III U 521/24

<p>Sygn. akt III U 521/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 13 lutego 2025 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="440"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Danuta Poniatowska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Marta Majewska-Wronowska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2025 r. w Suwałkach</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</p> <p>o wysokość świadczenia</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">T. B.</span> </p> <p>od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</p> <p>z dnia 4 września 2024 r. znak <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala odwołanie co do potrąceń z przyznanego <span class="anon-block">T. B.</span> świadczenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników; </em> </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->odrzuca odwołanie co do żądania zwrotu potrąconych należności; </em> </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->przyznaje radcy prawnemu <span class="anon-block">W. M.</span> prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w <span class="anon-block">S.</span> od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Suwałkach 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną <span class="anon-block">T. B.</span> z urzędu.</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 4.09.2024 r. przyznał <span class="anon-block">T. B.</span> prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy na okres od 24.06.2024 r. do<span class="anon-block">(...)</span>Jednocześnie dokonano potrącenia z wypłacanego świadczenia (z kwoty wyrównania za okres od 24.06.2024 r. do <span class="anon-block">(...)</span>r.) zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników i wskazano, że pozostała kwota zaległości będzie potrącana z przyznanego świadczenia w ratach miesięcznych. Jako podstawę potrącenia zaległych składek powołano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 50;art. 50 ust. 1)">art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 90 ze zm.).</p> <p>W odwołaniu od tej decyzji <span class="anon-block">T. B.</span> wnosiła o jej zmianę i wskazując na niezasadność potrącenia z przysługującego jej świadczenia zaległych składek, żądała zwrotu potrąconych kwot.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie <br/>i podtrzymał podstawy skarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">T. B.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) wniosek o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy złożyła 24.06.2024 r. Do wniosku dołączyła kwestionariusz dotyczący okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz okresów podlegających zaliczeniu do tego ubezpieczenia, w którym wymieniła pracę we własnym gospodarstwie rolnym od 25.07.1992 r. (data zawarcia związku małżeńskiego ze <span class="anon-block">S. B.</span> – właścicielem gospodarstwa rolnego) do 11.11.2019 r. i od 16.06.2022 r. do nadal oraz zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w charakterze sprzedawcy od 12.11.2019 r. do 30.06.2020 r. i od 1.02.2021 r. do 15.06.2022 r. (złożyła świadectwo pracy). Przed złożeniem wniosku o rentę rolniczą <span class="anon-block">T. B.</span> pobierała zasiłek chorobowy w łącznym wymiarze 180 dni do 16.07.2024 r.</p> <p> <span class="anon-block">S. B.</span> jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego na terenie gminy <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">P.</span> (decyzje w sprawie wymiaru podatku – akta rentowe). Z informacji na datę 3.09.2024 r. wynika, ż na koncie <span class="anon-block">T. B.</span> figuruje zaległość z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 4 kwartału 2006 r. do 3 kwartału 2024 r. w kwocie <span class="anon-block">(...)</span>zł oraz na ubezpieczenie zdrowotne – <span class="anon-block">(...)</span>zł. (k. 66 i 78-84 akt rentowych).</p> <p>W zaskarżonej decyzji przyznano <span class="anon-block">T. B.</span> rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy na okres od 24.06.2024 r. do <span class="anon-block">(...)</span> i ustalono, że łącznie renta rolnicza z tytułu niezdolności wynosi <span class="anon-block">(...)</span>zł miesięcznie brutto. Od 1.10.2024 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie <span class="anon-block">(...)</span> zł. Z przysługującej do wypłaty renty rolniczej będzie potrącana kwota <span class="anon-block">(...)</span> zł. miesięcznie z tytułu zaległych składek, czyli całe należne świadczenie netto. Po rozliczeniu należności za okres sprzed wydania decyzji, w dniu 18.09.2024 r. Kasa przekazała odwołującej kwotę <span class="anon-block">(...)</span>zł (potrącono kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie nie jest zasadne. Ponieważ odwołująca się wraz z mężem posiada zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> zł (karta 66 akt), zgodnie z dyspozycją przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 50)">art. 50 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 90 ze zm.), organ rentowy dokonał potrącenia z wypłacanego świadczenia (z kwoty wyrównania za okres od 24.06.2024 r. do 30.09.2024 r.) zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników i ustalił, że pozostała kwota zaległości będzie potrącana z przyznanego świadczenia w ratach miesięcznych.</p> <p>Takie działanie jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 50)">art. 50 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, Kasa może potrącać z wypłacanych świadczeń z ubezpieczenia zaległe składki na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych i członków ich rodzin lub na ubezpieczenie, wraz z odsetkami, a także składki na ubezpieczenie za bieżący kwartał. Dotyczy to tylko składek za osobę pobierającą świadczenie, z wyjątkiem domownika, oraz składek, do których opłacenia zobowiązana jest ta osoba. Ponadto z emerytur i rent mogą być potrącane inne należności na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Wskazany przepis zezwala organowi rentowemu na dokonywanie potrąceń całości wypłacanych świadczeń na poczet zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 31 lipca 2014 r., w którym Trybunał uznał, że art. 50 ust. 1 cyt. ustawy w zakresie w jakim uprawnia KRUS do potrącania z wypłacanych zasiłków chorobowych składek na ubezpieczenie społeczne, jest zgodny z art. 67 ust. 1 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a>. Trybunał wyraził pogląd, że cyt. przepis nie określa żadnego limitu dokonywanych potrąceń.</p> <p>Odwołująca się <span class="anon-block">T. B.</span> podlegała ubezpieczeniu z mocy ustawy jako małżonka rolnika. Zgodnie z dyspozycją art. 4 oraz 5 ustawy składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik. Jeżeli działalność rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osób, obowiązek opłacenia składki ciąży na nich solidarnie. Przepisy ustawy, dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi, stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika, ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.</p> <p>Zgodnie z tą regulacją, <span class="anon-block">T. B.</span> odpowiada za zadłużenie z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników solidarnie wraz z mężem. Organ rentowy prawidłowo więc zastosował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 50)">art. 50 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> i dokonał potrąceń zgodnie z jego dyspozycją tj. bez ograniczeń, do wysokości wypłacanego świadczenia.</p> <p>Z uwagi na powyższe, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a> orzeczono, jak w punkcie 1. sentencji wyroku.</p> <p>W punkcie 2. odrzucono odwołanie, co do żądania zwrotu potrąconych należności, z uwagi na to, że jest przedwczesne, organ rentowy nie wydał w tym zakresie decyzji podlegającej zaskarżeniu.</p> <p>O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej odwołującej się z urzędu przez radcę prawnego <span class="anon-block">W. M.</span>, Sąd orzekł na podstawie § 2, § 3, § 4 ust. 3, § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.05.2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 764 ze zm.).</p> </div>