III AUa 290/12

<p>Sygn. akt III AUa 290/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 października 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Irena Goik (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Marek Żurecki</p> <p>SSA Jolanta Pietrzak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Beata Gandyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">A. K. (1)</span> (<span class="anon-block">A. K. (1)</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o prawo do wcześniejszej emerytury</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonej <span class="anon-block">A. K. (1)</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w Katowicach </p> <p>z dnia 8 grudnia 2011r. sygn. akt XI U 1722/11</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/ SSA J.Pietrzak /-/ SSA I.Goik /-/ SSA M.Żurecki </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt IIIAUa 290/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 8 czerwca 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> odmówił ubezpieczonej <span class="anon-block">A. K. (1)</span> prawa do emerytury uzasadniając zajęte stanowisko przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach <br/>i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( tekst jednolity Dz. U. z 2009 roku Nr 153 poz. 1227 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890280149" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki - Dz. U. z 1989 r. Nr 28, poz. 149 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 roku w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki</a> oraz okolicznością, że na dzień 31 grudnia 1998 roku nie nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy.</p> <p>Odwołanie od przedstawionej decyzji wniosła ubezpieczona <span class="anon-block">A. K. (1)</span> domagając się jej zmiany oraz argumentując, iż w swojej ocenie spełnia przesłanki <br/>do przyznania prawa do spornego świadczenia a organ rentowy błędnie zinterpretował wskazane przepisy prawa.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i podnosząc, iż wydana decyzja jest prawidłowa bowiem ustawodawca przewidział możliwość skorzystania <br/>z wcześniejszej emerytury dla osób, które z powodu opieki nad dzieckiem z ustaloną całkowitą niezdolnością do pracy lub samodzielnej egzystencji nie mogły i nadal nie mogą kontynuować zatrudnienia.</p> <p>Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 roku sygn. akt XI U 1722/11 Sąd Okręgowy w Katowicach Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych XI Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie ubezpieczonej.</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że córka ubezpieczonej <span class="anon-block">A. K. (2)</span> urodziła się dnia <span class="anon-block">(...)</span>, a od dnia 1 października 2003 roku jest uprawniona do renty socjalnej. Z dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń wynika również, że w dniu 18 grudnia 2009 roku zmarł ojciec <span class="anon-block">A. K. (2)</span>, a od dnia <br/>1 kwietnia 2009 roku przyznano wymienionej prawo do renty rodzinnej na stałe. <br/>Z ustaleń Sądu wynika, iż od dnia 16 października 1989 roku ubezpieczona <span class="anon-block">A. K. (1)</span> jest zatrudniona na <span class="anon-block"> (...)</span> Uniwersytecie Medycznym w <span class="anon-block">K.</span>, na stanowisku starszego inspektora.</p> <p>Uzasadniając zajęte stanowisko treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 186;art. 186 ust. 3)">art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2009 roku Nr 153 poz. 1227 ze zm.) oraz przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890280149" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki - Dz. U. z 1989 r. Nr 28, poz. 149 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 roku w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki</a> (Dz. U. z 1989 roku Nr 29 poz. 149) Sąd Okręgowy stwierdził, że ubezpieczona nie spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa do spornego świadczenia jaką jest niemożność podjęcia w ogóle lub niemożność kontynuacji zatrudnienia z powodu stanu zdrowia swojego dziecka wymagającego bez względu na wiek jej stałej opieki oraz pielęgnacji lub pomocy w czynnościach samoobsługowych.</p> <p>Sąd pierwszej instancji argumentował, iż nie może nabyć prawa do spornego świadczenia matka, która w dacie 31 grudnia 1998 roku pozostawała w zatrudnieniu, mimo stanu zdrowia dziecka wymagającego stałej opieki, jeżeli ustanie zatrudnienia uzależniała od pozytywnej decyzji organu rentowego przyznającej emeryturę. <br/>Sąd Okręgowy wskazywał, iż stan zdrowia dziecka ubezpieczonej został spowodowany schorzeniem o nazwie <span class="anon-block"> zespół (...)</span>, uzyskiwane przez ubezpieczoną wynagrodzenie za pracę pozwala na zatrudnienie opiekunki i zapewnienie córce godnej egzystencji. <br/>Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 stycznia 2000 roku sygn. akt K 18/99 (Dz.U. 00.2.26).</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji orzekł jak w sentencji.</p> <p>Apelację od wskazanego wyroku wniosła ubezpieczona <span class="anon-block">A. K. (1)</span> domagając się zmiany zaskarżonego wyroku w związku z okolicznościami uzasadniającymi, <br/>jej zdaniem, prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad osobą wymagającą szczególnej troski oraz powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia <br/>4 stycznia 2000 roku K 18/99. Ubezpieczona argumentowała, iż pogodzenie pracy zarobkowej oraz opieki nad bardzo chorą osobą cierpiącą na <span class="anon-block"> zespół (...)</span> jest niemożliwe. Nadto skarżąca podnosiła, iż jednocześnie zubożenie sytuacji materialnej jest niedopuszczalne z uwagi na bardzo wysokie wydatki związane z utrzymaniem oraz zdrowiem.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja ubezpieczonej podlega oddaleniu.</strong> </p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890280149" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki - Dz. U. z 1989 r. Nr 28, poz. 149 ()">Rozporządzenie Rady Ministrów z 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki</a> (Dz. U. Nr 28, poz. 149 ze zm.), wydane zostało na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820400267" title="Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 267 (art. 27;art. 27 ust. 3)">art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin</a> (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o z.e.p.". <br/>W dniu 1 stycznia 1999 r. weszła w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. <br/>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (obecnie jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), powoływana dalej jako "ustawa <br/>o emeryturach i rentach", która uchyliła <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820400267" title="Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 267 ()">ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin</a>. Przepis art. 186 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach utrzymał możliwość skorzystania z dotychczasowych zasad przechodzenia na emerytury przez osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., które spełniły warunki do nabycia prawa do tego świadczenia, mimo że do dnia wejścia w życie ustawy nie zgłosiły wniosku o emeryturę. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia <br/>4 stycznia 2000 r., K 18/99 (OTK 2001 nr 1, poz. 1) orzekł, że przepis art. 186 ust. 3, w zakresie, w jakim uzależnia od urodzenia wnioskodawców przed 1 stycznia 1949 r., stosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19890280149" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki - Dz. U. z 1989 r. Nr 28, poz. 149 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. <br/>w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki</a> do wniosków o emeryturę zgłoszonych po dniu wejścia w życie ustawy, jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> przez to, że narusza zasadę ochrony praw nabytych.</p> <p>Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że wniosek ubezpieczonej jest rozpoznawany według przepisów wskazanego rozporządzenia i tylko w tym sensie znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 stycznia 2000 r., K 18/99.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie dotyczy zatem ustalenia czy ubezpieczona spełnia przesłanki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury określone przede wszystkim art. 186 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach <br/>z FUS (tekst jednolity Dz. U. z 2009 roku nr 153 poz. 1227).</p> <p>Również zdaniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach ubezpieczona nie spełnia wszystkich wymaganych przepisami prawa przesłanek niezbędnych do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury w związku z opieką nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, a mianowicie podstawowego warunku, jakim jest niemożność podjęcia pracy albo konieczność jej zaprzestania ze względu na stan zdrowia dziecka <br/>i konieczność sprawowania nad nim stałej (ciągłej) opieki. Ubezpieczona od dnia <br/>16 października 1989 roku jest zatrudniona w <span class="anon-block"> (...)</span> Uniwersytecie Medycznym <br/>w <span class="anon-block">K.</span> na stanowisku starszego inspektora.</p> <p>W tym miejscu również wypada zwrócić uwagę na pismo z dnia 10 kwietnia 2008 roku Ministra Pracy i Polityki Społecznej SPS-023-1410/08 - zasady przyznawania wcześniejszych uprawnień emerytalnych rodzicom dzieci niepełnosprawnych - gdzie podkreślono, że regulacja prawna pozwalająca jeszcze przez pewien okres na korzystanie przez opiekunów dzieci specjalnej troski <br/>z wcześniejszej emerytury jest świadczeniem zanikającym. Wskazano również, <br/>że z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tworzonego ze składek na ubezpieczenie społeczne osób czynnych zawodowo nie mogą być finansowane świadczenia pozaubezpieczeniowe. Konieczność zrezygnowania przez jednego z rodziców z pracy zarobkowej nie jest bowiem ryzykiem emerytalnym ani rentowym lecz ryzykiem objętym wsparciem ze środków przeznaczonych w budżecie państwa na pomoc społeczną.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p> <p>/-/ SSA J.Pietrzak /-/ SSA I.Goik /-/ SSA M.Żurecki </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>ek</p> </div>