I ACa 1247/14

<p>Sygn. akt I ACa 1247/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 22 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Elżbieta Uznańska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Andrzej Struzik</p> <p>SSA Grzegorz Krężołek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr.sądowy Marta Matys</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. D.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I C 1827/13</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i nadaje mu treść: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->„I. pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego numer<span class="anon-block">(...)</span>wystawionego przez wierzyciela <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> w dniu 14 stycznia 2013 r., przeciwko dłużnikom: <span class="anon-block"> (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span> z tytułu zobowiązania dłużnika wynikającego z umowy kredytu obrotowego z dnia 16 grudnia 2011 r. i <span class="anon-block">K. D.</span> z tytułu poręczenia wekslowego tego kredytu, któremu Sąd Rejonowy dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie sygn. I Co 245/13/K nadał klauzulę wykonalności; w części dotyczącej stwierdzonego tym tytułem zobowiązania dłużniczki <span class="anon-block">K. D.</span> w zakresie w jakim zobowiązanie to przekracza 300.000 zł (trzysta tysięcy złotych),</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->II. w pozostałym zakresie powództwo oddala,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->III. koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi”;</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->w pozostałym zakresie apelację powódki oddala; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p>Sygn. akt : I ACa 1247/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span>, powódka <span class="anon-block">K. D.</span> domagała się pobawienia w całości wykonalności tytułu wykonawczego, w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego nr <span class="anon-block"> (...)</span> , wystawionego przez bank w dniu 14 stycznia 2013r , wobec powódki z tytułu poręczenia wekslowego spłaty kredytu zaciągniętego przez <span class="anon-block"> spółkę z o. o. (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, do kwoty 450 000 złotych.</p> <p>Uzasadniając żądanie wskazała , że zarówno poręczenie są nieważne albowiem :</p> <p>- w dokumencie weksla jako remitent wskazany został <span class="anon-block"> (...) SA</span> czyli podmiot nieistniejący , gdy tymczasem w postępowaniu klauzulowym, w którym bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nadana została klauzula wykonalności, występowała <span class="anon-block"> (...) Bank (...) SA</span>.,</p> <p>- użyte w treści weksla o charakterze weksla własnego określenie „ zapłaci „ wskazuje , że zobowiązanym do zapłaty summy wekslowej nie jest wystawca a trasat,</p> <p>- weksel nie został wystawiony przez kredytobiorcę - <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> lecz przez osobę fizyczną - powódkę - o czym świadczy złożenie przez nią podpisu pod jego treścią , ponad pieczęcią firmową spółki. Wobec tego, ponieważ wystawcą weksla i poręczycielem jest ta sama osoba , skutkuje to podnoszoną przez powódkę nieważnością jej zobowiązania .</p> <p>Zdaniem powódki nie ważne jest również jej oświadczenie o poddaniu się egzekucji gdyż :</p> <p>- dotyczy ono zobowiązania z którego uprawnionym jest nieistniejący podmiot <span class="anon-block"> (...) SA</span> ,</p> <p>- zgodnie z jej wolą wyrażoną wobec strony przeciwnej zobowiązanie z tytułu poręczenia miało być ograniczone do kwoty 300 000 złotych , tymczasem została zobligowana przez bank do złożenia tego oświadczenia , które rozszerzało jej odpowiedzialność do sumy 450 000 złotych,</p> <p>- wniosek o nadanie klauzuli wykonalności , uwzględniony w całości przez Sąd Rejonowy dla Krakowa- Krowodrzy w Krakowie w sprawie o sygnaturze I Co 245/13 / K, wskazywał także na odpowiedzialność powódki z tytułu umownych odsetek, w skali 22 % rocznie mimo , że zobowiązanie to , powstałe po wystawieniu bankowego tytułu egzekucyjnego , nie wiązało już samego kredytobiorcy - <span class="anon-block"> spółki (...)</span> albowiem umowa kredytu była już wypowiedziana.</p> <p>- w relacji z bankiem powódka jest konsumentem , oświadczenie o poddaniu się egzekucji zostało jej narzucone przez druga stronę , a wobec tego nie jest dla niej wiążące , będąc niedozwolonym.</p> <p>Odpowiadając na pozew strona pozwana domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami postępowania.</p> <p>Przecząc trafności wszystkich zarzutów jakie sformułowała <span class="anon-block">K. D.</span> , strona pozwana złożyła wniosek o wezwanie do udziału w sprawie Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego <span class="anon-block">(...)</span>we <span class="anon-block">W.</span> , któremu w dniu 18 września 2013r, bank zbył wierzytelność stwierdzona tytułem wykonawczym.</p> <p>Sąd I instancji wniosku tego nie uwzględnił.</p> <p>Wyrokiem z dnia 29 maja 2014r Sąd Okręgowy w Krakowie powództwo oddalił [pkt.1] oraz zasądził na rzecz strony pozwanej od <span class="anon-block">K. D.</span> kwotę 7200 złotych, tytułem kosztów procesu [ pkt II sentencji rozstrzygnięcia ]</p> <p>Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :</p> <p>W dniu 16 grudnia 2011r pomiędzy <span class="anon-block"> (...) Bankiem (...) SA</span>, a <span class="anon-block"> spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> została zawarta umowa kredytu obrotowego nr <span class="anon-block"> (...)</span> w kwocie 300 000 złotych.</p> <p>Zgodnie z §11 umowy , w przypadku opóźnienia w jego spłacie , w całości lub w części , bank miał prawo pobrać odsetki od niespłaconej kwoty za okres od dnia , w którym powinna nastąpić spłata do dnia poprzedzającego ją , według zmiennej stopy procentowej przewidzianej dla kredytów przeterminowanych dla małych i średnich przedsiębiorstw , postawionych , po upływie terminów wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności , określonej w uchwale zarządu <span class="anon-block"> (...) SA</span> , obowiązującej w okresach za które oprocentowanie jest naliczane i podawanej do wiadomości klientom w komunikacie banku , udostępnianym w jego oddziałach. Stopa oprocentowania mogła ulegać zmianie w okresie obowiązywania umowy, w zależności od sytuacji gospodarczej i zmian na rynku pieniężnym , zwłaszcza zmian stóp procentowych NBP , ustalonych przez Radę Polityki Pieniężnej. W dniu zawarcia umowy kredytu stopa ta wynosiła 24 % w stosunku rocznym . Formą zabezpieczenia jego spłaty był weksel własny in blanco poręczony przez powódkę. Wobec braku terminowej jego obsługi przez kredytobiorcę umowa została przez bank wypowiedziana , a wierzytelność wynikająca z niej przekazana do postępowania windykacyjnego.</p> <p>Strona pozwana wystawiła , w dniu 14 stycznia 2013r , przeciwko <span class="anon-block"> spółce (...)</span> bankowy tytuł egzekucyjny nr <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Wskazano w nim , że na wymagalne zadłużenie składają się : należność główna, odpowiadająca kapitałowi niespłaconego kredytu , w kwocie 300 000 złotych, odsetki naliczone na dzień wystawienia tytułu, w wysokości 25 877,76 złotego oraz koszty w kwocie 343, 81 złotego. Wskazano także , iż dalsza należność odsetkowa od należności głównej naliczana jest , począwszy od tego dnia według umownej stopy procentowej , wynoszącej 22 % w stosunku rocznym , odpowiadając stopie procentowej obowiązującej w banku na dzień wystawienia tytułu dla należności przeterminowanych i postawionych , po upływie okresu wypowiedzenia , w stan wymagalności. Opisaną w tytule podstawą odpowiedzialności powódki było poręczenie wekslowe.</p> <p>W wekslu mającym zabezpieczać spłatę kredytu , a będącym wekslem własnym in blanco jako remitent został wskazany <span class="anon-block"> (...) SA</span>. Pod tekstem dokumentu weksla powódka złożyła swój podpis , a bezpośrednio pod nim umieszczona została pieczęć firmowa <span class="anon-block"> (...)</span> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.</p> <p>Dokument, jako poręczyciel, podpisała powódka.</p> <p>Weksel został wypełniony na kwotę 323 804,64 złotego i umieszczono w jego tekście słowo „ zapłaci „</p> <p>Jak ustala dalej Sąd Okręgowy w dokumencie deklaracji wystawcy weksla własnego [ in blanco ] złożonej wobec kredytodawcy <span class="anon-block"> spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span> oświadczyła , że składa do dyspozycji <span class="anon-block"> (...) Banku (...) SA</span> weksel własny in blanco przez siebie wystawiony , jako zabezpieczenie spłaty wierzytelności wynikającej z umowy kredytu obrotowego nr <span class="anon-block"> (...)</span> w kwocie 300 000 złotych i wskazała , że bank ma prawo , w razie nie dotrzymania terminu jej spłaty, wypełnić weksel w każdym czasie na sumę odpowiadającą zadłużeniu wystawcy wobec <span class="anon-block"> (...) SA</span> , łącznie z odsetkami i kosztami, oraz zaopatrzyć ten dokument datą płatności według swojego uznania. Pod treścią deklaracji został złożony podpis przez <span class="anon-block">K. D.</span> i – obok- umieszczono pieczęć <span class="anon-block"> (...)</span> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.</p> <p>Z podpisanej przez powódkę deklaracji poręczyciela weksla własnego [ in blanco ] , złożonej wobec banku kredytodawcy , <span class="anon-block">K. D.</span> oświadczyła , że udzieliła poręczenia wekslowego za zobowiązania <span class="anon-block"> (...)</span> spółki z o. o. w <span class="anon-block">B.</span> , występującej w charakterze wystawcy weksla. Wynikało z tego dokumentu , że jej zobowiązanie z tego tytułu jest ograniczone do sumy 300 000 złotych.</p> <p>Powódka podpisała ponadto oświadczenie o poddaniu się egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego , w którym , jako poręczyciel wekslowy , wskazała , że w zakresie roszczeń <span class="anon-block"> (...) SA</span> wynikających z udzielonego w dniu 16 grudnia 2011r zabezpieczenia zobowiązań <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z tytułu umowy kredytu obrotowego nr <span class="anon-block"> (...)</span>, poddaje się egzekucji prowadzonej przez bank - kredytodawcę , na jego podstawie do kwoty zadłużenia 45 0000 złotych na którą składa się należność główna oraz należności uboczne wynikające z zabezpieczonej wierzytelności. Zgodnie z treścią tego dokumentu bank mógł wystąpić do Sądu o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności do dnia 16 grudnia 2013r.</p> <p>Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2013r , Sąd Rejonowy dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie , w sprawie o sygnaturze I Co 245/13/ K , uwzględniając w całości wniosek strony pozwanej , nadał bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 14 stycznia 2013r wystawionemu przez nią przeciwko <span class="anon-block"> (...)</span> spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">B.</span> z tytułu zobowiązania dłużnika wynikającego z umowy kredytu obrotowego z dnia 16 grudnia 2011r i <span class="anon-block">K. D.</span> z tytułu poręczenia wekslowego tego kredytu do kwoty 450 000 złotych, w oparciu o ich oświadczenia o poddaniu się egzekucji.</p> <p>Sąd uznał , że wniosek jest usprawiedliwiony albowiem zostały w nim wykazane wszystkie przesłanki ustawowe od których spełnienia uzależnione jest jego uwzględnienie. Składane przez powódkę od tego orzeczenia środki odwoławcze nie spowodowały zmiany tego rozstrzygnięcia.</p> <p>Jak ustalił ponadto Sąd I instancji strona powodowa działa pod <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> . Jak wynika z jej statutu może używać skrótów jej oznaczenia jej firmy o brzmieniu : <span class="anon-block"> (...) Bank (...) SA</span>.</p> <p>W rozważaniach prawnych Sąd Okręgowy uznał , że żaden z zarzutów <span class="anon-block">K. D.</span> w oparciu o które wskazywała ona na nieważność z przyczyn formalnych samego dokumentu weksla jak i jej zobowiązania z tytułu poręczenia nie jest uzasadniony.</p> <p>Odwołując się do brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 101)">art. 101 ustawy Prawo wekslowe</a> wskazał na wstępie , że dokument weksla wystawionego w dniu 16 grudnia 2011r jako zabezpieczenie spłaty kredytu zaciągniętego przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> , odpowiada wszystkim wymaganiom formalnym jakie stawia dokumentowi weksla ten przepis.</p> <p>Odpierając zarzut powódki , iż weksel został wystawiony , z uwagi na użyty w nim skrót firmy banku , na rzecz podmiotu nieistniejącego wskazał , że skrót jaki został w dokumencie użyty odpowiada temu , jakiego zgodnie z postanowieniami statutu, uprawniona z weksla strona pozwana może używać.</p> <p>Nie jest wadą powodującą nieważność zobowiązania kreowanego przez weksel użycie w jego treści określenia „ zapłaci „ skoro stanowi ono synonim przyrzeczenia bezwarunkowej zapłaty sumy wekslowej , wypełniając tym samym wymaganie o jakim mowa w art. 101 pkt 2 ustawy.</p> <p>Nie ma racji , jego zdaniem, powódka , gdy neguje ważność weksla w odwołaniu się do sposobu w jaki został oznaczony podmiot - wystawca weksla. Wprawdzie podpis <span class="anon-block">K. D.</span> pod tekstem poprzedza pieczęć formową osoby prawnej , którą reprezentowała , tym nie mniej , dopuszczalna w tym zakresie wykładnia dokumentu weksla , pozwala na jednoznaczny wniosek , że wystawcą nie była ona jako osoba fizyczna ale <span class="anon-block"> spółka (...)</span> za którą wówczas działała.</p> <p>Sąd odwołał się przy tym także do treści innych dokumentów podpisanych przez powódkę , a w szczególności do deklaracji wekslowej , deklaracji poręczyciela wekslowego oraz oświadczeń o poddaniu się egzekucji , w świetle których nie budzi, w jego ocenie , wątpliwości ani tożsamość remitenta , ani to kto był wystawcą weksla , jego bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty sumy wekslowej jak również treść zobowiązania powódki jako poręczyciela wekslowego.</p> <p>Jego zdaniem także zarzuty dotyczące ważności oświadczenia <span class="anon-block">K. D.</span> o poddaniu się egzekucji do kwoty 450 000 złotych , nie są usprawiedliwione.</p> <p>Nie stanowi bowiem podstawy do jego stwierdzenia ani określenie podmiotu - wierzyciela , skoro z treści samego oświadczenia przez nią niespornie podpisanego , wynika ,że wierzycielem jest <span class="anon-block"> (...) Bank (...) SA</span>.</p> <p>Nie ma racji powódka gdy neguje swoje zobowiązanie wobec strony przeciwnej z odwołaniem się do statusu jako konsumenta , skoro kredyt zaciągnięty przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> za którego spłatę poręczyła, nie był kredytem konsumenckim , a udzielonym podmiotowi gospodarczemu.</p> <p>Nie może być podstawą uznania tego zobowiązania za nieważne także to, w jaki sposób została określona stopa odsetek umownych składających się na nie albowiem wynikała ona z umowy kredytowej w szczególności z postanowień jej §11.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1i 3 kpc</a> i wynikająca , dla wzajemnych rozliczeń stron z tego tytułu, zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.</p> <p>W apelacji od tego orzeczenia, zaskarżając je w całości , powódka w pierwszej kolejności domagała się jego zmiany i uwzględnienia żądania pozwu oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania za obydwie instancje.</p> <p>Jako wniosek ewentualny sformułowała żądanie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :</p> <p>- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy , a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a> w następstwie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie , że weksel został wystawiony przez <span class="anon-block"> (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">B.</span> , jest on ważnym źródłem zobowiązania wekslowego oraz , iż powódka w sposób ważny za niego poręczyła ,</p> <p>- naruszenia prawa materialnego poprzez dokonanie nieprawidłowego zastosowania następujących przepisów :</p> <p>a/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 1;art. 101;art. 102)">art. 1, 101 i 102 ustawy Prawo wekslowe</a> i w konsekwencji przyjęcie , że remitent w dokumencie weksla został prawidłowo określony ,</p> <p>b/ art. 32 ustawy w następstwie uznania zobowiązania powódki za ważnie zaciągnięte mimo , że dokument weksla jest dotknięty wada formalną , a przez to nieważny , co pociąga za sobą nieważność zobowiązania wynikającego z poręczenia,</p> <p>c/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 43)">art. 43</a>[5] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;§ 4)">§2 i 4 kc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 305 k)">art. 305 k</a>.sh. jako następstwa nietrafnego uznania, że skrótem firmy może być objęta nie tylko forma prawa osoby prawnej ale także jej dodatek o charakterze fantazyjnym , a wobec tego , iż użyte w dokumencie weksla określenie strony pozwanej jako remitenta , wskazanym w nim skrótem , wypełnia wymaganie formalne oznaczenia wierzyciela zobowiązania wekslowego,</p> <p>d/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359)">art. 359 kc</a> jako konsekwencji niezasadnej oceny , że zobowiązanie powódki do zapłaty odsetek umownych w wysokości 22 % w skali roku było zgodne z prawem mimo ,że przekraczała ona stopę odsetek maksymalnych , a co więcej zobowiązanie to postało i obejmowało okres , kiedy umowa kredytowa nie wiązała już jej stron,</p> <p>e/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385)">art. 385</a> [ 1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1)">§1 kc</a> wobec uznania , że oświadczenie apelującej o poddaniu się egzekucji, było oświadczeniem ważnym i wywołującym skutki prawne.</p> <p>Powódka w ramach środka odwoławczego zakwestionowała także decyzje procesową Sądu I instancji o przywróceniu stronie przeciwnej terminu do złożenia odpowiedzi na pozew , która w jej ocenie , jako złożona po terminie winna zostać zwrócona , a zawarte w niej twierdzenia banku w ramach postępowania rozpoznawczego , pominięte.</p> <p>W motywach apelacji <span class="anon-block">K. D.</span> w istocie powtórzyła [ za wyjątkiem tych wywodzonych z użytego w dokumencie weksla określenia „ zapłaci „ te same argumenty , którymi m posługiwała się w toku postępowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji , zatem ich powtarzanie w tym miejscu nie jest celowe.</p> <p>Należy jedynie wskazać iż , w szerokim powołaniu się na wypowiedzi przedstawiciele literatury i orzecznictwa Sądu Najwyższego akcentowała , że weksel z dnia 16 grudnia 2011r w następstwie wad formalnych tego dokumentu w tym przede wszystkim w zakresie oznaczenia podmiotu remitenta skrótem , który nie jest prawnie dopuszczalny , a także wobec nieprawidłowego określenia podmiotu , który jest jego wystawcą , skoro podpis powódki znajduje się bezpośrednio pod tekstem weksla , a dopiero pod nim widnieje pieczęć firmowa <span class="anon-block"> spółki (...)</span> , co nie czyni jej jego wystawcą. Weksel jest zatem nieważny nie będąc tym samym źródłem zobowiązania wekslowego. Nieważne jest zatem także akcesoryjne wobec niego zobowiązanie apelującej wynikające z poręczenia. Wobec tego nie wywołuje skutków jej oświadczenie o poddaniu się egzekucji nawet w zakresie zobowiązania , którego źródłem jest poręczenie wekslowe.</p> <p>Odpowiadając na apelację strona pozwana , odnosząc się polemicznie do wszystkich zarzutów środka odwoławczego, domagała się jego o oddalenia , jako pozbawionego usprawiedliwionych podstaw. Wniosła także o obciążenie przeciwniczki procesowej kosztami postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny rozważył : </strong> </p> <p>Środek odwoławczy powódki jest częściowo uzasadniony , prowadząc do zmiany objętego w nim wyroku , w sposób wskazany w punkcie 1 sentencji orzeczenia Sądu II instancji.</p> <p>Nie ma racji powódka , podnosząc zarzut procesowy naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a>.</p> <p>Analiza argumentów jakie powołała by zarzut ten uzasadnić , usprawiedliwia wniosek , że w istocie nie ma on charakteru samodzielnego w tym znaczeniu , iż za jego pośrednictwem powódka nie neguje samego sposobu dokonania przez Sąd I instancji oceny zgromadzonego w sprawie materiału procesowego , przez pryzmat kryteriów wskazanych w tym przepisie , co za tym idzie, nie podważa także wniosków jakie z niej zostały wyciągnięte dla dokonania ustaleń okoliczności , które zostały uczynione przez Sąd Okręgowy podstawą faktyczną kontrolowanego instancyjnie orzeczenia, ale zarzut ten służy jedynie temu , by za jego pośrednictwem wzmocnić argumentację przemawiającą za podzieleniem zarzutów o charakterze materialnoprawnym.</p> <p>Tak skonstruowany zarzut nie jest zatem uzasadniony i należy go odeprzeć.</p> <p>Taka jego ocena ma tę konsekwencję , iż ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy, jako poczynione prawidłowo, Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.</p> <p>Należy je uzupełnić o konstatację faktyczną , która - ujawniona w trakcie postępowania apelacyjnego nie była pomiędzy stronami przedmiotem sporu , iż <span class="anon-block">K. D.</span> jako poręczyciel wekslowy nie spłaciła wobec banku - wierzyciela jakiejkolwiek części swojego zobowiązania. / por. k. 220 i 225 akt /</p> <p>Nie można uznać za trafny także zarzutu za pośrednictwem którego powódka neguje decyzje procesową Sądu I instancji o przywróceniu stronie pozwanej terminu do złożenia odpowiedzi na pozew. / k. 115 akt/</p> <p>Formułując go powódka nie uwzględnia faktu , iż na wezwanie Sądu wskazała adres strony przeciwnej jako : <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span> / k. 18 akt / i tam zostało skierowane wezwanie o złożenie odpowiedzi na pozew w terminie 14 dni /k.37 akt /</p> <p>Adres ten okazał się niewłaściwy albowiem jednostka organizacyjna banku z której działalnością było związane roszczenie zgłoszone w pozwie mieściła się w <span class="anon-block">K.</span>. Ustalenie jej uniemożliwiło dochowanie wyznaczonego terminu , wobec tego Sąd Okręgowy miał podstawę , wobec jego przekroczenia przez stronę pozwaną, z przyczyn przez nią niezawinionych do podjęcia kwestionowanego orzeczenia.</p> <p>Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego należy rozpocząć ją od uwag natury ogólnej oraz porządkującej.</p> <p>Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika , że powódka była poręczycielem weksla własnego in blanco , który miał służyć jako forma zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego przez <span class="anon-block"> spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. <span class="anon-block">K. D.</span> nie negowała przy tym , że takiego poręczenia w sposób ważny udzieliła, składając podpis , na dokumencie weksla przy czym zakres jej zobowiązania z tego tytułu został ograniczony do kwoty 300 000 złotych , która odpowiadała należności głównej wynikającej z umowy z dnia 16 grudnia 2011r.</p> <p>Nie kwestionowała też ani treści złożonej równocześnie deklaracji poręczyciela wekslowego ani swojej akceptacji dla niej , której wyrazem było złożenie pod jej tekstem nią własnoręcznego podpisu.</p> <p>Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa Sądu Najwyższego , które Sąd II instancji aprobuje , zobowiązanie poręczyciela wekslowego jest zobowiązaniem wekslowym , cechującym się abstrakcyjnością i bezwarunkowością, a jego istnienie, zatem i odpowiedzialność poręczającego , nie zależy od istnienia wierzytelności za którą poręcza ale od podpisu awalisty i od prawidłowości wypełnienia weksla [ w rozpoznawanej sprawie weksla in blanco. ]</p> <p>/ por. w tej kwestii, powołane jedynie dla przykładu , judykaty Sądu Najwyższego z 31 maja 1994r , sygn. III CZP 75/94 , publ. OSNC z 1994 poz. 238 oraz z 10 marca 1998r , sygn.. I CKN 575/97 , powołany za zbiorem Lex nr 518105/ <br/>Ta samodzielność i niezależność odpowiedzialności poręczyciela powoduje , że jedynie formalnie opiera się ona zobowiązaniu dłużnika głównego [ wystawcy weksla ]. Jest ona bowiem zniesiona, zgodnie z normą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 32)">art. 32 ustawy Prawo wekslowe</a> tylko wyjątkowo wówczas , gdy z samego dokumentu weksla wynika , że nie powstało ważne zobowiązanie osoby za którą udzielono poręczenia.</p> <p>Nieważność dokumentu weksla z przyczyn formalnych , stanowi zatem jeden z rodzajów zarzutów na które poręczyciel wekslowy może się powoływać, w celu wyłączenia swojej odpowiedzialności.</p> <p>/ por. w tej kwestii także , wyrażające tę samą myśl stanowisko A. Szpunara w Komentarzu do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ()">prawa wekslowego</a> i czekowego , w opracowaniu M. Kalińskiego - Wydawnictwo Lexis Nexis 2003 s. 158-159/</p> <p>Odwołując się do zarzutów tej natury zarówno w toku postępowania przed Sądem I instancji jak i w apelacji , negując sposób zastosowania przez Sąd Okręgowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 1;art. 32;art. 101;art. 102)">art. 1,32 101 , 102 ustawy Prawo wekslowe</a>, a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 43)">art. 43</a>[5] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;§ 4)">§2 i 4 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 305)">305 k. s.h.</a> powódka wskazywała , że weksel z przyczyn formalnych jest nieważny , co skutkuje także zniesieniem jej odpowiedzialności jako awalisty.</p> <p>Stawiane zarzuty nie mogą być uznane za uzasadnione.</p> <p>Pierwszy z nich opiera się na twierdzeniu , że wadliwie został wskazany w treści tego dokumentu podmiot - wierzyciel - w ten sposób zabezpieczonej wierzytelności.</p> <p>Powódka wskazywała w szczególności , że według jego treści uprawnionym jest podmiot nieistniejący albowiem użyty w dokumencie skrót <span class="anon-block"> (...) SA</span> nie identyfikuje właściwie banku kredytodawcy , skoro nie jest to skrót jego firmy , ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS./ por k. 40 akt I Co 245/13 / K - w załączeniu/</p> <p>Rzeczywiście , jak wynika z treści odpisu zupełnego z tego rejestru , strona pozwana działa pod <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> , a wpisanym w nim jej skrótem - dla oddziałów regionalnych - jest określenie o brzmieniu <span class="anon-block"> (...) SA</span> Skrót firmy strony pozwanej użyty w treści weksla został wskazany w statucie spółki co wynika wprost § 2 ust. 2 jego treści / k. 59 i 86-106 akt /</p> <p>Norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 43)">art. 43</a> [ 5] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 4)">§4 kc</a> jest w literaturze przedmiotu, a także orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładana w ten sposób , że zezwala ona osobom prawnym na obieranie i posługiwanie się w obrocie skrótem firmy. Tym nie mniej w przypadku osób prawnych podlegających obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego możliwość posługiwania się skrótem wymaga uprzedniego ujawnienia tegoż w rejestrze. Przemawiają za tym zarówno potrzeba ochrony interesu osób trzecich [ kontrahentów ] , interesu ogólnego, a także zasada jedności firmy.</p> <p>/ por. bliżej na ten temat : uwagi A. Janiaka w komentarzu do tego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> w opracowaniu dostępnym w zbiorze Lex, a także uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2012r , sygn. V CSK 258/11 , publ. OSNC z 2013 nr 1 poz.9 /</p> <p>Zatem prima facie należałoby uznawać , że użycie w dokumencie weksla na oznaczenie remitenta skrótu firmy banku jako <span class="anon-block"> (...) SA</span> „ , jako nieujawnionego w rejestrze powoduje jego nieważność.</p> <p>Tak jednak , w ocenie Sądu II instancji , przyjąć nie można , a przemawiają za tym następujące argumenty.</p> <p>Po pierwsze użyty na oznaczenie remitenta skrót oznaczenia firmy banku jako <span class="anon-block"> (...) SA</span> jest powszechnie używany przez ten podmiot , a co więcej powszechnie rozpoznawany przez aktualnych oraz potencjalnych jego klientów i odwoływanie się do niego w obrocie nie stanowi jakiegokolwiek utrudnienia w identyfikacji samej spółki akcyjnej.</p> <p>Po wtóre tego rodzaju wątpliwość co do tego kto jest remitentem nie mogła powstać także po stronie powódki zarówno działającej jako reprezentantka wystawcy weksla jak jako udzielającej poręczenia spłaty zobowiązania wekslowego , skoro zarówno z treści umowy kredytowej , deklaracji wekslowej do weksla in blanco jak i deklaracji poręczyciela wekslowego - dokumentów podpisanych przez <span class="anon-block">K. D.</span> jako reprezentanta <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i jako osoby fizycznej - avalisty - jednoznacznie wynikało , że kredytodawcą , a co za tym idzie remitentem jest <span class="anon-block"> (...) Bank (...) SA</span>. / por k. 14 akt oraz k.35-37,i 39 akt I Co 245/13 /K - w załączeniu.</p> <p>Zatem w odwołaniu się dopuszczalnej w tym przypadku wykładni treści dokumentu weksla i nie przekraczając jej granic , które określiło orzecznictwo Sądu Najwyższego / por. dla przykładu wyrok z 22 października 2009r , sygn. III CSK 40/09 , powołany za zbiorem Lex nr 852562/ , stawiany zarzut należy uznać za chybiony.</p> <p>Nie ma racji <span class="anon-block">K. D.</span> także gdy twierdzi , że weksel jest wadliwy formalnie dlatego , że nieprawidłowo został oznaczony w nim podmiot będący jego wystawcą.</p> <p>Odwołała się przy tym do sposobu złożenia podpisu pod treścią weksla , pod którym dopiero , chociaż tuż pod nim , została umieszczona pieczęć firmowa kredytobiorcy, <span class="anon-block"> spółki z o. o. (...)</span>.</p> <p>Pomijając już nawet , że podzielenie tego argumentu , mającego powodować nieważność formalną weksla spowodowałoby , że to powódka , której podpis widnieje bezpośrednio pod treścią dokumentu , odpowiadałaby wekslowo wobec strony pozwanej jako jego wystawca , należy uznać , że i w tym przypadku nie można mówić o twierdzonej przez autorkę apelacji nieważności zobowiązania wekslowego.</p> <p>Analiza treści tego dokumentu jako całości / por. k. 14 akt / , a także uwzględnienie , że weksel stanowił formę , przewidzianego w umowie z dnia 16 grudnia 2011r , zabezpieczenia spłaty zobowiązania kredytowego niespornie zaciągniętego przez spółkę a nie <span class="anon-block">K. D.</span> jako osobę fizyczną , pozwala w oparciu o dopuszczalną wykładnię sformułować wniosek przeciwny omawianemu zarzutowi , iż wystawcą jest spółka , a podpis powódki został złożony przez nią w miejscu przeznaczonym dla wystawcy jako przez osobę uprawnioną do jej reprezentowania [ którego zakres nie był w sporze kwestionowany ] Widoczna przy tym nieznaczna rozbieżność umieszczenia podpisu i miejsca przybicia pieczęci firmowej jest prawnie niedoniosła, pozostając jedynie konsekwencją niedopatrzenia natury techniczno - redakcyjnej.</p> <p>Nie ma racji apelująca także , gdy podnosi w środku odwoławczym zarzuty dotyczące swojego statusu jako konsumenta w relacjach z bankiem kredytodawcą oraz tych , w oparciu o które podważa wysokość oprocentowania należności głównej.</p> <p>Co niesporne w sprawie w dacie zawarcia umowy kredytowej pomiędzy stroną pozwaną a <span class="anon-block"> spółką (...)</span> powódka była osobą uprawnioną do reprezentacji spółki - dłużnika - wobec podmiotów trzecich. Zaciągnięte zobowiązanie służyło spółce do prowadzenia działalności operacyjnej jej przedsiębiorstwa. Zatem , w związku z tą umową , w relacjach z bankiem powódka nie mogła być ona traktowana jako osoba fizyczna i konsument w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22)">art. 22</a> [ 1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>.</p> <p>Skala odsetek , która powiększała zakres odpowiedzialności spółki kredytodawcy z tytułu zawartej umowy była oznaczona umownie , co wynika wprost z brzmienia §11 jej postanowień. Tam też wskazano w jaki sposób będzie ona ustalana , mając charakter stopy zmiennej , determinowanej , w zakresie wysokości , aktami innych organów , które dla strony pozwanej były wiążące, oraz , w jakich warunkach kredytodawca będzie uprawniony do ich naliczania.</p> <p>W toku sporu powódka nie dowiodła , a nawet nie starała się tego czynić , ażeby pozwana ustaliła skalę odsetek w niezgodzie z tymi postanowieniami.</p> <p>Podzielić należy natomiast te zarzuty apelującej w oparciu o które neguje ona zakres swojej odpowiedzialności.</p> <p>Z treści bankowego tytułu egzekucyjnego nr 22/ 2013r , wystawionego prze stronę pozwaną w dniu 14 stycznia 2013r wynika , iż podstawą jej odpowiedzialności , solidarnej z spółką kredytobiorcą , jest fakt udzielenia przez nią poręczenia wekslowego./ k. 3 akt I Co 245/ 13 / K - w załączeniu.</p> <p>Z treści deklaracji wekslowej złożonej przez powódkę jako poręczyciela , którą podpisała w dacie dokonywania poręczenia , jako osoba fizyczna , w sposób nie budzący wątpliwości wynika , że zakres przyjmowanego przez nią zobowiązania wobec banku - kredytodawcy , został ograniczony do sumy 300 000 złotych , odpowiadającej kwocie należności głównej wynikającej z umowy , spłata wierzytelności z której została w ten sposób zabezpieczona/ por. k. 38 tych akt /</p> <p>Tytuł egzekucyjny wskazuje jako źródło zobowiązania apelującej wyłącznie poręczenie wekslowe nie czyniąc jego podstawą w szczególności jej oświadczenia o poddaniu się egzekucji na jego podstawie , po nadaniu mu przez Sąd klauzuli wykonalności, jakkolwiek powódka takie oświadczenie , zgodnie z którym zakres jej odpowiedzialności miałby zostać rozszerzony do sumy 450 000 złotych , także złożyła. /por k. 31 wskazanych wyżej akt /</p> <p>Wbrew stanowisku prawnemu Sądu Okręgowego oświadczenie to nie może być skuteczną podstawą do określenia takiego - w ten sposób rozszerzonego- zakresu jej odpowiedzialności wobec strony pozwanej , a to dla braku przyczyny prawnej tegoż.</p> <p>Musiałaby ona wynikać z jednoznacznego w swojej treści przyjęcia na siebie przez <span class="anon-block">K. D.</span> , jako osoby fizycznej , takiego zobowiązania , wykraczającego poza to które , wynikając z awalu , zostało w sposób jednoznaczny ograniczone do kwoty 300 000 złotych.</p> <p>Nie można przy tym tracić z pola widzenia i nie uwzględniać , w zakresie oceny roszczenia powódki tego , że także w treści oświadczenia o poddaniu się egzekucji apelująca wskazywała , że składa je będąc poręczycielem wekslowym.</p> <p>Treść tego oświadczenia w którym nie sposób odszukać innego źródła jej zobowiązania wobec strony powodowej , a także jej jednoznaczne stanowisko procesowe , w którym konsekwentnie neguje jego brzmienie jako podstawę dla rozszerzenia swojej odpowiedzialności nie pozwala na uznanie , że zakres ten odpowiada kwocie 450 000 złotych do której została nadana bankowemu tytułowi egzekucyjnemu orzeczeniem z dnia 22 stycznia 2013r klauzula wykonalności i jak wynika z treści tego rozstrzygnięcia jego podstawą było właśnie oświadczenie apelującej o poddaniu się egzekucji.[ por. pkt I sentencji orzeczenia z dnia 22stycznia 2013r k. 42 akt I Co 245/13/ K – w załączeniu]</p> <p>Z podanych wyżej przyczyn, w uznaniu apelacji za częściowo uzasadnioną , Sąd Apelacyjny orzekł jak w puncie 1 sentencji wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 §1 pkt 1 kc.</a> </p> <p>W pozostałym zakresie jako niezasadna , apelacja <span class="anon-block">K. D.</span> została oddalona [pkt 2 sentencji ] w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p>Sąd II instancji wobec oceny , że roszczenie powódki , a zatem i, w tym samym zakresie , środek odwoławczy należy uzna za trafne w części , zdecydował na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> zd. pierwsze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 391;art. 108 § 1)">art. 108 §1 i 391 §1 kpc</a> , o wzajemnym zniesieniu pomiędzy stronami zarówno kosztów procesu jak i postępowania apelacyjnego. [ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 pkt. 1)">pkt 1</a> III i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 pkt. 3)">pkt 3</a> orzeczenia ]</p> </div>