II AKo 128/12

<p>Sygn. akt II AKo 128/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 5 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie</p> <table> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Alina Kamińska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Halina Czaban</p> <p>SSA Janusz Sulima</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Monika Wojno</p> </td> </tr> </table> <p>bez udziału stron</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. G.</span> </strong> </p> <p>podejrzanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31§1 kk</a> </p> <p>z urzędu</p> <p>w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie IV Kzw 433/12 Sądu Okręgowego w Białymstoku</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 kkw</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 542;art. 542 § 3)">art. 542 § 3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt. 10 kpk</a> </p> <p>1)  <strong> <!-- -->wznawia postępowanie w sprawie IV Kzw 433/12 Sądu Okręgowego w Białymstoku,</strong> </p> <p>2)  <strong> <!-- -->uchyla postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26.07.2012r., sygn. akt IV Kzw 433/12 i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">(...)</span> postanowieniem z dnia 16.03.2011r., <span class="anon-block">(...)</span> umorzył – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 2)">art. 17 § 1 pkt. 2 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31 § 1 kk</a> – postępowanie w sprawie <span class="anon-block">K. G.</span>, podejrzanego o popełnienie czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 207;art. 207 § 1)">art. 207 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31 § 1 kk</a>, orzekając wobec niego tytułem środka zabezpieczającego umieszczenie w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.</p> <p>Po rozpoznaniu zażalenia obrońcy <span class="anon-block">K. G.</span>, Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> postanowieniem z dnia 20.04.2011r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.</p> <p>Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">(...)</span> dwukrotnie, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 204)">art. 204 kkw</a>, orzekał o potrzebie dalszego stosowania względem <span class="anon-block">K. G.</span> środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym (postanowienia <span class="anon-block">(...)</span>). Oba postanowienia zostały utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> (postanowienia <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>W dniu 04.09.2012r. adw. <span class="anon-block">E. S.</span>, ustanowiona obrońcą z urzędu <span class="anon-block">K. G.</span> w postępowaniu wykonawczym, wystąpiła z pismem do Sądu Apelacyjnego w Białymstoku o wznowienie postępowania w sprawie IV Kzw 433/12 Sądu Okręgowego w Białymstoku wskazując, że wniesione przez nią zażalenie rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez zawiadomienia stron postępowania o jego terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa do obrony i co też powoduje, że obligatoryjna obrona internowanego ma charakter iluzoryczny.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Stosownie do literalnego brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 542;art. 542 § 3)">art. 542 § 3 kpk</a> zaistnienie uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą stanowi podstawę wznowienia postępowania z urzędu.</p> <p>Dostrzegając złożoność problemu zaistniałego w realiach niniejszej sprawy i dostrzegając, iż Sąd II instancji procedując w sprawie kierował się literalną wykładnią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 kkw</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 204;art. 204 § 1)">art. 204 § 1 kkw</a> Sąd Apelacyjny stanął jednakże na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza, określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439§1 pkt 10 kpk</a>, co uzasadnia wznowienie postępowania z urzędu.</p> <p>Znowelizowany przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 kkw</a> wprowadził zasadę, że w postępowaniu wykonawczym posiedzenia sądu odbywają się bez udziału stron, a wyszczególnione osoby mają prawo wziąć udział w posiedzeniu, gdy ustawa tak stanowi. Wprawdzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 204;art. 204 § 1)">art. 204 § 1 kkw</a> wprost nie przewiduje wyjątku od tej zasady, jednakże Sąd Apelacyjny w obecnym składzie wyraża pogląd, że w postępowaniu mającym za przedmiot orzekanie o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego udział obrońcy jest obowiązkowy, a strony winny być zawiadomione o terminie takiego posiedzenia.</p> <p>Przemawia za tym tak wykładnia celowościowa jak i systemowa znajdująca oparcie w normach gwarancyjnych aktu nadrzędnego, jakim jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucja RP</a>.</p> <p>Należy mieć na uwadze, że w sytuacji, gdy poczytalność sprawcy budzi uzasadnione wątpliwości – a tak jest zawsze, gdy wydana w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 kkw</a> opinia biegłych o stanie zdrowia sprawcy umieszczonego w zamkniętym zakładzie leczenia psychiatrycznego wskazuje, że wymaga on dalszego internowania – to zachodzi przypadek obrony obligatoryjnej określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 8;art. 8 § 2;art. 8 § 2 pkt. 2)">art. 8 § 2 pkt. 2 kkw</a>, oznaczający, że sprawca nie tylko musi mieć ustanowionego obrońcę, ale też obowiązkowa jest obecność tego obrońcy na posiedzeniu sądu.</p> <p>Ta generalna zasada, o charakterze gwarancyjnym, ma pierwszeństwo przed zasadą orzekania w postępowaniu wykonawczym na posiedzeniu niejawnym. Innymi słowy, w przypadku obrony obligatoryjnej, reguła wprowadzona przez przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 kkw</a> w aktualnym brzmieniu, nie obowiązuje. Przeprowadzenie posiedzenia bez udziału obrońcy stanowi naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 8;art. 8 § 2;art. 8 § 2 pkt. 2)">art. 8 § 2 pkt. 2 kkw</a>.</p> <p>Należy też wskazać, że wynikająca z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 kkw</a> zasada regulująca przebieg postępowania wykonawczego, m.in. nie dotyczy posiedzeń, na których rozważana jest kwestia pozbawienia skazanego wolności: tytułem przykładu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 48)">art. 48 kkw</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 kkw</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 152;art. 152 § 3)">art. 152 § 3 kkw</a> i in.</p> <p>Wykonywanie środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym wiąże się również z pozbawieniem wolności <em> <!-- -->sensu stricte</em>, a zatem, na zasadzie analogii, do orzekania w tej kwestii powinno się stosować te same reguły, w szczególności odnoszące się do realizacji prawa do obrony. Argument ten przemawia za trafnością takiego stanowiska, jak wyrażone w niniejszym postanowieniu.</p> <p>W sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w przedmiocie dalszego stosowania względem <span class="anon-block">K. G.</span> środka zabezpieczającego Sąd ten naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 8;art. 8 § 2;art. 8 § 2 pkt. 2)">art. 8 § 2 pkt 2 kkw</a>, gdyż o terminie i celu posiedzenia, które odbyło się w dniu 26.07.2012r., nie zawiadomiono stron, w tym obrońcy wyznaczonego skazanemu z urzędu w postępowaniu wykonawczym, co spowodowało, że nie miał on możliwości uczestniczenia w posiedzeniu.</p> <p>Oczywistym przeto jest, że toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie dotknięte zostało wadą, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt. 10 kpk</a>, a skoro tak – w myśl <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 542;art. 542 § 3)">art. 542 § 3 kpk</a> – należało je wznowić z urzędu, a wydane w tym postępowaniu postanowienie uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznana. Przy powtórnym jej rozpoznaniu Sąd Okręgowy winien spowodować udział obrońcy <span class="anon-block">K. G.</span> w posiedzeniu w przedmiocie dalszego wykonywania środka zabezpieczającego.</p> <p>Rozważywszy powyższe, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.</p> </div>