I C 246/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 246/12</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 października 2012 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący SSO Marta Kulpa </strong> </p> <table> <colgroup> <col width="535"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Maja Bartoń</p> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. w Opolu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. S.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o zachowek</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->powództwo oddala.</strong> </p> <p>Na oryginale właściwy podpis</p> <p>Sygn. akt IC 246/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">M. S.</span> w pozwie przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 100 000zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.</p> <p>W uzasadnieniu podniósł, że jego matka – <span class="anon-block">E. S.</span> zmarła w dniu 21.09.2001r. nie pozostawiając testamentu, dlatego zgodnie z zasadami powód wraz z pozwanym powinien dziedziczyć 1/4 całości majątku. W skład spadku wchodzi budynek jednorodzinny położony przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">R.</span>, budynek gospodarczy (główna chlewnia – obecnie magazyn), budynek gospodarczy przyległy do domu, wiaty oraz grunty rolne i działki budowlane pow. 10 ha. Szacunkowa wartość nieruchomości to ok. 600 000zł.</p> <p>Powód wywodził swoje roszczenie z faktu zawarcia z pozwanym ustnej umowy dotyczącej spłaty należnej mu części spadku (k. 74). Ponadto twierdził, że domaga się zachowku ponieważ nie odziedziczył gospodarstwa rolnego.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że powód po śmierci matki zrzekł się na jego korzyść swojej części majątku. Pozwany przyznał, że będąc jedynym właścicielem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, oddał tę nieruchomość do zamieszkania swojemu ojcu – <span class="anon-block">J. S.</span> i jego wolą jest by ojciec mieszkał tam do swojej śmierci. Dodał również, że zapewnił powoda iż po śmierci ojca, w przypadku sprzedaży mienia, uznaje jego prawo do zachowku i wypłaci powodowi odpowiednią kwotę pieniędzy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Postanowieniem z dnia 9.10.2002r. Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu w sprawie z wniosku <span class="anon-block">J. S.</span> o stwierdzenie nabycia spadku (sygn. akt INs 570/02) stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">E. S.</span>, zmarłej 20.09.2001r., na podstawie ustawy nabył <span class="anon-block">J. S.</span> oraz synowie <span class="anon-block">P. S.</span> i <span class="anon-block">M. S.</span> po 1/3 części, z tym że wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym położonym w <span class="anon-block">R.</span> na podstawie ustawy nabył mąż zmarłej <span class="anon-block">J. S.</span> i syn <span class="anon-block">P. S.</span> po 1/2 części.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: postanowienie z dnia 9.10.2002r. w aktach sprawy INs 570/02</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z art. 991 § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).</p> <p>§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.</p> <p>Użycie przez ustawodawcę sformułowania "byliby powołani do spadku" w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 991;art. 991 § 1)">art. 991 § 1 k.c.</a>, ma na celu określenie, że zachowek nie przysługuje "zawsze" zstępnym czy rodzicom, lecz "tylko wtedy" gdy osoby te dziedziczyłby w konkretnej sytuacji.</p> <p>(I ACa 95/12 wyrok SAwe <span class="anon-block">W.</span> z dnia 2012-03-15<strong> <!-- --> ) .</strong> </p> <p>Sąd rozstrzygający w niniejszej sprawie był związany postanowieniem Sądu Rejonowego w Kędzierzynie – Koźlu z dnia 9.10.2002r. (sygn. akt INs 570/02), zgodnie z którym gospodarstwo rolne wchodzące w skład masy spadkowej przypadło w całości ojcu i bratu powoda, dlatego powód nie może skutecznie domagać się zachowku z tej części, albowiem powód nie miał uprawnień do dziedziczenia gospodarstwa rolnego i nie byłby w tej konkretnej sytuacji powołany do spadku z ustawy</p> <p>W sprawie należało zastosować <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1082)">art. 1082 kc</a>, który ma zastosowanie wyłącznie w przypadku dziedziczenia ustawowego gospodarstwa rolnego . Odesłanie zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1082)">art. 1082 kc</a> prowadzi do ograniczenia uprawnień spadkobierców ustawowych wynikających z ogólnych reguł ustalania zachowku, gdyż spadkobiercy ustawowi, którzy w wypadku dziedziczenia spadku obejmującego gospodarstwo nie spełniają warunków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1059)">art. 1059 kc</a>, nie mogą otrzymać zachowku z części spadku stanowiącej gospodarstwo rolne, co prowadzi z kolei do ograniczenia kręgu osób uprawnionych do zachowku z gospodarstwa rolnego.</p> <p>( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 maja 1966 r. <strong> <!-- -->III CZP 28/66)</strong> </p> <p>W tych okolicznościach prowadzenie dalszego postępowania dowodowego było zbędne, dlatego Sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie jako świadka <span class="anon-block">J. S.</span>, gdyż jego zeznania na okoliczność umowy zawartej między stronami, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji.</p> </div>