresie sprawstwa i winy obwinionego, ustaleń i ocen tych nie kwestionuje podobnie. (por. wyrok SN z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie V KK 177/07, LEX nr 354289).</p> <p>Zarzuty apelacji skierowane zostały wyłącznie co do oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu obwinionego i zastosowanej względem niego represji karnej.</p> <p>Nie można się zgodzić z argumentami skarżącego, że wyłącznie długość postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku obwinionego o korzystanie z wód rzeki <span class="anon-block">(...)</span> stanowi o znikomej szkodliwości społecznej jego czynu. Już z treści samej apelacji wynika, że o ile sam wniosek został złożony przez reprezentowaną przez obwinionego spółkę w 2010 r. to wymagana prawem dokumentacja została dopiero dołączona w roku 2012 r. Świadczy to natomiast o umyślności działania obwinionego co do przypisanego mu czynu i o jego pełnej świadomości co do braku wymaganego pozwolenia wodno prawnego na korzystanie z wody. Natomiast mając na uwadze przesłanki wymiaru kary z art. 24 § 3 k.w. i art. 33 kw. Sąd Odwoławczy doszedł do przekonania, że orzeczona względem <span class="anon-block">L. S. (1)</span> kara grzywny razi swą surowością. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że obwiniony nie wyrządził swoim zachowaniem szkody. <span class="anon-block">L. S. (1)</span> jest osobą dojrzałą, która dotychczas nie wchodziła w konflikt z prawem. Mając zatem na uwadze sytuację majątkową obwinionego Sąd Okręgowy uznał, że karą odpowiadającą stopniowi zawinienia i społecznej szkodliwości czynu obwinionego będzie kara 500 zł grzywny.</p> <p>Wyrok nie był dotknięty uchybieniami, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 104;art. 104 § 1)">art. 104 § 1 kpw</a>, jak również nie był rażąco niesprawiedliwy. Stąd też na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> w pozostałej części podlegał utrzymaniu w mocy.</p> <p>Kierując się sytuacją materialną obwinionego Sąd Okręgowy zwolnił go od ponoszenia kosztów procesu i obciążył nimi Skarb Państwa. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art. 634 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 119)">art. 119 kpw</a>.).</p> </div>