II Ca 2132/14
Sądy powszechne2014-12-19
Sygnatura
II Ca 2132/14
Data orzeczenia
2014-12-19
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Ewa KrakowiakJarosław TyrpaKrzysztof Wąsik (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt II Ca 2132/14</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 19 grudnia 2014 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny – Odwoławczy w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Krzysztof Wąsik (sprawozdawca)</p>
<p>Sędziowie: SO Jarosław Tyrpa</p>
<p>SO Ewa Krakowiak</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 roku w Krakowie</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>-Powiatu <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>przy uczestnictwie <span class="anon-block">Z. G.</span>
</p>
<p>o orzeczenie przepadku pojazdu</p>
<p>na skutek apelacji uczestnika <span class="anon-block">Z. G.</span> z dnia 29 lipca 2014 r. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 4 lutego 2013 r., sygnatura akt I Ns 193/13/K</p>
<p>1.
wezwać do udziału w sprawie w charakterze uczestnika <span class="anon-block">K. K.</span>;</p>
<p>2.
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek oddalić;</p>
<p>3.
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Postanowieniem z 4 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie orzekł przepadek na rzecz Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> pojazdu marki <span class="anon-block">R. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span>, stanowiącego własność <span class="anon-block">Z. G.</span>, obciążając strony poniesionymi kosztami postępowania związanymi z ich udziałem w sprawie.</p>
<p>Podstawę faktyczną orzeczenia stanowiło ustalenie, że w dniu 2 października 2012 r. pojazd marki <span class="anon-block">R. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, nr <span class="anon-block"> (...)</span>, stanowiący własność <span class="anon-block">Z. G.</span>, został usunięty z miejscowości <span class="anon-block">Z.</span> na parking w <span class="anon-block">T.</span> z powodu stwarzanego zagrożenia bezpieczeństwa. Pismem z 18 października 2012 r. właściciel pojazdu <span class="anon-block">Z. G.</span> został wezwany do jego odbioru z pouczeniem o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w wyznaczonym terminie, tj. o możliwości orzeczenia przepadku. Pismo to zostało odebrane 23 października 2012 r. przez domownika uczestnika – <span class="anon-block">R. G.</span>. Pomimo upływu wskazanego terminu samochód nie został odebrany.</p>
<p>Sąd Rejonowy uznał zatem, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a;art. 130 a ust. 10 e)">art. 130a ust. 10e ustawy z dnia 20 czerwca Prawo o ruchu drogowym</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 610(6);art. 610(6) § 1)">art. 610<sup>
<!-- -->6 </sup>§ 1 k.p.c.</a> zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku Starosty <span class="anon-block"> (...)</span> i orzeczenia przepadku samochodu na rzecz Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Apelację od tego postanowienia – mylnie oznaczoną zażaleniem – złożył uczestnik <span class="anon-block">Z. G.</span>. Zaskarżając je w całości, zarzucił:</p>
<p>1.
brak legitymacji biernej uczestnika do występowania w charakterze strony, gdyż na mocy umowy sprzedaży z 2011 r. nie był współwłaścicielem pojazdu i nie może ponosić żadnych negatywnych konsekwencji związanych z kosztami przepadku;</p>
<p>2.
sprzeczność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, że <span class="anon-block">Z. G.</span> zamieszkuje w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i został poinformowany o możliwości przepadku, podczas gdy uczestnik od 2009 r. na stałe przebywa na terenie Irlandii, od dnia rozwodu z <span class="anon-block">R. G.</span>, tj. od 20 marca 2012 r. w ogóle nie przebywa i nie bywa pod tym adresem, nie odbiera korespondencji tam kierowanej.</p>
<p>Apelujący podkreślił, że od 2012 r. jedynie okazjonalnie przebywa w Polsce i nie ma kontaktu z byłą żoną, która odebrała adresowaną do niego korespondencję, nie informując go tym. Ponadto 8 kwietnia 2011 r. samochód objęty przepadkiem został zbyty przez <span class="anon-block">R. G.</span> – działającą w imieniu własnym i jako pełnomocnik uczestnika – na rzecz <span class="anon-block">K. K.</span>. Dlatego też to nie na apelującym ciążył obowiązek zgłoszenia zbycia samochodu, lecz na nabywcy – w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 78;art. 78 ust. 2;art. 78 ust. 2 pkt. 1)">art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym</a> – i nie może on ponosić negatywnych konsekwencji czyjegoś zaniechania.</p>
<p>W <em>
<!-- -->petitum </em>apelacji skarżący wniósł o uchylenia postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz skarżącego kosztów postępowania odwoławczego.</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</p>
<p>Na wstępie rozważenia wymaga kwestia skuteczności doręczenia apelującemu postanowienia z dnia 4 lutego 2013 r. wraz z uzasadnieniem i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia apelacji. Mieszkanie w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 135;art. 135 § 1;art. 138;art. 138 § 1)">art. 135 § 1 i art. 138 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1)">139 § 1 k.p.c.</a> oznacza pomieszczenie, lokal lub dom, w którym adresat rzeczywiście mieszka, a więc użytkuje je i zazwyczaj w nim nocuje i do którego regularnie wraca, chociażby pobyt w nim miał charakter jedynie przejściowy. Apelujący przedstawił przekonujące dowody (umowa o pracę k. 43-50 i wyrok rozwodowy z uzasadnieniem k. 51-64) na okoliczność, że nie zamieszkuje pod wskazanym adresem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> od 2009 r., kiedy to wyjechał z Polski, co wyklucza skuteczność dokonanego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 k.p.c.</a> doręczenia (a nie ma zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 136;art. 136 § 2)">art. 136 § 2 k.p.c.</a> skoro było to pierwsze doręczenie). Bez znaczenia jest natomiast to, czy adresat jest zameldowany w danym miejscu. Z tego względu nie może być uznane za skuteczne także doręczenie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 139;art. 139 § 1)">art. 139 § 1 k.p.c.</a> poprzez podwójne awizowanie niepodjętej przez uczestnika przesyłki. Nie rozpoczął zatem biegu termin do wniesienia apelacji przez uczestnika-apelującego. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi uczestnika dopiero 22 lipca 2014 r. (k. 97), stąd wniesiona w dniu 29 lipca 2014 r. apelacja (błędnie nazwana zażaleniem; k. 82-84) wniesiona została w ustawowym terminie i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy.</p>
<p>Zaskarżone postanowienia należało zmienić z powodu niewyjaśnienia kwestii, kto jest właścicielem podlegającego przepadkowi samochodu i nieskuteczności doręczenia powiadomienia o usunięciu pojazdu w postępowania administracyjnym.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a;art. 130 a ust. 10)">art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym</a> (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Ustęp 10e tego artykułu stanowi natomiast, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.</p>
<p>Przedstawione w apelacji twierdzenia i załączone dokumenty wskazują, że w 2011 r. samochód został sprzedany przez żonę uczestnika na rzecz <span class="anon-block">K. K.</span>. Fakt ten potwierdza pismo żony uczestnika w sprawie o podział majątku wspólnego o sygn. akt VI Ns 1112/12/S (k. 89-90) oraz kserokopia umowy (k. 88). Niezależnie od ustalenia, czy samochód ten został sprzedany za zgodą uczestnika czy – co też możliwe – bez jego zgody, jest wysoce prawdopodobne, że zawarta umowa jest ważna i na jej podstawie nastąpiła zmiana właściciela samochodu i to nowy właściciel winien być powiadomiony w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a;art. 130 a ust. 10)">art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym</a>. Jeśli do zmiany właściciela jednak nie doszło, samochód pozostawał w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu we współwłasności byłych małżonków – uczestnika i <span class="anon-block">R. G.</span>, a nie samego tylko uczestnika, więc to oni wspólnie (każdy z nich) winien być powiadomiony w omawianym trybie. Niezależnie od nakreślonych wątpliwości, uznać ponadto należało, że także doręczenie uczestnikowi na etapie postępowania administracyjnego powiadomienia o usunięciu pojazdu było nieskuteczne, albowiem skierowane na ten sam, niewłaściwy jego adres, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Powiadomienie to odebrane zostało w dniu 23 października 2012 r. przez byłą już żonę uczestnika – <span class="anon-block">R. G.</span> – w mieszkaniu, w którym, jak wyżej już wyjaśniono, nie mogło nastąpić skuteczne doręczenie powiadomienia także w ramach postępowania administracyjnego – tj. w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 42;art. 42 § 1)">art. 42 § 1 k.p.a.</a> (doręczenie osobiste adresatowi w mieszkaniu), jak i w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 43)">art. 43 k.p.a.</a> (doręczenie domownikowi adresata), skoro uczestnik już tam nie mieszkał. Brak więc podstaw do uznania, że apelujący uczestnik został prawidłowo powiadomiony o usunięciu samochodu i grożących mu konsekwencjach w przypadku nieodebrania samochodu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu. Nie przesądzając na tym etapie, czy pismo uczestnika z dnia 8 października 2012 r., którym informować miał on Komisariat Policji w <span class="anon-block">K.</span> o jego adresie do korespondencji za granicą, rzeczywiście wpłynęło do tej jednostki (brak stosownej adnotacji na załączonej kopii – k. 34, ale też jest to fakt niezaprzeczony), wysłane do uczestnika powiadomienie było pierwszym pismem w sprawie i nie znajduje wobec tego zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 41;art. 41 § 1;art. 41 § 2)">art. 41 § 1 i 2 k.p.a.</a>, stanowiący, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, w razie zaś zaniedbania tego obowiązku ustanawiający rygor uznania doręczenia pisma pod dotychczasowym adresem za prawnie skuteczne.</p>
<p>Wskazane uchybienie ma swoje źródło na etapie postępowania administracyjnego i nie jest możliwe wyeliminowanie jego skutków w postępowaniu sądowym, dlatego też zaskarżone postanowienie należało zmienić i wniosek oddalić. Organ administracji – jeśli zdecyduje się na ponowne złożenie wniosku – winien ustalić, kto jest właścicielem pojazdu lub inną osobą uprawnioną w dniu wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu oraz dokonać prawidłowych doręczeń tak ustalonym osobom.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a;art. 130 a ust. 10 e)">art. 130a ust. 10e ustawy Prawo o ruchu drogowym</a> postanowiono jak w sentencji.</p>
<p>O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 k.p.c.</a>. Na koszty postępowania odwoławczego złożyły się: opłata sądowa od apelacji (40 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika uczestnika (60 zł) ustalone na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520 § 11;art. 520 § 11 ust. 1;art. 520 § 11 ust. 1 pkt. 3)">§ 11 ust. 1 pkt. 3</a> w zw. z § 13 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p>
</div>