III AUa 485/12

<p>Sygn. akt III AUa 485/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 października 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Marta Sawińska</p> <p>del. SSO Sylwia Dembska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>inspektor ds. biurowości Krystyna Kałużna</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. w Poznaniu</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>o emeryturę</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">E. W.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koninie</p> <p>z dnia 19 marca 2012 r. sygn. akt III U 595/11</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 marca 2012r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koninie oddalił odwołanie <span class="anon-block">E. W.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, którą odmówiono wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.</p> <p> <strong> <!-- -->SĄD OKRĘGOWY USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">E. W.</span> urodził się <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>W dniu 22.11.2010r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Do wniosku dołączył świadectwo pracy wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 24.03.1999r. wystawione przez <span class="anon-block"> Centrale (...) S.A.</span> Oddział w <span class="anon-block">P.</span> potwierdzające zatrudnienie od 29.03.1979r. do 31.12. 1996r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako sprzedawca na stacji paliw na podstawie umowy agencyjnej. Ponadto, przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu na podstawie umowy agencyjnej od 1.04.1979r. do 31.12.1996r. z którego wynika, że przez cały czas był objęty ubezpieczeniem i otrzymywał wynagrodzenie prowizyjne uzależnione od obrotu.</p> <p>Zaskarżoną decyzją pozwany odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, uzasadniając swoje stanowisko stwierdzeniem, że okres pracy agencyjnej nie może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdyż nie jest umową o pracę.</p> <p>W toku procesu wnioskodawca wywodził, że w spornym okresie świadczył pracę na warunkach umowy o pracę.</p> <p>Oddalając odwołanie, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko pozwanego, że okres pracy na podstawie umowy agencyjnej nie uprawnia do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym albowiem umowa taka pozostaje poza stosunkiem pracy regulowanym przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł ubezpieczony.</p> <p>Apelujący zaskarża wyrok w całości i wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę wyroku i przyznanie prawa do emerytury.</p> <p>Ponadto wnosi o przeprowadzenie dowodu z akt osobowych z <span class="anon-block"> (...)</span> od 1979r. o które to akta Sąd Okręgowy nie wystąpił oraz o przeprowadzenie dowodu z pisma złożonego na rozprawie do którego Sąd Okręgowy się nie odniósł.</p> <p>Apelujący zarzuca:</p> <p>- błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że sporny okres pracy nie był stosunkiem pracy;</p> <p>- błędne ustalenie, że praca w <span class="anon-block"> (...)</span> nie uprawniała do zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych;</p> <p>- nie ustosunkowanie się Sądu do przepisów obowiązujących w dniu podjęcia pracy a uprawniających również pracujących na umowę agencyjną do skorzystania z przywileju wcześniejszego przejścia na emeryturę w związku z pracą w warunkach szczególnych - nie uwzględnienie przez Sąd wcześniej obowiązujących przepisów, które na dzień dzisiejszy zostały uchylone, to jest przepisów obowiązujących na dzień pracy apelującego jako praw nabytych,</p> <p>- nie przeprowadzenie dowodu z akt osobowych i pominięcie argumentów złożonych w piśmie procesowym</p> <p> <strong> <!-- -->SĄD APELACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:</strong> </p> <p>Apelacja ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Należy bowiem stwierdzić, że Sąd I instancji nie popełnił błędu w ustaleniach faktycznych co do charakteru stosunku prawnego jaki łączył ubezpieczonego z Centralą<span class="anon-block">(...)</span>. Ubezpieczony nie zaprzecza bowiem, że świadczył pracę w ramach umowy agencyjnej. Wywodzi jednak, że w zakresie uprawnień emerytalnych winien być traktowany tak jak pracownik, gdyż pracował w szczególnych warunkach.</p> <p>Ponadto powołuje szereg faktów świadczących o traktowaniu go tak jak pracownika: jak korzystanie z urlopu, z funduszu socjalnego, z ubrania roboczego, z dodatku za pracę w warunkach szkodliwych.</p> <p>Apelujący powołuje również okoliczności właściwe dla umowy o pracę co do sposobu świadczenia pracy, odwołując się jednocześnie do aktów prawnych regulujących materię z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, które były stosowane w okresie jego pracy.</p> <p>Powołane w apelacji argumenty, nie mogą jednak stanowić przesłanki dla jej uwzględnienia.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie istotne jest bowiem, że ubezpieczony świadczył pracę na podstawie umowy agencyjnej, która nie daje prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.</p> <p>Świadczenie będące przedmiotem sporu jest świadczeniem szczególnym, odmiennym od emerytury przyznawanej na ogólnych zasadach a prawo do niej zostało uregulowane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art.184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (FUS) w związku z przepisem art.32 ustawy.</p> <p>Powołane przepisy nie budzą wątpliwości, że prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym powstaje tylko wówczas, jeżeli praca w warunkach szczególnych była świadczona na podstawie umowy o pracę.</p> <p>Fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu, w tym przypadku umowy agencyjnej, nie uprawnia do tego świadczenia. Taki pogląd wynika również z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2004r. ( II UK 246/03 publ. OSNP 2004/20/358), gdzie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że <strong> <!-- -->,,okres wykonywania czynności na podstawie umowy agencyjnej mimo, że objęty ubezpieczeniem, nie jest wliczany do okresu pracy w szczególnych warunkach, od osiągnięcia którego uzależnione jest uprawnienie do wcześniejszej emerytury”.</strong> </p> <p>Dlatego też wszystkie argumenty apelującego zmierzające do wykazania, że pracował na warunkach wynikających z umowy o pracę pozostają bez znaczenia dla rozpoznania istoty sprawy.</p> <p>Apelujący nie zawarł bowiem umowy o pracę a więc nie miał statusu pracownika w rozumieniu przepisu art.32 ustawy FUS. Wiązała go z <span class="anon-block"> (...)</span> umowa agencyjna, która nie rodzi prawa do spornej emerytury.</p> <p>Nie zmieniają tego poglądu argumenty apelującego o ochronie praw nabytych.</p> <p>Sytuację prawną osób świadczących pracę na podstawie umów agencyjnych w zakresie ubezpieczeń społecznych regulowała <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750450232" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia - Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz. 232 ()">ustawa z dnia 19 grudnia 1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia</a> (Dz.U. 1975/45/232 ze zm.). Z przepisu art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy wynikało, dla osób objętych ubezpieczeniem, prawo do emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej.</p> <p>Jednocześnie w przepisie art.15 ustawy zostały określone warunki jakie musi spełnić ubezpieczony, aby uzyskać prawo do emerytury. Jednakże wbrew temu co twierdzi apelujący, powołana ustawa nie regulowała prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Tak więc problem utraty praw nabytych nie występuje w rozpoznawanej sprawie.</p> <p>Z dniem 1 stycznia 1999r. znowelizowano powołaną ustawę poprzez skreślenie między innymi przepisów art.6 i 15, jak również pozostałych przepisów regulujących prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.</p> <p>Ta nowelizacja była związana z wejściem w życie nowej ustawy emerytalno- rentowej – z dnia 17 grudnia 1998r. którą ujednolicono system emerytalno – rentowy pracowników podlegających ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy agencyjnej i umowy zlecenia.</p> <p>Dlatego też należy stwierdzić, że prawo do emerytury dla osób ubezpieczonych z tytułu umowy agencyjnej, podlega przepisom ustawy FUS. Oznacza to, że apelujący nie może powoływać się na uchylone przepisy, które nie wywierają obecnie skutków prawnych.</p> <p>W tej sytuacji odwoływanie się przez apelującego do akt osobowych pozostaje bez znaczenia, gdyż okoliczność zawarcia umowy agencyjnej jest bezsporna. Również informacje zawarte w piśmie apelującego z dnia 16.03.2012r. zmierzające do wykazania, że świadczył pracę na warunkach umowy o pracę, nie mogą prowadzić do uwzględnienia apelacji a to wobec faktu , że apelujący zawarł umowę agencyjną. Należy bowiem podkreślić, że wskazywanie przez apelującego na te elementy, nie zmienia charakteru prawnego umowy agencyjnej jak również nie ma wpływu na skutki prawne w sferze prawa do emerytury o obniżonym wieku emerytalnym.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 k.p.c.</a> oddalił apelację ubezpieczonego.</p> <p>del. SSO Sylwia Dembska SSA Dorota Goss-Kokot SSA Marta Sawińska</p> </div>