III AUa 396/12
Sądy powszechne2012-10-03
Sygnatura
III AUa 396/12
Data orzeczenia
2012-10-03
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Anna Polak (PRESIDING_JUDGE)Romana MrotekZofia Rybicka-Szkibiel
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 396/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 3 października 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Anna Polak</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Romana Mrotek</p>
<p>SSA Zofia Rybicka - Szkibiel (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>St. sekr. sąd. Edyta Rakowska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. w Szczecinie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">W. M.</span>
</p>
<p>przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>o odsetki</p>
<p>na skutek apelacji ubezpieczonej</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt IV U 175/12</p>
<p>uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i sprawę przekazuje organowi rentowemu Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w <span class="anon-block">K.</span> do ponownego rozpoznania.</p>
<p>SSA Romana Mrotek SSA Anna Polak SSA Zofia Rybicka - Szkibiel</p>
<p>Sygn. akt III AUa 396/12</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Decyzją z dnia 4 stycznia 2010 r. znak: <span class="anon-block"> (...)</span>-2 Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił <span class="anon-block">W. M.</span> wypłaty odsetek w związku z przyznaniem renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od 01 sierpnia 2009 roku do 31 marca 2012 roku.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Odwołanie od powyższej decyzji złożyła ubezpieczona. W niosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej należnych odsetek za okres od 1 sierpnia 2009 roku do 30 listopada 2011 roku oraz odszkodowania za okres zawieszenia renty.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> W odpowiedzi organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 12 marca 2012 roku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">W. M.</span> odsetki od renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od 30 września 2011 r. do 30 listopada 2011 r., w pozostałym zakresie odwołanie oddalił.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> W ustaleniach faktycznych Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 23 kwietnia 2010 roku Sąd Okręgowy w Koszalinie w sprawie IV U 1453/10 przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">W. M.</span> prawo do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym poczynając od 1 sierpnia 2009 roku na okres do 31 marca 2012 roku Powyższy wyrok uprawomocnił się 17 maja 2010 roku. W dniu 20 maja 2010 roku Sąd Okręgowy zwrócił Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego akta rentowe ubezpieczonej wraz z prawomocnym orzeczeniem. Pismem z 27 maja 2010 roku Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zawiadomiła ubezpieczoną, że termin wypłaty renty rolniczej ulegnie przesunięciu z powodu konieczności wyjaśnienia powierzchni gospodarstwa rolnego z Urzędem Gminy w <span class="anon-block">S.</span>. W dniu 9 czerwca 2010 roku ubezpieczona <span class="anon-block">W. M.</span> i jej mąż <span class="anon-block">E. M.</span> złożyli oświadczenie, że nie posiadają żadnej innej ziemi oprócz tej wydzierżawionej. W dniu 11 czerwca 2010 roku do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> wpłynęło pismo Wójta Gminy <span class="anon-block">S.</span> informujące <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> zgodnie z ewidencją prowadzoną w celu naliczenia podatku rolnego, że są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,86 ha, a także, że w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">S.</span> ujawniono umowę dzierżawy, z której wynika, że <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> dnia 3 kwietnia 2006 roku oddali w dzierżawę grunty o pow. 11,29 na okres 25 lat, co oznacza, że pozostawili sobie w użytkowaniu grunty o pow. 0,57 ha, tj. 06555 ha przeliczeniowe. W związku z powyższym decyzją z 29 czerwca 2010 roku. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie od 1 lipca 2006 roku ubezpieczenia społecznego rolników <span class="anon-block">E. M.</span>. W dniu 13 lipca 2010 roku organ rentowy wystąpił do Sądu o wznowienie postępowania w sprawie IV U 1453/09 i oddalenie odwołania ubezpieczonej od decyzji odmawiającej przyznanie renty. W związku z odwołaniem <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> od decyzji KRUS wyłączającej ich z ubezpieczenia społecznego rolników Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 12 lipca 2010 roku zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że <span class="anon-block">E. M.</span> i <span class="anon-block">W. M.</span> podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników od 1 lipca 2006 r. Powyższy wyrok wydany został w oparciu o zeznania zawnioskowanych przez odwołujących się świadków, którzy potwierdzili fakt prowadzenia przez <span class="anon-block">E. M.</span> i jego żonę działalności rolniczej.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> W dniu 9 września 2011 roku Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wycofała skargę o wznowienie postępowania, a postanowieniem z 20 września 2011 roku Sąd Okręgowy wyrokiem z 3 sierpnia 2011 roku umorzył postępowanie w tej sprawie. W dniu 30 sierpnia 2011 roku Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego otrzymała prawomocny wyrok Sądu Okręgowego. Decyzją z 21 listopada 2011 roku. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">W. M.</span> rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy od 1 sierpnia 2009 roku do 31 marca 2012 roku. W dniu 15 grudnia 2011 roku <span class="anon-block">W. M.</span> zwróciła się o wypłatę odsetek od należnej renty za okres od 1 sierpnia 2009 roku do 30 listopada 2011 roku. Decyzją z 4 stycznia 2012 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił ubezpieczonej prawa do wypłaty żądanych odsetek wskazując, że wypłata należnego wyrównania nastąpiła w dniu 25 listopada 2011 roku tj. w trakcie 30 dni od wpływu dokumentów stanowiących ostatnią okoliczność w sprawie i dających podstawę do wypłaty stosownego wyrównania.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej okresu od 30 września 2011 roku do 30 listopada 2011 roku. Sąd pierwszej instancji po przytoczeniu treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 52;art. 52 ust. 1;art. 52 ust. 1 pkt. 2)">art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 118;art. 118 ust. 1)">art. 118 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 85;art. 85 ust. 1)">art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> wskazał, że ubezpieczona domagała się przyznania prawa do odsetek od przyznanego jej świadczenia rentowego od 1 sierpnia 2009 roku to jest od daty przyznania jej renty wyrokiem Sądu Okręgowego z 23 kwietnia 2010 roku. Wniosek o rentę ubezpieczona złożyła w dniu 1 lipca 2008 roku. W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczona nie została zaliczona przez Komisję Lekarską do osób całkowicie niezdolnych do pracy w gospodarstwie rolnym. Dopiero w toku postępowania odwoławczego toczącego się przed Sądem Okręgowym, biegły lekarz internista stwierdził u ubezpieczonej całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Powyższe zostało ustalone dopiero po przedłożeniu przez ubezpieczoną dodatkowej dokumentacji lekarskiej z pobytu w Szpitalu w <span class="anon-block">S.</span> na podstawie, której biegły stwierdził, że przyczyną całkowitej niezdolności do pracy jest stwierdzona w szpitalu niestabilna dławica piersiowa, której objawy wystąpiły na kilka dni przed przyjęciem do szpitala tzn. od 20 lutego 2010 roku. Biegły stwierdził jednocześnie, że w trakcie badania wcześniejszego nie było objawów wskazujących na niestabilną dławicę piersiową. Niezbędne do przyznania ubezpieczonej prawa do renty okoliczności faktyczne ustalone zostały wiec dopiero przed Sądem, a z opinii uzupełniającej biegłego wynika, że niezdolność ta powstała dopiero 20 lutego 2010 roku.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sąd Okręgowy uznał, że z tych przyczyn brak jest podstaw do przypisania organowi rentowemu odpowiedzialności za brak ustalenia prawa ubezpieczonej do renty i nie wypłacenie tego świadczenia w dniu 1 sierpnia 2009 roku i w konsekwencji uznał, że prawo ubezpieczonej do renty zostało ustalone dopiero przed Sądem Okręgowym. Sąd pierwszej instancji określił, że prawomocny wyrok ustalający ubezpieczonej to prawo wpłynął do organu rentowego w dniu 20 maja 2010 roku, jednakże z uwagi na nowe okoliczności, zaistniałe przed tym organem w trakcie ustalania wysokości świadczenia, ubezpieczona i jej mąż wyłączeni zostali z ubezpieczenia społecznego rolników, co wiązało się ze stwierdzeniem, że ubezpieczona nie spełnia niezbędnej dla przyznania prawa do renty rolniczej przesłanki podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z tych względów organ rentowy wystąpił w dniu 13 lipca 2010 roku z wnioskiem do Sądu Okręgowego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem i oddalenie odwołania ubezpieczanej od decyzji z 13 listopada 2009 roku.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z 12 lipca 2011 roku wniosek ten został cofnięty. Ponieważ organ rentowy dysponował oświadczeniem ubezpieczonej i jej męża o wydzierżawieniu posiadanej ziemi, co jednoznacznie wskazywało, że nie prowadzą oni działalności rolniczej, a więc nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników, a co się z tym wiązało brak jest podstaw do przyznania ubezpieczonej świadczenia z tego ubezpieczenia. W ocenie Sądu Okręgowego nie można dopatrzyć się w postępowaniu organu rentowego odpowiedzialności za nie wypłacenie ubezpieczonej renty w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego wyroku przyznającego tę rentę. Dopiero bowiem po wpłynięciu do KRUS-u w dniu 30 sierpnia 2011 roku prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, ustalającego podleganie temu ubezpieczeniu, organ rentowy powinien wypłacić ubezpieczonej przyznaną wcześniej rentę.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Z tych też względów Sąd Okręgowy uznał żądanie ubezpieczonej dotyczące przyznania odsetek za okres od 30 września 2011 r. do dnia wypłaty renty, tj. do 30 listopada 2011 roku za uzasadnione.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> W ocenie Sądu pierwszej instancji, w pozostałym zakresie brak było podstaw do uznania zasadności żądania ubezpieczonej. Wobec powyższego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477
<sup>
<!-- -->14</sup>
§ 2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Od powyższego wyroku apelację wniosła ubezpieczona, zaskarżając go w części, tj. co do punktu drugiego oraz wnosząc o jego zmianę poprzez zmianę zaskarżonej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 4 stycznia 2012 roku i przyznanie ubezpieczonej odsetek od renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od 1 sierpnia 2009 roku do 29 września 2011 roku oraz o zasądzenie od pozwanej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzecz ubezpieczonej kosztów procesu - według norm prawem przepisanych.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Zaskarżonemu wyrokowi ubezpieczona zarzuciła:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->- naruszenie obowiązujących przepisów oraz zasad współżycia społecznego poprzez błędną ich wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że ubezpieczona w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 23 kwietnia 2010 roku sygn. akt IV U 1453/10 i zachowaniem Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> nabyła prawo do odsetek jedynie za okres od 30 września 2011 roku do 30 listopada 2011 roku, a nie za okres od 1 sierpnia 2009 roku do 30 listopada 2011 roku.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> W ocenie ubezpieczonej Sąd Okręgowy w Koszalinie pominął istotne fakty, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a uznał za istotne te okoliczności, które w istocie są pozbawione tego charakteru.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Apelująca wskazała, że podstawą ustalenia prawa do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym jest wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 23 kwietnia 2010 r. (sygn. akt IV U 1453/10), który uprawomocnił się 17 maja 2010 r. Zdaniem ubezpieczonej istotne w sprawie jest to, że w dniu 20 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie zwrócił akta rentowe Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zdaniem ubezpieczonej Sąd pierwszej instancji pominął fakt, że wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 23 kwietnia 2010 r. (sygn. akt IV U 1453/10) jest prawomocny. Powołane orzeczenie ustala prawo ubezpieczonej do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od 1 sierpnia 2009 r. na okres do 31 marca 2012 r. - i ten fakt nie podlega wątpliwości. Według apelującej, skoro powołanym wyżej wyrokiem Sąd Okręgowy w Koszalinie ustalił prawo ubezpieczonej do renty, to ustalił również jej prawo do żądania należności ubocznych w postaci odsetek od początku okresu, za który ubezpieczona nabyła prawo do renty. Ubezpieczona wskazała, że wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 23 kwietnia 2010 r. (sygn. akt IV U 1453/10) w sposób ostateczny ukształtował sytuację prawną ubezpieczonej w tym również prawa do żądania odsetek za sporny okres i kwestionowanie tego faktu na obecnym etapie sprawy jest niedopuszczalne. Zdaniem apelującej okoliczność związana z uprawomocnieniem się wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 23 kwietnia 2010 r. (sygn. akt IV U 1453/10) i zwrotem akt rentowych do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, ma istotne znaczenie z tego względu, że daje podstawę do zakwestionowania ustalenia Sądu Okręgowego w Koszalinie w niniejszej sprawie, że Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dopiero w sierpniu 2011 r. powzięła wiadomość o sytuacji prawnej ubezpieczonej. Takie ustalenie stoi w sprzeczności z wcześniejszym ustaleniami Sądu Okręgowego w Koszalinie w niniejszej sprawie, gdyż wiedzę na temat sytuacji prawnej Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nabyła co najmniej półtora roku wcześniej, tj. 20 maja 2010 r., a więc od w chwili kiedy zwrócono jej akta rentowe ubezpieczonej. Według ubezpieczonej za nieistotne należy uznać dalsze postępowanie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, kwestionujące prawo ubezpieczonej do renty z uwagi na rzekome nieprowadzenie przez nią i jej męża działalności rolniczej, gdyż skutek tego postępowania, tj. wniosek o wznowienie postępowania przez Sądem Okręgowym w Koszalinie (sygn. akt IV U 1453/10) - nie wywołał żadnych skutków prawnych, ponieważ postępowanie z tego wniosku zostało umorzone 03 sierpnia 2011 r. - na skutek cofnięcia tego wniosku przez przedstawiciela Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zdaniem ubezpieczonej skutek w postaci utraty prawa do odsetek z przyczyn, za które nie ponosi ona jakiejkolwiek odpowiedzialności, wywołane bezpodstawnym zachowaniem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, stanowiłby naruszenie jej słusznych interesów oraz prowadziłoby do naruszenia zasad współżycia społecznego i byłoby niesprawiedliwe. Ubezpieczona podniosła, że organ rentowy, biorąc pod uwagę wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 23 kwietnia 2010 r. (sygn. akt IV U 1453/10) nie znalazł przeszkód w potrąceniu ubezpieczonej zaległych składek wraz z odsetkami za okres, w którym skarżąca podlegała ubezpieczeniu. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Ubezpieczona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. decyzji z dnia decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 21 listopada 2011 roku na okoliczność jej treści, a w szczególności potrącenia ze świadczeń ubezpieczonej zaległych składek wraz z odsetkami.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Zdaniem apelującej, naliczenie wobec niej zaległych składek wraz z odsetkami, a pozbawienie jej prawa do odsetek za zaległe świadczenia, stanowiłoby naruszenie jej słusznych interesów oraz prowadziłoby w istocie do naruszenia zasad współżycia społecznego, i byłoby po prostu niesprawiedliwe.</strong>
</p>
<p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego apelacja ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie w takim zakresie, w jakim zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku wraz z poprzedzającą go decyzją i przekazania sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania.</p>
<p>Tytułem wstępu stwierdzić należy, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych postępowanie sądowe nie stanowi prostej kontynuacji postępowania administracyjnego, bowiem tylko w wyjątkowych wypadkach kontrola sądowa decyzji organu rentowego przeprowadzana jest przez pryzmat przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a>. Podzielając to stanowisko, jak i pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r. (I UK 238/09, LEX nr 577819) wskazać należy, że sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, od momentu wniesienia odwołania do sądu staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu wedle reguł właściwych dla tej kategorii. Odwołanie pełni rolę pozwu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 1998 r., II UKN 105/98, OSNAPiUS 1999, nr 16, poz. 529 oraz postanowienie z dnia 29 maja 2006 r. I UK 314/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 173). Jego zasadność ocenia się zatem na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe, w tym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się zatem na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 nr 8, poz. 142, z dnia 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 nr 8, poz. 108 oraz z dnia 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65), jako przedmiotu odwołania. Stwierdzenie takiej wady następuje jednak tylko dla celów postępowania cywilnego i ze skutkami dla tego tylko postępowania. W wypadkach innych wad konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przepisy dotyczące postępowania przed organem rentowym nie są bowiem stosowane przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Natomiast decyzja organu rentowego o tyle ma znaczenie, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot żądania (sporu) jest określony treścią tej decyzji (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 września 2000 r., II UKN 685/99, OSNAPiUS 2002 nr 5, poz. 121, w postanowieniu z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601).</p>
<p>W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że Sąd Okręgowy dokonując merytorycznej oceny zasadności odwołania ubezpieczonej od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 4 stycznia 2012 roku odmawiającej <span class="anon-block">W. M.</span> prawa do wypłaty odsetek za zwłokę w przyznaniu renty rolniczej, nie dostrzegł wadliwości procedowania organu rentowego poprzedzającego wydanie decyzji z dnia 4 stycznia 2012 roku, które to uchybienia decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego, jako przedmiotu odwołania (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP z 1981 r. nr 8, poz. 142, z dnia 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP z 1985 r. nr 8, poz. 108 oraz z dnia 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP z 1985 r. nr 5-6, poz. 65).</p>
<p>Sąd Okręgowy błędnie pominął bowiem, że decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 4 stycznia 2012 roku, została wydana przedwcześnie, w następstwie dokonania przez organ rentowy jednostronnej oceny i nieprawidłowej interpretacji pisma ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku zatytułowanego „odwołanie od decyzji: GI – <span class="anon-block"> (...)</span>-2/12 z dnia 21.11.2011” (k. 201 akt rentowych), wyłącznie jako wniosku zawierającego nowe żądanie o świadczenie odsetkowe, podczas gdy pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku stanowiło również odwołanie od konkretnej decyzji organu rentowego z dnia 21 listopada 2011 roku.</p>
<p>Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wymaga jednak jej ujęcia w porządku chronologicznym oraz rzeczowego odniesienia się do prawidłowości poszczególnych czynności podejmowanych przez organ rentowy w sprawie ubezpieczonej.</p>
<p>Sąd Okręgowy nie dostrzegł bowiem pewnych istotnych nieprawidłowości, którymi obarczone było postępowanie przez organem rentowym i błędnie pominął, że pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku nie zostało prawidłowo ocenione przez organ rentowy jako odwołanie od konkretnej decyzji organu rentowego i jednostronnie potraktowane przez organ, wyłącznie jako wniosek o przyznanie prawa do odsetek, bez uprzedniego wyczerpania trybu postępowania przed organem rentowym stosownie do treści powołanych przepisów art. 52 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 20.12.1990 r., a więc określonego w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112371412" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</a>. W konsekwencji dokonania przez organ rentowy wadliwej interpretacji, że pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku nie stanowi odwołania od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, odwołanie to wbrew obowiązkowi wynikającemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 2 k.p.c.</a>, nie zostało niezwłocznie przekazane przez organ rentowy do sądu.</p>
<p>Z analizy akt rentowych wynika, że decyzją z dnia 21 listopada 2011 roku organ rentowy przeliczył ubezpieczonej rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 31 marca 2012 roku, w kwocie przysługującej do wypłaty 513,90 zł miesięcznie (k. 198 akt rentowych). Decyzja z dnia 21 listopada 2011 roku zawierała pouczenie, że ubezpieczona może wnieść odwołanie od tej decyzji za pośrednictwem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji. W pouczeniu tym wskazano, że odwołanie można sporządzić na piśmie lub ustnie do protokołu. Odwołanie powinno zawierać: oznaczenie sądu, nazwisko i imię oraz dokładny adres osoby wnoszącej odwołanie, znak i datę zaskarżonej decyzji, określenie oraz uzasadnienie wniosków i zarzutów, podpis osoby wnoszącej odwołanie lub podpisującej z upoważnienia. W dniu 15 grudnia 1993 roku ubezpieczona złożyła pismo zatytułowane: „odwołanie od decyzji: GI – <span class="anon-block"> (...)</span>-2/12 z dnia 21.11.2011”, skierowane do Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">K.</span> za pośrednictwem KRUS <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, w którym wskazała, że wnosi o zaskarżenie decyzji naliczenia zaległej renty przez KRUS nie uwzględniając naliczenia odsetek za zwłokę. Ponadto ubezpieczona wskazała, że wnosi o spowodowanie i zobowiązanie KRUS do naliczenia oraz wypłacenia odsetek za okres zawieszenia renty od dnia 1 sierpnia 2009 roku do 30 listopada 2011 roku i do okresu wypłacenia odsetek (k. 201).</p>
<p>W piśmie z dnia 29 grudnia 2011 roku skierowanym do Dyrektor organu rentowego, radca prawny <span class="anon-block">D. Z.</span> poinformowała, że na tym etapie postępowania Sąd nie przyjmie do rozpoznania odwołania ubezpieczonej skarżącej decyzję z dnia 21 listopada 2011 r. w związku z nie naliczeniem w tej decyzji odsetek. W piśmie tym wskazano, że aby uniknąć zbędnego przekazywania akt i zwrotu sprawy do organu rentowego w celu wydania właściwej decyzji, konieczne jest potraktowanie odwołania jako wniosku o przyznanie prawa do odsetek w związku z realizacją wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV U 1453/09 przyznającego ubezpieczonej <span class="anon-block">W. M.</span> prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 sierpnia 2009 r. do 31 marca 2012 r. Na piśmie z dnia 29 grudnia 2011 roku znajduje się adnotacja zastępcy dyrektora <span class="anon-block">K. S.</span> z dnia 2 stycznia 2012 roku zawierająca prośbę o wydanie decyzji odmawiającej wypłaty odsetek oraz wystosowanie do zainteresowanej pisma informującego o możliwości odwołania się od decyzji do Sądu (k. 203 akt rentowych).</p>
<p>Decyzją z dnia 4 stycznia 2012 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił ubezpieczonej prawa do odsetek za zwłokę w przyznaniu renty rolniczej (k. 204 akt rentowych).</p>
<p>W piśmie z dnia 9 stycznia 2011 roku skierowanym do <span class="anon-block">W. M.</span> organ rentowy poinformował ją, że odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 21 listopada 2011 r. znak: GI – <span class="anon-block"> (...)</span> – 1/12 nie zostanie aktualnie przekazane do Sądu. Organ wskazał, że w piśmie z dnia 16 grudnia 2011 roku ubezpieczona wniosła o przyznanie prawa do odsetek w związku z realizacją wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 kwietnia 2010 roku przyznającym jej prawo do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 31 marca 2012 roku. Organ wskazał, że wniosek taki nie był dotychczas rozpoznawany przez organ rentowy, dlatego nie może zostać podany kontroli sądowej, w związku z czym organ rentowy w dniu 4 stycznia 2012 roku wydał decyzję odmawiającą</p>
<p>ubezpieczonej prawa do wypłaty odsetek za zwłokę w przyznaniu prawa do renty rolniczej.</p>
<p>W świetle powyższych ustaleń wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji błędnie nie dostrzegł, że dokonana przez organ rentowy kwalifikacja pisma ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku tylko i wyłącznie jako wniosku o wszczęcie postępowania o świadczenie odsetkowe, pomimo, że z treści tego pisma w sposób jednoznaczny wynika, że ubezpieczona nie zgadzała się z naliczeniem zaległej renty bez odsetek za zwłokę, a więc nie godziła się z decyzją z dnia 21 listopada 2011 roku, co obligowało organ rentowy do nadania biegu temu odwołaniu zgodnie z treścią przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>.</p>
<p>Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1;art. 477(9) § 2;art. 477(9) § 2 zd. 1)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 1 i § 2 zdanie pierwsze k.p.c.</a>, odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji, a organ rentowy przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu z zachowaniem przepisów odrębnych. Jeżeli więc odwołanie spełnia wymagania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10);art. 477(10) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->10</sup> § 1 k.p.c.</a> oraz zostało złożone w sposób i w terminie określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 1 k.p.c.</a>, to organ rentowy przekazuje je niezwłocznie właściwemu sądowi. Jedynie, gdy organ rentowy uznaje odwołanie w całości za słuszne, to może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję i w tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 2;art. 477(9) § 2 zd. 2)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 2 zdanie drugiej i trzecie k.p.c.</a>). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 maja 2004 r., II UK 396/03 (OSNP 2005 nr 1, poz. 12), wyjaśnił, że czynność podjęta przez ubezpieczonego na piśmie lub do protokołu w terminie do złożenia odwołania, z której wynika, że nie zgadza się z decyzją organu rentowego, należy zakwalifikować jako odwołanie od decyzji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 1 k.p.c.</a>).</p>
<p>Sąd Okręgowy w żaden sposób nie odniósł się do tego, że z treści pisma ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku jednoznacznie wynika, że stanowi ono odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 21 listopada 2011 roku oraz, że pismo to zawiera wszystkie elementy odwołania wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10))">art. 477<sup>
<!-- -->10</sup> k.p.c.</a>
</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10);art. 477(10) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->10</sup> § 1 k.p.c.</a> odwołanie powinno zawierać jedynie oznaczenie zaskarżonej decyzji, określenie i zwięzłe uzasadnienie zarzutów i wniosków oraz podpis ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się odformalizowanie odwołania od decyzji organu rentowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10))">art. 477<sup>
<!-- -->10</sup> k.p.c.</a>). Nie trzeba w nim wskazać żadnych konkretnych zarzutów, czy podstaw, a nawet wniosków. Wystarczy samo przejawienie niezadowolenia z decyzji organu rentowego i wyrażenie woli co do odmiennego rozstrzygnięcia. Jeżeli więc w terminie do złożenia odwołania ubezpieczony podejmuje na piśmie lub do protokołu czynność, z której wynika, że nie zgadza się z decyzją i uważa, że powinna być ona zmieniona lub uchylona, to należy taką czynność zakwalifikować jako odwołanie od decyzji. Odwołanie nie musi być adresowane do sądu lub ani zawierać stwierdzenia, aby w razie nieuwzględnienia żądania zostało ono przekazane do rozpoznania sądowi. Jednocześnie podkreśla się, że konieczne jest ustalenie okoliczności dotyczących dokonania takiej czynności, w tym przede wszystkim zamiaru (woli) osoby ją podejmującej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 r. II UK 396/03, OSNP 2005/1/12).</p>
<p>Odformalizowanie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznym oznacza więc także racjonalizowanie treści pism składanych w organie rentowym w oparciu o rzeczywistą wolę w nich wyrażoną. Jeśli z pisma ubezpieczonego kierowanego do organu rentowego, po wydaniu decyzji, wynika niezrozumienie treści tej decyzji, a organ rentowy następnie wyjaśnia jej rzeczywistą treść, obiektywnie pozostającą w zgodzie ze zgłoszonym wnioskiem, czego później już ubezpieczony nie kwestionuje, to organ rentowy postępuje racjonalnie i zasadnie, nie kwalifikując tego pisma jako odwołania od decyzji. Nie ma bowiem materii (zarzutu), który miałby rozstrzygać sąd w postępowaniu odwoławczym.</p>
<p>Pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku niewątpliwie odpowiada wskazanym powyżej warunkom formalnym odwołania od decyzji organu rentowego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10);art. 477(10) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->10</sup> § 1 k.p.c.</a> Analiza pisma z dnia 15 grudnia 2011 roku prowadzi bowiem do jednoznacznego wniosku, że stanowi ono odwołanie od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, bowiem złożone zostało do organu rentowego, który decyzję tę wydał, w ustawowym terminie odwołania; z jego treści wynika, o którą decyzję chodzi, jak też sformułowany został konkretny zarzut, że naliczenie zaległej renty nie uwzględniało odsetek za zwłokę.</p>
<p>Za takim stanowiskiem przemawia także to, że ubezpieczona złożyła powyższe pismo po otrzymaniu decyzji organu rentowego z dnia 21 listopada 2011 roku, w terminie do złożenia odwołania, zgodnie z zawartym w powyższej decyzji pouczeniem o sposobie jej zaskarżenia. Sam fakt, że w piśmie z dnia 15 grudnia 2011 roku ubezpieczona poza wskazaniem, że zaskarża decyzję z dnia 21 listopada 2011 roku, dodatkowo zgłosiła żądanie naliczenia odsetek za okres zawieszenia renty od 1 sierpnia 2009 roku do 30 listopada 2011 do okresu wypłacenia odsetek, w żaden sposób nie pozbawiło tego pisma cech odwołania od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku. W tej sytuacji uznać należy, że nieprzekazanie przez organ rentowy powyższego odwołania wraz z aktami sprawy do Sądu było błędne i skutkowało naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 2 k.p.c.</a>
</p>
<p>Również sam fakt, że pełnomocnik ubezpieczonej na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 roku wskazał, że pismo z dnia 15 listopada 2011 roku (pełnomocnikowi ubezpieczonej chodziło zapewne o pismo z 15 grudnia 2011 roku) jest nowym wnioskiem o odsetki a nie odwołaniem od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, wobec jednoznacznej treści pisma z dnia 15 grudnia 2011 roku, nie jest wystarczające do zakwestionowania stanowiska, że wolą ubezpieczonej wyrażoną w powyższym piśmie było zaskarżenie decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że samo bardzo ogólnikowe i lakoniczne oświadczenie pełnomocnika ubezpieczonej złożone na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 roku, zwalniało organ rentowy od obowiązku procedowania zgodnie z powołanymi wcześniej przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> określającymi tryb postępowania w przypadku wniesienia odwołania od decyzji, a także od obowiązku usunięcia ewentualnych wątpliwości co do treści tego pisma w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112371412" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</a> (Dz.U. Nr 237, poz. 1412 z 2011 r.),</p>
<p>i tym samym jednoznacznego ustalenia treści pisma ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku.</p>
<p>Zgodnie bowiem z treścią § 4 powołanego rozporządzenia jeżeli we wniosku nie zamieszczono danych lub nie dołączono dokumentów, które są niezbędne do jego rozpatrzenia, organ rentowy wzywa zainteresowanego do uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Organ rentowy, mając wątpliwości co do rzeczywistej treści pisma z dnia 15 grudnia 2011 roku powinien zatem wezwać zainteresowaną, aby jednoznacznie wskazała czy pismo to stanowiło odwołanie, czy też nowy wniosek o świadczenie odsetkowe.</p>
<p>Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego, że decyzja z dnia 4 stycznia 2012 roku została wydana do skutek jednostronnej oceny organu rentowego, że pismo ubezpieczanej z dnia 15 grudnia 2011 roku stanowiło wyłącznie wniosek zawierający nowe żądanie o wypłacenie odsetek za okres zawieszenia świadczenia rentowego. Sąd Okręgowy błędnie pominął, że oceny woli ubezpieczonej dokonać należało w kontekście jej pisma złożonego z w dniu 15 grudnia 2012 roku i okoliczności faktycznych dotyczących tego okresu, a także uwzględniając jej zachowanie po otrzymaniu informacji od organu rentowego zawartej w piśmie z dnia 9 stycznia 2011 roku ( przypuszczalnie pomyłka w oznaczeniu roku – 2012 r.) stanowiącym odpowiedź na jej odwołanie z dnia 15 grudnia 2011 roku. Z treści pisma z dnia 15 grudnia 2012 roku jednoznacznie wynika, że wolą ubezpieczonej było zaskarżenie decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku oraz przyznanie jej odsetek za okres zawieszenia renty od 1 sierpnia 2009 roku do 30 listopada 2011 do okresu wypłacenia odsetek.</p>
<p>Zgłoszenie przez ubezpieczoną w piśmie z dnia 15 grudnia 2012 roku żądania o wypłatę odsetek za okres zawieszenia renty, w żaden sposób nie zwalniało organu rentowego z obowiązku niezwłocznego przekazania do sądu zawartego w tym piśmie odwołania od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, jeżeli organ rentowy nie uznał tego odwołania za słuszne w całości.</p>
<p>Zauważyć w tym miejscu należy, że wadliwość sformułowania sentencji decyzji organu rentowego z dnia 21 listopada 2011 roku oraz nieprecyzyjne określenie jej przedmiotu, mogło wywołać u ubezpieczonej uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego zakresu przedmiotowego tej decyzji, dlatego też ubezpieczona w piśmie z dnia 15 grudnia 2011 roku, nie tylko wskazała, że nie zgadza się z decyzją z dnia 21 listopada 2011 roku, ale również wniosła o przyznane jej świadczenia odsetkowego za okres zawieszenia renty.</p>
<p>Jak już wspomniano, złożenie przez ubezpieczoną odwołania od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, w sytuacji gdy organ rentowy nie uznał odwołania za słuszne w całości, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 1 k.p.c.</a> obligowało organ rentowy do nadania temu odwołaniu dalszego biegu poprzez niezwłoczne przekazanie go wraz z aktami sprawy do sądu.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, analizując całość sprawy nie sposób podzielić stanowiska organu rentowego, że pismo <span class="anon-block">W. M.</span> z dnia 15 grudnia zatytułowane jako „odwołanie od decyzji: GI – <span class="anon-block"> (...)</span>-2/12 z dnia 21.11.2011”, stanowiło wyłącznie nowy wniosek o świadczenie odsetkowe.</p>
<p>Wbrew stanowisku organu rentowego, wyraźna i jednoznaczna treść pisma ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku, z którego wprost wynika, że stanowi ono odwołanie od decyzji dnia 21 listopada 2011 roku, nie dawała żadnych podstaw do przyjęcia, że ubezpieczona domagała się jedynie wszczęcia odrębnego postępowania o prawo do świadczenia odsetkowego od renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, tym bardziej, że treści pism organu z dnia 29 grudnia 2011 roku oraz z dnia 9 stycznia 2011 roku wynika, że sam organ uznawał pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku za odwołanie od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku i w sposób dowolny uznał, że Sąd nie przyjmie do rozpoznania odwołania ubezpieczonej skarżącej decyzję z dnia 21 listopada 2011 roku.</p>
<p>Podkreślić należy, że nawet jeżeli organ rentowy miał wątpliwości, czy pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku stanowi odwołanie od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, czy też nowy wniosek o świadczenie odsetkowe, to wówczas powinien wezwać ubezpieczoną do uzupełnienia wniosku w trybie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112371412" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</a> (Dz.U. Nr 237, poz. 1412 z 2011 r.), mających zastosowanie w postępowaniu rentowym prowadzonym przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 52;art. 52 ust. 1;art. 52 ust. 1 pkt. 2)">art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (Dz.U. Nr 50, poz. 291 j.t. z 2008 r. ze zm.), zgodnie z którym do przyznawania świadczeń z ubezpieczenia i do ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy regulujące przyznawanie i wypłatę odpowiednich świadczeń przysługujących pracownikom i członkom ich rodzin.</p>
<p>Z przepisów § 1-4 powołanego rozporządzenia wynika, że postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że przepisy ustawy przewidują wszczęcie tego postępowania z urzędu. Wniosek powinien m.in. zawierać imię i nazwisko zainteresowanego; datę urodzenia zainteresowanego; numer PESEL zainteresowanego, a jeżeli nie nadano tego numeru - serię i numer dowodu osobistego lub paszportu; adres miejsca zamieszkania i adres do korespondencji zainteresowanego; ostatni adres miejsca zamieszkania zainteresowanego w Polsce - w przypadku osoby zamieszkałej za granicą, jeżeli zamieszkiwała uprzednio w Polsce; adres miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania zainteresowanego - w przypadku osoby nieposiadającej adresu miejsca zamieszkania; wskazanie rodzaju świadczenia, o które ubiega się zainteresowany; wskazanie sposobu wypłaty świadczenia wraz z podaniem odpowiednich danych niezbędnych do jego wypłaty; podpis zainteresowanego, pełnomocnika albo osoby upoważnionej przez zainteresowanego, o której mowa w § 7.</p>
<p>Jeżeli we wniosku nie zamieszczono danych lub nie dołączono dokumentów, które są niezbędne do jego rozpatrzenia, organ rentowy wzywa zainteresowanego do uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (§4). W myśl § 6 rozporządzenia jeżeli zainteresowany nie usunął braków, mimo pouczenia, o którym mowa w ust. 4, organ rentowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania.</p>
<p>Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że jeżeli wniosek zawiera braki formalne, to wówczas organ rentowy ma obowiązek wezwać zainteresowanego do uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku nie spełniało wymogów formalnych określonych dla wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie o świadczenie określonych w rozporządzeniu z dnia z dnia 11 października 2011 r. Jeżeli więc organ rentowy w uznał, że pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku stanowiło wniosek o nowe świadczenie odsetkowe, to wówczas zobligowany był do wezwania ubezpieczonej do uzupełnienia jego braków formalnych, czego jednak nie uczynił, naruszając powołane powyżej przepisy postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.</p>
<p>
Resumując powyższe rozważania wskazać należy, że organ rentowy wydając decyzję z dnia 4 stycznia 2012 roku odmawiającą ubezpieczonej prawa do wypłaty odsetek za zwłokę w przyznaniu renty rolniczej, w sposób wadliwy pominął zarówno tryb postępowania określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 2 k.p.c.</a>, jak i tryb postępowania określony w przepisach rozporządzenia i dokonał jednostronnej i dowolnej oceny pisma ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku, co wprost wynika z treści pisma organu z dnia 29 grudnia 2011 roku, w którym wskazano, że odwołanie ubezpieczonej od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku należy potraktować jako wniosek o przyznanie prawa do odsetek.</p>
<p>Wskutek błędnego uznania, że pismo ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku nie stanowi odwołania od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, organ rentowy, wbrew obowiązkowi określonemu w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 2 k.p.c.</a> nie przedstawił tego odwołania wraz z aktami sprawy do sądu, pozbawiając tym samym ubezpieczoną prawa do poddania zaskarżonej decyzji merytorycznej kontroli Sądu.</p>
<p>W konsekwencji błędnego zakwalifikowania pisma ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku, jako wniosku o świadczenie odsetkowe, wydanie przez organ rentowy decyzji z dnia 4 stycznia 2012 roku w przedmiocie odmowy prawa do odsetek za zwłokę w przyznaniu renty rolniczej (k. 204 akt rentowych), było całkowicie wadliwe.</p>
<p>W rezultacie więc, wydanie przez organ rentowy decyzji z dnia 4 stycznia 2012 roku z naruszeniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->9</sup> § 2 k.p.c.</a>, skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji i przekazaniem sprawy Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w <span class="anon-block">K.</span> do ponownego rozpoznania.</p>
<p>Wskazane uchybienia nie mogą zostać konwalidowane przez Sąd drugiej instancji na etapie postępowania apelacyjnego.</p>
<p>Niezależnie od powyższego, Sąd Apelacyjny zauważa, że decyzja z dnia 21 listopada 2011 roku w przedmiocie przeliczenia ubezpieczonej renty rolniczą z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 31 marca 2012 roku, w kwocie przysługującej do wypłaty 513,90 zł miesięcznie (k. 198 akt rentowych) zawiera zapis, że została wydana w oparciu o wyrok sądu, jednakże organ rentowy w żaden sposób nie sprecyzował i nie określił, jakiego konkretnie wyroku sądu dotyczy odesłanie zawarte w tej decyzji, gdyż poza lakonicznym zapisem „wyrok sądu”, organ rentowy nie oznaczył sądu, który wydał wyrok, daty jego wydania, ani też sygnatury akt sprawy, w której wydano to orzeczenie. Nie wiadomo zatem, do którego wyroku sądu odnosi się decyzja z dnia 21 listopada 2011 roku. Natomiast na odwrocie decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku w punkcie XI zawarto zapis, zgodnie z którym: „Z wyrównania potrącono kwotę <span class="anon-block"> (...)</span>,54 na zaległe składki” (k. 198v akt rentowych). Poza powyższym lakonicznym zapisem decyzja z dnia 21 listopada 2011 roku nie wskazuje sposobu dokonanego przez organ rentowy rozliczenia, za jakie okresy, czy potrącenia zaległych składek dokonano wraz z odsetkami.</p>
<p>Powyższa decyzja nie spełnia wymogów decyzji administracyjnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107;art. 107 § 1)">art. 107 § 1 k.p.a.</a>, zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107;art. 107 § 3)">art. 107 § 3 k.p.a.</a>). Jak już wcześniej wspomniano, niejasne i nieprecyzyjne sformułowanej decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku przez organ rentowy, niewątpliwie przyczyniło się do wywołania u ubezpieczonej uzasadnionych wątpliwości co do zakresu przedmiotowego tej decyzji. Wobec niejednoznacznej treści decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, ubezpieczona w piśmie z dnia 15 grudnia 2011 roku, równocześnie z odwołaniem od tej decyzji, zgłosiła żądanie o wypłatę odsetek za okres zawieszenia renty. Treść decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku nie pozwoliła ubezpieczonej w sposób jednoznaczny złożyć odwołania co do poszczególnych elementów dla niej niejasnych i spornych.</p>
<p>Podsumowując, przy ponownym rozpoznaniu organ rentowy powinien nadać prawidłowy bieg odwołaniu ubezpieczonej z dnia 15 grudnia 2011 roku od decyzji z dnia 21 listopada 2011 roku, z zachowaniem przepisów postępowania cywilnego oraz przepisów postępowania przed organem rentowym.</p>
<p>W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a>
<sup>
<!-- -->14a</sup> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i sprawę przekazał organowi rentowemu Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w <span class="anon-block">K.</span> do ponownego rozpoznania.</p>
<p>SSA Romana Mrotek SSA Anna Polak SSA Zofia Rybicka - Szkibiel</p>
</div>