III Ca 1683/14

<p>Sygn. akt III Ca 1683/14</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 września 2014 roku wydanym w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> przeciwko <span class="anon-block">B. P.</span>, o zapłatę, sygn. akt I C 347/14, Sąd Rejonowy w Łowiczu oddalił powództwo.</p> <p>Powyższe orzeczenie oparte zostało na ustaleniach i wnioskach, których najistotniejsze elementy przedstawiają się następująco:</p> <p>W dniu 08 sierpnia 2012 roku pozwana <span class="anon-block">B. P.</span> zawarła z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> ( działającą obecnie pod nazwą <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span>), <span class="anon-block">Aneks nr (...)</span> do <span class="anon-block">umowy pożyczki (...)</span> zawartej dnia 11 czerwca 2012 roku, w którym zmieniono postanowienia umowy na następujące: kwota pożyczki 1.000 złotych, która miała być spłacona w ciągu 30 dni do 07 września 2012 roku w jednej racie w wysokości 1295 złotych obejmującej nadto odsetki w kwocie 16,44 złotych, opłatę przygotowawczą w kwocie 50 złotych i koszt ustanowienia zabezpieczenia, którego powstanie związane było z udzieleniem pożyczki w kwocie 228,56 złotych. W dacie zawarcia umowy pożyczki jak i aneksu pozwana miała zadłużenia z innych tytułów i była zarejestrowana w bazie dłużników niewypłacalnych. Sąd podniósł, że pozwana przyznała fakt zawarcia aneksu do umowy pożyczki gotówkowej, potwierdziła istnienie niespłaconego zobowiązania, ale nie przyznała jego wysokości określonej w pozwie. Na rozprawie dnia 3 września 2014 roku oświadczyła, że uznaje powództwo, jednakże Sąd uznał, że nie jest ono wiążące. Sąd wskazał, że pozwana nie była bowiem w stanie określić, czy i jaką część należności z umowy pożyczki spłaciła, a jaka pozostała do spłaty. Oświadczenie pozwanej o uznaniu powództwa złożone na wstępie rozprawy pozostawało w jawnej sprzeczności z argumentacją zawartą w zeznaniach pozwanej, która zgłaszała wątpliwości co do ustanowienia zabezpieczenia pożyczki i związanych z tym kosztów. W ocenie Sądu Rejonowego oświadczenie pozwanej o uznaniu powództwa, interpretowane zgodnie z regułami wykładni oświadczeń woli z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 §1 k.c.</a> ze względu na okoliczności, w których zostało złożone – w sytuacji rażącej rozbieżności pomiędzy wiedzą pozwanej o przedmiocie roszczeń a wolą zadośćuczynienia żądaniom pozwu jest sprzeczne z prawem oraz zasadami współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 k.p.c.</a>). W dalszej kolejności Sąd Rejonowy zważył, że powód nie udowodnił, aby zostało ustanowione jakiekolwiek zabezpieczenie umowy i aby poniósł związane z nim koszty uzasadniające żądanie zapłaty kwoty 228,56 złotych, wliczonej do całkowitych kosztów pożyczki. Zdaniem Sądu powód pomimo ciążącemu na nim obowiązku dowodzenia wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">232 k.p.c.</a> nie wykazał, jakie były pierwotne warunki aneksowanej umowy pożyczki, czy jakaś część pożyczki została spłacona i w jakim terminie. Powód nie wykazał również sposobu naliczenia skapitalizowanych odsetek. Zdaniem Sądu wątpliwość budziła także wysokość kwoty żądanej z tytułu monitów i upomnień. Żądanie zapłaty kwoty 145 złotych za dwa wysłane przesyłką pocztową wezwania przy średnich cenach rynkowych tego rodzaju usługi na poziomie kilku złotych jest nieuprawnionym nadużyciem i stanowi źródło dodatkowego ukrytego i nieuzasadnionego zysku powoda ponad wymieniony w §1 aneksu do umowy pożyczki jej całkowity koszt.</p> <p> <em> <!-- -->Sąd podkreślił, że wprowadzone do umowy pożyczki bliżej nieokreślone koszty zabezpieczenia oraz rażąco wysokie koszty monitów w wysokości stałej, z góry ustalonej i nieadekwatnej do rzeczywiście poniesionych przez pożyczkodawcę obciążeń jest niedopuszczalną praktyką, wykraczającą poza zasadę swobody zawierania umów i zmierzają do narzucenia ukrytego, lichwiarskiego oprocentowania pożyczki sprzecznie z postanowieniami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2(1);art. 359 § 2(3))">art. 359 § 2^{<!-- -->1}i § 2^{<!-- -->3} k.c.</a> Sąd wyliczył, że rzeczywisty całkowity koszt pożyczki kwoty 1.000 złotych udzielonej na trzy miesiące z kosztami monitów i upomnień wyniósł aż 340 złotych (295 zł +145 zł). Odnośnie pozostałych roszczeń – w tym należności głównej i odsetek - Sąd I instancji uznał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za niewystarczający do uwzględnienia powództwa w tej części wobec wybiórczego przedstawienia przez powoda dowodów, w szczególności wobec braku zasadniczej umowy pożyczki precyzującej wszystkie warunki transakcji, co uniemożliwia rozstrzygnięcie o roszczeniach wynikających z postanowień umowy pożyczki, które pozostają w mocy po pominięciu postanowień sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. </em> </p> <p>Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód zaskarżając go w całości.</p> <p>Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p> <p>I.  naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 k.p.c.</a> poprzez odrzucenie uznania powództwa i uznania go za sprzeczne z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego;</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że materiał dowodowy jest niewystarczający oraz poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie i dokonania mylnej oceny stanu faktycznego;</p> <p>II.  naruszenie prawa materialnego, a to:</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez błędną wykładnię;</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2(1))">art. 359 § 2 ^{<!-- -->1}k.c.</a> poprzez błędne przyjęcie, że odsetki przekraczają wysokość odsetek maksymalnych;</p> <p>3.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a> poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie prowadzące w konsekwencji, do przyjęcia, że dłużnik w sposób prawidłowy wykonał świadczenie.</p> <p>Powołując się na takie zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja powoda nie jest zasadna.</p> <p>Na wstępie zaznaczyć należy, że wobec rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505^{<!-- -->13}§ 2 k.p.c.</a> ograniczył uzasadnienie jedynie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku zapadłego w postępowaniu odwoławczym z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy miał także na uwadze, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(9);art. 505(9) § 1(1))">art. 505^{<!-- -->9} § 1^{<!-- -->1}k.p.c.</a> apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny oraz dokonaną ocenę prawną.</p> <p>Odnosząc się do zarzutów apelacji podnieść należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Rejonowy nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 k.p.c.</a> W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd słusznie przyjął, że oświadczenie pozwanej o uznaniu powództwa nie jest wiążące.</p> <p>Jak trafnie podniósł Sąd meriti uznanie jest procesową czynnością dyspozytywną pozwanego, w czasie której nie tylko uznaje on samo żądanie powoda, ale i to, że uzasadniają go przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne i godzi się na wydanie wyroku uwzględniającego to żądanie. Jest to stanowcze, bezwarunkowe oświadczenie woli i wiedzy pozwanego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że uznanie powództwa co do zasady i do jakiejś kwoty jest przejawem wiedzy pozwanego o tym, że określone roszczenie istnieje i przysługuje określonemu wierzycielowi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r. II CKN 46/97, OSNC 1997/10/143).</p> <p>Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przyjęcia, że pozwana złożyła świadome i bezwarunkowe oświadczenie uznające powództwo. Wprawdzie na rozprawie dnia 3 września 2014 roku oświadczyła, że uznaje powództwo ale jednocześnie stwierdziła, że nie jest w stanie określić czy i jaką część pożyczki spłaciła, a także zgłosiła wątpliwości co do ustanowienia zabezpieczenia pożyczki i związanych z tym kosztów. Oznacza to, że w istocie pozwana nie przyznała okoliczności faktycznych przytoczonych w pozwie. Nie potwierdziła, że powodowi przysługuje roszczenie w wysokości określonej w pozwie. W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo Sąd Rejonowy stwierdził, że uznanie takie nie jest wiążące.</p> <p>Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie naruszył również zasad określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, gdyż wszechstronnie zbadał zebrany w sprawie materiał dowodowy, a nadto w sposób szczegółowy i przekonujący wyjaśnił motywy przyjętego stanowiska. Skarżący nie sformułował argumentów, które mogłyby podważyć trafność analizy przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy, w istocie forsując jedynie stanowisko polemiczne względem zapatrywań zreferowanych w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Przede wszystkim Sąd I instancji słusznie uznał, że powód nie sprostał ciężarowi dowodzenia i nie udowodnił swojego roszczenia.</p> <p>Zgodnie z ogólną regułą dowodzenia wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> to na powodzie ciążył obowiązek wykazania faktów z których wywodził skutki prawne. Powód winien wykazać, że przysługuje mu roszczenie określone w pozwie zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Temu ciężarowi natomiast nie podołał. Rację ma Sąd I instancji twierdząc, że dokumenty załączone do pozwu nie pozwalały na uznanie roszczenia za zasadne w żadnej części. Powód bowiem nie wykazał jakie były pierwotne warunki umowy pożyczki zmienionej następnie aneksem z dnia 8 sierpnia 2012 roku, nie wskazał czy i jaka część pożyczki została spłacona, w jakich terminach nastąpiła spłata, a także nie przedstawił sposobu naliczenia skapitalizowanych odsetek. Ponadto, zdaniem Sądu Okręgowego, powód nie udowodnił również, że przeniósł na własność pozwanej określoną w umowie pożyczki sumę pieniędzy. Zauważyć bowiem należy, że załączony do akt dowód przelewu kwoty 1000 zł dotyczy <span class="anon-block">umowy pożyczki o numerze (...)</span> zawartej dnia 13 stycznia 2012 roku ( k 26 akt). Natomiast podstawą roszczenia dochodzonego pozwem ma być <span class="anon-block">Aneks nr (...)</span> z dnia 8 sierpnia 2012 roku do <span class="anon-block">umowy pożyczki o numerze (...)</span> z dnia 11 czerwca 2012 roku ( k 17 akt). Różnice w zakresie numerów i dat zawarcia umów wskazują, że załączony do akt dowód przelewu nie dotyczy przedmiotowej umowy.</p> <p>Chybiony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2(1))">art. 359 § 2 ^{<!-- -->1}k.c.</a> Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd Rejonowy dokonał trafnej wykładni powołanych przepisów prawa i prawidłowo je zastosował. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w motywach rozstrzygnięcia odnośnie niedopuszczalności wprowadzania do umów pożyczki postanowień nakładających na pożyczkobiorcę rażąco wysokich kosztów monitów i upomnień. Nie można pominąć, że przedmiotowa umowa pożyczki została zawarta w oparciu o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 ()">ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim</a> ( Dz. U. 2011.126.715 ). Zgodnie zaś z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1}§ 1 k.c.</a> postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W tym miejscu wypada przywołać orzecznictwo Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który w podobnych stanach faktycznych uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowień umów nakładających na konsumenta rażąco wysokie opłaty m.in. za wysyłanie wezwań, upomnień i czynności windykacyjne ( por. wyrok SO w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 6 sierpnia 2009 roku, sygn. akt XVII Amc 624/09 oraz z dnia 9 października 20106 roku, sygn.. akt XVII Amc 101/05. Oceniane w niniejszym postepowaniu koszty pism i upomnień określone w pozwie na kwotę 145 zł niewątpliwie mieszczą się w hipotezach niedozwolonych postanowień umownych.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności apelacji oraz nieujawnienia okoliczności, które winny być uwzględnione w toku postępowania drugoinstancyjnego z urzędu, Sąd Okręgowy oddalił apelację w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> </div>