III AUa 425/12

Sądy powszechne2012-10-11

Sygnatura

III AUa 425/12

Data orzeczenia

2012-10-11

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Dorota Goss-Kokot (PRESIDING_JUDGE)Katarzyna WołoszczakMarek Borkiewicz

Podstawa prawna

rozporządzenie RM z 4.03.1998r. w/s ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne

Treść orzeczenia

Sygn. akt III AUa 425/12 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 11 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> Przewodniczący: </td> <td> SSA Dorota Goss-Kokot (spr.) </td> </tr> <tr> <td> Sędziowie: </td> <td> SSA Marek Borkiewicz SSA Katarzyna Wołoszczak </td> </tr> <tr> <td> Protokolant: </td> <td> st.sekr.sądowy Alicja Karkut </td> </tr> </table> po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. w Poznaniu sprawy z odwołania  Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowego (...) G. W., M. W. Sp. j. w P. przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przy udziale zainteresowanych: J. B., R. B., A. K. (1), J. W., A. K. (2), Z. J., M. H. (1), M. H. (2), T. H., A. H., M. G. o podstawę wymiaru składek na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 23 stycznia 2012 r. sygn. akt IV U 4945/10 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz G. W. i M. W. – Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego (...) Spółka jawna kwotę 1320 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 18;art. 18 ust. 1;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 83 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8)">art. 8 ustawy z 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1;art. 81 ust. 6)">art. 81 ust. 1 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 104;art. 104 ust. 1;art. 104 ust. 1 pkt. 1 a)">art. 104 ust. 1 pkt 1a ustawy z 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061581121" title="Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy - Dz. U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy</a>, wydał decyzje: 1. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanych J. B. bonów towarowych, za okres: marzec i grudzień 2007 roku, marzec i grudzień 2008 roku oraz kwiecień i grudzień 2009 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 2. z 28 października 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanego M. G. bonu towarowego w grudniu 2009 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 3. z 28 października 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanego A. H. bonu towarowego w marcu 2009 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 4. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanych T. H. bonów towarowych, za okres: marzec i grudzień 2007 roku, marzec i grudzień 2008 roku oraz kwiecień i grudzień 2009 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 5. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanych M. H. (2) bonów towarowych, za okres: grudzień 2007 roku i marzec 2008 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 6. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanych M. H. (1) bonów towarowych, za okres: marzec i grudzień 2007 roku oraz marzec i grudzień 2008, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 7. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanych Z. J. bonów towarowych, za okres: marzec i grudzień 2007 roku, marzec i grudzień 2008 roku oraz kwiecień i grudzień 2009 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 8. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanego A. K. (2) bonu towarowego w grudniu 2009 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 9. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanych J. W. bonów towarowych, za okres: grudzień 2007 roku, i grudzień 2008 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 10. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanych A. K. (1) bonów towarowych, za okres: grudzień 2007 roku oraz marzec i grudzień 2008 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, 11. z 3 listopada 2010 roku, nr (...) stwierdzająca, że przychód wynikający z przyznanego R. B. bonu towarowego w grudniu 2009 roku, wypłacony przez płatnika składek P.P.H. (...) M. W., G. W., stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe W odwołaniach od powyższych decyzji płatnik składek P.P.H. „WGM G. W., M. W.” spółka jawna, wniósł o ich uchylenie i zasądzenie na rzecz odwołującego kosztów procesu według norm przepisanych. Odwołująca spółka podniosła zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18)">art. 18 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przychód uzyskany z tytułu wydanych bonów towarowych z okazji Świąt Bożego Narodzenia oraz Świąt Wielkiej Nocy, stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Postanowieniem z 6 lipca 2011 roku Sąd Okręgowy połączył do wspólnego prowadzenia i rozpoznania sprawy IV U. 4946/10 do IV U. 4955/10 ze sprawą IV U. 4945/10 i prowadzić je pod sygnatura IV U. 4945/10. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze, wyrokiem z 23 stycznia 2012 roku, w sprawie IV U. 4945/10, zmienił zaskarżone decyzje, ustalając, że świadczenia wypłacone przez P.P.H. (...) M. W., G. W. spółka jawna w P. zainteresowanym J. B., R. B., A. K. (1), J. W., A. K. (2), Z. J., M. H. (1), M. H. (2), T. H., A. H., M. G., w kwotach i okresach szczepowo w zaskarżonych decyzjach opisanych, nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Płatnik składek P.P.H. (...) M. W., G. W. Spółka Jawna w P. zajmuje się produkcją opakowań. Odwołujący zatrudnia około 30 pracowników. W odwołującej spółce funkcjonował Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych oraz regulamin ZFŚS. W regulaminie tym przyjęto, że ze środków funduszu mogą być finansowane m.in. krajowe i zagraniczne wczasy pracownicze, wypoczynek urlopowy organizowany we własnym zakresie, pomoc rzeczowa oraz zapomogi pieniężne, przyznawane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, imprezy okolicznościowe i zakup drobnych upominków z nimi związanych. Przyznawanie usług i świadczeń oraz wysokość dopłaty z funduszu uzależniona jest od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do tych usług i świadczeń. W okresach świąt Wielkanocnych i Bożego Narodzenia w latach 2007, 2008, 2009 pracownikom przyznawano bony towarowe zakupione ze środków Funduszu Świadczeń Socjalnych w różnych wysokościach. Pracownicy nie składali pisemnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, lecz ich sytuacja rodzinna i majątkowa była znana przedstawicielom pracowników. Pracownicy ustnie informowali ich o swojej sytuacji materialnej, podając dochody współmałżonków, ilość posiadanych dzieci. Sytuacja pracowników firmy była zbliżona. Byli to pracownicy wykonujący prace fizyczne, tworzący gospodarstwa domowe wspólnie z rodzicami lub oddzielnie, ale posiadający dzieci w wieku szkolnym. Bony towarowe wydawane pracownikom miały charakter świadczeń socjalnych. Apelację od wyroku wniósł organ rentowy, zaskarżając orzeczenie w całości i podnosząc zarzuty: 1. naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 18 ust. l ustawy z z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 1 pkt. 19)">§ 2 ust. l pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2)">art. 8 ust. l i ust. 2 ustawy z 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie i przyjęcie, że bony na święta mogą być przyznane pracownikom na podstawie decyzji pracodawcy podjętej bez analizy ich sytuacji życiowej i materialnej a w szczególności bez konieczności udokumentowania tej sytuacji w stosownych wnioskach i oświadczeniach o dochodach, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym założeniu, że pracodawca przyznawał świadczenia w zróżnicowanej wysokości na podstawie oceny sytuacji finansowej, życiowej i rodzinnej pracowników w sytuacji, gdy ze sporządzonych przez organ, na podstawie dokumentów finansowych przedstawionych przez płatnika, zestawień wynika, że wysokość świadczenia zależała od okresu zatrudnienia w firmie P.P.H. (...)" M. W., G. W., 3 . naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na przyjęciu, że pracownicy informowali o swojej sytuacji materialnej podając dochody współmałżonków, w sytuacji, gdy słuchani na rozprawie pracownicy, nie potwierdzili, że pracodawca analizował ich sytuację materialną w celu ustalenia wartości bonów świątecznych. W związku z powyższym zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołań od decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od dowołującego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.  Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie właściwe były przepisy szczegółowo wskazane przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu orzeczenia, co nie było kwestionowane przez żadną ze stron. W pierwszej kolejności powołać zatem należało <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. l pkt l ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami., natomiast w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. l pkt 4 i art. 12 ust. l</a> w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz z osobami z nimi współpracującymi, od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Stosownie do art. 18 ust. l cyt. ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi, przychód, o którym mowa w jej art. 4 pkt 9 tj. przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia m.in. w ramach stosunku pracy. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 12;art. 12 ust. 1)">Artykuł 12 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> stanowi, iż przychodem ze stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze, bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródła finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. O tym m.in. jakie przychody nie stanowią podstawy wymiaru składek stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 ()">Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe</a> , w szczególności w jego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 1 pkt. 19)">§ 2 ust. 1 pkt 19</a> wskazano, że podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Zasady tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych określa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 ()">ustawa z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>; w myśl art. 2 ust. 1 ustawy działalnością socjalną są usługi świadczone przez pracodawcę na rzecz różnych form wypoczynku, działalność kulturalno-oświatową sportowo-rekreacyjną udzielanie pomocy materialno-rzeczonej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych ustawą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. l ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>). Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej (art. 8 ust. 1). Strony nie kwestionowały, że bony towarowe przyznane zainteresowanym mieściły się w zakresie działalności socjalnej pracodawcy i wydatkowane zostały z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Tym samym dwie przesłanki warunkujące zastosowanie wyłączenia przychodu z podstawy wymiaru składek zostały spełnione. Spór dotyczył sposobu wydatkowania środków z funduszu przez odwołującą. Organ rentowy w apelacji wyraził stanowisko, iż pomimo jednoznacznego zapisu w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, o konieczności odbierania od osób uprawnionych do korzystania ze środków funduszu, oświadczeń o ich sytuacji materialnej, rodzinnej i życiowej, pracodawca oświadczeń takich nie odbierał. Różnicowanie świadczeń było wynikiem zupełnie swobodnej oceny pracodawcy. Tym samym przyznawanie świadczeń następowało z naruszeniem regulaminu oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 ()">ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>. Przy czym z treści uzasadnienia apelacji wynika, choć nie zostało to wypowiedziane wprost, że zdaniem Zakładu oświadczenia uprawnionych winny zostać złożone w formie dokumentów. Ponadto zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego wydane zostało z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> Zdaniem skarżącego przesłuchani w sprawie świadkowie nie potwierdzili, jakoby pracodawca odbierał od nich oświadczenia dotyczące ich sytuacji bytowej. Zarzuty skarżącego sprowadzały się zatem do kwestionowania poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych. Wyodrębniony w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego, stanowi w takiej sytuacji konsekwencję ewentualnych błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji i nie powinien zostać podnoszony samodzielnie. Zarzuty powyższe okazały się nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny w pełni podzielił poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne oraz ich ocenę prawną, szczegółowo uargumentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W pierwszej kolejności wskazać należało, że ani przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 ()">ustawy z 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> ani <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe</a> , nie wskazują sposobu pozyskiwania od uprawnionych do korzystania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych informacji o ich sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Częściowe informacje o stanie rodzinnym będą zatem wynikać z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych pracownika czy w zgłoszeniach do ubezpieczenia społecznego. W pozostałym zakresie właściwym sposobem zdobycia informacji o sytuacji osób uprawnionych mogą być ich oświadczenia składane w dowolnej formie, a zatem również ustnie. Jednocześnie w niniejszej sprawie ciężar dowodu wykazania, iż odwołująca dysponowała niezbędnymi informacjami na temat sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej uprawnionych do korzystania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych spoczywał na odwołującej spółce. W ocenie Sądu II instancji odwołująca wymogowi powyższemu sprostała. Przesłuchani w postępowaniu przed Sądem Okręgowym świadkowie w sposób nie pozostawiający wątpliwości opisali schemat gromadzenia informacji na temat sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osób uprawnionych do korzystania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych u odwołującej. W ocenie Sądu Apelacyjnego przyjęta praktyka pozwalała na szczegółowe zbadanie sytuacji wszystkich uprawnionych. W zakładzie funkcjonowały trzy działy, w każdym z nich pracowało ok. 10 osób. Każda z trzech osób przedstawiających pracodawcy propozycję podziału środków z funduszu, znała bardzo dobrze sytuację pracowników ze swojego działu, tj. ok. 10 pracowników. Rozeznanie to wynikało po pierwsze z faktu częstego wspólnego przebywania w niewielkim przecież gronie i po drugie z dodatkowego rozpytywania pracowników, przed przydziałem bonów. Co istotne, powyższa praktyka pozwalała na uwzględnienie przy rozdziale środków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, nie tylko średniego dochodu na członka rodziny, ale również danych mniej wymiernych składających się na szeroko rozumianą sytuację życiową uprawnionych. Przesłuchani w sprawie świadkowie oraz wspólnik w odwołującej spółce, wskazywali w tym zakresie na znaną im okoliczność przewlekłej choroby członka rodziny, samotne wychowywanie dziecka, bądź też faktyczne wsparcie w jego wychowywaniu, pomimo statutu samotnego rodzica. Niewątpliwie wydając rozstrzygnięcie uwzględnić należało również okoliczność, iż w niewielkim zakładzie jaki prowadzi odwołująca pracodawca ma sposobność poznania wszystkich pracowników, w szczególności w sytuacji gdy część z nich stanowi załogę od wielu lat, a M. W. wskazał, iż w hali razem z pracownikami spędzał połowę własnego czasu pracy, nadto każdorazowo przeprowadzał rozmowę z nowo zatrudnianym pracownikiem. Również fakt, że większość uprawnionych do korzystania ze środków z funduszu mieszka w pobliskich do zakładu, niewielkich miejscowościach, uprawdopodabnia okoliczność, iż sytuacja społeczności lokalnej była pracodawcy znana. Organ rentowy kwestionując ustalenia Sądu Okręgowego podniósł zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> Apelujący podjął próbę podważenia ustaleń odnośnie odbierania ustnych oświadczeń od uprawnionych, wskazując, że taką okoliczność potwierdził wspólnik w odwołującej spółce oraz ci świadkowie, którzy stanowili quasi komisję socjalną i sami odbierali oświadczenia od pracowników swoich działów. Zdaniem skarżącego zainteresowani A. K. (1) i A. K. (2) nie potwierdzili informacji o oświadczeniach a wskazali, że kryterium stosowanym przy przyznawaniu bonów był staż pracy. W ocenie Sądu II instancji wiarygodności zeznań świadków nie podważa okoliczność, iż to właśnie każdy z nich zbierał oświadczenia o pracownikach swojego działu, a następnie przekazywał je pracodawcy. Przeciwnie, osoby te najlepiej wiedziały na jakiej podstawie następował podział środków z funduszu. Zeznania zaś zainteresowanych organ rentowy potraktował wybiórczo; A. K. (1) wprost opisał sytuację, kiedy został wezwany przez pracodawcę do złożenia oświadczenia i z reakcji współpracowników domyślił się, że miała ona miejsce również wobec nich. W tym miejscu, odnosząc się do wspomnianego powyżej kryterium stażu pracy, przy rozdziale świadczeń z funduszu wskazać należało, że jego stosowanie nie narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>. Zgodnie z art. 8 ust. 2 cyt. ustawy, zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu, z uwzględnieniem ust. 1, oraz zasady przeznaczania środków funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie ustalanym zgodnie z art. 27 ust. 1 albo z art. 30 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych. Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, uzgadnia regulamin z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów. Powyższe oznacza, że podstawową i bezwzględnie obowiązującą zasadą przy rozdziale usług i świadczeń finansowanych z funduszu jest ta wyrażona w art. 8 ust. 1, nakazująca uwzględniać sytuację życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej. Pracodawca może wprowadzać do regulaminu także inne zasady, o ile nie kolidują one z kryterium socjalnym. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał, że złożona przez organ rentowy apelacja jest bezzasadna oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzekł o jej oddaleniu. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku znajduje swoje uzasadnienie w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 108;art. 108 § 1)">art. 98 i art. 108 § 1 k.p.c.</a> oraz § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. SSA Marek Borkiewicz SSA Dorota Goss-Kokot SSA Katarzyna Wołoszczak </div>