III AUa 188/12

<p>Sygn. akt III AUa 188/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 4 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Marta Fidzińska - Juszczak (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Jadwiga Radzikowska</p> <p>SSA Halina Gajdzińska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. sekr. sądowy Ewa Dubis</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>o wysokość świadczenia</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">W. K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt V U 1068/11</p> <p> <strong> <!-- -->o d d a l a apelację.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt: III AUa 188/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Wyroku z dnia 4 października 2012 r.</strong> </p> <p>Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Kielcach V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie <span class="anon-block">W. K.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 29 września 2011 r., którą organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do renty argumentując, że w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 95;art. 95 ust. 1;art. 95 ust. 2)">art. 95 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm., zwana dalej ustawą emerytalną) brak jest podstaw do jednoczesnej wypłaty renty inwalidzkiej z Wojskowego Biura Emerytalnego i emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że decyzją NEE <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 29 września 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">K.</span> przyznał <span class="anon-block">W. K.</span> prawo do emerytury ustalonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820030019" title="Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19 ()">ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela</a> (Dz. U. nr 97, poz. 674) i ustawy emerytalnej (cyt. wyż.), której wypłatę podjęto od dnia 1 października 2007 r., tj. od dnia zawieszenia przez Wojskowe Biuro Emerytalne wypłaty ubezpieczonemu emerytury wojskowej. Po uzyskaniu informacji z Wojskowego Biura Emerytalnego, iż ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę emerytury wojskowej decyzją z dnia 14 czerwca 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymał wypłatę emerytury NEE. Następnie po tym, jak ubezpieczony w dniu 21 czerwca 2010 r. wystąpił z wnioskiem o rezygnację z wypłaty emerytury wojskowej, decyzją z dnia 19 lipca 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">K.</span> ponownie podjął wypłatę ubezpieczonemu świadczenia emerytalnego. W dniu 19 września 2011 r. wnioskodawca zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span> o wypłatę emerytury wraz z 50% świadczenia rentowego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 29 września 2011 r. organ rentowy odmówił <span class="anon-block">W. K.</span> prawa do renty wypłacanej jednocześnie z emeryturą.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zważył, że odwołanie, w którym wnioskodawca żądał obok emerytury wypłacanej mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty 50% świadczenia rentowego nie jest zasadne. Sąd przytoczył treść art. 95 ust. 1 i ust. 2 ustawy emerytalnej i stwierdził, że w myśl powołanych przepisów wykluczona jest jednoczesna wypłata emerytury z ZUS i renta z WBE, co oznacza brak podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji organu rentowego. Z tych względów na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} §1 kpc</a> Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od powyższego wyroku złożył wnioskodawca <span class="anon-block">W. K.</span>.</p> <p>Podniósł, że wyrok Sądu jest dla niego bardzo krzywdzący, gdyż doznał znacznego uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem podczas wykonywania obowiązków służbowych, ma III gr. inwalidzką (inwalidztwo trwałe) w związku ze służbą wojskową. Przyznał, że emeryturę zaczął pobierać od 1 stycznia 2007 r. i kilkakrotnie, bezskutecznie zwracał się do ZUS o wypłacanie mu 50% renty inwalidzkiej do emerytury. Dodał, że stan prawny w dniu naliczenia jego emerytury zezwalał na doliczenie służby wojskowej do stażu pracy w cywilu, a także związanych z nią innych składników. Końcowo wnioskodawca wyraził rozgoryczenie z powodu traktowania go przez ZUS i stwierdził ,że „czuje się traktowany jak obywatel trzeciej kategorii”.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Apelacja jest nieuzasadniona. </strong> </p> <p>Bezsporne w sprawie jest, że wnioskodawca w okresie od 28 września 1961 r. do 24 maja 1977 r. pozostawał w służbie wojskowej. Decyzją z dnia 25 lutego 1978 r. uzyskał prawo do wojskowej renty inwalidzkiej na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 53, poz. 341). Inwalidztwo wnioskodawcy pozostaje w związku ze służbą wojskową. Wskazana ustawa co prawda utraciła moc z chwilą, gdy w dniu 26 lutego 1994 r. (Dz. U. 1994 r., nr 10, poz. 36) weszła w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ()">ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin</a>, ale art. 53 ust. 1 pkt 1 przepisów przejściowych tej ustawy stanowi, że emerytury i renty, do których prawo ustalono na podstawie przepisów dotychczasowych, stają się emeryturami i rentami w rozumieniu ustawy.</p> <p>Decyzją z dnia 28 stycznia 2002 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał wnioskodawcy od 1 listopada 2001 r. prawo do emerytury nauczycielskiej NEE. Przy ustaleniu prawa do świadczenia doliczono ubezpieczonemu okres służby wojskowej. Jednocześnie ubezpieczony ma prawo do emerytury wojskowej, która była zawieszona. W dniu 17 maja 2010 r. i 8 czerwca 2010 r. wpłynęła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacja z Wojskowego Biura Emerytalnego, że <span class="anon-block">W. K.</span> złożył wniosek o podjęcie wypłaty emerytury wojskowej. Wobec powyższego decyzją z dnia 14 czerwca 2010 r. wstrzymano wypłatę emerytury NEE. W dniu 21 czerwca 2010 r. ubezpieczony złożył rezygnację z wypłaty wojskowej emerytury, więc Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 9 lipca 2011 r. od dnia 1 czerwca 2010 r. podjął wypłatę świadczenia. W dniu 19 września 2011 r. <span class="anon-block">W. K.</span> wniósł o wypłatę emerytury NEE wraz z 50% świadczenia rentowego.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie dotyczył rozstrzygnięcia, czy w konkretnym przypadku zachodzą podstawy do wypłaty wnioskodawcy świadczeń zgodnie z jego wnioskiem. Innymi słowy, czy jest dopuszczalny zbieg świadczeń: emerytury nauczycielskiej przyznanej na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) dalej zwanej ustawą emerytalną i 50% renty z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową.</p> <p>Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej „w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego”. Przepis ten zawiera zatem podstawową regułę, że zbieg prawa do kilku świadczeń określonych w ustawie rodzi dla organu rentowego obowiązek wypłaty tylko jednego – wyższego świadczenia. Zainteresowanemu przysługuje jednak wybór: jeżeli zażąda wypłaty niższego świadczenia, żądanie będzie musiało zostać uwzględnione. Zainteresowany może też w każdym czasie zażądać zamiany świadczenia wypłacanego na inne, również przysługujące. Zgodnie z art. 95 ust. 2 przepis ust. 1 stosuje się również z uwzględnieniem <strong> <!-- -->art. 96</strong>, w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 2 ust. 2, z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa lub policyjna została obliczona według zasad określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 (art. 15 a)">art. 15a ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin</a> lub art. 15a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (…).</p> <p>Regulacja art. 96 ustawy przewiduje wyjątki od obowiązującej na gruncie ubezpieczeń społecznych zasady niekumulacji świadczeń. Oznacza to możliwość pobierania więcej niż jednego świadczenia, jednak z pewnymi ograniczeniami: korzystniejsze zasady dotyczą wyłącznie zbiegu prawa do ściśle określonych świadczeń, a ponadto tylko jedno świadczenie będzie wypłacane w pełnej wysokości (wysokość drugiego, zostanie obniżona o 50%). Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej „odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury (w konkretnym przypadku emerytura NEE) z prawem do renty inwalidy wojennego i wojskowego, którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową (w konkretnym przypadku – renta inwalidy wojskowego, którego niezdolność pozostaje w związku ze służbą wojskową). Wyrażone w art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej odesłanie w razie zbiegu prawa do wypłaty różnych świadczeń, do odrębnych przepisów oznacza w niniejszej sprawie sięgnięcie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740210117" title="Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 (art. 54)"> <strong> <!-- -->art</strong>. <strong> <!-- -->54 </strong>ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin</a> (tekst jednol. Dz. U. z 2010 r., nr 101, poz. 648). Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740210117" title="Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 (art. 54;art. 54 ust. 1)">art. 54 ust. 1</a> inwalidzie wojennemu i wojskowemu, którego inwalidztwo powstało w związku ze służbą wojskową, pobierającemu rentę inwalidzką obliczoną od podstawy wymiaru obliczonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740210117" title="Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 (art. 11)">art. 11</a>, który nabył prawo do emerytury wypłaca się w zależności od jego wyboru: 1. rentę inwalidzką powiększoną o połowę emerytury, albo 2. emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej. Możliwość takiego zbiegu prawa do wypłaty świadczeń przewidziana na gruncie przepisów „wojskowych” nie satysfakcjonuje wnioskodawcy, który żądał połączenia świadczenia z zaopatrzenia powszechnego ze świadczeniem wojskowym. Powołana wyżej argumentacja mająca oparcie w zacytowanych przepisach wskazuje, że brak jest podstaw prawnych do wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia zbiegowego zgodnie z wnioskiem jaki złożył <span class="anon-block">W. K.</span>. W wyroku z dnia 10 czerwca 1997 r. sygn. akt II UKN 176/97 (Lex 31958) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wyłączony jest zbieg świadczeń wojskowych ze świadczeniami z zaopatrzenia powszechnego (art. 7 i 53 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz. U. z 1994 r., nr 10, poz. 36 ze zm.).</p> <p>Powyższe rozważania doprowadziły Sąd Apelacyjny do wniosku, iż przy rozpoznaniu odwołania Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego, zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a apelacja – jako nie zawierająca uzasadnionych zarzutów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> podlegała oddaleniu.</p> <p>M.Z.</p> </div>