III AUa 442/12

<p>Sygn. akt: III AUa 442/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Janina Kacprzak</p> <p>Sędziowie:SSA Maria Padarewska - Hajn (spr.)</p> <p>SSO del. Hanna Parzybut-Dan</p> <p>Protokolant: stażysta Przemysław Trębacz </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. w Łodzi</p> <p>sprawy<strong> <!-- --> <span class="anon-block">H. D.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w <span class="anon-block">Ł.</span> </strong> </p> <p>o emeryturę,</p> <p>na skutek apelacji organu rentowego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi</p> <p>z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt: VIII U 1614/11;</p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.</strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 442/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 27 lipca 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> odmówił <span class="anon-block">H. D.</span> prawa do emerytury.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji złożyła <span class="anon-block">H. D.</span>. Wiosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia emerytalnego.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi zmienił decyzję organu rentowego i przyznał <span class="anon-block">H. D.</span> prawo do emerytury poczynając od 1 kwietnia 2011 r.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że <span class="anon-block">H. D.</span> urodziła się <span class="anon-block">(...)</span>r. Organ rentowy uznał za udowodnione 14 lat i 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych. <span class="anon-block">H. D.</span> w okresie od 23 czerwca 1978 r. do 29 czerwca 1983 r. pozostawała w przerwie w zatrudnieniu z uwagi na oddelegowanie jej męża <span class="anon-block">P. D. (1)</span> do pracy za granicą przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">P. D. (1)</span> wraz z żoną <span class="anon-block">H.</span> i córką <span class="anon-block">A.</span> został oddelegowany z dniem 16 października 1977 r. do pracy w R.F.N w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>. Powrót do Polski nastąpił 29 czerwca 1983 r. Z dniem 16 października 1977 r. <span class="anon-block">P. D. (1)</span> był przekazany do dyspozycji <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, celem zatrudnienia za granicą.</p> <p>W tym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał odwołanie za uzasadnione. Przywołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 27;art. 28)">art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 7;art. 7 pkt. 8)">art. 7 pkt 8</a> okresem nieskładkowym są okresy urlopu bezpłatnego oraz przerw w zatrudnieniu w razie nieudzielania urlopu bezpłatnego małżonkom pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych miejscach specjalnych za granicą w instytucjach, ośrodkach informacji i kultury za granicą. Zaznaczył, iż sporne w sprawie było zaliczenie <span class="anon-block">H. D.</span> do okresu nieskładkowego okresu od 23 czerwca 1978 r. do 29 czerwca 1983 r. jako okresu przerwy w zatrudnieniu w rozumieniu w/w przepisu. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 9 sierpnia 1983 r. (wydanego przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>) <span class="anon-block">P. D. (1)</span> - pracownik <span class="anon-block"> (...) Sp. z.o.o.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> wraz z żoną <span class="anon-block">H. D.</span> i córką <span class="anon-block">A.</span> został oddelegowany z dniem 16 października 1977 r. do pracy w Spółce w R.F.N. z siedzibą w <span class="anon-block">H.</span>. Powrót do kraju nastąpił 29 czerwca 1983 r. Zgodnie z treścią zaświadczenia z dnia 17 czerwca 2011 r. z dniem 16 października 1977 r. rozwiązano z <span class="anon-block">P. D. (1)</span> stosunek pracy, przekazując pracownika do dyspozycji <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> celem zatrudnienia za granicą. W zaświadczeniu z dnia 9 sierpnia 1983 r. wskazano, że sprawy uprawnień urlopowych, emerytalnych i uprawnień do innych świadczeń współmałżonków osób skierowanych do pracy za granicą reguluje Uchwała Nr 131/70 Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 1970 r. Zgodnie z § 1 tej uchwały nr 131/70 Rady Ministrów z 11 sierpnia 1970 r. przepisy uchwały stosuje się do współmałżonków obywateli polskich pkt 3, delegowanych za granicę i wynagradzanych przez polskie organy administracji, instytucje i zakłady pracy; pkt 4 skierowanych do pracy w przedsiębiorstwach i spółkach za granicą z udziałem kapitału polskiego. W zaświadczeniu z dnia 22 czerwca 2011 r. <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> wskazało, że skierowanie <span class="anon-block">P. D. (1)</span> do pracy w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">H.</span> w okresie 17 października 1977 r. - 31 grudnia 1980 r. nastąpiło w oparciu o uchwałę Rady Ministrów nr 190/76 z 10 września 1976 r. w sprawie wynagradzania pracowników skierowanych do pracy za granicą oraz pokrywania kosztów podróży poza granicami kraju. Zgodnie z § 1 przepisy uchwały mają zastosowanie do wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń pracowników - obywateli polskich, skierowanych do pracy za granicą w: polskich misjach dyplomatycznych i urzędach konsularnych, innych polskich przedstawicielstwach zwanych dalej „placówkami". W ocenie Sądu treść powyższych uchwał jak również charakter zatrudnienia <span class="anon-block">P. D. (1)</span> pozwala zaliczyć jego małżonce przedmiotowy okres, jako okres o którym mowa w art. 7 pkt 8 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. <span class="anon-block">P. D. (1)</span> był bowiem delegowany przez polskie przedsiębiorstwo handlu zagranicznego do polskiej spółki zagranicznej na takich samych zasadach jak pracownicy skierowani do pracy w polskich misjach dyplomatycznych. Wnioskodawczyni posiada zatem ponad 15 letni, wymagany okres składkowy i nieskładkowy i spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury.</p> <p>Apelację od wyroku złożył organ rentowy. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 28 i 7 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez wydanie wyroku bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Apelujący wniósł o zmianę wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznaniu. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie zakwalifikował sporny okres jako okres wymieniony w art. 7 pkt 8 ustawy emerytalnej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest zasadna i skutkuje zmianą wyroku i oddaleniem odwołania.</p> <p>Przedmiotem sporu było spełnienie przez wnioskodawczynię koniecznej przesłanki uzyskania emerytury, jaką jest posiadania odpowiednio długiego – 15-letniego- okresu składkowego i nieskładkowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 28)">art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (j.t. Dz.U. 2009 r., Nr 153, poz. 1227 z zm.). Organ rentowy uznał za udowodnione 14 lat i 15 dni okresu ubezpieczenia, odmawiając uwzględnienia czasu udzielenia wnioskodawczyni urlopu bezpłatnego od 7 grudnia 1987 r. do 31 grudnia 1990 r. z tytułu skierowania jej małżonka do pracy za granicą przez Towarzystwo Handlu Zagranicznego Odzieżą <span class="anon-block"> (...)</span> oraz przerwy w zatrudnieniu od 23 czerwca 1978 r. do 29 czerwca 1983 r. z tytułu oddelegowania małżonka do pracy za granicą przez <span class="anon-block"> przedsiębiorstwo (...)</span>. Zgodnie z art. 7 pkt 8 ustawy okresami nieskładkowymi są okresy urlopu bezpłatnego oraz przerw w zatrudnieniu w razie nieudzielenia urlopu bezpłatnego małżonkom pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury za granicą. Sąd pierwszej instancji uznał, że sporny czas od 7 grudnia 1987 r. do 31 grudnia 1990 r. można zakwalifikować jako okres, o którym mowa w w/w przepisie, organ rentowy w apelacji kwestionował powyższy pogląd, zarzucając Sądowi w tym zakresie naruszenie tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania dowodowego.</p> <p>Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wysunięty przez apelującego zarzut uchybienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy nie jest tu zasadny. Sąd Okręgowy zbadał bowiem wszystkie fakty, które są niezbędne dla wydania orzeczenia, a mianowicie ustalił czasookresy pobytu wnioskodawczyni za granicą w związku ze kierowaniem jej małżonka do pracy, określił również podmiot na rzecz którego praca ta była wykonywana. Okoliczności te były bezsporne. Ocena natomiast charakteru tych „skierowań” do pracy za granicą i w związku z tym charakteru przerw w pracy ubezpieczonej nie leży w sferze faktów i ich oceny dowodowej ale subsumcji przepisów prawa materialnego do określonego stanu faktycznego. W tym zaś zakresie zarzut Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest w pełni zasadny.</p> <p>Jak już wspomniano art. 7 pkt 8 ustawy emerytalnej wymaga by urlop bezpłatny, tudzież przerwa w pracy, była spowodowana skierowaniem pracownika – małżonka ubezpieczonego – do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury za granicą. Innymi słowy małżonek musiał świadczyć pracę w jednym z enumeratywnie wyliczonych podmiotów. W badanym przez Sąd okresie <span class="anon-block">P. D. (2)</span> – mąż odwołującej – został skierowany do pracy w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">H.</span>. Z zaświadczenia wystawionego przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w 1983 r., wynika że sprawy uprawnień urlopowych, emerytalnych i uprawnień do innych świadczeń współmałżonków reguluje uchwała Rady Ministrów nr 131/70 z 11 sierpnia 1970 r., w zaświadczeniu zaś z 2010 r. zaznaczono, że skierowanie nastąpiło na zasadach uchwały Rady Ministrów nr 190 w sprawie wynagradzania pracowników skierowanych do pracy za granicą. Mając na względzie te zaświadczenia Sąd pierwszej instancji uznał, że praca małżonka wnioskodawczyni odbywała się na takich samych zasadach jak osób zatrudnionych w misjach dyplomatycznych, co uzasadnia „zastosowanie” względem jego małżonki art. 7 pkt 8 ustawy. Jest to jednak pogląd nieuprawniony. Bowiem uchwała 131/70 odnosi się do szerszego grona współmałżonków pracowników niż to wskazane w pkt 8 art. 7 ustawy, obejmuje bowiem także małżonków osób delegowane za granicę przez zakłady pracy czy wręcz skierowanych do pracy w przedsiębiorstwach i spółkach za granicą. Ponadto uchwała nie daje uprawnienia osobom wymienionym w jej § 1 do zaliczenia w/w okresu do uprawnień emerytalnych w sposób, w jaki czyni to art. 7 pkt 8 ustawy. Przywoływany przez odwołującą i Sąd pierwszej instancji § 1 uchwały nr 190 mówi zaś o pracownikach skierowanych do pracy za granicą w polskich misjach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i innych polskich przedstawicielstwach. Zdaniem Sądu zbyt daleko idące jest traktowanie miejsca pracy <span class="anon-block">P. D. (2)</span> w <span class="anon-block"> (...)</span> jako „polskiego przedstawicielstwa” w rozumieniu w/w uchwały, zwłaszcza, że sposób redakcji przepisu, a więc wymienienie placówek dyplomatycznych i konsularnych i potem innego przedstawicielstwa sugeruje, że ma ono być swoistym reprezentantem Państwa, a nie zwykłym przedsiębiorstwem – spółką zarejestrowaną w Niemczech. Nawet gdyby jednak zastanawiać się czy przedmiotowa spółka jest polskim przedstawicielstwem w myśl uchwały to jednak z całą pewnością nie jest przedstawicielstwem dyplomatycznym, urzędem konsularnym, stałym przedstawicielstwem przy Organizacji Narodów Zjednoczonych czy w innych misjach specjalnych za granicą, instytutem, ośrodkiem informacji i kultury za granicą, a tylko te podmioty zostały wymienione w pkt 8 art. 7 ustawy. Brak jest bowiem jakichkolwiek danych by podmiot zatrudniający męża wnioskodawczyni miał taki charakter.</p> <p>Reasumując poczynione rozważania brak jest podstaw do twierdzenia, że względem ubezpieczonej można zastosować art. 7 pkt 8 ustawy emerytalnej, a tym samym przedmiotowy okres mógł być potraktowany jako nieskładkowy.</p> <p>Podobne rozważania należałoby poczynić gdy chodzi o okres od 7 grudnia 1987 r. do 31 grudnia 1990 r. Co prawda Sąd pierwszej instancji nie zajął się tą kwestią, tym niemniej odwołująca zgłaszała również i ten okres. Jak wynika ze świadectwa pracy, mąż wnioskodawczyni był wówczas zatrudniony na stanowisku zastępcy dyrektora w <span class="anon-block"> spółce (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Co prawda pracodawca – Towarzystwo Handlu Zagranicznego <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> zawarła w świadectwie sformułowanie o przebywaniu „na placówce”, ale również nie sposób uznać, że spółka jest jednym z wymienionych w wielokrotnie przywoływanym przepisie podmiotów. Zatem i w tym przypadku nie jest możliwe uwzględnienie tego okresu, w którym wnioskodawczyni udzielono urlopu bezpłatnego.</p> <p>Mając na względzie poczynione rozważania nie można uznać by <span class="anon-block">H. D.</span> spełniła konieczny warunek co najmniej 15-letniego okresu składkowego i nieskładkowego i nabyła w związku z tym prawo do emerytury. Odmowna decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych była prawidłowa a odwołanie ubezpieczonej od niej winno być oddalone. Dlatego też Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.</p> </div>