III Ko 101/24

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 13 lutego 2025r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Poznaniu III Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: sędzia Tomasz Borowczak</p> <p>Protokolant: stażysta Roksana Śmieszek</p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu <span class="anon-block">E. G.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025r. w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku </strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. F.</span>, córki <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">urodzonej (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> – żony <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (zmarłego w dniu 16 czerwca 2009r.) </strong> </p> <p>b)  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. W.</span>, córki <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">urodzonej (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> – córki <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (zmarłego w dniu 16 czerwca 2009r.) </strong> </p> <p>c)  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. F.</span>, córki <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">urodzonej (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> – córki <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (zmarłego w dniu 16 czerwca 2009r.) </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez <span class="anon-block">M. F. (1)</span> wynikłą z wydania i wykonania <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w <span class="anon-block">P.</span> z 28 stycznia 1982r. o internowaniu <span class="anon-block">M. F. (1)</span> w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego</strong> </p> <p>1)  <strong> <!-- -->Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art.8 ust.1 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> zasądza od Skarbu Państwa na rzecz: </strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. F.</span> - żony <span class="anon-block">M. F. (1)</span> </strong> </p> <p>b)  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. W.</span> – córki <span class="anon-block">M. F. (1)</span> </strong> </p> <p>c)  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. F.</span> – córki <span class="anon-block">M. F. (1)</span> </strong> </p> <p>tytułem zadośćuczynienia kwotę po 50 000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty.</p> <p>2)  W pozostałym zakresie wniosek oddala.</p> <p>3)  Na podstawie §11 ust.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych zasądza od Skarbu Państwa na rzecz:</p> <p>a)  <span class="anon-block">J. F.</span> </p> <p>b)  <span class="anon-block">A. W.</span> </p> <p>c)  <span class="anon-block">A. F.</span> </p> <p>po 1 440 złotych (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów poniesionych w związku z ustanowieniem pełnomocnika.</p> <p>4)  Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 13)">art.13 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>, kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.</p> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="44"/> <col width="284"/> <col width="33"/> <col width="131"/> <col width="186"/> </colgroup> <tr> <td colspan="6"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <strong> <!-- -->Wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 13 lutego 2025r.</strong> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->III Ko 101/24</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <strong> <!-- -->WNIOSKODAWCY</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p>1.  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. F.</span>, </strong>córka <span class="anon-block">H.</span> i <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">urodzona (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> – żona <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (zmarłego w dniu 16 czerwca 2009r.),</p> <p>2.  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. W.</span>,</strong> córka <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">urodzona (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> – córka <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (zmarłego w dniu 16 czerwca 2009r.),</p> <p>3.  <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. F.</span> </strong>, córka <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">urodzona (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> – córka <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (zmarłego w dniu 16 czerwca 2009r.)</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <strong> <!-- -->ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <p>1.</p> </td> <td colspan="3"> <p>Odszkodowanie (kwota główna)</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> <p>---</p> </td> <td colspan="2"> <p>---</p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <p>2.</p> </td> <td colspan="3"> <p>Zadośćuczynienie (kwota główna)</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> <p>łącznie 1.402.578,75 złotych,</p> <p>tj. po 467.526,25 złotych na rzecz każdej z wnioskodawczyń</p> <p>(<span class="underline"> <!-- -->wniosek zmodyfikowany na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r</span>.)</p> </td> <td colspan="2"> <p>od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty</p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <p>3.</p> </td> <td colspan="3"> <p>Inne</p> </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="4"> <p>--------</p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="82"/> <col width="5"/> <col width="429"/> <col width="107"/> <col width="98"/> </colgroup> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->Ustalenie faktów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->Fakty uznane za udowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Fakt</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty </em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="6"> </td> <td rowspan="6" colspan="2"> <p>Na początku 1982r. <span class="anon-block">M. F. (1)</span> był studentem trzeciego roku studiów na kierunku architektura na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> i przynależał do <span class="anon-block"> związku zawodowego (...)</span>, zrzeszającego studentów w ramach <span class="anon-block"> (...) Zrzeszenia (...)</span>. <span class="anon-block">M. F. (1)</span> angażował się w działalność niepodległościową, polegającą na sporządzaniu i rozpowszechnianiu konspiracyjnych czasopism, broszur i wydawnictw, a także ulotek mających na celu wywołać niepokój społeczny, organizacji i uczestnictwie w manifestacjach czy pochodach. Działalność tego rodzaju była uznawana przez ówcześnie panującą władzę za wrogą ustrojowi państwa.</p> <p>W związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981r. stanu wojennego, nasiliły się represje ze strony aparatu państwowego, zwłaszcza wobec działaczy opozycyjnych. Już wtedy <span class="anon-block">M. F. (1)</span> był poszukiwany przez Służby Bezpieczeństwa.</p> <p>Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w <span class="anon-block">P.</span> o numerze 155, wydaną w dniu 28 stycznia 1982r. internowano <span class="anon-block">M. F. (1)</span> i umieszczono w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">G.</span>; tego samego dnia dokonano zatrzymania <span class="anon-block">M. F. (1)</span> w mieszkaniu zajmowanym wspólnie z ojcem.</p> <p>W trakcie pobytu w zakładzie karnym w <span class="anon-block">G.</span>, w dniu 20 lutego 1982 r. <span class="anon-block">M. F. (1)</span> podjął protest głodowy, nie wykonywał poleceń strażników i funkcjonariuszy, wypisywał hasła niepodległościowe i wiersze prowokacyjne na ścianach celi, nosił ubrania z symbolami <span class="anon-block"> (...)</span> i Polski Walczącej, co wielokrotnie skutkowało wymierzaniem wobec niego kar dyscyplinujących, a także stosowano środki bezpieczeństwa, polegające na użyciu siły fizycznej i umieszczeniu w celi zabezpieczającej (w dniach 2 i 3 lutego 1982r.). Podczas izolacji penitencjarnej <span class="anon-block">M. F. (1)</span> miał udzielane widzenia m.in. z ojcem czy siostrą.</p> <p>W nocy z 28 lutego na 1 marca 1982r. <span class="anon-block">M. F. (1)</span> został przewieziony do <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z uwagi na zgłaszane bóle brzucha i serca.</p> <p>W dniu 2 marca 1982r. w godzinach wieczornych <span class="anon-block">M. F. (1)</span> zbiegł ze <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span>. Od tego czasu w obawie przed ponownym ujęciem ukrywał się aż do dnia 16 czerwca 1982r., kiedy to dobrowolnie zgłosił się do i został ponownie osadzony w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>W dniu 7 lipca 1982r. wydano <span class="anon-block">decyzję numer (...)</span> o uchyleniu <span class="anon-block">decyzji numer (...)</span> o internowaniu <span class="anon-block">M. F. (1)</span> i tego samego dnia został on zwolniony.</p> <p>W dniu 20 kwietnia 1991r. <span class="anon-block">M. F. (1)</span> zawarł związek małżeński z <span class="anon-block">J. F.</span>, z którego to związek narodziły się dwie córki – <span class="anon-block">A. F.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>) oraz <span class="anon-block">A. W.</span> (<span class="anon-block">ur. (...)</span>).</p> <p> <span class="anon-block">M. F. (1)</span> zmarł w dniu 16 czerwca 2009 r. |Sam nigdy nie wystąpił z wnioskiem o zadośćuczynienie w związku ze swoim internowaniem.</p> </td> <td> <p>zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">J. F.</span> </p> </td> <td> <p>87-89</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">A. W.</span> </p> </td> <td> <p>89</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">A. F.</span> </p> </td> <td> <p>98</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>dokumenty załączone do wniosku</p> </td> <td> <p>14-55</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>akta nadesłane przez IPN dot. <span class="anon-block">M. F.</span> </p> </td> <td> <p>płyta CD – k. 68</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>kalendarium – <span class="anon-block">M. F. (1)</span> </p> </td> <td> <p>84-85</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->Fakty uznane za nieudowodnione</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Fakt</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty </em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>3.2.1.</p> </td> <td> <p>----</p> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="22"/> <col width="54"/> <col width="121"/> <col width="131"/> <col width="88"/> <col width="262"/> </colgroup> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->OCENA DOWODÓW</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->Dowody będące podstawą ustalenia faktów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 3.1</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2" colspan="2"> <p>3.1.1</p> </td> <td colspan="2"> <p>zeznania wnioskodawczyń: <span class="anon-block">J. F.</span>, <span class="anon-block">A. W.</span>, <span class="anon-block">A. F.</span> </p> </td> <td colspan="3"> <p>uznane w całości za wiarygodne - z uwagi na ich konsekwencję, logiczność, zgodność z zasadami doświadczenia życiowego oraz wzajemną korelację wewnętrzną, a także ze zgromadzoną dokumentacją, przy czym najbardziej przydatne okazały się zeznania <span class="anon-block">J. F.</span>, która miała największą wiedzę odnośnie zdarzeń z 1982r., natomiast córki <span class="anon-block">M. A.</span> <span class="anon-block">F.</span>-<span class="anon-block">W.</span> oraz <span class="anon-block">A. F.</span> z uwagi na wiek i śmierć ojca w czasie ich dzieciństwa, jak same przyznały, nie przywiązywały większej wagi do historii związanej z internowaniem <span class="anon-block">M. F. (1)</span>.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>dokumenty</p> </td> <td colspan="3"> <p>Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy oraz te nadesłane przez IPN (na płycie CD0 Sąd uznał za w pełni przydatne - sporządzone przez organy do tego uprawnione, pozwalające na precyzyjne ustalenia okresu internowania <span class="anon-block">M. F. (1)</span>, jego ucieczki i ukrywania się, sposobu traktowania go w zakładzie karnym czy zakończenia internowania.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>----</p> </td> <td colspan="2"> <p>---</p> </td> <td colspan="3"> <p>--------</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->PODSTAWA PRAWNA</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Odszkodowanie</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> <p>1.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Kwota główna</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="3"> <p>---</p> </td> <td colspan="2"> <p>---</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p>---</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zadośćuczynienie</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> <p>2.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Kwota główna</p> </td> <td colspan="2"> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="3"> <p>Kwota 150.000 zł (na rzecz każdej z trzech wnioskodawczyń po 50.000 złotych</p> </td> <td colspan="2"> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art.481§1 k.c.</a> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art.8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> osobie, wobec której (….) wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji.</p> <p>W razie śmierci tej osoby uprawnienie to przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Inne</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> <p>3.</p> </td> <td> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach podstawy prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- --> <strong> <!-- -->Odszkodowanie</strong> </em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <p>1.</p> </td> <td colspan="5"> <p>Kwota główna</p> </td> <td> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>---</p> </td> <td> <p>----</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zadośćuczynienie</em> </p> </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> <p>2.</p> </td> <td colspan="5"> <p>Kwota główna</p> </td> <td> <p>Odsetki</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>Wnioskodawczynie wniosły o zasądzenie na rzecz każdej z nich rzecz kwoty po 467.526,25 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na skutek internowania <span class="anon-block">M. F. (1)</span> w okresie od dnia 28 stycznia do 7 lipca 1982 r., obejmującym również okres ucieczki i ukrywania się <span class="anon-block">M. F. (1)</span> w okresie między 2 marcem a 16 czerwca 1982 r.</p> <p>Prokurator z kolei wniósł o zasądzenie na rzecz wnioskodawczyń kwoty łącznie 45.000 złotych, tj. po 15.000 złotych na rzecz każdej z nich. W ocenie Prokuratora zadośćuczynienie powinno być przyznane wyłącznie za okres faktycznej izolacji <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (z pominięciem okresu, gdy na skutek ucieczki przebywał on poza miejscem internowania).</p> <p>W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku pełnomocnika wnioskodawczyń o zadośćuczynienie, Sąd podzielił jego stanowisko co do zasądzenia zadośćuczynienia również za okres obejmujący ucieczkę i ukrywanie się <span class="anon-block">M. F. (1)</span> od 2 marca do 16 czerwca 1982 r. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę <strong> <!-- -->wynikłe z wydania lub wykonania </strong>decyzji o internowaniu. W konsekwencji, o kwestii przyznania zadośćuczynienia i jego wysokości za – w przypadku <span class="anon-block">M. F. (1)</span> – internowanie, decyduje nie tylko zbadanie, czy wydano wobec niego decyzję o internowaniu oraz czy był pozbawiony wolności w związku z wprowadzeniem stanu wojennego, ale też ewentualnych następstw internowania i innych zdarzeń pozostających w bezpośrednim związku z tymże internowaniem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że <span class="anon-block">M. F. (1)</span> podjął ryzyko ucieczki ze <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, do którego został przewieziony w dniu 1 marca 1982r. z powodu przebywania w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">G.</span>, w którym znalazł się na skutek zaangażowania w działalność na rzecz niepodległego Państwa Polskiego, a zatem ucieczka i ukrywanie się było niewątpliwie bezpośrednio związane z wydaniem decyzji o jego internowaniu, co z kolei implikuje wniosek, że zadośćuczynienie winno być przyznane za pełen okres 159 dni przypadający od dnia 28 stycznia 1982 r. do dnia 7 lipca 1982 r. (<em> <!-- -->por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2016 r., II KK 56/16, LEX nr 2054091</em>).</p> <p>Kontynuując, oczywistym jest, że stosowanie środków przymusu w postaci zatrzymania i internowania skutkowało w wypadku <span class="anon-block">M. F. (1)</span> naruszeniem jego dobra osobistego w postaci wolności. Okres naruszenia dobra wynosił w tym przypadku – mając na uwadze wyżej poczynione rozważania – łącznie 159 dni. Opierając się na materiale zgromadzonym w aktach sprawy, Sąd ustalił, iż w czasie internowania w zakładzie karnym w <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">M. F. (1)</span> podjął protest głodowy, nie wykonywał poleceń strażników i funkcjonariuszy, wypisywał hasła niepodległościowe i wiersze prowokacyjne na ścianach celi, nosił ubrania z symbolami <span class="anon-block"> (...)</span> i Polski Walczącej, co wielokrotnie skutkowało wymierzaniem wobec niego kar dyscyplinujących, a także stosowano środki bezpieczeństwa, polegające na użyciu siły fizycznej i umieszczeniu w celi zabezpieczającej (w dniach 2 i 3 lutego 1982r.), ponadto miał ograniczony kontakt z najbliższymi w formie widzeń (z ojcem, siostrą), co niewątpliwie skutkowało cierpieniami psychicznymi. Dodatkowo wskazać należy, że powyższe negatywne następstwa internowania odnoszą się również do okresu, kiedy <span class="anon-block">M. F. (1)</span> ukrywał się – nie mógł on przecież powrócić wówczas do „dawnego życia”, nie mógł choćby powrócić zajęcia na studiach, nieustannie żył w strachu, albowiem miał świadomość, że w dalszym ciągu był poszukiwany przez organy aparatu państwa komunistycznego. W końcu wskazać również należy, iż <span class="anon-block">M. F. (1)</span> był wówczas osobą młodą, zmuszoną do przerwania studiów.</p> <p>Suma zadośćuczynienia, mająca rekompensować krzywdę doznaną przez <span class="anon-block">M. F. (1)</span> winna być „odpowiednia”. Pojęcie to ma wprawdzie charakter niedookreślony, tym niemniej w orzecznictwie wskazuje się pewne kryteria, którymi należy kierować się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, a mianowicie to, że musi ono mieć charakter kompensacyjny, a więc winno przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, nie będącą jednakże wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy. Określając wysokość zadośćuczynienia należy wziąć pod uwagę nie tylko czas trwania odosobnienia, ale także stopień dolegliwości, z jaką wiązało się stosowanie tego środka, a więc przykrości i przeżycia natury moralnej z tego wynikające, konieczność poddania się rygorom związanym z pobytem w warunkach izolacji. Zarazem jednak należy kwotę zadośćuczynienia oznaczać z umiarem, stosownie do realiów społecznych, jak zamożność mieszkańców, wartość pieniądza itp., by nie pozostało poczucie krzywdy internowanego, ale i by orzeczenie nie było sposobem uzyskania nadmiernych korzyści finansowych.</p> <p>W ocenie Sądu wniosek sformułowany przez pełnomocnika wnioskodawczyń jest rażąco wygórowany, sięgając astronomicznej wręcz kwoty w realiach niniejszej sprawy kwoty 1.402.578,75 złotych. Tak wyliczona kwota pochodzi z przemnożenia liczby dni internowania <span class="anon-block">M. F. (1)</span> (łącznie 159 dni) przez kwotę aktualnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku tj. kwotę 8821,25 zł (vide: wyliczenie k.9 i wniosek sformułowany na rozprawie – k.89). Takie wyliczenie w ocenie Sądu razi jednak nie tylko sztucznością i schematycznością, ale przede wszystkim rażącym oderwaniem od realiów konkretnej sprawy, a także realiów życia polskiego społeczeństwa, od zamożności mieszkańców obecnej Polski i od przeciętego poziomu ich życia. Pełnomocnik winien sobie zdać sprawę z tego, że wskazywana wyżej kwota średniego miesięcznego wynagrodzenia żądana za jeden dzień internowania <span class="anon-block">M. F. (1)</span> jest kwotą brutto, co oznacza, że kwota aktualnego średniego miesięcznego wynagrodzenia w Polsce to około 6.344 zł netto i za taką właśnie kwotę „przeciętny” człowiek żyjący w Polsce musi „przeżyć” miesiąc. Dla owego przeciętnego człowieka żądana kwota jest kwotą abstrakcyjną. Wyliczenie pełnomocnika i skutkująca tym wyliczeniem żądana kwota zadośćuczynienia całkowicie abstrahuje też od dotychczasowej, ugruntowanej przecież linii orzeczniczej w podobnych sprawach, która bynajmniej nie odnosi przecież średniego miesięcznego wynagrodzenia osiąganego obecnie w naszym kraju do jednego dnia pozbawienia wolności (<em> <!-- -->zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2024 r., II AKa 318/23; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2023r., II AKa 163/22, LEX nr 3657233</em>).</p> <p>W konsekwencji, Sąd uznał, że zadośćuczynienie w wysokości łącznie 150.000 złotych (czyli po 50.000 zł na rzecz każdej z wnioskodawczyń) będzie kwotą adekwatną do krzywdy poniesionej przez <span class="anon-block">M. F. (1)</span>.</p> <p>Marginalnie Sąd pragnie również zauważyć, iż analizując przedmiotową sprawę Sąd oczywiście dostrzegł zasługującą na pochwałę i wyróżnienie postawę <span class="anon-block">M. F. (1)</span> – całkowicie zaangażowanego w działalność na rzecz Państwa Polskiego, niemniej kategorycznie podkreślić należy, iż zadośćuczynienie przysługuje przecież nie za samo prowadzenie działalności niepodległościowej czy opozycyjnej, lecz za krzywdę odniesioną w wyniku wydania lub wykonania decyzji o internowaniu.</p> </td> <td> <p>Odsetki od odszkodowania są wynagrodzeniem za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej, która jest już wymagana i dlatego odsetki przysługują od dnia uprawomocnienia się wyroku</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Inne</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>3.</p> </td> <td> </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <strong> <!-- -->INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>2</p> </td> <td colspan="4"> <p>Żądanie wnioskodawczyń przekraczające kwotę zasądzoną na ich rzecz w pkt.1 części rozstrzygającej wyroku podlegało oddaleniu jako niezasadne.</p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="120"/> <col width="601"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> <p> <strong> <!-- -->KOSZTY PROCESU</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>3, 4</p> </td> <td> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 13)">art.13 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> koszty postępowania w sprawach objętych ustawą, w tym z tytułu ustanowienia pełnomocnika, ponosi Skarb Państwa. W konsekwencji na rzecz wnioskodawczyń zasądzono zwrot kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, przy czym Sąd miał na uwadze poświęcony przez pełnomocnika czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a także jej rodzaj i zawiłość, co przesądziło o ustaleniu sześciokrotności stawki minimalnej.</p> <p>Jednocześnie na mocy wyżej wskazanego przepisu, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.</p> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="721"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->PODPIS</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <span class="anon-block">P.</span>, 24 lutego 2025r.</p> <p> <em> <!-- -->sędzia Tomasz Borowczak </em> </p> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1)  <em> <!-- -->Proszę odnotować w kontrolce uzasadnień,</em> </p> <p>2)  <em> <!-- -->Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć prokuratorowi i pełnomocnikowi wnioskodawczyń </em> </p> <p>3)  <em> <!-- -->za 14 dni / z apelacją.</em> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">P.</span>, 24 lutego 2025r. </em> </p> <p> <em> <!-- -->sędzia Tomasz Borowczak </em> </p> <p>Sędzia Tomasz Borowczak</p> </div>