I ACa 712/12
Sądy powszechne2012-10-12
Sygnatura
I ACa 712/12
Data orzeczenia
2012-10-12
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Anna MiastkowskaBożena Wiklak (PRESIDING_JUDGE)Wincenty Ślawski
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I ACa 712/12</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 12 października 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="173"/>
<col width="438"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Bożena Wiklak (spr.)</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Sędziowie:</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Anna Miastkowska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->SSA Wincenty Ślawski</strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>st.sekr.sądowy Grażyna Michalska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. w Łodzi</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. G. (1)</span> </strong>
</p>
<p>o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji</p>
<p>na skutek apelacji pozwanego</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim</p>
<p>z dnia 22 marca 2012 r.</p>
<p>sygn. akt I C 1621/11</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasądza od <span class="anon-block">A. G. (1)</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">S.</span> kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">A. G. (1)</span> wniosła o zwolnienie spod egzekucji ruchomości w postaci nawozu – mocznika wspomaganego przez inhibitor ureazy <span class="anon-block"> firmy (...)</span> tzw.<span class="anon-block">(...)</span>w ilości 200 sztuk worków po 500 kg każdy, łącznie 100 ton – zajętych w dniu 24 października 2011r. w magazynach dłużnika <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">T.</span>w sprawie Km 572/11 z wniosku wierzyciela <span class="anon-block">A. G. (2)</span> przeciwko <span class="anon-block"> spółce (...)</span>.</p>
<p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 marca 2012r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim utrzymał w całości w mocy wydany w sprawie wyrok zaoczny z dnia 9 stycznia 2012r. uwzględniający powództwo.</p>
<p>Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie ustaleń, które Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne. Ich istotne elementy przedstawiają się następująco:</p>
<p>W dniu 24 października 2011r. komornik w magazynach w <span class="anon-block">T.</span> należących do dłużnika <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> dokonał zajęcia nawozu Monolith 46 w ilości 100 ton, zapakowanego w 200 oznaczonych znakami powoda worków po 500 kg. Obecny przy czynnościach prezes zarządu spółki <span class="anon-block"> (...)</span> oświadczył do protokołu, że zajęty nawóz stanowi własność <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span>, związanej z <span class="anon-block"> (...)</span> umową z dnia 16 grudnia 2010r. Na mocy tej umowy <span class="anon-block"> (...)</span> zobowiązał się odpłatnie na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> do dokonania czynności związanych z przeładunkiem, mieszaniem, uszlachetnieniem i magazynowaniem nawozów mineralnych, dostarczanych do jego magazynów w <span class="anon-block">T.</span>. Zgodnie z umową czynności te obejmowały:</p>
<p>a) przyjęcie samochodów i towaru do magazynu,</p>
<p>b) pośredni przeładunek towaru dostarczanego luzem w celu mieszania, uszlachetniania i magazynowania, następnie załadowania do samochodów,</p>
<p>c) pośredni przeładunek towaru dostarczanego w workach po 500 kg w celu mieszkania, uszlachetniania i magazynowania, następnie załadowania do samochodów,</p>
<p>d) pośredni przeładunek towaru dostarczanego w workach po 50 kg w celu mieszania, uszlachetniania i magazynowania, następnie załadowania do samochodów,</p>
<p>f) wystawienie dokumentu PZ dla przyjętego do magazynu towaru,</p>
<p>g) wystawienie protokołu lub dokumentów RW i PW wskazujących przeprowadzenie usługi mieszania lub uszlachetniania towarów wraz ze szczegółowym wyszczególnieniem ilości zużycia towaru, w wyniku którego powstał towar zmieszany lub uszlachetniony oraz wyszczególnienie nowej ilości towaru,</p>
<p>h) wystawienie dokumentu WZ dla wskazanych przez zleceniodawcę odbiorców.</p>
<p>Będący przedmiotem sporu nawóz Monolith 46 powstaje ze zmieszania mocznika z inhibitorem ureazy (w stosunku 1 tona mocznika do 0,9 kg inhibitora). Inne surowce (w tym siarczan amonu) nie są wykorzystywane w produkcji Monolithu 46.</p>
<p>Powód zawarł w dniu 12 maja 2011r. z <span class="anon-block"> Zakładem (...) S.A.</span> <span class="anon-block">umowę sprzedaży nr (...)</span> dotyczącą zakupu produkowanego przez nie mocznika w ilości łącznej 1.000 ton, który miał być przewożony, poczynając od dnia 12 września 2011 roku samochodami po 25 ton, do siedziby dłużnika <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>.</p>
<p>Powód nie posiadał własnych magazynów. Wraz z listami przewozowymi dostarczał do magazynu dłużnika zarówno mocznik, jak i inhibitor ureazy.</p>
<p>Dokumentami wewnętrznymi przyjmował na stan magazynowy dostarczone do magazynu dłużnika nawozy, a następnie wystawiał dowody rozchodu mocznika i inhibitora, z których powstawał Monolith 46.</p>
<p>Przywożony przez powoda mocznik w siedzibie dłużnika był przeładowywany do tzw. „worków przejściowych” – 1 tonowych wprost z samochodów dowożących surowiec, mieszany z inhibitorem ureazy, a następnie końcowy produkt Monolith 46 był pakowany w dostarczone przez powoda i oznaczone nazwą <span class="anon-block"> firmy (...)</span> worki po 500 kg. Worki z nawozem były składowane w firmie dłużnika i wydawane przez niego nabywcom kupującym nawóz od powodowej firmy – na podstawie zlecenia tejże firmy. Zajęte w dniu 24 października 2011 roku worki z Monilothem 46 w ilości 200 sztuk stanowiły własność powoda.</p>
<p>Sąd Okręgowy uznał za wykazane przez powoda prawo własności zajętego nawozu. Powództwo oparte na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 1)">art. 841 § 1 k.p.c.</a> okazało się więc zasadne.</p>
<p>Zdaniem Sądu I instancji umowa zawarta między powodem a <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, mimo że została określona przez strony umowy jako umowa o świadczenie usług, stanowi umowę zawierającą w sobie elementy umowy o dzieło i umowy przechowania. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> w wykonywaniu umowy wytworzyła dzieło – nawóz Monilith 46 – z materiałów, tj. z mocznika i inhibitora ureazy stanowiących własność powoda. W ocenie Sądu Okręgowego powód, w wyniku wykonania umowy, stał się właścicielem spornego nawozu, zaś dłużnikowi przysługiwało ewentualnie roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za wykonanie dzieła. Następnie <span class="anon-block"> (...)</span> zgodnie z postanowieniami umowy przechowywał (w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 835)">art. 835</a> i następnych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>) wytworzone dzieło do chwili wydania go nabywcom nawozów na podstawie umów sprzedaży zawartych z powodem. Sąd I instancji wbrew twierdzeniom pozwanego stwierdził, że na <span class="anon-block"> (...)</span> nie przeszła własność spornego nawozu ani żadne inne prawo, na które mógłby się powołać wobec powoda.</p>
<p>Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją pozwanego w części utrzymującej wyrok zaoczny w mocy w zakresie zwalniającym od egzekucji 100 worków po 500 kg nawozu Monolith 46 oraz orzekającym o kosztach procesu. W apelacji zarzucono:</p>
<p>a) naruszenie przepisów prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy a to:</p>
<p>- naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, iż częściowo wypełnione listy przewozowe, brak dokumentów księgowo – magazynowych świadczących o przeniesieniu zajętego nawozu z dłużnika <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> na powoda, brak zapłaty za dzieło, fakt dostarczenia m.in. przez świadka <span class="anon-block">J. K.</span> (okoliczność przyznana) nawozów typu mocznik do magazynu dłużnika oraz fakt znajdowania się tam innego mocznika niż ten rzekomo dostarczony przez powoda w chwili dokonywania mieszania nawozów, świadczą o tym, iż powód był właścicielem dzieła wykonanego przez dłużnika z materiałów dostarczonych tylko przez powoda w chwili jego zajęcia przez komornika sądowego,</p>
<p>b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841)">art. 841 k.p.c.</a>, przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że powodowi przysługuje powództwo przeciwegzekucyjne w stosunku do niewydanego powodowi przez dłużnika dzieła, w sytuacji gdy dzieło (rzecz oznaczona tylko co do gatunku) zostało wykonane z innych rzeczy (także oznaczonych tylko co do gatunku) w procesie mieszania składników, dostarczonych do dłużnika także przez inne podmioty.</p>
<p>c) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 k.c.</a> w zw. z 155 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a> poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wykonane dzieło (rzecz oznaczona tylko co do gatunku) bez przeniesienia posiadania rzeczy na powoda przeszło na jego własność,</p>
<p>- § 1 punkt 2 ppk. f,g <span class="anon-block">umowy nr (...)</span> z dnia 16 grudnia 2012 roku o świadczenie usług zawartej pomiędzy powódką a dłużnikiem, poprzez przyjęcie, pomimo braku dokumentów PZ, RW, PW w materiale dowodowym, że dłużnik wykonał usługę dla powoda.</p>
<p>W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę. Żądanie zmiany wyroku w istocie zmierza do zmiany przez uchylenie wyroku zaocznego w zakresie zwalniającym od egzekucji 100 worków po 500 kg nawozu Monilith 46 i oddalenie powództwa w tej części. Nadto apelujący wniósł o orzeczenie o kosztach procesu za obie instancje.</p>
<p>W części motywacyjnej apelacji podniósł, że zasądzenie na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego za I instancję w podwójnej stawce było nieuzasadnione i naruszało przepisy w tym zakresie.</p>
<p>Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja nie jest zasadna. Wbrew jej zarzutom Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, poczynił prawidłowe ustalenia i na ich podstawie trafnie uznał, że powód wykazał prawo własności zajętego nawozu. Zawarte na str. 11 – 12 ustalenie, że po wyprodukowaniu Monilithu 46, gotowy produkt był przechowywany w magazynach powoda, stanowi niewątpliwie wynik omyłki pisarskiej. Z dalszych, niekwestionowanych ustaleń Sądu Okręgowego, wynika bowiem, że powód nie posiadał własnych magazynów i że wyprodukowany przez <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>był przechowywany w magazynach tej spółki.</p>
<p>Odnosząc się do zarzutu błędnej oceny mocy dowodowej załączonych przez powoda listów przewozowych, należy podnieść, że rzeczą Sądu I instancji nie było dokonanie oceny prawidłowości wykonania na zlecenie powoda umowy przewozu, lecz zbadanie, czy powód dostarczył do <span class="anon-block"> (...)</span> składniki produkowanego na jego zlecenie nawozu. Wskazywane w apelacji niedostatki listów przewozowych nie mają zatem znaczenia. Sąd Okręgowy trafnie podkreślił, że z listów przewozowych wynika, że <span class="anon-block"> (...)</span> pokwitował odbiór mocznika.</p>
<p>Powód wykazał, że w spornym okresie dokonał w <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span> zakupu mocznika (umowa sprzedaży k. 23 – 30, faktury k. 31 – 32, zamówienie k. 33) oraz że w dniu 12 września 2011r. zlecił przewóz zakupionego mocznika do <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span> (zlecenie na przewóz – k. 129).</p>
<p>Zakupiony w ZCh <span class="anon-block"> (...)</span> mocznik w ilości 1000 t trafił do <span class="anon-block"> (...)</span> we wrześniu 2011r., (jak przewidywało zlecenie przewozu z dnia 12 września 2011), gdzie został przewieziony w samochodach w ilości po 25 ton w każdym.</p>
<p>Okolicznością niesporną jest, że powód nie posiada własnych magazynów. Zakupiony mocznik nie mógł zatem trafić do magazynu powoda w <span class="anon-block">S.</span>, bo w tym mieście ani w żadnym innym powód nie miał magazyn. Wbrew twierdzeniom apelacji z dowodów nr 35/11/PZ – P (k. 74) i nr 36/11/PZ – P (k. 75) z dnia 30 września 2011r. nie wynika, aby mocznik z fabryki trafił do magazynu powoda w <span class="anon-block">S.</span>. Z wymienionych dowodów PZ – P wynika jedynie, że towary zostały przyjęte do magazynu głównego. Nie określono w nich miejsca położenia magazynu, a adres <span class="anon-block"> (...)</span> figuruje w nich wyłącznie jako adres siedziby odbiorcy – tj. powoda.</p>
<p>Powód przedstawił dokumenty w postaci dowodów przyjęcia do magazynu (PZ), dowody rozchodu wewnętrznego (RW) potwierdzające zużycie surowca, tj. mocznika i inhibitora ureazy do produkcji oraz dowód przyjęcia do magazynu gotowego wyrobu w postaci <span class="anon-block">(...)</span>(PW) – (k. 74 – 84).</p>
<p>Zarówno surowce, jak i gotowy wyrób znajdowały się w magazynie dłużnika, z którym powód, nie mając własnych magazynów, zawarł umowę przechowania.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze nie można podzielić zarzutu, że powód nie udokumentował przyjęcia zakupionych przez niego surowców do <span class="anon-block"> magazynu (...)</span>.</p>
<p>Jak wynika z niekwestionowanych w tym zakresie ustaleń Sądu I instancji, zakupiony przez powoda do produkcji nawozu <span class="anon-block">(...)</span>mocznik bezpośrednio z ciężarówek był przesypywany do tzw. worków przejściowych – jednotonowych, mieszany z inhibitorem ureazy i następnie pakowany w dostarczone przez powoda worki po 500 kg, oznaczone nazwą <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p>
<p>Możliwe zatem było zindywidualizowanie i identyfikacja zajętego nawozu jako stanowiącego własność powoda. Strona pozwana nie zdołała wykazać, że w procesie produkcji doszło do zamiany dostarczonych przez powoda surowców.</p>
<p>To, czy powódka zapłaciła <span class="anon-block"> spółce (...)</span> za wykonane dzieło i czy posiadała wierzytelności wobec tej spółki nie ma znaczenia dla oceny prawa własności zajętego nawozu. Prawo to zostało wykazane złożonymi dokumentami, których wiarygodność nie została podważona.</p>
<p>Rozważania dotyczące problematyki przejścia własności wytworzonego dzieła są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy dzieło zostało wytworzone w całości z materiałów zamawiającego. Prawo własności dzieła należy wówczas do zamawiającego (System Prawa Prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 346).</p>
<p>Oba składniki, z których wytworzono zajęty nawóz, były własnością powoda.</p>
<p>Do powódki należało zatem prawo własności wyprodukowanego nawozu bez konieczności uprzedniego przeniesienia posiadania wytworzonego dzieła na powódkę.</p>
<p>W świetle powyższych rozważań zarzut obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 841;art. 841 § 1)">art. 841 § 1 k.p.c.</a> okazał się błędny.</p>
<p>Nietrafne okazały się także zarzuty skierowane do rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów procesu. Skarżący nie wskazał, jakie przepisy zostały w tym zakresie naruszone.</p>
<p>Zastosowana stawka wynagrodzenia pełnomocnika procesowego powoda mieści się w granicach wynikających z § 6 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych… (Dz. U/. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 391;art. 391 § 1)">art. 108 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c.</a> Zasądzona z tego tytułu na rzecz powoda od pozwanego kwota 2.700 zł stanowi zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 75% stawki minimalnej.</p>
</div>