I ACz 1792/12
Sądy powszechne2012-10-22
Sygnatura
I ACz 1792/12
Data orzeczenia
2012-10-22
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Jacek NowickiKarol RatajczakWaldemar Kryślak (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACz 1792/12</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 22 października 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="396"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Waldemar Kryślak (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SA Jacek Nowicki</p>
<p>SA Karol Ratajczak</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2012 r.</p>
<p>sprawy z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Skarbu Państwa</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółce z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>o uchylenie uchwał</p>
<p>na skutek zażalenia pozwanego</p>
<p>od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu
</p>
<p>z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt IX Gc 723/12</p>
<p>p o s t a n a w i a:</p>
<p>1.
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalić wniosek o udzielenie zabezpieczenia;</p>
<p>2. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić Sądowi Okręgowemu w Poznaniu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.</p>
<p>SSA Jacek Nowicki SSA Waldemar Kryślak SSA Karol Ratajczak</p>
<p>Sygn. akt I ACz 1792/12</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2012r. Sąd Okręgowy w Poznaniu udzielił uprawnionemu powodowi zabezpieczenia w ten sposób, że do czasu prawomocnego zakończenia procesu wstrzymał wykonanie uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników pozwanej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 24 lipca 2012r. o numerach 3, 4, 5 i 7 w części dotyczącej wyboru pełnomocnika do podpisania w imieniu spółki z <span class="anon-block">P.</span>
<span class="anon-block"> Wyższą Szkołą (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> umowy zamiany jej udziałów za nieruchomość położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> oraz nakazał wpisanie w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> ostrzeżenia tej treści, że przed Sądem Okręgowym w Poznaniu toczy się postępowanie w sprawie z powództwa Skarbu Państwa- Ministra Skarbu Państwa przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>o uchylenie uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 24 lipca 2012r. w sprawie zbycia nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Sąd Okręgowy uznał, że powód spełnił przesłanki konieczne na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730;art. 730 § 1)">art.730 § 1 kpc</a>, 730 (1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1;§ 2)">§ 1 i 2 kpc</a> do udzielenia zabezpieczenia. Uprawdopodobnił roszczenie, wykazując, że zachował wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 250;art. 250 pkt. 2)">art. 250 pkt 2 ksh</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 251)">art. 251 ksh</a> warunki formalne do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwał, które godzą w interes spółki oraz zmierzają do pokrzywdzenia powoda. Prawdopodobne jest, że zaskarżone uchwały nie mają żadnego uzasadnienia ekonomicznego, a w świetle sytuacji finansowej pozwanej spółki, generującej straty, wyzbycie się przez nią jedynego wartościowego składnika mienia bez uzyskania w zamian jakichkolwiek środków finansowych może prowadzić do zaprzestania działalności gospodarczej spółki i zmierzać do pokrzywdzenia mniejszościowych wspólników.</p>
<p>W ocenie Sądu Okręgowego powód uprawdopodobnił również istnienie interesu prawnego w domaganiu się zabezpieczenia, zapadłe bowiem w sprawie orzeczenie będzie niewykonalne w sytuacji, gdy na podstawie zaskarżonych uchwał spółka wyzbędzie się własności nieruchomości przez jej zamianę za udziały większościowego wspólnika i to w celu ich umorzenia. Dokonanie wpisu ostrzeżenia do księgi wieczystej i wstrzymanie wykonania zaskarżonych uchwał gwarantuje wnioskodawcy ochronę prawną, nie obciążając jednocześnie nadmiernie obowiązanego.</p>
<p>W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1);art. 730(1) § 1;art. 730(1) § 2)">art. 730 (1)§ 1 i 2 kpc</a> przez ich wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że powód uprawdopodobnił istnienie roszczenia i ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Z tych względów domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i oddalenia wniosku o udzielenie zabezpieczenie oraz zasądzenia zwrotu kosztów.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1))">Art. 730 (1) kpc</a> określa dwie merytoryczne podstawy dokonania zabezpieczenia; istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interes prawny w jego udzieleniu. Muszą one zostać wykazane łącznie, stąd konieczność uprawdopodobnienia odnosi się do obu podstaw.</p>
<p>W sprawie powód utożsamiał swój interes prawny w udzieleniu mu zabezpieczenia z uniemożliwieniem wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia w wypadku zbycia przez pozwanego nieruchomości na podstawie wyrażającej zgodę spółki, a zwalczanej pozwem, uchwały. Wskazanym przez niego sposobem zabezpieczenia było wstrzymanie wykonalności zaskarżonych uchwał i nakazanie wpisania ostrzeżenia do księgi wieczystej nieruchomości o toczącym się między stronami postępowaniu o uchylenie uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników <span class="anon-block"> spółki (...) spółki z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>z dnia 24 lipca 2012r. w sprawie zbycia nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>/, <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Zauważyć jednak należy, że powód utracił interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia z chwilą, gdy doszło do dokonania czynności prawnej rozporządzającej przedmiotową nieruchomością przez spółkę. W zażaleniu bowiem pozwany zarzucił, że przed dokonaniem zabezpieczenia zwalczane uchwały wykonał i zamienił już aktem notarialnym z dnia 3 września 2012 roku nieruchomość za udziały w spółce z wspólnikiem <span class="anon-block">P.</span>
<span class="anon-block"> Wyższą Szkołą (...)</span>. Dołączył do zażalenia uwierzytelniony odpis zawartej w dniu 3 września 2012r. w formie aktu notarialnego umowy zamiany, na podstawie której pozwany <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> zbył na rzecz <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block"> Wyższej Szkoły (...)</span> przysługujące mu prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i prawo własności budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, nabywając w zamian prawo własności 16.179 udziałów w spółce o wartości nominalnej 50 zł każdego z udziałów w celu ich umorzenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 199;art. 199 § 2)">art. 199§2 ksh</a>. Nabywca prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i prawa własności posadowionych na niej budynków <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block"> Wyższa Szkoła (...)</span> - został następnie wpisany do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości (zawiadomienie o wpisie k. 150). Umowa ta została zawarta w wykonaniu spornych uchwał z dnia 24 lipca 2012r. i uprawnia do wniosku, że cel zabezpieczenia powództwa o uchylenie uchwał nie będzie już mógł zostać osiągnięty. W konsekwencji stwierdzić należy, że powód nie ma interesu prawnego w udzieleniu mu zabezpieczenia w sposób wskazany we wniosku, który jest wiążący dla sądu.. Brak zaś wykazania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1);art. 730(1) § 1;art. 730(1) § 2)">art. 730 (1) § 1 i 2 k.p.c.</a> prowadzi do oddalenia wniosku uprawnionego, bez konieczności badania kwestii uprawdopodobnienia roszczenia. Nie było już zatem potrzeby ustosunkowywania się do dalszych zarzutów zażalenia.</p>
<p>Z tych względów usprawiedliwione zażalenie pozwanego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> uzasadniało zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o zabezpieczenie, przy pozostawieniu Sądowi I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zabezpieczającego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 745;art. 745 § 1)">art. 745 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>SSA Jacek Nowicki SSA Waldemar Kryślak SSA Karol Ratajczak</p>
</div>