II AKa 249/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKa 249/12Sygn. akt II AKa 249/12</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 3 października 2012r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSA – Jerzy Leder </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SA – Ewa Plawgo </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SA – Marzanna A. Piekarska- Drążek (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: – st. sekr. sąd. Katarzyna Rucińska </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. W. (1)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego <span class="anon-block">W. –. P. w. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt V Ko 129/11 </strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata <span class="anon-block">R. M.</span> – Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych w tym 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->zwalnia wnioskodawcę od ponoszenia wydatków za postępowanie przed sądem apelacyjnym. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Skazany <span class="anon-block">M. W. (1)</span> wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 50.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia; <em> <!-- -->„za niesłuszne skazanie”</em> wyrokiem Sądu Okręgowego <span class="anon-block">W. –. P. w. W.</span> z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt V K 210/07, <em> <!-- -->„który w wyniku apelacji został zmieniony i zostałem uniewinniony”</em> (wniosek k.2). W obszernym uzasadnieniu wniosku, jak też podczas przesłuchania (k. 2v - 4, 19 - 21) skazany kwestionował zasadność tymczasowego aresztowania, nie zaś fakt prawomocnego skazania go na karę 6 lat pozbawienia wolności, której odbywanie kończy w październiku 2012 r.</p> <p>Wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie sygn. akt Ko 129/11 Sąd Okręgowy <span class="anon-block">W. –. P. w. W.</span> oddalił wniosek <span class="anon-block">M. W. (1)</span> o odszkodowanie i zadośćuczynienie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie.</p> <p>Apelację od wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy, zaskarżając wyrok na korzyść wnioskodawcy zarzucił:</p> <p>odnośnie całości żądania wnioskodawcy</p> <p>1.  na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> - obrazę przepisów prawa procesowego: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 119;art. 119 § 1;art. 119 § 1 pkt. 3)">art. 119 § 1 pkt 3 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 413;art. 413 § 1;art. 413 § 1 pkt. 5)">art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k.</a>, polegającą na nierozpoznaniu całości żądania wnioskodawcy, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia; <em> <!-- -->(Wnioskodawca żądał zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia nie tylko za okres tymczasowego aresztowania, ale i za „wszystko co dzieje się do chwili obecnej " - czyli również za okres wykonywania kary. Sąd a quo poprzestał jedynie na rozstrzygnięciu co do okresu tymczasowego aresztowania, nie rozstrzygając co do pozostałej części żądania);</em> </p> <p>odnośnie żądania odszkodowania za okres tymczasowego aresztowania)</p> <p>2. na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> - obrazę przepisów prawa materialnego: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> polegającą na niewłaściwej wykładni;</p> <p> <em> <!-- -->(Sąd a quo uznał, że ostateczne rozstrzygnięcie sprawy nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku, wobec czego zaniechał dokonania oceny słuszności stosowania tymczasowego aresztowania z tej perspektywy);</em> </p> <p>3. na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> - obrazę przepisów prawa procesowego: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 2)">art. 424 § 2 k.p.k.</a> polegającą na nie dokonaniu oceny niewątpliwej niesłuszności tymczasowego aresztowania w zakresie każdorazowego przedłużania stosowania środka, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia;</p> <p> <em> <!-- -->(Sąd a quo ograniczył analizę słuszności stosowania tymczasowego aresztowania do postanowienia o zastosowaniu środka i pierwszego postanowienia o przedłużeniu jego stosowania. Co do kolejnych okresów stosowania środka Sąd poprzestał na stwierdzeniu, że przesłanki stosowania środka były aktualne przez cały okres śledztwa i postępowania sądowego. W konsekwencji, nie sposób ustalić jakimi argumentami kierował się Sąd przy ocenie dalszych okresów stosowania środka, co w istocie uniemożliwia kontrolę instancyjną w tym zakresie);</em> </p> <p>i wniósł o:</p> <p>1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy odszkodowania w łącznej kwocie 25 000 zł oraz zadośćuczynienia w łącznej kwocie 25 000 zł;</p> <p>ewentualnie:</p> <p>2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;</p> <p>a nadto o:</p> <p>3. zarządzenie sprowadzenia wnioskodawcy pozbawionego wolności na rozprawę;</p> <p>4. zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu odwoławczym, z uwzględnieniem nakładu pracy i obszerności materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; jednocześnie oświadczam, że koszty pomocy prawnej nie zostały pokryte ani w części, ani w całości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelację obrońcy, za wyjątkiem wniosku o przyznanie wynagrodzenia z urzędu, należało uznać za oczywiście bezzasadną.</strong> </p> <p>Taki właśnie charakter miało od początku roszczenie <span class="anon-block">M. W. (1)</span>, zarówno w postaci określonej na wstępie wniosku wszczynającego sprawę <br/>(za niesłuszne skazanie), jak i w jego rozwinięciu w uzasadnieniu wniosku (za niesłuszne stosowanie tymczasowego aresztowania). Kompromitujące wreszcie jest powtarzanie przez pełnomocnika – doświadczonego prawnika, że w tym postępowaniu <span class="anon-block">M. W.</span> domagał się (czego nie rozstrzygnął Sąd Okręgowy ) rekompensaty: <em> <!-- -->„za wszystko co dzieje się do chwili obecnej”.</em> </p> <p>Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego nie znajduje żadnego potwierdzenia w kontroli czynności dokonanych przez Sąd Okręgowy.</p> <p>Nie wiadomo co miał na myśli skarżący stawiając zarzut naruszenia <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 119;art. 119 § 1;art. 119 § 1 pkt. 3)">art. 119 § 1 pkt 3 k.p.k.</a>, odnoszącego się do treści wniosku lub oświadczenia w piśmie procesowym. Powiązanie tego przepisu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 413;art. 413 § 1;art. 413 § 1 pkt. 5)">art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k.</a> zdaje się sugerować braki w wyroku, co autor określa nierozpoznaniem całości żądania, czyli również roszczenia rekompensaty <em> <!-- -->„za wszystko co dzieje się do tej pory”.</em> </p> <p>Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 k.p.k.</a> poprzez brak w uzasadnieniu wyroku oceny słuszności stosowania w niniejszej sprawie aresztu tymczasowego.</p> <p>Sąd Okręgowy zgromadził w sprawie wszystkie niezbędne dowody, w tym akta sprawy karnej, obliczenie kary i przesłuchał wnioskodawcę. Strony uznały ten materiał dowodowy za kompletny. Dowody zostały prawidłowo przeprowadzone, a ich ocena znalazła swój logiczny wyraz w uzasadnieniu Sądu, zatem zarzut sugerujący niekompletność materiału dowodowego, który legł u podstaw orzeczenia oraz braku jego analizy w pisemnych motywach jest chybiony.</p> <p>Twierdzenie jakoby Sąd Okręgowy <em> <!-- -->„uznał, że ostateczne rozstrzygnięcie sprawy nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku” </em>jest niezrozumiałe w sytuacji, gdy wyrok skazujący <span class="anon-block">M. W.</span> potwierdził słuszność stawianego mu zarzutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 189;art. 189 § 2)">art. 189 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 k.p.k.</a> i stosowanego w tej sprawie środka zapobiegawczego.</p> <p>Próba budowania teorii o uniewinnieniu skazanego w takiej części, która podważałaby podstawy stosowania środka zapobiegawczego jest nieudolną próbą uzyskania nienależnego świadczenia <em> <!-- -->„za wszystko”</em>, cokolwiek strona ma na myśli.</p> <p>Rozmywając i mieszając podstawy roszczeń kompensacyjnych wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 1;art. 552 § 2;art. 552 § 3)">art. 552 § 1, 2 lub § 3 k.p.k.</a> skarżący sugeruje, że Sąd nie orzekł o istocie żądania wnioskodawcy, czy też nie rozpoznał go w całości. Tymczasem uzasadnienie apelacji, podobnie jak wcześniejsze argumenty <span class="anon-block">M. W.</span> wskazują jednoznacznie, że nadal podważa się słuszność stosowania wobec skazanego aresztu tymczasowego w sprawie sygn. akt V K 210/07. Pełnomocnik, podobnie jak wnioskodawca nie twierdzi, że skazanie go w tej sprawie było niesłuszne, a żądając zapłaty <em> <!-- -->„za wszystko co dzieje się do chwili obecnej” </em>akcentuje okres i warunki tymczasowego aresztowania.</p> <p>Domaganie się odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłe z niesłusznego skazania byłoby w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 1)">art. 552 § 1 k.p.k.</a> absurdalne skoro <span class="anon-block">M. W.</span> został zatrzymany pod zarzutem m. in. pozbawienia wolności - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 189;art. 189 § 2)">art. 189 § 2 k.p.k.</a> <span class="anon-block">M. J. (1)</span>, rozszerzonym następnie także o zabójstwo pokrzywdzonego, a ostatecznie, prawomocnie skazany za pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 189;art. 189 § 2)">art. 189 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 k.k.</a> </p> <p>Pełnomocnik świadomy braku podstaw ustawowych do dochodzenia roszczenia za skazanie powtarza nieudolne stanowisko skazanego, który żąda zapłaty „<em> <!-- -->za wszystko co się dzieje”,</em> by obecnie zarzucać, że skoro Sąd nie orzekł <em> <!-- -->„o wszystkim”,</em> to nie rozpoznał sprawy w całości. Rozumowanie to odbiega od intencji wnioskodawcy wyrażonych podczas rozprawy, a sprowadzających się do określenia jako krzywdzące stosowanie w sprawie tymczasowego aresztowania, powiązanego z zarzutem zabójstwa.</p> <p>Skazany traktował jako szczególnie krzywdzące funkcjonowanie w jednostce penitencjarnej jako podejrzany i oskarżony o zabójstwo, co zaostrzyło rygory osadzenia i powodowało utratę dobrego imienia w miejscu zamieszkania jego i jego rodziny.</p> <p>Rozważania tego rodzaju, jak też ich kontynuacja w uzasadnieniu apelacji są oczywiście niezasadne w świetle podstaw dochodzenia odszkodowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 1)">§ 1 k.p.k.</a> Zarzuty pełnomocnika nie są w stanie podważyć oczywistych ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji. <span class="anon-block">M. W. (1)</span> został prawomocnie skazany na karę 6 lat pozbawienia wolności w sprawie, w której był zatrzymany i tymczasowo aresztowany do dnia ogłoszenia prawomocnego wyroku, w której orzekano o zarzutach uprowadzenia, żądania okupu, a następnie zabójstwa pokrzywdzonego <br/> <span class="anon-block">M. J.</span>. Sądy rozstrzygały o tym samym zdarzeniu faktycznym, przy czym <span class="anon-block">M. W.</span> został uniewinniony jedynie od zarzutu wyłudzenia rozbójniczego, skazany zaś za pozbawienie wolności (zarzut III a/o), co oznacza że z opisu tego czynu Sąd wyeliminował jedynie zamiar zabójstwa ofiary, poprzestając na znamieniu szczególnego udręczenia ofiary w trakcie pozbawienia wolności. Podstawą faktyczną stosowania tymczasowego aresztowania w sprawie <span class="anon-block">M. W.</span> były dwa zarzuty, w tym pozostający w kumulatywnej kwalifikacji z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 189;art. 189 § 2)">art. 189 § 2 k.k.</a> zarzut zabójstwa.</p> <p>Odwoływanie się w części postanowień sądów o przedłużeniu tymczasowego aresztowania do przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258;art. 258 § 2)">art. 258 § 2 k.p.k.</a> odnosiło się zatem do każdej z osobna kwalifikacji czynów, bowiem zagrożenie z każdego z zarzucanych przepisów przekraczało 8 lat pozbawienia wolności, nie rozpatrując nawet działania w warunkach recydywy. Także pozostałe przesłanki stosowania w sprawie tymczasowego aresztowania wyprowadzone z okoliczności czynu, sposobu działania, współsprawstwa z ustalonymi i nieustalonymi sprawcami uzasadniały w sposób oczywisty zasadność stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego wobec <br/> <span class="anon-block">M. W.</span>.</p> <p>Powoływanie się w opisanej sytuacji faktycznej i prawnej na doznane w wyniku tymczasowego aresztowania krzywdy i szkody mogło zakończyć się wyłącznie takim wynikiem procesowym, jaki widnieje w zaskarżonym wyroku.</p> <p>Istniejące niepodważone i prawomocne skazanie w zakresie jaki dotyczy <span class="anon-block">M. W.</span> wyklucza dochodzenie roszczeń z tytułu tymczasowego aresztowania i odbywania kary w danej sprawie. Promowanie tezy o niewątpliwej niesłuszności tymczasowego aresztowania w realiach niniejszej sprawy nie mogło mieć powodzenia.</p> <p>Wprawdzie uzasadnienie Sądu nie prezentuje tak drobiazgowej analizy każdorazowych przesłanek stosowania i przedłużania tymczasowego aresztowania <span class="anon-block">M. W.</span> ale odwołanie się do zasadniczych elementów stanu faktycznego, tj. stawianych w ciągu postępowania zarzutów i zakresu skazania, przy braku przesłanek obligujących do odstąpienia od środka izolacyjnego czyni zadość warunkom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424;art. 424 § 2)">art. 424 § 2 k.p.k.</a> </p> <p>Teza o oczywistej niesłuszności tymczasowego aresztowania, stawiana przez apelującego w oderwaniu od realiów sprawy karnej nie zasługuje na aprobatę.</p> <p>Na gruncie obowiązującego prawa nie mogą być rozważane argumenty prezentowane przez stronę inicjującą postępowanie odszkodowawcze o różnicy rygorów obydwu środków czy o prognozowanych skutkach skazania za przestępstwo o innej kwalifikacji prawnej niż pierwotnie zarzucone.</p> <p>Prawo polskie nie pozwala na dochodzenie przed Sądem karnym roszczeń związanych z samym oskarżeniem, czy rodzajem oskarżenia i związanymi z tym skutkami w sferze niematerialnej (osobistej lub społecznej).</p> <p> <strong> <!-- -->Z powyższych względów Sąd Apelacyjny nie uwzględnił apelacji.</strong> </p> </div>