II Ka 353/13

<p>Sygn. akt II Ka 353/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 30 grudnia 2013r</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Ostrołęce </strong>II Wydział Karny w składzie:</p> <p>Przewodnicząca: SSO Anna Łaszczych</p> <p>Sędziowie: SO Ryszard Warda (spr.)</p> <p>SO Jerzy Pałka</p> <p>Protokolant: Marlena Achcińska</p> <p>przy udziale Prokuratora Prok. Okr.: Adama Kolbusa</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013r</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Z. B.</span> </strong> </p> <p>oskarżonego o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11§2 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 10 października 2013r, sygn. akt II K 938/13</p> <p> <strong> <!-- -->orzeka:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- w ramach zarzucanego oskarżonemu a/o czynu uznaje go za winnego tego, iż w dniu 26 lipca 2013r o godz. 15.20 w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> gmina <span class="anon-block">C.</span>, pomimo orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrołęce w sprawie II K 827/10 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na okres 4 (czterech) lat, kierował rowerem po drodze publicznej, tj. czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> i na podstawie tego przepisu skazuje oskarżonego i wymierza mu karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności, a nadto uznaje go za winnego tego, że w dniu 26 lipca 2013r o godz. 15.20 w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> gmina <span class="anon-block">C.</span>, kierował rowerem po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości oznaczonym na poziomie: I badanie – 0,59 mg/l, II badanie – 0,68 mg/l, tj. wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87;art. 87 § 1 a)">art. 87§1a</a> kw w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 kk</a> i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87 a;art. 87 a § 1)">art. 87a§1</a> kw skazuje obwinionego na karę aresztu w wymiarze 20 (dwudziestu) dni, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87;art. 87 § 4)">art. 87§4</a> kw tytułem środka karnego orzeka wobec obwinionego zakaz prowadzenia rowerów na okres 2 (dwóch) lat,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zwalnia oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania za obie instancje i przejmuje je na rachunek Skarbu Państwa. </strong> </p> <p>Sygn. akt II Ka 353/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Z. B.</span> </strong>został oskarżony o to, że w dniu 26 lipca 2013r o godz. 15.20 w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> gmina <span class="anon-block">C.</span>, kierował rowerem po drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości, to jest I – 0,59 mg/l, II – 0,68 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przy czym czynu tego dopuścił się pomimo obowiązującego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na okres 4 lat orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce w sprawie o sygn. akt II K 827/10 z dnia 27 października 2010r, to jest o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11§2 kk</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Ostrołęce</strong> wyrokiem z dnia 10 października 2013r wydanym w sprawie II K 938/13 uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu a/o czynu i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11§2 kk</a> skazał go, a na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 3)">art. 11§3 kk</a> wymierzył mu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności. Na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 42;art. 42 § 2)">art. 42§2 kk</a> Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres 6 lat. Oskarżony został zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, które przejęto na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od wskazanego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze na korzyść oskarżonego, złożył osobiście <span class="anon-block">Z. B.</span>. Orzeczeniu temu zarzucił rażącą niewspółmierność kary poprzez niezastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. W konkluzji apelacji skarżący wniósł o uwzględnienie jego żądania i wydanie orzeczenia o stosowanej treści.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja oskarżonego była o tyle zasadna, że doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku.</p> <p>Wskutek zmiany przepisów prawa karnego materialnego w toku postępowania międzyinstancyjnego utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku w dotychczasowym kształcie byłoby rażąco niesprawiedliwe (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 440)">art. 440 kpk</a>). Sąd Odwoławczy ma obowiązek – rozpoznając wniesioną od wyroku Sądu I instancji apelację – zbadać jej zasadność w granicach tego środka odwoławczego, ale również z urzędu niezależnie od niego – w celu stwierdzenia, czy nie zaistniała rażąca niesprawiedliwość zaskarżonego orzeczenia. Z tego względu zaszła konieczność dostosowania wyroku Sądu Rejonowego do aktualnie obowiązujących przepisów zgodnie z regułami prawa materialnego intertemporalnego określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 kk</a>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 10 października 2013r <span class="anon-block">Z. B.</span> został uznany za winnego popełnienia w dniu 26 lipca 2013r przestępstwa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11§2 kk</a>. Ustawą z dnia 27 września 2013r o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">ustawy Kodeks postępowania karnego</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013r, poz. 1247) uległy zmianie przepisy karne określające znamiona przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a>.</p> <p>Powyższy akt prawny oprócz przepisów zmieniających zawiera także przepisy przejściowe, określające między innymi datę jego wejścia w życie (art. 56 ustawy zmieniającej). Przepis ten ma istotne znaczenie z punktu widzenia niniejszej sprawy z uwagi na to, że przewiduje datę uzyskania mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę skazania <span class="anon-block">Z. B.</span>. Zgodnie z dyspozycją art. 56 pkt. 1 ustawy zmieniającej przepisy między innymi art. 12 pkt. 3 i art. 2 pkt. 3 tejże ustawy wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc w dniu 9 listopada 2013r. Z tym dniem doszło do modyfikacji penalizacji przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> przewidującego odpowiedzialność karną za prowadzenie w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu innego pojazdu niż pojazd mechaniczny. Przepis opisujący znamiona tego czynu został przeniesiony z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a> do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 ()">kodeksu wykroczeń</a>.</p> <p>Sytuacja, w której w okresie dzielącym czas popełnienia czynu zabronionego od momentu wyrokowania (także w postępowaniu odwoławczym) w przedmiocie odpowiedzialności karnej za ten czyn, następuje zmiana przepisów regulujących zasady tej odpowiedzialności, obliguje do szczególnie wnikliwego przeanalizowania konsekwencji, jakie wynikają z modyfikacji stanu prawnego i wpływu tych modyfikacji na treść orzeczenia. Zasadnicze znaczenia ma wówczas dyrektywa wynikająca z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4§1 kk</a>, która nakazuje porównanie unormowań obowiązujących w czasie, gdy następuje rozstrzyganie sprawy, z regulacją obowiązującą poprzednio.</p> <p>Zestawienie stanów prawnych obowiązujących w chwili popełnienia czynu zabronionego oraz w chwili wyrokowania w przedmiotowej sprawie nie pozostawia wątpliwości, iż przepisy aktualnie obowiązujące są względniejsze dla <span class="anon-block">Z. B.</span>. Zachowanie polegające na prowadzeniu roweru po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości stanowi wykroczenie, a nie jak było dotychczas przestępstwo. Implikuje to cały szereg odmienności, począwszy od rodzaju i wysokości sankcji karnych przewidzianych przez ustawodawcę, a skończywszy na długości okresów przedawnienia i zatarcia skazania.</p> <p>W świetle niekwestionowanych ustaleń faktycznych bezsporne jest, że działanie oskarżonego opisane w akcie oskarżenia stanowi jeden czyn wyczerpujący znamiona zarówno wykroczenia, o czym była mowa powyżej oraz znamiona przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a>. Żaden jednak z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksu karnego</a>, jak też żaden przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 ()">kodeksu wykroczeń</a> nie zezwala na przyjęcie kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu, który jednocześnie wyczerpuje znamiona przestępstwa i wykroczenia. W realiach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której jeden czyn sprawcy wyczerpuje jednocześnie znamiona określone w dwóch przepisach zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeksie karnym</a> i w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 ()">kodeksie wykroczeń</a>, przy czym wykluczyć należy pozorny zbieg przepisów tych ustaw. W konsekwencji czyn <span class="anon-block">Z. B.</span> kwalifikować należy na podstawie art. 10 kw odrębnie z przepisu określającego przestępstwo i odrębnie z przepisu określającego wykroczenie, jak również odrębnie określić kary jednostkowe.</p> <p>Skoro zaskarżonym wyrokiem wymierzono już oskarżonemu za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> karę, a kara ta nie była skarżona przez oskarżonego, jak też oskarżyciela publicznego, pozostawało jedynie w jej oparciu wymierzyć oddzielnie kary za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87;art. 87 § 1 a)">art. 87§1a</a> kw oraz uwzględnić konsekwencje wynikające z modyfikacji penalizacji. W obecnym kształcie zachowanie oskarżonego nie ma już tak dużego negatywnego ładunku społecznego. Naruszenie zakazu sądowego jest kwalifikowane z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 244)">art. 244 kk</a>, natomiast prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 87;art. 87 § 1 a)">art. 87§1a</a> kw, a nie jak dotychczas z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a>. W związku z tym zasadnym było obniżenie wymiaru kary za pierwszy czyn i orzeczenie kary 7 miesięcy pozbawienia wolności. Z kolei za drugi czyn Sąd uznał, że adekwatna będzie kara 20 dni aresztu. <span class="anon-block">Z. B.</span> nie po raz pierwszy wszedł w konflikt z prawem, był on już karany zarówno za prowadzenie pojazdów po spożyciu alkoholu, jak i naruszenie zakazów sądowych. Warto zauważyć, iż z uwagi na treść art. 10§1 kw kara aresztu nie podlega efektywnemu wykonaniu.</p> <p>W przekonaniu Sądu zaszła również potrzeba orzeczenie wobec <span class="anon-block">Z. B.</span> zakazu prowadzenia rowerów na okres 2 lat. Korzystając z dyspozycji art. 87§4 kw i określając wymiar orzeczonego środka karnego kierowano się przede wszystkim zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu lądowym po drogach publicznych.</p> <p>Przechodząc zaś do rozważenia zarzutu sformułowanego w apelacji trzeba stwierdzić, iż Sąd I instancji trafnie nie zastosował wobec oskarżonego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Tożsame argumenty legły u podstaw niniejszego rozstrzygnięcia. Pomimo złagodzenia wymiaru kary, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do warunkowego zawieszenia jej wykonania. Oskarżony <span class="anon-block">Z. B.</span> swoim dotychczasowym zachowaniem dowiódł, iż nagminnie nie respektuje obowiązujących zasad porządku prawnego i wykazuje szczególny upór w ich łamaniu. Dotychczas stosowane kary o charakterze wolnościowym nie przyniosły żadnej poprawy w jego zachowaniu, cele stawiane przed karą nie zostały w żaden sposób osiągnięte. Wobec tego nie jest on osobą pozytywnie rokującą na przyszłość.</p> <p>Z powyższych względów, orzekając na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 440)">art. 440 kpk</a>, Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok.</p> <p>W sytuacji osobistej i majątkowej oskarżonego uzasadnione było zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania za obie instancje. Koszty te przejęto na rachunek Skarbu Państwa.</p> </div>