Ppolska.starec← UrzadnikВойти

II Ca 356/13

Sądy powszechne2013-12-17
Sygnatura
II Ca 356/13
Data orzeczenia
2013-12-17
Rodzaj
REASONS

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt II Ca 356/13, II Cz 332/13</p> <table> <colgroup> <col width="165"/> </colgroup> <tr> <td/> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="708"/> </colgroup> <tr> <td> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> </div> </td> </tr> <table> <colgroup> <col width="80"/> <col width="211"/> <col width="32"/> <col width="96"/> <col width="331"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> </td> <td> <p>Dnia</p> </td> <td> <p>17 grudnia 2013r.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy</strong> </p> <p>w składzie następującym :</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący </strong> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <strong> <!-- -->SSO Barbara Jankowska - Kocon</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie</strong> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <strong> <!-- -->SO Tomasz Adamski</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SO Aurelia Pietrzak (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013r. w Bydgoszczy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>na rozprawie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>przeciwko Powiatowi <span class="anon-block"> (...)</span> - Zespołowi Szkół <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> , <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>o zapłatę</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>na skutek apelacji pozwanych <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> od wyroku</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 14 lutego 2013r. sygn. akt. VI C 64/13</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>oraz zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie 4</p> <p>(czwartym) wyroku</p> </td> </tr> </table> <p>1.  oddala apelację,</p> <p>2.  oddala zażalenie,</p> <p>3.  zasądza solidarnie od pozwanych <span class="anon-block">T. W.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> na rzecz powoda kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 332/13, II Cz 356/13 </strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block"> Zakład (...) Spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> - Zespołu Szkół <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span> oraz <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> kwoty 67.626,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 9 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. Jako podstawę zgłoszonego roszczenia wskazał karę umowną za zerwanie przez <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> umowy kontraktacji na dostawę mleka, która wiązała ich jako nabywców gospodarstwa rolnego w <span class="anon-block">S.</span> wcześniej prowadzonego przez Zespół Szkół <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span> z powodem.</p> <p>W dniu 4 maja 2012 r. Sąd Rejonowy w Tucholi wydał w postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu.</p> <p>W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> wniósł o oddalenie powództwa wobec niego oraz o zasądzenie kosztów procesu.</p> <p>Pozwani <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> również wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu, zarzucając brak wiedzy po ich stronie o umowie kontraktacji i brak możliwości dowiedzenia się o niej, nawet przy zachowaniu należytej staranności. Podnieśli, że działali w zaufaniu do zbywcy gospodarstwa rolnego i dlatego, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a>, nie ponoszą odpowiedzialności.</p> <p>Sąd Rejonowy w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tucholi wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. zasądził solidarnie od pozwanych <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> Zakładu (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę 67.626,86 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 9 stycznia 2011 r. do dnia zapłaty /pkt 1/, oddalił powództwo w stosunku do pozwanego Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> - Zespołu Szkół<span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> /pkt 2/, zasądził solidarnie od pozwanych <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> na rzecz powoda kwotę 6.999 zł tytułem zwrotu kosztów procesu /pkt 3/, zasądził od powoda na rzecz pozwanego Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> - Zespołu Szkół <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego /pkt 4/.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:</p> <p>W dniu 5 listopada 2008 r. pomiędzy <span class="anon-block"> Zakładem (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> a Zespołem Szkół <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>, zawarta została na czas nieokreślony umowa kontraktacji na dostawę mleka. Na potrzeby tej umowy mleko było produkowane i dostarczane z gospodarstwa rolnego położonego w <span class="anon-block">S.</span>, stanowiącego własność Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>. W 2010 r. Zespół Szkół <span class="anon-block">(...)</span> został przekształcony w Zespół Szkół <span class="anon-block">(...)</span>. Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> ogłosił przetarg nieograniczony na sprzedaż powyższej nieruchomości. W ogłoszeniu o przetargu wskazano, że na nieruchomości prowadzona jest produkcja mleczna w pełnym toku, a nabywca będzie dysponentem kwoty mlecznej, jak również opisano, iż jedna z działek, wchodzących w skład gospodarstwa, jest zabudowana oborą zasiedloną krowami hodowlanymi, dojnymi w ilości 100 sztuk. Ogłoszenie o przetargu zostało opublikowane także w prasie oraz na stronie <span class="anon-block"> (...)</span> Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">(...)</span>. Pozwani zapoznali się z treścią tych ogłoszeń.</p> <p>W dniu 23 grudnia 2011 r. <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> nabyli własność tego gospodarstwa rolnego od Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>. Z uwagi na to, że pozwani starali się o kredyt w celu sfinansowania kupna nieruchomości, <span class="anon-block">J. W.</span> zwrócił się do właściciela nieruchomości o dostarczenie mu dokumentów dotyczących nieruchomości, wyszczególniając, że chodzi o odpisy z ksiąg wieczystych oraz operaty szacunkowe. Wcześniej, w listopadzie 2011 r. została dostarczona pozwanemu faktura, wskazująca na ilość i kwotę sprzedaży mleka z gospodarstwa powodowi. Poza tym pozwany pytał o kwestie hipotek i zabezpieczenia, nie zwracał się o inne dokumenty związane z gospodarstwem. Pozwani <span class="anon-block">W.</span> przed nabyciem gospodarstwa dokonywali jego oględzin. Nie pytali o umowy zawarte w ramach gospodarstwa. W dniu 23 grudnia 2011 r. pracownik, który w imieniu Powiatu udzielał informacji potencjalnym nabywcom o przedmiocie przetargu, poinformował pozwanych, że mleko z gospodarstwa jest odstawiane do <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił również, że <span class="anon-block">J. W.</span> jest dostawcą mleka od co najmniej 2002 r. Na podstawie umowy kontraktacji dostarczał je do <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>. Jeszcze przed zakupem gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>, jesienią 2011 r., pozwany orientował się w <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>, której jest członkiem, o możliwość odbioru mleka przez tę Spółdzielnię z gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>. Informował, że ma zamiar kupić to gospodarstwo i czy w związku z tym <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">C.</span> będzie w stanie przerobić większą ilość mleka. Został poinformowany, że będzie taka możliwość, jeśli będzie kwota mleczna na ten rejon. Pozwany rozmawiał także z Prezesem <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> o możliwości zakupu mleka i o cenach.</p> <p>W dniu 24 grudnia 2011 r. odmówiono powodowi wydania mleka z <span class="anon-block"> gospodarstwa (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Na polecenie nowych nabywców, pozwanych <span class="anon-block">W.</span>, mleko zostało odstawione do <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">C.</span> przez samochód, który w tym samym czasie przyjechał po mleko z tej Spółdzielni.</p> <p>W miesiącu październiku 2011 r. z gospodarstwa rolnego w <span class="anon-block">S.</span> dostarczono powodowi mleko za kwotę 56.228,36 zł, w listopadzie 2011 r. za kwotę 49.954,24 zł, zaś w grudniu 2011 r. za kwotę 35.833,81 zł.</p> <p>Sąd I instancji stwierdził, że powództwo było uzasadnione jedynie co do pozwanych <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> i podkreślił, że w sprawie zastosowanie miał przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a>, który wyklucza zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55<sup> <!-- -->4</sup> k.c.</a>. Sąd Rejonowy uznał, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie potwierdziło tezy stawianej przez pozwanych <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> o braku ich wiedzy w przedmiocie istnienia umowy kontraktacji i braku możliwości uzyskania o tym wiedzy pomimo zachowania przez nich należytej staranności. Sąd zauważył, że już z samych zeznań pozwanego <span class="anon-block">J. W.</span> wynika, że co najmniej od 2002 r. był poważnym producentem mleka, członkiem <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span>, do której na podstawie umowy kontraktacji odstawiał mleko z innego gospodarstwa. W oparciu o te ustalenia Sąd I instancji doszedł do wniosku, że pozwany <span class="anon-block">J. W.</span> posiadał dużą wiedzę w kwestii produkcji mleka, uregulowań faktycznych i prawnych z tym związanych. Sąd uznał, że wobec osoby dysponującą taką wiedzą należy bardziej rygorystycznie oceniać przestrzeganie warunków umowy kontraktacji mleka, aniżeli od osoby, która wcześniej nie zajmowała się taką produkcją. Sąd Rejonowy zauważył, że w niniejszej sprawie okolicznościami bezspornymi były: wiedza pozwanych <span class="anon-block">W.</span>, jeszcze przed nabyciem gospodarstwa rolnego w <span class="anon-block">S.</span>, o produkcji mleczna w toku w tym gospodarstwie; że nabywca będzie dysponentem kwoty mlecznej, co jest związane z produkcją mleczną oraz że w skład zbywanego gospodarstwa wchodzą dojne krowy mleczne.</p> <p>Sąd I instancji uznał, że <span class="anon-block">J. W.</span> dlatego nie pytał zbywcy o to na jakiej podstawie jest sprzedawane mleko z tego gospodarstwa, gdyż o tym wiedział lub co najmniej się domyślał, że w tym zakresie była zawarta umowa kontraktacji. W ocenie Sądu Rejonowego świadczy o tym okoliczność, że jeszcze przed nabyciem gospodarstwa pozwany rozmawiał z prezesem powoda na temat możliwości dostawy mleka i o cenach. Sąd nie dał wiary twierdzeniom pozwanego, iż dopiero po zakupie gospodarstwa podjął rozmowy z mleczarnią w <span class="anon-block">C.</span> w sprawie odbioru mleka, albowiem przeczą temu zeznania świadków <span class="anon-block">Z. J.</span> i <span class="anon-block">H. D.</span>członków Zarządu <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">C.</span>, którym Sąd dał wiarę. Nadto pozwanemu już wcześniej został dostarczony dokument w postaci faktury ze sprzedaży mleka, w ramach starania się o kredyt na zakup przedmiotowego gospodarstwa, co wynika z zeznań świadków <span class="anon-block">A. G.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span>.</p> <p>Wobec powyższego, Sąd Rejonowy uznał, że nie mogło mieć znaczenia w sprawie to, czy na terenie gospodarstwa faktycznie znajdowała się dokumentacja wskazująca na istnienie umowy kontraktacji, czy pracownicy Powiatu informowali pozwanych o jej istnieniu, jak również to, iż ogłoszenie o przetargu nie zawierało informacji o zawartych umowach w ramach gospodarstwa. Sąd I instancji podkreślił, że żaden przepis obowiązującego prawa nie obliguje do zawierania w ogłoszeniu o przetargu tego rodzaju informacji.</p> <p>W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Rejonowy przyjął, że pozwani <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span>, co najmniej nie zachowali należytej staranności w staraniu o uzyskanie wiedzy odnośnie istniejącej i obowiązującej umowy kontraktacji, zatem są odpowiedzialni wobec drugiej strony tej umowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625;art. 625 zd. 1)">art. 625 zd. 1 k.c.</a> Ponadto Sąd wskazał, że w związku z ustaloną odpowiedzialnością pozwanych <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span>, brak było podstaw do ustalenia odpowiedzialności drugiego pozwanego, Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>, który był reprezentowany przez jego jednostkę, będącą stroną umowy kontraktacji, i to zarówno solidarnej, jak i in solidum, czy też kontraktową, jak próbował to przedstawić powód. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność pozwanych <span class="anon-block">W.</span> wobec powoda jest wyłączna, i nie można doszukiwać się jednoczesnej odpowiedzialności Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> z uwagi na to, że nie dokonał wcześniejszego wypowiedzenia umowy kontraktacji, wobec zamiaru sprzedaży nieruchomości. Pozwany ten nie miał takiego obowiązku, nie wskazuje na to przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a>, a wprost przeciwnie, właśnie do takich sytuacji, jak w tej sprawie, komentowany przepis ma zastosowanie, i w tym przypadku odnosi się wyłącznie do nowych posiadaczy gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu Rejonowego, pozwany Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> w pełni respektował i realizował treść umowy, łączącej go z powodem do dnia 23 grudnia 2011 r., informując najpierw o procesie przekształcenia gospodarstwa, a później o zmianie jego właściciela.</p> <p>Ponadto Sąd I instancji wskazał, że pozostałe okoliczności sprawy, w szczególności wysokość roszczenia powoda, nie były sporne, albowiem pozwani kwestionowali podstawę swojej odpowiedzialności co do samej zasady. Wysokość roszczenia powoda oraz podstawa do jej dochodzenia, wynika z przedłożonych przez powoda do pozwu dokumentów oraz treści samej umowy kontraktacji.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Rejonowy zasądził solidarnie od pozwanych <span class="anon-block">J. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> Zakładu (...) Spółki z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę 67.626,86 złotych wraz z ustawowymi odsetkami na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> w związku z przepisami umowy kontraktacji z dnia 5 listopada 2008 roku (punkt 1 wyroku), natomiast oddalił powództwo wobec drugiego pozwanego, na podstawie tego samego przepisu stosowanego a contrario (punkt 2 wyroku), mając na uwadze sprecyzowaną ostatecznie przez powoda podstawę prawną żądania w tej części.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 kpc</a>.</p> <p>Apelację od tego wyroku wnieśli pozwani <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania. Skarżący zarzucili Sądowi Rejonowemu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do wyprowadzenia wniosku, że mieli oni świadomość zawartej umowy kontraktacji lub z łatwością mogli się o niej dowiedzieć.</p> <p>W uzasadnieniu skarżący wskazali, że z faktu otrzymania przez nich faktury VAT dokumentującej sprzedaż mleka, nie można zasadnie wyprowadzić wniosku o posiadaniu przez nich wiedzy, że zbyt mleka odbywał się w oparciu o umowę kontraktacji. Wskazali również, że fakt prowadzenia przez nich rozmów z powodowym zakładem w sprawie ewentualnych warunków przyszłych dostaw mleka, powinien przemawiać za uznaniem, że nie wiedzieli, że po dokonaniu zakupu gospodarstwa będzie ich obowiązywać przedmiotowa umowa kontraktacji. Powód nie wykazał, że podczas tamtych rozmów została przekazana pozwanym informacja o istnieniu tej umowy.</p> <p>Powód zaskarżył wyrok w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 4(o kosztach procesu zasądzonych od niego na rzecz pozwanego Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span>) i wniósł o jego zmianę w tej części poprzez oddalenie wniosku pozwanego Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz od Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że był zmuszony pozwać obok małżonków <span class="anon-block">W.</span> również Powiat <span class="anon-block"> (...)</span>, gdyż przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> wyłącza odpowiedzialność nabywcy gospodarstwa rolnego za wykonywanie umowy kontraktacji, w przypadku gdy o niej nie wiedział i mimo zachowania należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o jej istnieniu. Powód zwrócił uwagę, że Powiat przed wniesieniem pozwu pomimo wielokrotnych rozmów i pism nie przedstawił żadnych dokumentów lub wiarygodnych oświadczeń, że nabywcy gospodarstwa rolnego zostali poinformowani o istnieniu umowy kontraktacji. Dołączono takie dokumenty dopiero do sprzeciwu od nakazu zapłaty. W związku z tym w ocenie skarżącego konieczne było pozwanie zarówno nabywcy jak i zbywcy gospodarstwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zarówno apelacja pozwanych <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>, jak i zażalenie powoda nie są zasadne.</p> <p>Sąd Rejonowy dokonał szczegółowej i wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wykładni przepisów prawa mających zastosowanie do ustalania obowiązku zapłaty przez pozwanych <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonków <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda kary umownej za zerwanie umowy kontraktacji na dostawę mleka z gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>. Sąd Okręgowy w pełni podziela stan faktyczny i argumentację prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i przyjmuje ją za własną.</p> <p>Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska skarżących, że Sąd I instancji przy rozpoznaniu tej sprawy dopuścił się naruszenia granic swobodnej oceny dowodów. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sąd (<em> <!-- -->wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 maja 2013 r. VI ACa 1379/12, podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 lutego 2013 r. V ACa 717/12).</em> Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowoskutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. (<em> <!-- -->wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 6 lutego 2013 r. III AUa 997/12, podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 29 maja 2013 r. VI ACa 144/12). </em> </p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, natomiast podważające ją zarzuty podnoszone przez pozwanych stanowią wyłącznie polemikę opartą na dowolnej ocenie dowodów zgromadzonych w sprawie.</p> <p>Ustosunkowując się do zarzutu apelacji dotyczącego ustalenia przez Sąd Rejonowy w zakresie posiadania przez pozwanych <span class="anon-block">W.</span> wiedzy o istnieniu umowy kontraktacji, zauważyć należy, że w żadnym fragmencie uzasadnienia wyroku Sąd nie poczynił takiego ustalenia. Natomiast stwierdził, że jego zdaniem „pozwani <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span>, co najmniej nie zachowali należytej staranności w staraniu o uzyskanie wiedzy odnośnie istnienia i obowiązywania umowy kontraktacji, zatem są odpowiedzialni wobec drugiej strony tej umowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625;art. 625 zd. 1)">art. 625 zd. 1 k.c.</a>”. Sąd Okręgowy podziela to stanowisko.</p> <p>Zauważyć należy, że jakkolwiek na podstawie samych faktur VAT za odbiór mleka, przedstawionych pozwanym, w okresie gdy rozważali decyzję o zakupie gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>, nie mogli oni zorientować się, że Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> oraz powodowy zakład łączyła umowa kontraktacji, to jednak winni oni co najmniej się domyślać, że podmioty te łączy jakiś sformalizowany stosunek prawny dotyczący zbytu tych produktów. Stoi w sprzeczności z doświadczeniem życiowym, zawarte w apelacji twierdzenie skarżących, że zdarzają się przypadki, że zakłady mleczarskie nabywają od rolników mleko nawet bez jakiejkolwiek umowy. Należy zauważyć, że przy obecnych regulacjach prawnych dotyczących produkcji mleka na terenie Unii Europejskiej, zakłady mleczarskie mogą nabywać mleko wyłącznie od rolników dysponujących tzw. kwotami mlecznymi. W związku z tym winny one mieć podpisane w tym zakresie umowy, aby móc się wylegitymować skąd posiadają przetwarzane mleko.</p> <p>Należy zaaprobować stanowisko Sądu Rejonowego, że w okolicznościach niniejszej sprawy pozwani winni sami zainteresować się na jakiej podstawie następuje zbyt mleka z gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span> i czy ten stosunek prawny będzie trwał nadal po zmianie właściciela. Tłumaczenia pozwanych <span class="anon-block">W.</span>, że nie nie zostali poinformowani przez przedstawiciela Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> oprowadzającego ich po gospodarstwie o zawarciu przedmiotowej umowy kontraktacji, jak również na to, że podczas rozmów z prezesem powodowego zakładu <span class="anon-block">(...)</span> nie powiadomiono ich o tym, w ocenie Sądu Okręgowego, w świetle brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> nie zwalniają ich z odpowiedzialności. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że zbywca nie miał obowiązku takiej informacji zawierać w ogłoszeniu o przetargu, a natomiast był otwarty na wszelkie prośby i pytania kupujących, o czym świadczy fakt, że dostarczył pozwanym <span class="anon-block">W.</span> dokumenty, których zażądał bank udzielający im kredytu na zakup gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> wynika, iż prawa i obowiązki z umowy kontraktacji w przypadku odpłatnej umowy zbycia gospodarstwa nie przechodzą na nowego posiadacza gospodarstwa rolnego tylko wtedy, gdy nowy nabywca, nie wiedział o umowie kontraktacji i mimo należytej staranności nie mógł się o niej dowiedzieć. Natomiast z postępowania dowodowego przeprowadzonego w tej sprawie wynika, iż pozwani <span class="anon-block">W.</span> mogli dowiedzieć się o umowie kontraktacji. To na nich spoczywał obowiązek dochowania należytej staranności wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> Pozwany Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> nie uchylał się od udzielania wyjaśnień w kwestiach dotyczących gospodarstwa, wręcz przeciwnie dostarczał wszelkie dokumenty, o które pozwani <span class="anon-block">W.</span> się do niego zwracali i wydelegował pracownika do oprowadzenia potencjalnych kupujących po gospodarstwie. Ponadto, skoro pozwany <span class="anon-block">J. W.</span> rozmawiał z prezesem powodowej spółki o kwestii dostawy mleka, mógł swobodnie od niego się dowiedzieć o umowie kontraktacji łączącej powodową spółkę z Powiatem <span class="anon-block"> (...)</span>. Nawet, jeżeli podczas tej rozmowy pozwany <span class="anon-block">W.</span> się o tym nie dowiedział i nie doszedł z powodem do porozumienia w sprawie cen mleka, to w momencie, gdy dnia 23 grudnia 2011 r. przyjechał samochód powodowej spółki po mleko, przed ewentualną odmową jego wydania, należało ustalić na jakiej podstawie powód żąda wydania mleka. Pozwani tego nie uczynili. Powyższe postępowanie pozwanych, którzy posiadali wieloletnie doświadczenie w produkcji i sprzedaży mleka zakładowi mleczarskiemu, należy uznać za niedochowanie należytej staranności, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> </p> <p>Sąd Rejonowy trafnie wskazał okoliczności świadczące o tym, że <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> wiedzieli na jak dużą skalę jest prowadzona w gospodarstwie w <span class="anon-block">S.</span> produkcja mleczna. Zapoznali się z ogłoszeniem o przetargu oraz osobiście oglądali to gospodarstwo. Jako osoby posiadające doświadczenie w produkcji znacznych ilości mleka musieli zdawać sobie sprawę z tego na jakich zasadach odbywa się zbyt tego produktu z nabywanego gospodarstwa. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, w tym okresie również oni sami zbywali zakładowi w <span class="anon-block">C.</span> na podstawie umowy kontraktacji mleko wyprodukowane w innym należącym do nich gospodarstwie. Ponadto jeszcze przed przejęciem wspomnianego gospodarstwa skarżący prowadzili rozmowy zarówno w powodowym zakładem, jak i z tym z <span class="anon-block">C.</span>, w sprawie warunków ewentualnego przyszłego zbytu mleka. Ponadto Sąd Okręgowy, wziął pod uwagę fakt, że produkcja mleka posiada swoją specyfikę. Krowy trzeba doić przynajmniej dwa razy dziennie o stałych porach, a mleko nie może być przechowywane przed odbiorem przez zakład przetwórczy dłużej niż dwie doby. Z tej właśnie przyczyny konieczne było zapewnienie stałego zbytu tego produktu z gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>, a co za tym idzie przez cały czas musiała obowiązywać stosowna umowa. Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> nie mógł wypowiedzieć jej wcześniej, gdyż nie wiedział do kiedy będzie posiadaczem gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Powyższe, w ocenie Sądu Okręgowego, przemawia za uznaniem, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody zebrane w sprawie i na tej podstawie wyciągnął słuszny wniosek o odpowiedzialności pozwanych <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> względem powodowej spółki na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a>, zasądzając od pozwanych <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonków <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block"> Zakładu (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> dochodzoną pozwem kwotę oraz obciążył ich kosztami procesu poniesionymi przez powoda w sprawie.</p> <p>Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> oddalił apelację pozwanych oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 12;art. 98 § 12 ust. 1;art. 98 § 12 ust. 1 pkt. 1)">§ 12 ust. 1 pkt 1</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 5)">§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.), przyznał od skarżących na rzecz powoda kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Odnosząc się z kolei do zażalenia złożonego przez powoda, należy stwierdzić, że Sąd Rejonowy także prawidłowo obciążył <span class="anon-block"> Zakład (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> kosztami procesu poniesionymi w sprawie przez pozwany Powiat <span class="anon-block"> (...)</span>. W ocenie Sądu Okręgowego, nie miał racji skarżący podnosząc, że wobec dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> nie mógł on wykluczyć, że to właśnie zbywca gospodarstwa powinien zapłacić mu karę umowną za zerwanie umowy kontraktacji. Zauważyć bowiem należy, że wspomniany przepis stanowiący normę szczególną wobec <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 55(4))">art. 55<sup> <!-- -->4 </sup>kc</a>, nie przewiduje odpowiedzialności zbywcy i nabywcy gospodarstwa z tytułu umowy kontraktacji na zasadzie solidarności, czy też in solidum. Pozwala on dochodzić odszkodowania tylko od jednego z tych podmiotów w ramach alternatywy rozłącznej. Co do zasady prawa i obowiązki wynikające z umowy kontraktacji przechodzą na nowego posiadacza gospodarstwa. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy przejście posiadania było następstwem odpłatnego nabycia gospodarstwa, a nabywca nie wiedział i mimo zachowania należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o istnieniu umowy kontraktacji. W związku z tym <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> dochodząc zapłaty kary umownej winien pozwać tylko jedną ze stron umowy sprzedaży gospodarstwa w <span class="anon-block">S.</span>, tj. Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> albo <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonków <span class="anon-block">W.</span>. W przeciwnym wypadku, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, naraził się na konieczność zwrotu jednemu z pozwanych poniesionych przez niego kosztów procesu. Zauważyć należy, że gdyby to Powiat <span class="anon-block"> (...)</span> został uznany za odpowiedzialnego zerwania umowy kontraktacji, to z takim żądaniem mogliby wystąpić małżonkowie <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Jak słusznie podkreślił Sąd Rejonowy powód nie wykazał w żaden sposób odpowiedzialności pozwanego Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> za zerwanie umowy kontraktacji, a pozwany Powiat od początku odmawiał zapłaty kary umownej stojąc na stanowisku takim jak Sądy obu instancji, tj. iż na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 625)">art. 625 k.c.</a> odpowiedzialność ponosi nowy nabywca gospodarstwa, bowiem nie ma przepisu prawa nakładającego na zbywcę gospodarstwa rolnego obowiązku informowania nabywcy o umowie kontraktacji. Powód nie wykazał natomiast, by Powiat w jakikolwiek sposób nie chciał przekazać pozwanym <span class="anon-block">W.</span> tej wiedzy, bądź utrudniał powzięcie informacji o umowie kontraktacji, by można mu przypisać odpowiedzialność.</p> <p>Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> oddalił zażalenie powoda.</p> </div> </table>