III AUa 710/12

<p>Sygn. akt III AUa 710/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 10 października 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</em> </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Irena Mazurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Roman Skrzypek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy M. Piekiełek </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->10 października 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">J.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wysokość emerytury</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">J.</span> </strong> </p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Krośnie</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->14 maja 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->IV U 267/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> o d d a l a apelację.</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 710/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">J.</span> decyzją z dnia <br/>17 stycznia 2012 roku przeliczył z urzędu emeryturę wnioskodawcy <span class="anon-block">P. S.</span> począwszy od 1 lutego 2012 roku i obniżył wysokość świadczenia.</p> <p>Kwota emerytury została obniżona przez zmniejszenie zwiększenia świadczenia z tytułu opłacania składek na FUSR z kwoty 54,14 zł do kwoty 20,39 zł.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zakwestionował zasadność przeliczenia wysokości jego emerytury ustalonej pierwotnie decyzją <br/>z 10 czerwca 2010 r.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie <br/>i podniósł, że zaskarżoną decyzją zweryfikował wysokość zwiększenia świadczenia emerytalnego wnioskodawcy z tytułu opłacania składek na FUSR.</p> <p>Zgodnie z art. 26 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS zmniejszył wysokość zwiększenia świadczenia z kwoty 54,14 zł do kwoty 20,39 zł, uwzględniając do jego obliczenia okres opłacania składek na FUSR od 1.01.1986 r. do 31.12.1988 r.</p> <p>W okresie od 1.01.1981 r. do 31.12.1988 r. wnioskodawca jako młody rolnik był zwolniony z opłacania składek i za ten okres nie uwzględniono zwiększenia świadczenia.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zakwestionował zasadność przeliczenia jego emerytury.</p> <p>Sąd Okręgowy w Krośnie wyrokiem z dnia 14 maja 2012 roku zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">J.</span> w ten sposób, że w punkcie II ust. 2 zastępuje kwotę zwiększenia emerytury z tytułu opłacania składek na fundusz ubezpieczeń społecznych rolników wynoszącą 20,39 zł na kwotę 54,14 zł.</p> <p>Rozpoznając odwołanie Sąd ustalił, że decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r. wydaną przez ZUS w <span class="anon-block">J.</span> zostało przyznane wnioskodawcy prawo do emerytury na podstawie art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wysokość świadczenia została zwiększona o kwotę 54,14 zł z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne FUSR.</p> <p>Decyzją z dnia 17 stycznia 2012 roku ZUS Oddział w <span class="anon-block">J.</span> zmienił powyższą decyzję z powodu „zmiany interpretacji przepisów”, której dokonał zgodnie <br/>z wytycznymi Departamentu Świadczeń Emerytalno – Rentowych z dnia 29 lipca 2011 r. co do sposobu ustalenia zwiększenia emerytury zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy. Wytyczne te wskazywały, że przy ustaleniu zwiększenia przysługującego do emerytury zgodnie z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach nie należy uwzględnić okresu zwolnienia z obowiązku opłacania składek.</p> <p>W ocenie Sądu ZUS dokonał merytorycznego dla wnioskodawcy przeliczenia emerytury w oparciu o treść art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach <br/>z FUS, który utracił moc obowiązującą na podstawie wyroku TK z dnia 28 lutego 2012 r. i jako pozbawione podstawy prawnej powoduje konieczność zmiany zaskarżonej decyzji.</p> <p>Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 14 maja 2012 roku zaskarżył pozwany organ rentowy zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 26a ust. 1 i art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS jako podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 17.01.2012 r. czego wynikiem było wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w Krośnie zmieniającego zaskarżoną decyzję Oddziału ZUS w <span class="anon-block">J.</span> w ten sposób, iż do wysokości emerytury wnioskodawcy należy uwzględnić zwiększenie z tytułu opłacania składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych Rolników w kwocie 54,14 zł i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji pozwany organ rentowy podniósł, że podstawę weryfikacji uprawnienia wnioskodawcy do zwiększenia świadczenia stanowił art. 26 a ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z uwagi na brak podstawy do zwiększenia świadczenia z tytułu opłacania składek na FUSR za okres od 1.01.1981 r. do 31.12.1985 r. kiedy to wnioskodawca był zwolniony z tytułu opłacania składek jako młody rolnik.</p> <p>Nadto apelujący wskazał, że podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej tj. ujawnienie okoliczności, że wysokość zwiększenia przeliczenia świadczenia wnioskodawcy została ustalona w nieprawidłowej wysokości.</p> <p>Na potwierdzenie zasadności swego stanowiska co do zasadności weryfikacji wysokości świadczenia organ rentowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2010 r. II UK 354/09.</p> <p>Powyższe uzasadnia wniosek apelacji.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Apelacja pozwanego organu rentowego jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.</p> <p>Wbrew zarzutom apelacji zaskarżony wyrok jest trafny i odpowiada przepisom prawa.</p> <p>Przedmiotem sporu była zasadność wznowienia postępowania przez organ rentowy i weryfikacja wysokości zwiększenia świadczenia wnioskodawcy z tytułu opłacania składek na FUSR.</p> <p>Przypomnieć na wstępie należy, że prawo do emerytury wnioskodawcy na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej zostało ustalone decyzją ZUS z dnia 10 czerwca 2010 r. i wysokość zwiększenia świadczenia na podstawie art. 26a ust. 1 tej ustawy została ustalona w wysokości 54,14 zł.</p> <p>Organ rentowy wydał decyzję z dnia 17.01.2012 r. weryfikującą wysokość tego świadczenia i należało ustalić czy zachodziły przesłanki do takiego rozstrzygnięcia z art. 114 ustawy emerytalnej.</p> <p>Sąd I instancji ocenił, że przeliczenie wysokości świadczenia wnioskodawcy nastąpiło na podstawie art. 114 ust. 1a ustawy emerytalnej, który utracił moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt 5/11 i brak jest podstawy prawnej do zmiany wysokości świadczenia wnioskodawcy.</p> <p>Zarzuty apelacji zmierzające do wykazania naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy <br/>o emeryturach i rentach z FUS w ocenie Sądu Apelacyjnego są nieuzasadnione.</p> <p>Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r. III UK 93/10 wyraził pogląd, że na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń może zostać wszczęte tylko w dwóch przypadkach:</p> <p>- przedłożenia nowych dowodów, czyli dowodów, którymi organ rentowy nie dysponował w poprzednim postępowaniu oraz ujawnienia okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, a nieuwzględnionych przez organ rentowy. Nie jest przy tym istotne, czy organ rentowy nie dysponował takimi dowodami lub nie uwzględnił tych okoliczności z własnego zaniedbania czy też z winy strony. Jeżeli nie pojawią się takie nowe okoliczności nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania na podstawie art. 114 ust. 1.</p> <p>Na tle tego przepisu aktualna jest uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP 5/03 OSNP 2003 nr 8, poz. 442 stwierdzająca, że odmienna ocena dowodów dołączonych do wniosków o emeryturę lub rentę przeprowadzona przez organ rentowy po uprawomocnieniu się decyzji przyznającej świadczenie, nie jest okolicznością uzasadniającą wszczęcie z urzędu postępowania o ponowne ustalenie prawa do świadczeń.</p> <p>W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest tej „nowości” okoliczności <br/>z art. 114 ust. 1 ustawy uzasadniającej z urzędu ponowne ustalenie wysokości emerytury.</p> <p>Organ rentowy przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury decyzją z dnia 10.06.2012 r. dysponował dowodem potwierdzającym okres opłacania składek na FUSR z którego wynika, że wnioskodawca w okresie od 1.01.1981 r. do 31.12.1985 r. był zwalniany jako młody rolnik od opłacania składek i na podstawie tego zaświadczenia (k. 98 a.r.) ustalał wysokość zwiększenia emerytury z tytułu opłacania składek.</p> <p>Oznacza to, że ta przesłanka odnosząca się do okresu opłacania składek na FUSR uzasadniająca zwiększenie świadczenia na podstawie art. 26a ust. 1 ustawy emerytalnej była przedmiotem oceny organu rentowego i nie stanowi nowych okoliczności w rozumieniu art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej.</p> <p>Sąd Apelacyjny chciałby podkreślić przy tym, że dotychczasowa bardzo liberalna wykładnia przewidzianego w omawianym przepisie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalno – rentowej pojęcia „ujawnione okoliczności” (wyrażono m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006 r. II UK 30/06 OSNP 2007/19-20/289) musi doznawać ograniczeń z uwagi na Konstytucyjne wartości (tu m. innymi zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa) jak również ze względu na brak precyzyjnego rozróżnienia przez ustawodawcę w omawianym przepisie między „nowymi dowodami” a „ujawnionymi okolicznościami”- co zaakcentowane zostało także w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 roku K 5/11 – dozwalającym na dokonywanie w pewnych wypadkach dowolnej rekwalifikacji okoliczności <br/>i dowodów stanowiących podstawę wzruszenia prawomocnych decyzji.</p> <p>Tym samym nie można generalnie uznać aby wszelkie błędy czy uchybienia organu rentowego mogły być naprawiane w dochodzonym trybie wznowienia postępowania.</p> <p>Podkreślić też należy, że orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. m.in. wyrok <br/>z dnia 24 czerwca 2011 r. I UK 317/10 OSNP 2012/7-8/01) kładzie nacisk na konieczność proeuropejskiej wykładni przepisu art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej przyjmując, iż omawiany tryb wznowienia nie może prowadzić do wzruszenia dokonanych uprzednio ustaleń.</p> <p>Reasumując stwierdzić należy, że brak jest podstaw do niekorzystnej dla wnioskodawcy weryfikacji jego uprawnienia do wysokości zwiększenia świadczenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne z FUSR.</p> <p>Z wyżej przytoczonych względów apelacja pozwanego organu rentowego jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p> Sekr:</p> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>