II Ca 1270/13

<p>Sygn. akt II Ca 1270/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSO Magdalena Bajor-Nadolska</strong> </p> <p>Sędziowie:<strong> <!-- --> SO Beata Piwko (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SO Cezary Klepacz</strong> </p> <p>Protokolant: protokolant sądowy Iwona Cierpikowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. w Kielcach na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. A.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. A.</span> i <span class="anon-block">D. A.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanych</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Końskich</p> <p>z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. I C 223/12</p> <p>oddala apelację.</p> <p>II Ca 1270/13 Uzasadnienie</p> <p>Sąd Rejonowy w Końskich wyrokiem z 12lipca 2013r. zasądził od <span class="anon-block">A. A.</span> i <span class="anon-block">D. A.</span> solidarnie na rzecz <span class="anon-block">T. A.</span> 17217,60zł z ustawowymi odsetkami od 25maa 2012r., zasadził od <span class="anon-block">T. A.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. A.</span> i <span class="anon-block">D. A.</span> solidarnie 2100łz, oddalił powództwo wzajemne w pozostałej części; zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu, orzekł o kosztach sądowych.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że <span class="anon-block">T. A.</span> licząc na to, że zamieszka w domu budowanym przez jej syna i synową, współfinansowała jego budowę kwota 10000zł, a nadto sfinansowała budowę ogrodzenia w kwocie 2315,95zł.</p> <p>Podstawą uwzględnienia powództwa <span class="anon-block">T. A.</span> stanowi przepis art.226k.c. w zw. z art.230k.c. Powódka w okresie przekazywania pieniędzy na budowę domu i ogrodzenia była posiadaczką nieruchomości zależną w złej wierze, zaś pozwani właścicielami.</p> <p>Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w części uwzględniającej powództwo <span class="anon-block">T. A.</span> wywiedli pozwani, którzy zarzucili:</p> <p>1)  sprzeczność ustaleń faktycznych Sądu z zebranym materiałem dowodowym polegającym na nieprawidłowym ustaleniu, iż powódka dokonywała nakładów na przedmiotową nieruchomość,</p> <p>2)  brak uwzględnienia przez Sąd okoliczności, iż piec centralnego ogrzewania był przez pozwanych w 2011r. wymieniany na nowy,</p> <p>3)  nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia</p> <p>4)  brak legitymacji biernej po stronie pozwanej <span class="anon-block">A. A.</span> z uwagi na obligacyjny charakter roszczenia.</p> <p>Podnosząc powyższe skarżący wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja nie jest zasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za własne, podobnie jak i dokonaną przez ten sąd ocenę materiału dowodowego, która nie narusza swobodnej oceny dowodów, o jakiej mowa w art.233§1k.p.c.</p> <p>Nieuzasadniony jest zarzut apelacji w zakresie, w jakim kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy brak jest zarzutu błędnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy stwierdzając, że ocena materiału dowodowego nie pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki rozumowania czy doświadczenia życiowego, nie wykazuje błędów natury faktycznej przyjmuje, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia. Poddał wnikliwej ocenie całość materiału dowodowego sprawy dokonując jego wszechstronnej analizy, a swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uzasadnił zgodnie z wymogami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 kpc</a>. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów nie nasuwa zastrzeżeń, mieści się w zakresie swobody zakreślonej treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>. W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, przy zróżnicowanym i sprzecznym co do treści materiale dowodowym, o treści ustaleń faktycznych decyduje ostatecznie przekonanie sądu. Jeżeli w sprawie istnieją dwie grupy przeciwstawnych dowodów ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedną z nich. W takiej sytuacji, sąd orzekający w ramach i granicach swobodnej oceny dowodów ma prawo eliminacji pewnych dowodów, poprzez uznanie, że pozbawione są one wiarygodności albo, że nie są istotne. Skoro stanowisko swoje w zakresie dokonanych wyborów uzasadnił w sposób zgodny z intencją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, to zarzut y związane z wadliwym ustaleniem okoliczności faktycznych musiały zostać uznany za niezasadne.</p> <p>Sąd Okręgowy nie podziela natomiast oceny prawnej dokonanej przez Sąd Rejonowy i przyjęcia za podstawę uwzględnienia powództwa przepisów art.226 w zw. z art230k.p.c.</p> <p>W sprawie o zwrot nakładów zawsze należy na wstępie ustalić na podstawie jakiego stosunku prawnego czyniący nakłady posiadał nieruchomość i dokonywał nakładów. Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że powódkę z właścicielem łączyła umowa. Powódka przekazywała pieniądze na budowę domu licząc, że zamieszka w nim w przyszłości, zaś pozwani godzili się na zamieszkanie w nowym domu wspólnie z matką. Niewątpliwie mamy zatem do czynienia z istnieniem pomiędzy stronami stosunku umownego. Jest to umowa nienazwana, w uzgodnieniach strony nie uregulowały sposobu rozliczenia ich w przypadku jej rozwiązana. W tego typu przypadku do roszczenia o zwrot nakładów nie mają zastosowania przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 225;art. 226)">art. 224-226 k.c.</a> ( dotyczy bowiem tylko stosunków bezumownych). W niniejszym wypadku skoro umowa stron nie przewiduje sposobu rozliczenia nakładów, jak również nie ma podstaw do stosowania wprost lub odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 225;art. 226)">art. 224-226 k.c.</a>, zastosowanie znajduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a>, bowiem przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 225;art. 226)">art. 224-226 k.c.</a> mają charakter szczególny wobec <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> </p> <p>Rozliczenie stron winno nastąpić w związku z tym, że nie doszło do wykonania umowy wzajemnej, a zatem strony winny zwrócić sobie to, co do tej pory świadczyły. Żądanie powódki należałoby uznać za zasadne także z tytułu nienależnego świadczenia, bowiem zamierzony cel, tj. korzystanie z wybudowanego domu, nie został osiągnięty (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 k.c.</a>).</p> <p>Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> wzbogacony (o nienależne świadczenie - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a>) obowiązany jest do zwrotu tego, co wyszło z majątku zubożonego. Gdy wzbogacenie polega na uzyskaniu sumy pieniężnej, wzbogacony, który korzystając z tych pieniędzy uzyskał określoną korzyść, powinien zwrócić świadczenie pieniężne przeliczone zgodnie z zasadą ekwiwalentności. Celem bowiem roszczenia o wydanie bezpodstawnego wzbogacenia jest przywrócenie równowagi zachwianej nieuzasadnionym przejściem jakiejś wartości z jednego majątku do drugiego. W sprawie niniejszej za pieniądze uzyskane od powódki, pozwani zakupili materiały budowlane. Wartość „nakładów” ustalona została przez Sąd Rejonowy na podstawie opinii biegłego, w ocenie Sądu Rejonowego w sposób prawidłowy.</p> <p>W sytuacji zwrotu świadczeń wzajemnych po odstąpieniu od umowy lub też domagania się zwrotu świadczenia nienależnego, przedawnienie biegnie według ogólnych zasad przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117;art. 118)">art. 117 i 118 k.c.</a>, a więc jest ono dziesięcioletnie i nie ma wątpliwości, że nie nastąpiło ono, co do roszczenia przysługującego powódce.</p> <p>Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie ma oznaczonego terminu wymagalności, termin ten nie wynika także z właściwości zobowiązania, zatem zwrot bezpodstawnie uzyskanej korzyści powinien nastąpić niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania i stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 120;art. 120 § 1)">art. 120 § 1 k.c.</a> od tej chwili dopiero biegnie dziesięcioletni, wedle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, termin przedawnienia.</p> <p>Skoro podstawą dokonywania nakładów przez powódkę było porozumienie z właścicielem, to do ich rozliczenia nie mają zastosowania przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 225;art. 226;art. 227;art. 228;art. 229)">art. 224-229 k.c.</a>, w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 229;art. 229 § 1)">art. 229 § 1 k.c.</a> określający termin przedawnienia. Tym samym zarzut dotyczący przedawnienia i braku legitymacji biernej należy uznać za niezasadny.</p> <p>Reasumując Sąd Okręgowy apelację jako niezasadna oddalił na podstawie art.385k.p.c.</p> <p>SSO B.Piwko SSO M.Bajor - Nadolska SSO C.Klepacz</p> </div>