III AUa 550/12

<p>Sygn.akt III AUa 550/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 23 października 2012r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SA Maryla Pannert</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SO del. Marek Szymanowski</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: Edyta Katarzyna Radziwońska</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Białymstoku</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">T. Ś.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o wysokość emerytury</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wnioskodawczyni <span class="anon-block">T. Ś.</span> </strong> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt V U 346/12</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala apelację.</em> </strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 550/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w <span class="anon-block">B.</span> decyzją z dnia 10 lutego 2012 roku, wydaną na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.), przyznał <span class="anon-block">T. Ś.</span> prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2011 roku. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 28 lat i 1 miesiąc okresów składkowych oraz 9 lat i 4 miesiące okresów nieskładkowych. Okresy urlopu wychowawczego od dnia 6 sierpnia 1981 roku do dnia 7 sierpnia 1983 roku oraz od dnia 12 grudnia 1983 roku do dnia 1 września 1985 roku organ rentowy zaliczył jako okresy nieskładkowe i zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy wyliczył wysokość emerytury, przyjmując po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych.</p> <p> <span class="anon-block">T. Ś.</span> w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej zmianę i przyjęcie do wysokości emerytury za okres urlopów wychowawczych tak, jak przy okresach składkowych, po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok oraz zasądzenie emerytury w prawidłowej wysokości za okres 3 lat wstecz wraz z ustawowymi odsetkami.</p> <p>Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku po rozpoznaniu powyższego odwołania, wyrokiem z dnia 29 marca 2012 roku oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 7;art. 7 ust. 5)">art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> okresami nieskładkowymi są okresy przypadające przed nabyciem prawa do emerytury lub renty, okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnego urlopu dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi oraz innych urlopów bezpłatnych udzielonych w tym celu, a także okresy niewykonywania pracy z powodu opieki nad dzieckiem w wieku do 4 lat w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie do 6 lat bez względu na liczbę dzieci oraz na które ze względu na stan psychiczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynikało, że świadczenie emerytalne wnioskodawczyni zostało przyznane od dnia 1 lipca 1985 roku. Zgodnie z powyżej wskazanym przepisem, organ rentowy, ustalając wysokość emerytury przyjął 28 lat i 1 miesiąc okresów składkowych oraz 9 lat i 4 miesiące okresów nieskładkowych. Ponieważ okresy urlopu wychowawczego są okresami nieskładkowymi, prawidłowo w ocenie Sądu Okręgowego, organ rentowy uwzględnił za każdy rok urlopu wychowawczego po 0,7% podstawy wymiaru. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy uznał decyzję organu rentowego za prawidłową, wydaną zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, stąd też na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§ 1 kpc</a> orzekł jak w sentencji wyroku.</p> <p> <span class="anon-block">T. Ś.</span> zaskarżyła powyższy wyrok całości, zarzucając mu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 4;art. 4 pkt. 13;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 29;art. 29 ust. 3;art. 53;art. 53 ust. 1;art. 53 ust. 1 pkt. 2)">art. 4 pkt 13, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 3 i art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, a także przepisów obowiązujących w dacie przebywania na urlopie wychowawczym.</p> <p>Z treści apelacji wynikało, iż <span class="anon-block">T. Ś.</span> wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i przyjęcie do wysokości emerytury za okres urlopów wychowawczych tak jak przy okresach składkowych po 1,3% podstawy wymiaru oraz zasądzenie emerytury w prawidłowej wysokości wraz z ustawowymi odsetkami.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja nie jest zasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wywiódł trafne wnioski. Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko Sądu Okręgowego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy przyjmuje za swoje.</p> <p>Kwestią sporną w niniejszej sprawie było zaliczenie <span class="anon-block">T. Ś.</span> do stażu ubezpieczeniowego uprawniającego do nabycia prawa do emerytury okresów urlopów wychowawczych, z których wnioskodawczyni korzystała od dnia 6 sierpnia 1981 roku do dnia 7 sierpnia 1983 roku oraz od dnia 12 grudnia 1983 roku do dnia 1 września 1985 roku jako okresów nieskładkowych i przyjęcie za powyższe okresy współczynnika 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 7;art. 7 pkt. 5)">art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> okresami nieskładkowymi są okresy przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy - z powodu opieki nad dzieckiem w wieku do lat 4 - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat, na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny - dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko. Zatem mając na uwadze powyżej cytowany przepis, nie ulega wątpliwości, iż okresy urlopu wychowawczego są na gruncie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 19988 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych traktowane jak okresy nieskładkowe. Skoro <span class="anon-block">T. Ś.</span> przyznano prawo do emerytury na podstawie przepisów tej ustawy, to przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie także w kwestii wyliczenia wnioskodawczyni wysokości świadczenia. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> wyraźnie wskazano, które okresy podlegają zaliczeniu do stażu ubezpieczeniowego z wyszczególnieniem okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających.</p> <p>Odnosząc się do zarzutów apelacyjnych należy dodatkowo wskazać, że okresy urlopu wychowawczego dopiero po dniu 31 grudnia 1998 roku objęto obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 19)">art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 8 tej ustawy, co wiąże się z zakwalifikowaniem ich do okresów ubezpieczenia według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Tym samym okresy urlopu wychowawczego, udzielonego przed tą datą, w tym w czasie obowiązywania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19810190097" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych - Dz. U. z 1981 r. Nr 19, poz. 97 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 roku w sprawie urlopów wychowawczych</a> (Dz. U. Nr 19, poz. 97 ze zm.), należy traktować tak jak okresy nieskładkowe (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 7;art. 7 pkt. 5)">art. 7 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>). W przepisach powyższego rozporządzenia, obowiązującego w czasie korzystania przez <span class="anon-block">T. Ś.</span> z urlopów wychowawczych, wskazano, iż okres urlopu wychowawczego traktuje się (z wyłączeniem wyjątków określonych w ustępie 2) jak okres zatrudnienia, w zakładzie pracy, w którym pracownica korzystała z tego urlopu. Także w powoływanej w apelacji uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 18 maja 2011 roku w sprawie I UZP 1/2011 (LexPolonica nr 2520253, Biuletyn Sądu Najwyższego 2011/5) Sąd Najwyższy wskazał, że okresy bezpłatnego urlopu dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi a następnie urlopu wychowawczego - wykorzystane przed dniem 1 stycznia 1999 roku - są od dnia 28 stycznia 1972 roku okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Jednakże w powyżej cytowanej uchwale Sąd Najwyższy dokonał wykładni art. 29 ust. 3 ustawy odnoszącej się do wcześniejszych emerytur przysługujących jedynie pracownikom i na tym tle rozważał status osób przebywających na urlopach wychowawczych. W niniejszej sprawie nie jest natomiast sporne, czy okres urlopu wychowawczego, na którym przebywała odwołująca od dnia 6 sierpnia 1981 roku do dnia 1 września 1985 roku jest okresem zatrudnienia, czy też zrównanym z okresem zatrudnienia, który uwzględnia się przy ustaleniu prawa do emerytury, a ustaleniu podlegało, czy jest to okres składkowy, bądź też nieskładkowy. Nadto w powyższej uchwale Sąd Najwyższy wskazał, że nie ma wątpliwości, że okres urlopu wychowawczego jest okresem ubezpieczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 19)">art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>), co nie oznacza automatycznie, że okres urlopu wychowawczego jest okresem składkowym. Okres urlopu wychowawczego w świetle powyższej uchwały jest traktowany na równi z okresem zatrudnienia przy ustalaniu statusu pracowniczego, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Jednakże nie może być automatycznie traktowany jak okres składkowy, bowiem co do okresów składkowych i nieskładkowych ustawa wyraźnie określa katalog tych okresów. Nie ma zatem możliwości uznania, że okres urlopu wychowawczego <span class="anon-block">T. Ś.</span> od dnia 6 sierpnia 1919 roku do dnia 1 września 1985 roku był okresem składkowym. Należy rozróżnić pojęcia okresu zatrudnienia (i traktowania urlopu wychowawczego na równi z okresem zatrudnienia) od pojęcia okresu ubezpieczenia i wyodrębnionych okresów składkowych (zatrudnienie) oraz nieskładkowych (urlop wychowawczy).</p> <p>Wobec powyższego, skoro okres urlopu wychowawczego, na którym <span class="anon-block">T. Ś.</span> przebywała od dnia 6 sierpnia 1981 roku do dnia 1 września 1985 roku nie mógł być uznany za okres składkowy. Niezasadne okazało się więc żądanie wnioskodawczyni przyjęcia za ten okres współczynnika 1,3 % podstawy wymiaru tak jak przy okresach składkowych. Stąd też niesłuszne okazały się zarzuty apelacyjne dotyczące naruszenia art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 4;art. 4 pkt. 13;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 29;art. 29 ust. 3)">art. 4 pkt 13, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, jak też przepisów obowiązujących w dacie korzystania przez wnioskodawczynię z urlopów wychowawczych, bowiem nie zostały one zastosowane a niniejszej sprawie. Także zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy odnoszącego się do wyliczenia wysokości świadczenia był nieuprawniony, skoro kwestia, czy okres urlopu wychowawczego jest okresem nieskładkowym, została wskazana w wprost w art. 7 pkt 5 ustawy.</p> <p>W tym stanie rzeczy, uznając apelację za bezzasadną, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> orzekł jak w sentencji wyroku.</p> </div>