I ACa 837/12
Sądy powszechne2012-10-09
Sygnatura
I ACa 837/12
Data orzeczenia
2012-10-09
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Andrzej Daczyński (PRESIDING_JUDGE)Hanna MałaniukJerzy Geisler
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACa 837/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 9 października 2012 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny</strong> w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Andrzej Daczyński (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Hanna Małaniuk</p>
<p>SSA Jerzy Geisler</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>st. sekr. sądowy Monika Ćwirko</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. w Poznaniu</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. R.</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- --> Skarbowi Państwa: <span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w <span class="anon-block">P.</span>, Dowódcy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> </strong>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji powoda</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p>
<p>z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt XII C 3023/05</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że początkowy termin biegu odsetek zasądzonych w punkcie 1 określa na dzień 12 grudnia 2011r.; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->w pozostałym zakresie oddala apelację; </strong>
</p>
<p>3.
<strong>
<!-- -->pozostawia Sądowi I instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. </strong>
</p>
<p>/-/ H. Małaniuk /-/ A. Daczyński /-/ J. Geisler
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżonym wyrokiem częściowym z dnia 31 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę w części żądania zapłaty kwoty 98 111,06 zł tytułem spadku wartości nieruchomości powoda na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, zasądził od pozwanego Skarbu Państwa – <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">M. R.</span> kwotę 41 310,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 31 maja 2012 r. i oddalił w pozostałej części powództwo o zapłatę z tego tytułu.</p>
<p>Powyższe rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach faktycznych.</p>
<p>Powód jest właścicielem nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span> o powierzchni 490 m<sup>
<!-- -->2</sup>. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, jednopiętrowym, niepodpiwniczonym o powierzchni użytkowej 141,90 m<sup>
<!-- -->2</sup> oraz budynkiem gospodarczo-garażowym. Budynek mieszkalny wybudowany został w latach 90-tych XX wieku w technologii tradycyjnej murowanej. Budynek gospodarczo-garażowy również wybudowany został w latach 90-tych XX wieku. Teren nieruchomości powoda jest ogrodzony, posiada urządzony ogród. Działka posiada kształt regularny, zbliżony do prostokąta, jest uzbrojona w sieci infrastruktury technicznej: wodociągową, energii elektrycznej, gazową oraz kanalizacyjną - posiada własny zbiornik bezodpływowy. Budynek mieszkalny posiada centralne ogrzewanie z własnego pieca. Nieruchomość zlokalizowana jest w południowej części miasta <span class="anon-block">P.</span>, w dzielnicy <span class="anon-block"> (...)</span> na <span class="anon-block">osiedlu (...)</span>. Działka położona jest bezpośrednio przy drodze publicznej. Dostęp do komunikacji publicznej i obiektów użyteczności publicznej jest przeciętny. W najbliższym otoczeniu znajduje się zabudowa mieszkaniowa niska - budynki mieszkalne wzniesione w różnych latach, z przewagą budynków starszych.</p>
<p>Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">P.</span> zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 23.11.1999 r., zmienionym uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 10.07.2003r. przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie oznaczonym symbolem III.M - preferowane tereny dla skoncentrowanej funkcji mieszkaniowej i mieszkaniowo-usługowej. <span class="anon-block"> (...)</span> umiarkowanej intensywności zabudowy.</p>
<p>Na mocy Rozporządzenia Wojewody <span class="anon-block">W.</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 17.12.2003r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span>-<span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">P.</span> przedmiotowa nieruchomość objęta była strefą C.</p>
<p>Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta <span class="anon-block">P.</span> zmienionym uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 18.01.2008 r. nieruchomość powoda zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolem <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span>* -podstrefa <span class="anon-block">(...)</span> tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług i drobnej działalności gospodarczej położone w obszarze ograniczonego użytkowania lotniska, docelowo przeznaczone do przekształcenia i zagospodarowania zgodnie z zasadami zagospodarowania obowiązującymi w obszarze ograniczonego użytkowania lotniska. Na terenach <span class="anon-block"> (...)</span>* należy ograniczyć wprowadzanie nowych funkcji mieszkaniowych, a teren przekształcać z zasadami zagospodarowania aktualnie obowiązującymi w obszarze ograniczonego użytkowania lotniska.</p>
<p>Na mocy Rozporządzenia Wojewody <span class="anon-block">(...)</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 31.12.2007r. zmieniającego rozporządzenie nr<span class="anon-block">(...)</span> w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">P.</span> przedmiotowa nieruchomość objęta została strefą I.</p>
<p>Lotnisko w <span class="anon-block">K.</span> istnieje od II wojny światowej. Użytkowane jest jako miejsce startów i lądowań samolotów odrzutowych od lat 60-tych. Do końca 2003 roku stacjonowały tam samoloty MIG 21, od 2004 roku stacjonują i latają samoloty Iskra. Od listopada 2006 roku stacjonują na tym lotnisku, startują i lądują samoloty F-16.</p>
<p>W dniu 17 grudnia 2003 r. Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> wydał Rozporządzenie nr <span class="anon-block">(...)</span>w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span>-<span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">P.</span>. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 135;art. 135 ust. 1;art. 135 ust. 2)">art.135 ust. l i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska</a> (Dz. U. nr 62 poz.627 ze zmianami) i weszło w życie 1 stycznia 2004 roku (ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z 17 grudnia 2003 roku nr 200).</p>
<p>Rozporządzenie to utworzyło obszar ograniczonego użytkowania podzielony na pięć stref oznaczonych literami A-E w zależności od odległości od lotniska <span class="anon-block">K.</span> i w zależności od poziomu hałasu. Obszar ograniczonego użytkowania stanowił teren ograniczony linią, na której długotrwały poziom hałasu w porze nocnej jest równy 45 dB (granica obszaru ograniczonego użytkowania). Granice strefy C wyznaczała: granica strefy B i linia, na której długotrwały poziom hałasu w środowisku w porze dziennej był równy do 60 dB. W strefie tej znalazła się południowa część miasta <span class="anon-block">P.</span> oraz północna część <span class="anon-block">L.</span> i gminy <span class="anon-block">K.</span>. Ograniczenia polegały na zakazie tworzenia terenów zabudowy mieszkaniowej w planach zagospodarowania przestrzennego, zakazie budowy szpitali, domów opieki i zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży, zakazie tworzenia obszarów ochrony uzdrowiskowej. W nowopowstających i istniejących budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej należało zapewnić właściwy klimat akustyczny poprzez stosowanie przegród zewnętrznych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej.</p>
<p>W dniu 31 grudnia 2007 r. Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> wydał Rozporządzenie nr <span class="anon-block">(...)</span> zmieniające rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2003 r. o wprowadzeniu obszaru ograniczonego użytkowania. Obszar ograniczonego użytkowania został wprowadzony na terenie, gdzie hałas przekracza 45 dB. Zmiany dotyczyły granic obszaru ograniczonego użytkowania, podziału na strefy, dopuszczalnych poziomów hałasu w strefach oraz sposobu korzystania z poszczególnych terenów i wymagań technicznych dotyczących budynków. Rozporządzenie utworzyło obszar ograniczonego użytkowania podzielony na trzy strefy oznaczone cyframi: I, II, III w zależności od odległości od lotniska <span class="anon-block">K.</span> i w zależności od poziomu hałasu. W strefie I obowiązuje zakaz budowania szkół, szpitali i innych budynków związanych ze stałym pobytem dzieci, młodzieży i osób starszych. Mieszkańcy tej strefy mogą domagać się wykupienia przez wojsko nieruchomości. Obszar strefy I wyznaczają linia biegnąca wzdłuż granicy terenu lotniska, stanowiąca wewnętrzną granicę strefy I oraz obwiednią złożona z linii, na której dopuszczalny długookresowy średni poziom dźwięku A od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych jest równy 60 dB i linii, na której dopuszczalny długookresowy średni poziom dźwięku A od operacji naziemnych i pozostałych źródeł hałasu związanych z funkcjonowaniem lotniska jest równy 55 dB, stanowiąca zewnętrzną granicę strefy I.</p>
<p>Powołane wyżej Rozporządzenie Wojewody weszło w życie 22 lutego 2008 roku .</p>
<p>Dopuszczalne wartości dźwięków A przenikających do pomieszczeń przeznaczonych do przebywania ludzi w budynkach mieszkalnych określa polska norma PN-87/B-<span class="anon-block"> (...)</span>. Zgodnie z ww. normą dopuszczalny równoważony poziom dźwięku A w pomieszczeniach mieszkalnych wynosi w dzień 40dB i w nocy 30dB. Dopuszczalny poziom hałasu wyrażony długotrwałym, średnim poziomem dźwięku A spowodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych dla budownictwa jednorodzinnego wynosi w dzień 60 dB i w nocy 55 dB.</p>
<p>Wartość nieruchomości powoda uległa zmniejszeniu na skutek ograniczeń w zakresie korzystania z nieruchomości wprowadzonych dla nieruchomości rozporządzeniem Wojewody <span class="anon-block">W.</span> z 17.12.2003 r. oraz rozporządzeniem Wojewody <span class="anon-block">W.</span> z 31.12.2007 r. Ograniczenia te związane są między innymi z hałasem lotniczym. Hałas ten jest postrzegany negatywnie przez nabywców nieruchomości, a wprowadzenie strefy ograniczonego użytkowania jest przez nich wiązany właśnie z hałasem. Dlatego potencjalni nabywcy są skłonni do kupna nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania, ale za odpowiednio niższą cenę. Nadto potencjalni nabywcy nieruchomości „boją się” ograniczeń co do zabudowy nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania.</p>
<p>Zmniejszenie wartości rynkowej prawa własności nieruchomości powoda w wyniku wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> -<span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">P.</span> wynosi 8% i stanowi sumę 41.310 zł.</p>
<p>W piśmie z dnia 20 października 2005 r., które wpłynęło do adresata dnia 21 października 2005 r., powód wystąpił do <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> z roszczeniem o wypłatę odszkodowania za spadek wartości nieruchomości w związku z położeniem przedmiotowej nieruchomości w strefie C ograniczonego użytkowania lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span>-<span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie jest uzasadnione w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 1;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska</a> (Dz. U. 2008, nr 25, poz. 150 tekst jednolity ze zmianami). Szkodą w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 2)">art. 361 § 2 k.c.</a> jest strata w postaci spadku wartości nieruchomości w wyniku wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania.</p>
<p>O odsetkach ustawowych Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1</a> w. zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455;art. 363;art. 363 § 2)">art. 455 i art. 363 § 2 k.c.</a>, zasądzając je od dnia wydania wyroku, bowiem dopiero ustalenia poczynione w toku postępowania przesądziły o odpowiedzialności pozwanego i o rozmiarach szkody poniesionej przez powoda.</p>
<p>Powyższy wyrok apelacją zaskarżył powód w części, tj. w zakresie oddalającym powództwo co do kwoty 56.801,06 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 12.12.2011 r. do dnia zapłaty oraz co do odsetek ustawowych od kwoty 41.310,00 zł od dnia 12.12.2011 r. do dnia zapłaty. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska</a> - poprzez przyjęcie, że szkoda wynikająca z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">P.</span> i ograniczeń obciążających nieruchomość powoda ulega zmniejszeniu wobec uprzedniego, negatywnego oddziaływania lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> — <span class="anon-block">K.</span> na nieruchomość powoda;</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">481 § 1 k.c.</a> poprzez ich niezastosowanie i zasądzenie odsetek ustawowych od daty wyroku, a nie od daty opinii biegłych ustalających wysokość szkody, oraz niezbadanie czy w niniejszej sprawie zachodzą szczególne okoliczności przemawiające za przyjęciem innej daty zasądzenia odsetek, aniżeli data wyrokowania;</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a> poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że ustalenie odszkodowania zgodnie z normą prawną wyrażoną w ww. przepisie wyłącza zasądzenie odsetek od daty wskazanej przez powoda oraz przyjęcie, że wyłącza on zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455;art. 481;art. 481 § 1)">art. 455 i 481 §1 k.c.</a>, jak również poprzez brak zbadania, czy w okresie trwania postępowania dochodziło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, zmiany wysokości odsetek ustawowych i czy ustalone w wyroku odszkodowanie jest wyższe niż odszkodowanie pierwotnie zgłoszone w pozwie i wartości odsetek wyliczonych od daty opinii biegłych;</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku podstaw faktycznych zasądzenia odsetek ustawowych od daty wyrokowania co utrudnia kontrolę instancyjną wyroku Sądu I instancji;</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przyjęcie, że powodowie nie wykazali szkody na dzień opinii biegłych, jak i poprzez przyjęcie, że przed wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania lotniska wojskowe <span class="anon-block">P.</span> — <span class="anon-block">K.</span> oddziaływało w taki sam sposób na każdą nieruchomość położoną obecnie w granicach obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">K.</span> w <span class="anon-block">P.</span>;</p>
<p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 31;art. 31 ust. 3;art. 64;art. 64 ust. 1;art. 64 ust. 3;art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP</a> - poprzez „zwolnienie” pozwanego z obowiązku naprawienia szkody w pełnej wysokości, naruszenie zasady równości stron, rażące naruszenie prawa ochrony własności;</p>
<p>- naruszenie <span class="anon-block">art. 1 Protokołu Nr (...)</span> do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - poprzez „zwolnienie” pozwanego z obowiązku naprawienia szkody w pełnej wysokości, naruszenie zasady równości stron, rażące naruszenie prawa ochrony własności. Apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części (pkt 2 wyroku) poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 56.801,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12.12.2011 r. do dnia zapłaty oraz odsetek ustawowych od kwoty 41.310,00 zł od dnia 12.12.2011 r. do dnia zapłaty. Wniósł także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2 -krotności stawki minimalnej. Ewentualnie wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania za obie instancje.</p>
<p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</p>
<p>Apelacja zasługiwała na częściowe uwzględnienie.</p>
<p>Nie można było podzielić zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Na poparcie twierdzeń o spadku wartości nieruchomości, który nastąpił już przed wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, powołana w sprawie biegła przedstawiła porównanie cen transakcji z obszaru objętego niekorzystnym oddziaływaniem lotniska z cenami spoza tego obszaru. Podważając ten materiał dowodowy, powód powinien był przedstawić rzeczowe argumenty w celu zakwestionowania przyjętego procentowego obniżenia wartości nieruchomości przed datą wprowadzenia strefy. Składając zastrzeżenia, uchybił jednak temu obowiązkowi i nie wskazał na błędy biegłej, które świadczyłyby o wadliwości zebranych danych i wniosków wynikających z przeprowadzonej analizy.</p>
<p>Nie był również uzasadniony zarzut naruszenia powyższego przepisu, w związku z ustaleniami Sądu, dotyczącymi początkowej daty naliczania odsetek ustawowych od zasądzonej kwoty. Apelujący wiązał tak postawiony zarzut również z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pozbawione były wpływu na ten aspekt rozstrzygnięcia, bowiem kwestionowany przez powoda termin początkowy biegu odsetek wynikał z oceny prawnej, związanej z wykładnią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2;art. 363 § 481;art. 363 § 1)">art. 363 § 2 i 481 § 1 k.c.</a>
</p>
<p>W związku z powyższym Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i przyjął je za podstawę swojego rozstrzygnięcia.</p>
<p>Apelujący w niniejszej sprawie domagał się zasądzenia odszkodowania z tytułu wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska <span class="anon-block">P.</span>-<span class="anon-block">K.</span>, konsekwentnie wiążąc swoje roszczenie z ustanowieniem tego obszaru w drodze rozporządzeń Wojewody <span class="anon-block">W.</span>Również formułowane przez niego wnioski dowodowe zmierzały do wykazania spadku wartości jego nieruchomości w następstwie ograniczeń w korzystaniu z niej i spadku jej wartości w wyniku wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (k. 137 akt).</p>
<p>Powoływał przy tym argumentację, przemawiającą za zastosowaniem art. 129 ust. 2 ustawy Prawo o ochronie środowiska. Również zatem przytaczana przez niego podstawa prawna dochodzonego roszczenia, pomimo, że nie jest dla sądu wiążąca, potwierdzała, że domagał się wyrównania uszczerbku w majątku, powstałego wyłącznie w wyniku ustanowienia strefy ograniczonego użytkowania. Podzielić należy stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lutego 1999 r. I CKN 252/98 (OSNC 1999/9/152), zgodnie z którym podstawa materialnoprawna roszczenia zakreśla krąg okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu i wyznacza tym samym granice badania sądu.</p>
<p>Konsekwencją tak sformułowanego stanowiska była treść opinii biegłej, która, zgodnie z postanowieniem dowodowym z dnia 14 kwietnia 2010 r., wyceniła spadek wartości nieruchomości od dnia 1 stycznia 2004 r., w związku z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania. Ustalając wartość pierwotną nieruchomości, biegła uwzględniła wpływające na nią już wówczas sąsiedztwo lotniska, co skutkowało obniżeniem jej wartości o 11% w stosunku do nieruchomości pozbawionych analogicznego sąsiedztwa. W swojej opinii biegła przekonująco wyjaśniła swoje stanowisko w tym względzie. W szczególności biegła wskazała, że przeprowadzona przez nią analiza wykazała występowanie zależności pomiędzy położeniem nieruchomości w obszarze narażonym na hałas lotniska wojskowego <span class="anon-block">P.</span> – <span class="anon-block">K.</span>, a cenami transakcyjnymi nieruchomości w okresie poprzedzającym wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania. Lokalizacja w rejonie <span class="anon-block">S.</span> była odbierana negatywnie poprzez potencjalnych nabywców, co spowodowało, że nieruchomości zlokalizowane w tym obszarze osiągały niższe ceny niż nieruchomości położone w innych rejonach <span class="anon-block">P.</span>. Biegła wskazała przy tym, że odpowiedzialne za taką percepcję rynku były takie czynniki, jak: narażenie na hałas lotniczy generowany przez lotnisko wojskowe, utrudniony dojazd do centrum spowodowany koniecznością przejazdu przez przejazd kolejowy, niska jakość dróg, niepełne wyposażenie w urządzenia infrastrukturalne, słabe zaplecze usługowe. Zarówno w opinii sporządzonej na piśmie, jak w ustnych wyjaśnieniach złożonych na rozprawie biegła wskazała metodologię przyjęcia za podstawę swoje opinii i zdaniem Sądu Apelacyjnego nie budzi ona zastrzeżeń. Wbrew zatem tak jednoznacznej opinii biegłej nietrafne jest stanowisko skarżącego wyrażone w apelacji, jakoby biegła obniżenie wartości nieruchomości powoda o 19% w stosunku do nieruchomości nie objęła strefą ograniczonego użytkowania wiązała wyłącznie z wprowadzeniem tej strefy. Należy przy tym podkreślić, że w apelacji skarżący nie powołuje konkretnych zarzutów odnoszących się do przedmiotowej opinii biegłej.</p>
<p>Wobec powyższego nie był zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska</a>. Zasądzone odszkodowanie wynika z określonej przez powoda podstawy faktycznej roszczenia, którą sąd orzekając jest związany. Powód również w apelacji wiąże powstanie szkody z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, nie wskazując, aby domagał się naprawienia szkody powstałej wcześniej, co stanowiłoby wykroczenie poza granice roszczenia przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620627" title="Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 (art. 129;art. 129 ust. 1;art. 129 ust. 2)">art. 129 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska</a>.</p>
<p>Podzielić należało natomiast zarzuty apelującego, dotyczące daty początkowej zasądzonych wyrokiem odsetek, określone jako naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">481 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a>
</p>
<p>Odsetki od kwoty pieniężnej, należne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a>, mają za zadanie zabezpieczyć interes wierzyciela, poprzez wynagrodzenie za korzystanie przez dłużnika z należnych wierzycielowi środków pieniężnych. Spełniają więc funkcję kompensacyjną, chociaż podkreślana jest również ich funkcja waloryzacyjna.</p>
<p>Ustalenie wysokości szkody według cen z chwili ustalenia odszkodowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a>) służy realizacji zasady pełnego odszkodowania i ma za zadanie zabezpieczyć interes pokrzywdzonego w przypadku zmiany poziomu cen. Odszkodowanie w tak ustalonej wysokości z reguły należy się od chwili jego ustalenia (wyrok SN z dnia 16 kwietnia 2009 r., I CSK 524/08, OSNC-<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363 zd. 2009/4)">ZD 2009/4</a>/106). Zasądzanie odsetek od daty wcześniejszej niż data ustalenia odszkodowania stanowiłoby zastosowanie dwóch mechanizmów, działających na korzyść poszkodowanego i prowadziłoby do jego nadmiernego uprzywilejowania.</p>
<p>Należy podzielić dominujące w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowisko, zgodnie z którym, jeżeli wysokość odszkodowania jest ustalona na podstawie cen z daty wyrokowania albo innej daty, to również od tych dat należą się wierzycielowi odsetki (uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 1994 r., III CZP 183/93, OSNC z 1994 r., nr 7-8, poz. 155 oraz z dnia 6 września 1994 r., III CZP 105/94, OSNC z 1995 r., nr 2, poz. 26, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 lutego 2000 r., II CKN 725/98, OSNC z 2000 r., nr 9, poz. 158, z dnia 27 marca 2001 r., IV CKN 297/00, Lex nr 52405, z dnia 8 maja 2003 r., II CKN 66/01, Lex nr 121712, z dnia 21 listopada 2003 r., II CK 239/02, Lex nr 479364, z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 569/04, Lex nr 284141 oraz z dnia 9 maja 2008 r., III CSK 17/08, Lex nr 424385).</p>
<p>W niniejszej sprawie datą ustalenia odszkodowania jest, wbrew odmiennej ocenie Sądu I instancji, nie data wyrokowania, lecz data wydania opinii biegłej, w której wysokość szkody została ustalona według cen z dnia jej sporządzenia. Odpis tej opinii doręczony został pozwanemu - <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> dnia 12 grudnia 2011 r. i z tym dniem apelujący wiązał początek biegu odsetek ustawowych należnych od pozwanego. W świetle powyższych rozważań, stanowisko apelującego należało w pełni podzielić.</p>
<p>Nie można było uznać za zasadne zarzutów naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 31;art. 31 ust. 3;art. 31 ust. 54;art. 31 ust. 1;art. 31 ust. 3;art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 31 ust. 3, 54 ust. 1 i 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> oraz naruszenia art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Apelujący naruszenia tych przepisów dopatrywał się w zwolnieniu pozwanego z obowiązku naprawienia szkody w pełnej wysokości, naruszeniu zasady równości stron i naruszeniu prawa ochrony własności. Zarzuty te sformułowane są jednak nazbyt generalnie, aby możliwe było merytoryczne ustosunkowanie się do nich. Także z uzasadnienia apelacji nie wynika, jakim działaniem Sąd I instancji naruszył powyższe przepisy, co w konsekwencji uniemożliwiało ich rozpatrzenie i podzielenie.</p>
<p>Wobec powyższego Sąd Apelacyjny zmienił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że początkowy termin biegu odsetek zasądzonych w punkcie 1 określił na dzień 12 grudnia 2011 r., natomiast w pozostałym zakresie oddalił apelację na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> jako bezzasadną, pozostawiając Sądowi I instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.</p>
<p>/-/Hanna Małaniuk /-/Andrzej Daczyński /-/Jerzy Geisler
</p>
</div>