V ACa 722/12

<p>Sygn. akt V ACa 722/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jacek Grela</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p> SA Maria Sokołowska (spr.)</p> <p> SA Katarzyna Przybylska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Joanna Makarewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">D. Ż.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy</p> <p>z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I C 62/11</p> <p>I  oddala apelację;</p> <p>II  zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p>Sygn. akt V ACa 722/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">D. Ż.</span> wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego <span class="anon-block">(...)</span> kwoty 250.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia<br/>zapłaty oraz kosztów procesu tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w<br/>związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz<br/>kosztów procesu.</p> <p>Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił<br/>powództwo, nie obciążył powoda kosztami procesu i kosztami sądowym, od których<br/>uiszczenia powód był zwolniony, obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Sąd Okręgowy podzielił podnoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Powód<br/>zakończył odbywanie kary w dniu 26 lutego 2004r. a pozew wniósł 25 stycznia 201 lr., wobec<br/>czego upłynął trzyletni termin przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1)">art. 442 § 1 kc</a>, ponieważ najpóźniej w dniu<br/>opuszczenia jednostki penitencjarnej powód dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej<br/>do jej naprawienia. Sąd Okręgowy wskazał, że w niniejszej sprawie stosować należało <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 442;art. 442 § 1)">art.<br/>442 § 1 kpc</a> obecnie nieobowiązujący, ponieważ przedawnienie roszczenia nastąpiło przed<br/>wejściem w życie ustawy, która uchyliła ten przepis i dodała <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 4421)">art. 4421 kc.</a> Według<br/>dotychczasowych przepisów przedawnienie roszczenia nastąpiło z dniem 26 lutego 2007r. Na<br/>skutek uznania zarzutu przedawnienia za zasadny Sąd I instancji nie badał istnienia<br/>przesłanek uzasadniających żądanie. W konsekwencji Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1)">art. 442 §<br/>1 kc</a> oddalił powództwo. O kosztach Sąd I instancji orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, domagając się jego uchylenia i<br/>przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie<br/>przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosków dowodowych w postaci przesłuchania<br/>świadków i odrzucenie kolejnego wniosku powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu<br/>oraz podniósł, że oddalenie powództwa nie było prawidłowe. W uzasadnieniu wywodził, że<br/>na skutek złych warunków odbywania kary naruszone zostały jego dobra osobiste (godność,<br/>intymność, zdrowie). Nie podzielił rozważań Sądu co do przedawnienia roszczenia<br/>wskazując, że nastąpi to w dniu 26 lutego 2014r. O tym, że może domagać się<br/>zadośćuczynienia dowiedział się bowiem w dniu 25 stycznia 201 lr. Podniósł, że<br/>przedawnienie następuje z upływem 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie<br/>wyrządzające szkodę.</p> <p>W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda<br/>kosztów postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> Apelacj a j est bezzasadna.</p> <p>Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez<br/>nieustanowienie dla powoda pełnomocnika z urzędu, bowiem kwestia zasadności odmowy<br/>uwzględnienia wniosku powoda w tym przedmiocie była już badana przez Sąd II instancji na<br/>skutek zaskarżenia przez powoda postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2012r. Sąd<br/>Apelacyjny, uznając zarzuty zażalenia za bezzasadne, oddalił je.</p> <p>Chybiony jest także zarzut niezasadnego, zdaniem apelującego, oddalenia wniosków<br/>dowodowych. Wobec tego, że oddalenie powództwa nastąpiło ze względu na stwierdzenie<br/>przedawnienia roszczenia, przeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego<br/>warunków odbywania przez powoda kary byłoby bezprzedmiotowe. Wobec tego Sąd I<br/>instancji uczynił prawidłowo oddalając zgłoszone wnioski dowodowe (tak też Sąd Najwyższy<br/>w uchwale z dnia 17 lutego 2006r., III CZP 84/2005, LexPolonica nr 400641).</p> <p>Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442 kc</a>,<br/>zgodzić się należy z Sądem Okręgowym, że dochodzone przez powoda roszczenia uległy<br/>przedawnieniu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1)">art. 442 § 1 kc</a> roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej<br/>czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym<br/>poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże<br/>w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym<br/>nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Właściwą chwilą w celu określenia początku<br/>trzyletniego biegu przedawnienia jest moment „dowiedzenia się o szkodzie”, gdy<br/>poszkodowany „zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt<br/>powstania szkody”; inaczej rzecz ujmując, gdy ma „świadomość doznanej szkody” (por.<br/>uchwałę składu 7 sędziów SN z 11 lutego 1963 r., III P06/62, OSNCP 1964, nr 5, poz. 87).<br/>Takie samo stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z 18 września 2002 r., III CKN<br/>597/00 (LexPolonica nr 1423462). Zważając na fakt, że powód domagał się w niniejszym<br/>postępowaniu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w związku z odbywaniem<br/>kary pozbawienia wolności, to nie może budzić wątpliwości, że o szkodzie i osobie<br/>obowiązanej do jej naprawienia dowiedział się najpóźniej w dniu 26 lutego 2004r. tj. w dniu,<br/>w którym zakończył odbywanie kary. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do przyjęcia, że<br/>powód dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia w styczniu 201 lr.<br/>Jak wynika z treści apelacji, w styczniu 20lir. powód dowiedział się o możliwości<br/>dochodzenia zadośćuczynienia od pozwanego zakładu karnego, ale to nie ma znaczenia dla<br/>ustalenia początku biegu terminu przedawnienia. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">Art. 442 kc</a> określając moment rozpoczęcia<br/>biegu przedawnienia nie mówi bowiem o chwili, w której poszkodowany dowiedział się o<br/>tym, jakie roszczenia mu przysługują, lecz, jak wyżej wspomniano, o momencie, w którym</p> <p>2</p> <p>dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. To zaś nastąpiło<br/>najpóźniej w chwili opuszczenia pozwanego zakładu karnego. Reasumując, trzyletni bieg<br/>terminu przedawnienia zakończył się z dniem 26 lutego 2007r. W tym stanie rzeczy podzielić<br/>należało stanowisko Sądu I instancji, że wystąpienie z pozwem w styczniu 201 lr. nastąpiło po<br/>przedawnieniu roszczenia.</p> <p>Powód nietrafnie odnosi się do dziesięcioletniego terminu przedawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 2)">art. 442 § 1<br/>zd. 2 kc.</a> Przepis ten stanowi: „Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z<br/>upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę”. Według<br/>przepisu zawartego w zdaniu poprzedzającym, tj. w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 1)">art. 442 § 1 zd. 1 kc</a> „roszczenie o<br/>naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem<br/>lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej<br/>do jej naprawienia”. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 2)">art. 442 § 1 zd. 2 kc</a> nawiązuje do przepisu zawartego w zdaniu<br/>go poprzedzającym. Ponieważ użyte zostały w nim, jako w kolejnym zdaniu normy<br/>traktującej o przedawnieniu roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem<br/>niedozwolonym słowa Jednakże w każdym wypadku”, oznacza to, że bez względu na<br/>uregulowanie zawarte w zdaniu poprzednim, roszczenie przedawnia się z upływem terminu<br/>określonego w tym przepisie, biegnącego od zdarzenia w nim wymienionego. Wynika z tego,<br/>że jeżeli roszczenie nie przedawniło się na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 1)">art. 442 § 1 zd. 1 kc</a>, to gdy wypełniona<br/>została hipoteza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 2)">art. 442 § 1 zdanie 2 kc</a> - roszczenie ulega przedawnieniu na<br/>podstawie tego przepisu. W niniejszej sprawie nie znajdowałby jednak zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 2)">art. 442<br/>§ 1 zd. 2 kc</a> i przewidziany w nim termin przedawnienia, ponieważ roszczenie powoda<br/>przedawniło się na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1;art. 442 § 1 zd. 1)">art. 442 § 1 zd. 1 kc.</a> </p> <p>Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1<br/>kpc</a> orzekł jak w punkcie I wyroku, oddalając apelację powoda jako bezzasadną.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł w punkcie II wyroku<br/>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 kpc</a> zgodnie z wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> zasadą odpowiedzialności za<br/>wynik postępowania i w oparciu o § 11 ust. 1 pkt 25 rozporządzenia Ministra<br/>Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz<br/>ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu<br/>(Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).</p> <p>3</p> </div>