III AUa 759/12

<p>Sygn. akt III AUa 759/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 października 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="236"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Elżbieta Gawda (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Krystyna Smaga</p> <p>SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. w Lublinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">K. B.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o prawo do emerytury</p> <p>na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału <br/>w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach</p> <p>z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt IV U 325/12</p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu<br/> w Siedlcach do ponownego rozpoznania.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->III AUa 759/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił <span class="anon-block">K. B.</span> prawo do emerytury od 1 maja 2011 r.</p> <p>Na skutek apelacji pozwanego organu rentowego Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. uchylił powyższy wyrok zalecając Sądowi zbadanie okresów zatrudnienia wnioskodawcy w celu ustalenia, które z nich były pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych, zbadanie okresu zatrudnienia w Okręgowym <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> - Zajezdnia w <span class="anon-block">G.</span> od 22 kwietnia 1970r. do 18 października 1971r. jak również ocenę zasadności odliczenia przez pozwanego z okresu pracy w warunkach szczególnych okresu pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy czy też zasiłków chorobowych.</p> <p>Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. zmienił decyzję organu rentowego i ustalił <span class="anon-block">K. B.</span> prawo do emerytury od 1 maja 2011 r.</p> <p>Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach prawnych:</p> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">K. B.</span> <span class="anon-block">urodzony dnia (...)</span> złożył w dniu 5 stycznia 2011 r. wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowy <span class="anon-block">K. B.</span> w wymiarze 31 lat 11 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 13 lat 5 miesięcy i 9 dni pracy w warunkach szczególnych. Nie zaliczył do warunków szczególnych okresu pracy od 1 sierpnia 1985 r. do 31 grudnia 1987r. na stanowisku kierowcy samochodu, gdyż pracodawca nie wystawił za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Do pracy w szczególnych warunkach pozwany zaliczył ubezpieczonemu następujące okresy pracy: od 7 października 1969r. do 9 marca 1970r., od 26 marca 1976r. do 23 października 1984r., od 24 października 1984r. do 31 lipca 1985r., od 1 stycznia 1988r. do 31 marca 1992r. (z wyłączeniem okresów zwolnień lekarskich przypadających po 14 listopada 1991r.), od 1 lipca 1996r. do 31 grudnia 1998r. (z wyłączeniem okresów zwolnień lekarskich).</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że <span class="anon-block">K. B.</span> rozpoczął pracę 1 września 1966 r. jako uczeń. Po ukończeniu szkoły, od 1969 r. pracował w <span class="anon-block"> (...)</span> jako mechanik samochodowy do 1970 r. Następnie, po odbyciu służby wojskowej, przeniósł się do Okręgowego <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span>. Od 1 listopada 1971 r. prowadził działalność gospodarczą jako taksówkarz. Następnie od 26 marca 1979r. zaczął pracę w <span class="anon-block"> Pogotowiu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> O/<span class="anon-block">G.</span>. Od 1984r. wrócił do pracy w <span class="anon-block"> (...)</span> jako kierowca autobusu. Od 1985 r. do 1992 r. pracował w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> jako kierowca karetki pogotowia a następnie prowadził działalności gospodarczą tj. sklep ogólnospożywczo - chemiczny. Od 1996 r. ponownie podjął pracę w <span class="anon-block"> (...)</span> i pracował do czasu skorzystania z emerytury pomostowej.</p> <p> <span class="anon-block">K. B.</span>, będąc zatrudnionym jako kierowca karetki pogotowia po dniu 14 listopada 199l r. przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresach: od 14 listopada 1991 r. do 21 listopada 199l r., od 12 grudnia 1991 r. do 18 grudnia 1991r., od 8 lutego 1992 r. do 10 lutego 1992 r., od 3 listopada 1997 r. do 8 listopada 1997 r. i od 11 sierpnia 1998 r. do 19 sierpnia 1998 r.</p> <p>Sąd Okręgowy oddalił wniosek o powołanie biegłego z zakresu bhp, stwierdzając, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.</p> <p>W oparciu o poczynione ustalenia Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie przywołując przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn. Dz.U. Nr 153 z 2009 r., poz. 1227 ze zm.). W świetle art. 184 ust. l tej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:</p> <p>1)  okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz</p> <p>2)  okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego skoro organ rentowy przyznał, że okres pracy od 1 lipca 1996 r. do 21 grudnia 1998 r. (z wyłączeniem okresów zwolnień lekarskich) został uznany za okres pracy w warunkach szczególnych, postępowanie w tym zakresie Sąd uznał za zbyteczne. Rację ma bowiem pełnomocnik wnioskodawcy twierdząc, że wnioskodawca w warunkach szczególnych przepracował ponad 16 po podliczeniu już tylko wszystkich wskazanych przez organ rentowy okresów uznanych za pracę w warunkach szczególnych. Zasadny jest również zarzut pełnomocnika wnioskodawcy dotyczący pobierania zasiłku chorobowego. Ze świadectwa pracy wynika bowiem, że pracując w Wojewódzkiej Kolumnie <span class="anon-block"> (...)</span> Sanitarnego w <span class="anon-block">S.</span> od 1 sierpnia 1985r. do 31 marca 1992r. ubezpieczony pobierał wynagrodzenie z ubezpieczenia społecznego w razie choroby w okresach: 14 listopada 1991 r. - 21 listopada 1991r., 12 grudnia 1991 r. - 18 grudnia 1991 r. i 8 lutego 1992 r. - 10 lutego 1992 r. Z wykazu okresów nieskładkowych wynika też, że <span class="anon-block">K. B.</span> pobierał wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w okresach od 3 listopada 1997 r. do 8 listopada 97 r. i od 11 sierpnia 1998 r. do 19 sierpnia 1998 r. Nawet po odliczeniu tych okresów (łącznie 1 miesiąc i 3 dni) od stażu pracy w warunkach szczególnych zostaje nadal ponad 16 lat stażu pracy.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego <span class="anon-block">K. B.</span> spełnił warunki do przyznania mu prawa do emerytury. Udowodnił ponad 25 lat okresów składkowych oraz ponad 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotychczasowych.</p> <p>Z tych względów i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> Sąd uwzględnił odwołanie.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany organ rentowy zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:</p> <p>1)  naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (…) (Dz. U. Nr 8 poz. 43) poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że <span class="anon-block">K. B.</span> legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych;</p> <p>2)  naruszenie prawa procesowego przez przekroczenie określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> zasady swobodnej oceny dowodów;</p> <p>3)  sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.</p> <p>Apelujący podnosił, że pomyłkowo wskazał sądowi jako pracę w warunkach szczególnych okres od 26 marca 1976 r. do 23 października 1984 r. zamiast okresu od 26 marca 1979 r. do 23 października 1984 r. W okresie od 26 marca 1976 r. do 25 marca 1979 r. wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, zatem ten okres nie może być uwzględniony jako praca w warunkach szczególnych. Pozwany wskazał, iż uznany przez niego okres pracy w warunkach szczególnych wynosi 13 lat 5 miesięcy i 9 dni.</p> <p>Z tych względów organ rentowy uznawał apelację za uzasadnioną.</p> <p>W odpowiedzi na apelację pełnomocnik wnioskodawcy wnosił o jej oddalenie, podnosząc, iż wyrok wydany przez Sąd Okręgowy jest prawidłowy, gdyż <span class="anon-block">K. B.</span> legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pozwanego organu rentowego o ile wnosi o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu jest uzasadniona, albowiem Sąd ten nie wykonał zaleceń Sądu Apelacyjnego, wyrażonych w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r.</p> <p>Sporną okolicznością w niniejszej sprawie jest legitymowanie się przez skarżącego 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych a tym samym zbadanie czy spełnia on przesłanki wymienione w treści art. 184 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Sąd Okręgowy wprawdzie zobligował organ rentowy do wskazania jakie okresy zatrudnienia wnioskodawcy uznał za pracę w warunkach szczególnych ale wskazanych przez pozwanego okresów w żaden sposób nie zweryfikował.</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2012 r. pozwany wymienił okresy pracy uznane za pracę w warunkach szczególnych – w sumie 13 lat 5 miesięcy i 9 dni. Do okresów tych pozwany zaliczył m.in. okres od 26 marca 1976 r. do 23 października 1984 r. Sąd Okręgowy bezkrytycznie uwzględnił ten okres, w sytuacji gdy już z zeznań samego wnioskodawcy wynikało, że od 1 listopada 1971 r. do 25 marca 1979 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą jako taksówkarz a pracę w <span class="anon-block"> Pogotowiu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> podjął od 26 marca 1979 r. (k. 125v. Oczywistym jest, że okres prowadzenia działalności gospodarczej nie może być wliczony do okresu pracy w warunkach szczególnych, gdyż przepisy cyt. rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. dotyczą wyłącznie pracowników - § 1 ust. 1 rozporządzenia.</p> <p>Fakt, iż organ rentowy, jak się później okazało omyłkowo, wskazał okres wykonywania działalności gospodarczej jako okres pracy w warunkach szczególnych nie zwalniał Sądu od obowiązku zweryfikowania okresów przedstawionych w piśmie procesowym. Tym samym aktualne pozostają zalecenia Sądu Apelacyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. co do konieczności dokonania przez Sąd Okręgowy oceny czy praca wnioskodawcy od dnia 22 kwietnia 1970 r. do 18 października 1971 r. w Okręgowym <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> – Zajezdnia w <span class="anon-block">G.</span> była pracą w warunkach szczególnych jak również oceny czy pozwany zasadnie odliczył z okresu pracy w warunkach szczególnych okres pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy czy też zasiłków chorobowych.</p> <p>W tym stanie rzeczy zachodzi konieczność ponownego zweryfikowania okresów pracy <span class="anon-block">K. B.</span> w warunkach szczególnych.</p> <p>Z tych względów i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.</p> </div>