I ACa 918/12

<p>Sygn. akt I ACa 918/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Andrzej Struzik</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Anna Kowacz-Braun</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->SSA Maria Kus-Trybek</span> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. prot. sądowy Marta Matys</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">D. O. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach</p> <p>z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 2492/11</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: </strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- -->w punkcie I kwotę 10.000 zł zastępuje kwotą 35.000 zł (słownie: trzydzieści pięć tysięcy złotych); </strong> </p> <p>b)  <strong> <!-- -->w punkcie III kwotę 500 zł zastępuje kwotą 1.750 zł (słownie: jeden tysiąc siedemset pięćdziesiąt złotych); </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddala apelację w pozostałej części; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->nakazuje pobrać od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 1.250 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem opłaty od uwzględnionej części apelacji; </strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- -->znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p>Sygn. akt IACa 918/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu powódka domagała się zasądzenia od strony pozwanej kwoty 120.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa obejmującej zadośćuczynienie w kwocie 50.000 zł oraz odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej w wysokości 70.000zł (k. 36 akt sprawy).</strong> </p> <p>Pozwany ubezpieczyciel wnosił o oddalenie powództwa zarzucając, że zmarła córka powódki <span class="anon-block">M. O.</span>, będąc pod wpływem alkoholu brała udział w zakładzie polegającym na tym, że <span class="anon-block">A. S.</span> przejedzie swoim pojazdem przez „skrzyżowanie nie zatrzymując się z dużą szybkością przed nadjeżdżającym drogą główną w kierunku <span class="anon-block">B.</span> samochodem”. Córka powódki decydując się na spożywanie alkoholu i udział w zakładzie winna zdawać sobie sprawę, że takie zachowanie może zakończyć się tragicznie.</p> <p>Powódce nie przysługuje odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej, bowiem przeżywanie śmierci osoby bliskiej i trauma z tym związana nie dają podstaw do przyjęcia, iż nastąpiło pogorszenie warunków życiowych.</p> <p>Odnośnie zadośćuczynienia pozwany ubezpieczyciel zarzucił, iż powódce nie przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 kc</a>, bowiem śmierć córki nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012r zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powódki kwotę 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 września 2011r do dnia zapłaty (pkt I) i oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II). Tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu nakazał ściągnąć od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 500 zł, odstępując od obciążenia powódki od oddalonej części powództwa (pkt III i IV). </strong> </p> <p>Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych.</p> <p>W dniu 29 listopada 2002r w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> miał miejsce wypadek komunikacyjny. Sprawcą wypadku był <span class="anon-block">A. S.</span>, który został uznany winnym spowodowania wypadku, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 26 czerwca 2007r, sygn. IIK <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>W następstwie wypadku pasażerowie samochodu marki <span class="anon-block">O. (...)</span> <span class="anon-block">nr rej. (...)</span> <span class="anon-block">T. R.</span>, <span class="anon-block">M. O.</span> i <span class="anon-block">L. P.</span> odnieśli ciężkie wielorzędowe uszkodzenia ciała skutkujące ich śmiercią na miejscu wypadku.</p> <p>W chwili wypadku <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">T. R.</span> i <span class="anon-block">D. O. (2)</span> byli trzeźwi. Natomiast kobiety uczestniczące w wypadku były pod znacznym wpływem alkoholu, w tym córka powódki <span class="anon-block">M. O.</span>.</p> <p> <span class="anon-block">A. S.</span> przed wypadkiem przejeżdżał przez skrzyżowanie z dużą szybkością z <span class="anon-block">M. O.</span> i jej siostrą <span class="anon-block">K. O.</span> oraz <span class="anon-block">L. P.</span>. W chwili wypadku zmarła córka powódki <span class="anon-block">M. O.</span> była uczennica III klasy Liceum Agrobiznesu Zespołu Szkół w <span class="anon-block">B.</span>. Uczyła się bardzo dobrze, chwalona była na wywiadówkach, otrzymywała świadectwa z tzw. czerwonym paskiem, pomagała swoim koleżankom w lekcjach. Otrzymywała stypendium ze szkoły w kwocie około 200 zł miesięcznie, które wydawała na najmłodsze rodzeństwo albo kupowała potrzebne rzeczy do domu. Planowała studiować medycynę, myślała o podjęciu studiów wyższych w <span class="anon-block">O.</span> Św., nie korzystała z korepetycji przygotowujących na studia. W przyszłości zamierzała mieszkać w domu rodzinnym i pomagać matce, z którą miała bardzo dobre stosunki. Pomagała matce w sprzątaniu domu, a w weekendy dodatkowo w kuchni i przy najmłodszych dzieciach. W dni powszednie dla całej rodziny gotowała powódka, zaś w soboty i niedziele <span class="anon-block">M. O.</span>.</p> <p>Córka <span class="anon-block">K. O.</span> uczyła się słabo, jej rozwój intelektualny jest na pograniczu upośledzenia umysłowego. W 2003r wyprowadziła się z domu rodzinnego i zamieszkała ze swym narzeczonym. W 2005r. wzięła ślub, mieszka w <span class="anon-block">O.</span> Św. Ma troje dzieci w wieku 6 lat, 4 lat i pół roku</p> <p> <span class="anon-block">W. S.</span> uczy się słabo, po ukończeniu gimnazjum podjęła naukę w 2-letniej szkole gastronomicznej, aby uzyskać zawód kucharza.</p> <p> <span class="anon-block">P. S.</span> jest uczniem V klasy szkoły podstawowej, uczy się lepiej niż jego siostry <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">W.</span>, na półrocze w roku szkolnym 2011/2012 miał średnią ocen 3,5.</p> <p>Obecnie powódka zamieszkuje z dwójką najmłodszych dzieci, swoim ojcem oraz z ciotką <span class="anon-block">G. G.</span>, która jest niepełnosprawna i wymaga jej opieki. Powódka utrzymuje siebie i dzieci oraz ciotkę z zasiłków, a to : zasiłku rodzinnego na dzieci w łącznej kwocie 182zł, zasiłku stałego przyznanego na jej rzecz z opieki społecznej w kwocie 153zł oraz z renty i zasiłku pielęgnacyjnego przysługującego ciotce w kwotach odpowiednio 540 zł netto i 153zł miesięcznie. W 2011r. przez 6 miesięcy otrzymywała z opieki społecznej zasiłek celowy w kwocie 300 zł miesięcznie. Ojciec powódki ma świadczenie rentowe w kwocie 470 zł netto miesięcznie.</p> <p> <span class="anon-block">R. S.</span> nie płaci alimentów na swoje dzieci. Zgodnie z porozumieniem z powódką kupuje dzieciom jedynie ubrania, buty, słodycze. Miesięcznie na dwoje dzieci wydaje 100-150 zł.</p> <p>Powódka nigdy nie pracowała zawodowo, ma wykształcenie podstawowe. Posiada orzeczenie o niezdolności do pracy dawnej II grupy inwalidzkiej. Z powodu chorej od dzieciństwa nogi - zapalenia kości - powódka przeszła do tej pory 3 operacje, czeka ją następna. Powódka ma niewładną lewą rękę, gdyż złamała ją przewracając się na schodach po pogrzebie córki, lecz nie chciała iść do szpitala w celu jej leczenia. Na początku 2011r. powódka przez 2 tygodnie przebywała w szpitalu z powodu stanu przedzawałowego. Na co dzień zajmuje się praniem, gotowaniem, opieką nad najmłodszymi dziećmi i ciotką, pomaga synowi w lekcjach.</p> <p>Powódka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Zadośćuczynienie i odszkodowanie planuje przeznaczyć na dzieci oraz na postawienie pomnika na grobie zmarłej córki, a także na remont domu i obejścia, gdyż w jej domu nie ma łazienki i podłóg, przewraca się płot.</p> <p> <strong> <!-- -->W ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy przyjął</strong>, iż roszczenie powódki z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej na skutek śmierci córki <span class="anon-block">M. O.</span> jest usprawiedliwione częściowo do kwoty 20.000 zł. Natomiast roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne jest niezasadne. Śmierć córki miała miejsce w listopadzie 2002r. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 kc</a> przewidujący możliwość dochodzenia zadośćuczynienia nie obowiązywał w chwili śmierci powódki.</p> <p>Za podstawę przyznania odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej, Sąd Okręgowy przyjął, że doszło do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej powódki na skutek śmierci <span class="anon-block">M. O.</span>. Zmarła córka była najstarszym dzieckiem powódki, rokującym największe nadzieje. Była wzorową uczennicą liceum ogólnokształcącego. Otrzymywała świadectwa z tzw. czerwonym paskiem, a także stypendium za dobre wyniki w nauce. Znając trudną finansową sytuację swej rodziny całość stypendium wydawała na rzeczy potrzebne do domu i na młodsze rodzeństwo. Na co dzień służyła matce pomocą w domu, sprzątała w dni powszednie oraz gotowała w dni wolne od zajęć w szkole i zajmowała się najmłodszym rodzeństwem. Na pomoc najstarszej córki powódka mogła liczyć także w przyszłości, bowiem <span class="anon-block">M. O.</span> zamierzała studiować w pobliskim <span class="anon-block">O.</span> Św. i nadal zamieszkiwać w domu rodzinnym.</p> <p>Wprawdzie zmarła <span class="anon-block">M.</span> nie była jedynym dzieckiem powódki, bowiem powódka miała czworo dzieci, jednakże perspektywy życiowe pozostałej trójki dzieci nie były i nie są tak dobre jak zmarłej. Młodsze córki powódki uczyły się słabo. Rozwój intelektualny <span class="anon-block">K.</span> obecnie <span class="anon-block">C.</span> jest na pograniczu upośledzenia umysłowego.</p> <p>Zły stan psychiczny powódki po śmierci córki <span class="anon-block">M. O.</span> spowodował rozpad jej związku z <span class="anon-block">R. S.</span>, ojcem dwójki najmłodszych dzieci powódki. Sama jest zmuszona dźwigać wszystkie trudy dnia codziennego związane z opieką dwójki małoletnich dzieci i niepełnosprawną ciotką. Jest osobą poważnie chorą i w dużym stopniu niepełnosprawną. Od dzieciństwa chorująca na nogi z powodu zapalenia kości, po kilku operacjach z tego tytułu, z niewładną ręką i po przebytym stanie przedzawałowym. Sytuacja materialna powódki jest bardzo zła, ma tylko wykształcenie podstawowe, nie ma żadnego wyuczonego zawodu. Utrzymuje się z dwojgiem dzieci i ciotką z kwoty 1.028 zł. W domu nie posiada łazienki, ani podłóg. W przyszłości realnie mogła liczyć na poprawę swego losu tylko dzięki córce <span class="anon-block">M.</span>. Śmierć córki pozbawiła powódkę codziennej, świadczonej pomocy w obowiązkach domowych i realnej możliwości polepszenia warunków życia w przyszłości.</p> <p> <strong> <!-- -->Od powyższego wyroku apelację wniosła powódka</strong>, zaskarżając go w części oddalającej powództwo. Zaskarżonemu wyrokowi apelująca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 3)">art. 446 § 3 kc</a> przez przyjęcie, iż kwota 10.000 zł stanowi stosowne odszkodowanie ; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 3)">art. 446 § 3 kc</a> przez uznanie, iż <span class="anon-block">M. O.</span> przyczyniła się w 50% do wypadku, w sytuacji, gdy wyłączną przyczyna wypadku drogowego było zawinione zachowanie sprawcy ; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 kc</a> przez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy śmierć córki stanowi naruszenie dóbr osobistych powódki w postaci posiadania dziecka i życia w pełnej rodzinie. Zarzutu zaś naruszenia przepisów prawa procesowego apelująca upatrywała w naruszeniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1)">art. 187 § 1 kpc</a> przez uznanie, iż zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 kc</a> byłoby niedopuszczalnym wyjściem ponad żądanie w sytuacji, gdy z podstawy faktycznej pozwu bezsprzecznie wynika, iż powódka domagała się zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie jej dóbr osobistych.</p> <p>Wskazując na powyższe powódka domagała się zmiany zaskarżonego wyroku w części oddalającej powództwo i zasądzenia na jej rzecz od strony pozwanej dalszej kwoty 110.000 zł, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: </em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->Apelacja jest częściowo usprawiedliwiona. </em> </p> <p>Apelacja powódki zasługuje na uwzględnienie, o ile kwestionuje rozstrzygnięcie Sądu I instancji w części oddalającej roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę.</p> <p>W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, a w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1)">art. 187 § 1 kpc</a> należy wskazać, iż zaniechanie powołania podstawy prawnej zgłoszonego żądania w pozwie nie uzasadnia oddalenia powództwa.</p> <p>Zasadnie też podnosi apelująca, że podane przez nią twierdzenia pozwu uzasadniają roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 kc.</a> </p> <p>Aktualnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd, że prawo do życia w rodzinie i utrzymania tego rodzaju więzi stanowi bowiem dobro osobiste członków rodziny i podlega ochronie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 23)">art. 23 kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 kc</a> (por. wyrok S.N. z dnia 15 marca 2012r, ICSK 314/11, Lex nr 1164718, uchwała S.N. z dnia 22 października 2010r, IIICZP 76/10(Biul. S.N. 2010, nr s.11i z dnia 13 lipca 2011r, IIICZP 32/11, (Biul. S.N., nr 7. s. 9).</p> <p>Najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24)">art. 24 kc</a> zadośćuczynienie pieniężne na doznana krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008r. Wejście w życie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 kc</a> doprowadziło jedynie do zmiany w sposobie realizacji roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania (por. wyrok S.N. z dnia 11 maja 2011r, ICSK 621/10, Lex nr 848128).</p> <p>W pozwie powódka powoływała się na silny związek emocjonalny z córką, podając że trauma jaką doznała w związku ze śmiercią córki była tak wielka, że przez długi okres czasu jaki upłynął od zdarzenia nie mogła dojść do pełnej dyspozycji psychicznej. Ustalenia Sądu I instancji – które Sąd Apelacyjny w całości podziela – potwierdzają silne więzi rodzinne powódki z córką <span class="anon-block">M.</span> oraz wskazują, że śmierć córki wywołała u niej ból, cierpienie. Obecna sytuacja życiowa powódki znacznie się pogorszyła się pod względem zdrowotnym i materialnym.</p> <p>W okolicznościach ustalonych przez Sąd I instancji więzi rodzinne łączące powódkę ze zmarłą córką na skutek wypadku komunikacyjnego należy uznać za dobro osobiste podlegające ochronie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 kc.</a> </p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego żądana przez powódkę kwota 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, sprecyzowana na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011r (k. 36 akt sprawy), stanowi odpowiednią sumę pieniężną za doznana krzywdę.</p> <p>Biorąc pod uwagę ustalony przez Sąd I instancji 50% stopień przyczynienia się zmarłej córki do powstania szkody, powódce należy się tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę kwota 25.000 zł.</p> <p>Uwzględniając zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego podniesionych w apelacji oraz zarzut naruszenia prawa materialnego, a to : <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 24;art. 24 § 1)">art. 24 § 1 kc</a> Sąd Apelacyjny skorygował pkt I zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądzoną w tym punkcie kwotę podwyższył do kwoty 35.000 zł. Na powołaną kwotę składa się zasądzone przez Sąd I instancji odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej w kwocie 10.000 zł oraz zadośćuczynienie pieniężne przyznane przez Sąd Apelacyjny w wysokości 25.000 zł.</p> <p>Odnosząc się do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 kc</a> należy wskazać, iż osoba która decyduje się na brawurową jazdę z kierowcą, z naruszeniem podstawowych zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego – przejazd przez skrzyżowanie bez zatrzymywania się przed jadącym główną drogą samochodem – przyczynia się do powstania szkody w wypadku komunikacyjnym.</p> <p>Przyczynienie powoduje zmniejszenie zarówno odszkodowania, jak i zadośćuczynienia. Przyjęcie przez Sąd I instancji 50% stopnia przyczynienia się do powstania szkody w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości. W chwili wypadku córka powódki miała 17 lat i powinna sobie zdawać sprawę, iż jej zachowanie było zachowaniem społecznie i prawnie nagannym. Nadto uczestnicząc w brawurowej jeździe nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa, co również uzasadnia przyjęcie przyczynienia do powstania szkody. Niezapięcie pasów bezpieczeństwa w równym stopniu obciąża kierującego samochodem, jak i pasażera. Wskazane powyżej okoliczności przemawiają za trafnością stanowiska Sądu I instancji co do przyjętego stopnia przyczynienia się zmarłej do szkody. Skoro zmarła córka powódki przyczyniła się do powstania szkody, to skutki przyczynienia ponoszą także najbliżsi członkowie rodziny. W świetle powyższego nie może odnieść skutku zarzut naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 kc.</a> </p> <p>Nietrafny jest także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 3)">art. 446 § 3 kc</a> Wbrew wywodom apelacji przyznana powódce kwota 20.000 zł stanowi stosowne odszkodowanie z tytułu pogorszenia jej sytuacji życiowej. W chwili wypadku zmarła córka miała 17 lat i kontynuowała naukę w liceum, mogła zatem świadczyć powódce pomoc domową w ograniczonym zakresie, w czasie wolnym od zajęć szkolnych. Stypendium za bardzo dobre wyniki w nauce nie mogło też stanowić znacznego wsparcia rodziny, jak to sugeruje skarżąca w apelacji.</p> <p>Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2004r, IVCK 445/03, Lex nr 173555 został wydany w odmiennym stanie prawnym, tj. przed wejściem w życie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 4)">art. 446 § 4 kc.</a> Dlatego też pogląd wyrażony w tym orzeczeniu nie może stanowić podstawy podwyższenia odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej, przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 3)">art. 446 § 3 kc.</a> </p> <p>Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko Sądu Okręgowego, iż przyznane powódce odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 3)">art. 446 § 3 kc</a> stanowi stosowną sumę pieniężną, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wniosek apelacji o podwyższenie zasądzonego odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej nie zasługuje na uwzględnienie. W zakresie podwyższenia odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej apelacja powódki uległa oddaleniu jako niezasadna.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok jak w sentencji, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>, a w pozostałej części apelację oddalił w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> <p>Konsekwencją zmiany rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w pkt I sentencji wyroku jest zmiana orzeczenia o kosztach procesu zawartego w pkt III wyroku. Wobec częściowego uwzględnienia apelacji o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zd. 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391§ 1 kpc</a>.</p> </div>