III AUa 256/12

<p>Sygn. akt III AUa 256/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 października 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Piotrowska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Ansion</p> <p>SSA Maria Małek - Bujak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Sebastian Adamczyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">C. K.</span> (<span class="anon-block">C. K.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p>o wysokość emerytury</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w Częstochowie z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt IV U 1431/11</p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i znosząc w całości postępowanie prowadzone przed Sądem Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych <br/>w Częstochowie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania <br/>temu Sądowi. </strong> </p> <p>/-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA M. Małek-Bujak </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 256/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r</strong>. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">C.</span> z dnia 12 lipca 2011 roku w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do uwzględnienia ubezpieczonemu <span class="anon-block">C. K.</span> przy obliczaniu wysokości emerytury okresu pracy w <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni Produkcyjnej <br/>w <span class="anon-block">C.</span> od 2 stycznia 1986 roku do 30 czerwca 1988 roku jako okresu składkowego; umorzył postępowanie w zakresie zaliczenia do stażu pracy ubezpieczonego okresu od <br/>16 października 1967 roku do 31 maja 1968 roku i oddalił odwołanie w pozostałej części.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd I instancji ustalił</strong>, że ubezpieczony <span class="anon-block">C. K.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span>, w dniu 22 czerwca 2011 roku złożył wniosek o przyznanie emerytury.</p> <p>Organ rentowy zaskarżoną decyzją uznał wnioskodawcy okresy składkowe w łącznym wymiarze 40 lat, 5 miesięcy i 4 dni oraz okresy nieskładkowe w łącznym wymiarze <br/>9 miesięcy i 11 dni. Następnie decyzją z dnia a 2 sierpnia 2011 roku skorygowano staż emerytalny ubezpieczonego poprzez doliczenie okresów składkowych i nieskładkowych, <br/>ustalając go ostatecznie w wymiarze 41 lat, 1 miesiąca i 27 dni okresów składkowych oraz <br/>11 miesięcy i 3 dni okresów nieskładkowych.</p> <p>Do ustalenia wysokości świadczenia Zakład odmówił uwzględnienia okresu zatrudnienia <br/>w <span class="anon-block">(...)</span>Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">C.</span> w okresie od 2 stycznia 1986 roku do <br/>30 czerwca 1988 roku z powodu braku wykazu dniówek obrachunkowych.</p> <p>Ubezpieczony wykazał wysokości wynagrodzeń za lata 1974 - 1985, 1988 - 1993, 1995 - 2010.</p> <p>W okresie od 2 stycznia 1986 roku do 30 czerwca 1988 roku <span class="anon-block">C. K.</span> zatrudniony był w <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">C.</span>. W tym okresie ubezpieczony świadczył pracę w brygadach remontowych od poniedziałku do piątku oraz w co drugą sobotę w pełnym wymiarze czasu pracy przez wszystkie dni robocze w miesiącu. Z dniem <br/>30 czerwca 1988 roku ubezpieczony przyjęty został w poczet członków Spółdzielni.</p> <p>W celu wykazania przed organem rentowym, iż w spornym okresie zatrudniony był <br/>w przedmiotowej Spółdzielni w pełnym wymiarze czasu pracy przedłożył świadectwo pracy podpisane przez Prezesa Zarządu <span class="anon-block">S. M.</span>, a okres ten potwierdzony został również właściwym wpisem w legitymacji ubezpieczeniowej.</p> <p>Jednakże w związku z brakiem dokumentu umożliwiającego ustalenie liczby dniówek obrachunkowych, charakter oraz wymiar czasu pracy odwołującego ustalony został w oparciu o zeznania świadków.</p> <p>W odniesieniu do wykonywanej pracy Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczony będąc zatrudnionym w <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">C.</span> stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę początkowo w brygadach remontowych, a następnie jako ogrodnik <br/>w sadzie wiśniowym. Pracę tę świadczył codziennie od godziny 7.00 do godziny 15.00 <br/>i w co drugą sobotę. Nadto świadkowie przyznali, że nie przypominają sobie, aby odwołujący w spornym okresie korzystał z długotrwałych zwolnień lekarskich czy nieusprawiedliwionych nieobecności.</p> <p>Zatem mając na względzie przedłożone dokumenty i zeznania świadków Sąd uznał, <br/>że ubezpieczony pracował w RSP w <span class="anon-block">C.</span> w okresie od 2 stycznia 1986 roku do <br/>30 czerwca 1988 roku i w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 2)">art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. z 2009 roku Dz. U. <br/>Nr 153, poz. 1227 ze zm.), <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 1;art. 1 pkt. 1;art. 4)">art. 1 pkt 1 i art. 4 dekretu z dnia 4 marca 1976 roku <br/>o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a> (t.j. z 1983 roku Dz. U. Nr 27, poz. 135) w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760130074" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 1976 r. w sprawie wykonania przepisów dekretu o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 13, poz. 74 (§ 3)">§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 1976 roku w sprawie wykonania przepisów dekretu o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a> (Dz. U. Nr 13, poz. 74 ze zm.) i okres tej pracy zaliczył do stażu emerytalnego.</p> <p>Jednocześnie w związku z tym, że organ rentowy decyzją z dnia 2 sierpnia 2011 roku zaliczył ubezpieczonemu do stażu emerytalnego okresu jego zatrudnienia w Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w <span class="anon-block">B.</span> w okresie od 16 października 1967 roku do 31 maja 1968 roku Sąd w tym zakresie umorzył postępowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(13))">art. 477^{<!-- -->13} k.p.c</a>, a z uwagi natomiast na fakt, iż ubezpieczony zgodził się z wyliczonym wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru świadczenia, nie cofając odwołania w tej części Sąd w tym zakresie oddalił odwołanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od wyroku wniósł organ rentowy.</strong> </p> <p>Zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości apelujący zarzucił mu:</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a> bowiem organ rentowy został pozbawiony możliwości obrony swoich praw z uwagi na niedopuszczenie do udziału w sprawie pracowników ZUS,</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach <br/>z FUS poprzez zobowiązanie organu rentowego do uwzględnienia ubezpieczonemu, przy obliczaniu wysokości emerytury, spornego okresu pracy w RSP w <span class="anon-block">C.</span>, mimo braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia.</p> <p>W oparciu o podniesione zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku <br/>i zniesienie postępowania w zakresie objętym nieważnością oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->W uzasadnieniu apelacji</strong> organ rentowy podniósł, że znajdujące się w aktach sprawy świadectwo pracy z dnia 30 czerwca 1988r. jednoznacznie potwierdza, że ubezpieczony był członkiem <span class="anon-block">(...)</span>Spółdzielni Produkcyjnej od dnia 2 stycznia 1986r. do dnia 30 czerwca 1988r. i w przywołanym okresie zajmował stanowisko ogrodnik, a zgodnie z wpisem <br/>w książeczce ubezpieczeniowej z dniem 30 czerwca 1988r. ubezpieczony, wykonujący pracę ogrodnika, skreślony został z listy członków. Nie sposób zatem zgodzić się z ustaleniami Sądu, że z dniem 30 czerwca 1988r. ubezpieczony przyjęty został w poczet członków Spółdzielni. Ustalenia Sądu odnośnie członkostwa ubezpieczonego w <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">C.</span> są sprzeczne z wyżej przywołanymi dowodami w postaci świadectwa pracy i legitymacji ubezpieczeniowej</p> <p>Ponadto w ocenie apelującego Sąd nie ustalił na czym konkretnie polegała praca ubezpieczonego w spornym okresie, tzn. jakie wykonywał on czynności. Podkreślono, <br/>że praca ogrodnika jest pracą sezonową, Sąd nie wyjaśnił jakie czynności ubezpieczony świadczył w okresie, gdy prace w ogrodzie nie były wykonywane, natomiast zeznania powołanych w sprawie świadków oraz wyjaśnienia ubezpieczonego nie są spójne.</p> <p>Sąd nie wyjaśnił zatem w sposób wyczerpujący charakteru oraz wymiaru czasu pracy ubezpieczonego w spornym okresie pracy w RSP w <span class="anon-block">C.</span>.</p> <p>Ponadto organ rentowy podniósł, że w niniejszej sprawie został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, co stanowi o nieważności postępowania w sprawie <br/>w związku z odmową dopuszczenia do udziału w sprawie pełnomocnika procesowego, pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja organu rentowego w przedmiocie zarzutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 kpc</a> jest uzasadniona, <br/>a zatem zarzut ten musi spowodować nieważność postępowania przeprowadzonego przed Sądem I instancji w całości.</p> <p>Sąd drugiej instancji rozpoznając apelację nie może pominąć zarzutu nieważności postępowania, co więcej nieważność postępowania uwzględniana jest przez Sąd II instancji <br/>z urzędu. <em> <!-- -->W przypadku wystąpienia któregokolwiek ze zdarzeń oznaczających nieważność postępowania nie jest potrzebne badanie istnienia związku przyczynowego między konkretnym uchybieniem procesowym powodującym nieważność, a wynikiem sprawy. Co więcej - na tego rodzaju uchybienia procesowe może się powołać także ta strona, której nie dotykają bezpośrednio przyczyny tejże nieważności (patrz wyrok SN z dnia 2.2.12r., II UK 144/11, LEX nr 1135994). </em>Podzielając powyższy pogląd Sąd Apelacyjny stwierdza, iż nie ma znaczenia nawet, czy uchybienie procesowe skutkujące nieważnością postępowania objęte zostało zarzutem apelacyjnym oraz czy między zaistniałym uchybieniem a wynikiem sprawy zachodzi związek przyczynowy.</p> <p>W niniejszej sprawie nieważność postępowania niewątpliwie ma miejsce wskutek bezpodstawnej odmowy uznania prawidłowo udzielonego pełnomocnictwa pracownikowi organu rentowego na rozprawie w dniu 7.12.2011r., na której zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe i wydany został wyrok. Postanowienie Sądu I instancji odmawiające dopuszczenia do udziały w sprawie pełnomocnika organu rentowego doprowadziło do pozbawienia możliwości obrony swych praw stronę procesową, jaką jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie ulega wątpliwości, że pracownik ZUS nie będący radcą prawnym, a zatrudniony w oddziale ZUS, może być pełnomocnikiem tego oddziału <br/>w sprawach odwołań od decyzji ZUS zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 87;art. 87 § 2)">art. 87 § 2 kpc</a>. W tej kwestii skład orzekający w pełni podziela stanowisko prawne wyrażone w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24.01.2012 r. w sprawie III UZP 3/11 (OSN 2012/15-16/197).</p> <p>Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 <br/>§ 2 kpc</a>.</p> <p>/-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA M. Małek-Bujak </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> <p>JM</p> </div>