III AUa 523/13
Sądy powszechne2013-12-17
Sygnatura
III AUa 523/13
Data orzeczenia
2013-12-17
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Gabriela Horodnicka-StelmaszczukJolanta Hawryszko (PRESIDING_JUDGE)Urszula Iwanowska
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 523/13</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 17 grudnia 2013 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="465"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Jolanta Hawryszko (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Urszula Iwanowska</p>
<p>SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>St. sekr. sąd. Edyta Rakowska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. w Szczecinie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">A. D.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span>
</p>
<p>o podjęcie wypłaty emerytury z datą wcześniejszą</p>
<p>na skutek apelacji ubezpieczonej</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>z dnia 27 maja 2013 r. sygn. akt VI U 312/13</p>
<p>oddala apelację.</p>
<p>SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk</p>
<p>Sygn. akt III AUa 523/13</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">G.</span> decyzją z 13 marca 2013 roku odmówił uchylenia decyzji z 27.09.2011 roku w zakresie zawieszenia wypłaty emerytury ubezpieczonej <span class="anon-block">A. D.</span> w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103 a)">art. 103 a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( DzU nr 153 poz. 1227 tj. z 2009 roku ze zmianami .</p>
<p>W odwołaniu od decyzji <span class="anon-block">A. D.</span> wniosła o jej zmianę i wypłatę emerytury od 1.10.2011 do 31.10.2012 r.; powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 roku wydany w sprawie K 2/12.</p>
<p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi wniósł o oddalenie odwołania.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 27 maja 2013 r. oddalił odwołanie. W toku postępowania ustalił, że <span class="anon-block">A. D.</span> uzyskała prawo do emerytury od 1 grudnia 2008 r. Decyzją z 27 września 2011 r. organ rentowy wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011 r. w związku z kontynuowaniem zatrudnienia. Jako podstawę prawną wskazał art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz.U. Nr 257 poz. 1726); 8 stycznia 2013 r. wnioskodawczyni wystąpiła o wznowienie postępowania powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 roku. Sąd okręgowy rozważył, że zgodnie z art. 103 a ustawy emerytalnej w brzmieniu na 27.09.2011 r. organ rentowy wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 13 listopada 2012 r. w sprawie K 2/12 uznał ten przepis za niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> w zakresie w jakim dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. W uzasadnieniu Trybunał sprecyzował, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 r. Sąd okręgowy argumentował, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1;art. 145 a § 2)">art. 145a §1 i 2 k.p.a.</a> można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja; skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, że wniosek o wznowienie został wniesiony po terminie, bowiem orzeczenie TK zostało opublikowane 22.11.2012 r., a wniosek złożono 8.01.2013 r. Ponadto sąd I instancji rozważył, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że ubezpieczona nie należała do kręgu beneficjentów tego orzeczenia.</p>
<p>Apelację od wyroku wywiodła ubezpieczona wnioskując o jego zmianę i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji z 27.09.2011 r. w części w jakiej decyzja zawiesza prawo do emerytury za okres od 1.010.2011 r. do 31.10.2012 r., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji skarżąca stwierdziła, że przywoływany przez sąd okręgowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. dotyczy jej ponieważ mowa w nim o osobach, które tak jak skarżąca nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011 r., a nie w okresie od 8.01.2009 r. do 31.12.2010 r. W ocenie skarżącej niezrozumiałe było zastosowanie przez sąd okręgowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145 a;art. 145 a § 1;art. 145 a § 2)">art. 145a § 1 i 2 k.p.a.</a>
</p>
<p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</p>
<p>Apelacja ubezpieczonej jest nieuzasadniona. Argumentacja sądu I instancji wskazująca na brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji ZUS jest prawidłowa i w pełni podzielana przez sąd apelacyjny, zaś rozstrzygnięcie jest zgodne z ugruntowaną linia orzeczniczą. Bezsprzecznie ubezpieczona uzyskała prawo do emerytury od 1.12.2008 r. jednocześnie nieprzerwanie pozostając zatrudnioną w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (akta rentowe, k.41,88)</p>
<p>Należy wskazać, że przepis art. 103 ust. 2a ustawy z 17 grudnia 1998 r. w dacie od której przyznano ubezpieczonej emeryturę stanowił, że <em>
<!-- -->prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego; </em>zatem skarżąca składając 15.12.2008 r. wniosek o emeryturę miała świadomość konieczności rozwiązania stosunku pracy w celu uzyskania świadczenia, stąd też tego rodzaju deklaracja znalazła się we wniosku ubezpieczonej o emeryturę, w którym wskazała, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpi 31.01.2009 r. W wyniku nowelizacji dokonanej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082281507" title="Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 ()">ustawą z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych</a> (Dz. U. Nr 228, poz. 1507) uchylono art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej. W wyniku tego zabiegu legislacyjnego ustawodawca umożliwił jednoczesne pobieranie emerytury i pozostawanie w stosunku zatrudnienia. Ubezpieczona skorzystała z tej zmiany przepisów w ten sposób, że w jej sytuacji faktycznej w ogóle nie doszło do zawieszenia wypłaty emerytury, zważywszy że wskutek realizacji wniosku o emeryturę decyzję wydano 21.01.2009 r. Kolejna zmiana przepisów dokonana przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 ()">ustawę z 16 grudnia 2010 r. <em>
<!-- -->o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</em>
</a>
<em>
<!-- --> </em>wprowadziła do ustawy emerytalnej przepis art. 103a, na mocy którego <em>
<!-- -->prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego, </em>przez co świadczenie ubezpieczonej zostało zawieszone. Sąd apelacyjny wskazuje, że dla prawidłowego rozumienia przywoływanego rozstrzygnięcia Trybunału konieczne jest nie tylko odczytanie sentencji orzeczenia ale przede wszystkim jego uzasadnienia. Właśnie z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. wynika stanowisko prawne przywoływanie przez sąd okręgowy, mianowicie że wyrok ma zastosowanie do osób, które prawo do emerytury nabyły w okresie 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r.; pogląd ten wynika stąd, że treść ryzyka emerytalnego z tego okresu nie przewidywała konieczność rozwiązania zatrudnienia z dotychczasowym pracodawcą, a więc nowelizacja przepisów z 16 grudnia 2010 r. stanowiła dla nich zaskoczenie i godziła między innymi zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa przez nie stanowionego. Z kolei osoby, które nabyły prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r. w celu uzyskania świadczenia emerytalnego zobowiązane były rozwiązać dotychczasowy stosunek zatrudnienia. Apelująca znalazła się właśnie w kręgu tych osób. Składając wniosek miała świadomość obowiązujących w tamtym okresie przepisów, a po liberalizacji ustawy emerytalnej skorzystała z nowego prawa i, niejako przy okazji kontynuując zatrudnienie jednocześnie otrzymywała emeryturę. Późniejsze wprowadzenie art. 103a ustawy emerytalnej z całym przekonaniem pogorszyło sytuację ubezpieczonej, jednak w żadnej mierze nie stanowiło naruszenia zasady ochrony praw nabytych ani zasady zaufania obywateli do prawa, co w konsekwencji powoduje, że wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji. Tym samym wyrok sądu I instancji jest prawidłowy ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczył sytuacji prawnej i faktycznej w jakiej znalazła się ubezpieczona. Ponieważ sprawa została oceniona merytorycznie, sąd apelacyjny uznał że nie jest konieczne rozstrzyganie co do zachowania przez ubezpieczoną formalnej przesłanki dopuszczalności złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego przed organem rentowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145)">art. 145 k.p.a.</a>)</p>
<p>Zważając na powyższe sąd apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację ubezpieczonej.</p>
</div>