III AUa 169/12

<p>Sygn. akt III AUa 169/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 23 października 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Antonina Grymel (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSO del. Ewelina Kocurek - Grabowska</p> <p>SSA Lena Jachimowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Ewa Bury</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">E. G.</span> (<span class="anon-block">E. G.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>o umorzenie składek</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonej <span class="anon-block">E. G.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku </p> <p>z dnia 30 listopada 2011r. sygn. akt IX U 165/11</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/SSO del. E.Kocurek-Grabowska /-/SSA A.Grymel /-/ SSA L.Jachimowska </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 169/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 10 grudnia 2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział <br/>w <span class="anon-block">R.</span> umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie wniosku <span class="anon-block">E. G.</span> z dnia 30 sierpnia 2010r. w kwestii umorzenia należności <br/>z tytułu składek za okres od 1 września 2009r. do 20 października 2009r. podnosząc, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 (art. 3)">art. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a> (Dz. U. nr 71, poz. 609) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za powyższy okres nie podlegają umorzeniu.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona domagała się jej zmiany <br/>i umorzenia należności z tytułu składek za cały wskazany we wniosku okres korzystania z prawa do zasiłku macierzyńskiego oraz zasądzenia kosztów procesu <br/>i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania powołując się na okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p> <p>Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach - Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 30 listopada 2011r. oddalił odwołanie.</p> <p>Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, iż ubezpieczona w okresie od 15 lipca 2009r. do 20 października 2009r. przebywała na zasiłku macierzyńskim <br/>i jednocześnie prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą.</p> <p>W dniu 1 września 2010r. zwróciła się do organu rentowego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz składek na Fundusz Pracy za okres od 15 lipca 2009r.</p> <p>Decyzją z dnia 13 grudnia 2010r. organ rentowy umorzył składki na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy za okres od 15 lipca 2009r. do <br/>31 sierpnia 2009r, zaś decyzją z dnia 10 grudnia 2010r. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie powyższego wniosku dotyczącego umorzenia należności za okres od 1 września 2009r. do 20 października 2009r.</p> <p>W ocenie Sądu I instancji, rozstrzygnięcia wymagało, czy organ rentowy prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne dotyczące należności za okres od 1 września 2009r. do 20 października 2009r.</p> <p>Sąd ten wskazał, iż w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. <br/>o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a> - na wniosek płatnika składek, który w okresie od 1 stycznia 1999r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu, <br/>o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienionej w art. 1 i jednocześnie pobierającego zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności z tytułu składek na te ubezpieczenia należnych od tego ubezpieczonego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności za okres, w którym ubezpieczony pobierał zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu.</p> <p>Cytowana ustawa weszła w życie z dniem 1 września 2009r.</p> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, iż jego zdaniem, przepis art. 3 ust. 1 powyższej ustawy zakreśla czasookres umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy od 1 stycznia 1999r. do dnia wejścia w życie ustawy, <br/>tj. do dnia 1 września 2009r., a zatem organ rentowy prawidłowo umorzył składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za okres od 15 lipca 2009r. do 31 sierpnia 2009r. decyzją z dnia 13 grudnia 2010r. i równie prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne dotyczące umorzenia należności od 1 września 2009r. do <br/>20 października 2009r., tj. po dniu wejścia w życie powołanej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 ()">ustawy z dnia <br/>24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a>.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 kpc</a> orzekł <br/>o oddaleniu odwołania.</p> <p>Apelację od przedstawionego orzeczenia wywiodła ubezpieczona, zaskarżając wyrok w całości.</p> <p>Powołując się na zarzut:</p> <p>1)  naruszenia przepisów prawa materialnego prawa ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 2 a;art. 2 a ust. 1;art. 2 a ust. 2;art. 2 a ust. 3;art. 9;art. 9 ust. 1)">art. 2a ust. 1, 2 i 3, art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w okolicznościach, gdy z ustaleń stanu faktycznego wynika, <br/>iż odwołujący i płatnik prawidłowo zastosowali przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a>, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 71;art. 71 ust. 1;art. 71 ust. 2;art. 67;art. 67 ust. 1;art. 31;art. 31 ust. 2;art. 31 ust. 3;art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 2;art. 65;art. 65 ust. 1)">art. 71 ust. 1 i 2, <br/>art. 67 ust. 1, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> w związku z art. 12, art. 17 i art. 141 Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie w zakresie prawa do świadczeń <br/>z ubezpieczenia społecznego i uchylania się od świadczeń, których prawo nie nakazuje, w tym świadczeń w postaci składek na ubezpieczenia społeczne <br/>i Fundusz Pracy w okresie objętym abolicją,</p> <p>2)  naruszenia przepisów postępowania w zakresie swobodnej oceny dowodów <br/>w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> w stopniu mającym istotny wpływ na treść ostatecznego orzeczenia, bowiem mimo, iż odwołujący i zainteresowani wskazali stanowisko w sprawie interpretacji i wykładni przepisów ustawy, Sąd przyjął bezkrytycznie za organem rentowym wykładnię rażąco odmienną,</p> <p>3)  sprzeczności wyroku i jego uzasadnienia z literalnym brzmieniem przepisu,</p> <p>4)  naruszania podstawowych zasad prawa wspólnotowego i prawa krajowego <br/>w szczególności zasady praworządności, działania na podstawie i w granicach prawa, zasady słusznych oczekiwań i zasady informacji,</p> <p>skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za cały okres pobierania zasiłku macierzyńskiego, a więc również za okres od 1 września 2009r. do 20 października 2009r., zaś na wypadek oddalenia apelacji - wniosła <br/>o zaniechanie obciążania jej kosztami procesowymi biorąc pod uwagę prawa kobiet przed i po urodzeniu gwarantowane przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>, alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości <br/>i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rybniku, przywrócenie terminu do wniesienia apelacji na wypadek jego uchybienia oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego <br/>i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.</p> <p>W uzasadnieniu podniosła, iż w jej przekonaniu, Sąd orzekając o oddaleniu odwołania naruszył nie tylko podstawowe zasady stosowania prawa wynikające <br/>z określonego przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (rozdział 3 art. 45)">art. 45</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 175;art. 178)">art. 175 i art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> prawa każdego obywatela do Sądu, do Sądu sprawiedliwego, niezależnego, bezstronnego, ale także podstawowe zasady prawa ubezpieczeń społecznych obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej obejmujące wyłącznie źródła prawa określone przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (rozdział 3)">rozdziału III Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>, a więc prawa określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji RP</a>, acqius communautaire prawa wspólnotowego, w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040900864" title="Traktat z dnia 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. - Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ()">Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie</a>, Karty Praw Podstawowych, Europejskiej Karty Społecznej.</p> <p>Jej zdaniem, nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, <br/>iż przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a>, zakreśla czasookres umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy od 1 stycznia 1999r. do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 1 września 2009r., <br/>a zatem organ rentowy prawidłowo umorzył składki na ubezpieczenia społeczne <br/>i Fundusz Pracy za okres od 15 lipca 2009r. do 31 sierpnia 2009r. i prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne dotyczące umorzenia należności od <br/>1 września 2009r. do 20 października 2009r., tj. po dniu wejścia w życie powyższej ustawy.</p> <p>Wskazała, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego <br/>w Gdańsku z dnia 9 listopada 2010r. (I SA/Gd 625/10) domniemanie, czy też założenie zgodności normy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> oraz nakaz interpretacji zgodnie z ustawą zasadniczą, stanowią podstawowe dyrektywy wykładni prawa. Natomiast wykładnia prawa, nazywana też interpretacją prawa, polega na ustaleniu właściwego znaczenia norm zawartych w przepisach prawa. Wykładnią prawa nazywa się również sam wynik procesu ustalania znaczenia norm. Wykładnia sądowa - dokonywana przez Sąd w procesie stosowania prawa. Wykładnia prawa z punktu widzenia stosowanej metody; dokonywana jest najczęściej jako wykładnia językowa, polegająca na ustaleniu znaczenia normy na podstawie kontekstu językowego, tj. na podstawie znaczenia wyrazów (wyrażeń) i zdań przyjętych powszechnie w języku potocznym oraz znaczeń uznanych i utrwalonych w języku prawnym. Nadto w każdym przepisie prawnym należy poszukiwać (odtworzyć zawartej w nim) normy prawnej, bacząc <br/>o normach prawa materialnego i prawa formalnego.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, w ocenie apelującej, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 (art. 3 ust. 1 zd. 1)">zdanie pierwsze</a> przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a> - normujące przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9)">art. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> regulujących zbieg tytułów ubezpieczenia i zakres jego stosowania o treści: ”na wniosek płatnika składek, który w okresie od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia wejścia <br/>w życie niniejszej ustawy zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 1, i jednocześnie pobierającego zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu”, nie sposób nie pojąć, iż powyższy przepis określa okres, w którym płatnik składek zgłaszał ubezpieczonego, a nie okres za który ma nastąpić umorzenie składek.</p> <p>Natomiast dalsza część przepisu to przepis prawa materialnego dotyczący umarzania składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiący, <br/>iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności (podmiot) z tytułu składek na te ubezpieczenia należnych za tego ubezpieczonego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności (przedmiot) za okres, <br/>w którym ubezpieczony pobierał zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu - okres, za który Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma umorzyć składki.</p> <p>Natomiast skąd Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a za nim Sąd wziął przepis dotyczący terminu umorzenia składek inny niż wskazany w ustawie, tj. za okres, <br/>w którym ubezpieczony pobierał zasiłek macierzyński, nie wiadomo i na jakiej podstawie, skoro system źródeł prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (rozdział 3)">Rozdział III Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>) jest zamknięty, ustalił ten termin pobierania zasiłku macierzyńskiego do dnia wejścia w życie ustawy również w treści uzasadnienia Sąd nie wskazał.</p> <p>Mając powyższe na uwadze nie sposób przyjąć za Sądem, iż ustawodawca wbrew przepisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> gwarantujących ochronę kobiet zarówno przed jak i po urodzeniu dziecka (a obecnie rodziców) w okresie zasiłku macierzyńskiego (w całym okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego) zmierzał do podziału okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego na okres sprzed wejścia w życie ustawy, jak i po wejściu w życie ustawy, lecz określił płatnikowi okres za jaki może złożyć wniosek o umorzenie składek, do dnia wejścia w życie ustawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja ubezpieczonej, jako całkowicie bezzasadna, nie zasłużyła na uwzględnienie.</p> <p>Poza sporem pozostaje, iż <span class="anon-block">E. G.</span> w okresie od 15 lipca 2009r. do 20 października 2009r. była uprawniona do zasiłku macierzyńskiego.</p> <p>Nie budzi także wątpliwości, iż w tym samym okresie prowadziła ona pozarolniczą działalność gospodarczą.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 13;art. 13 pkt. 4)">art. 13 pkt 4</a> (w brzmieniu obowiązującym w powyższym okresie) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.</p> <p>Po myśli art. 6 ust. 1 pkt 19 w związku z art. 13 pkt 13 powołanej wyżej ustawy - obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają również osoby przebywające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego - od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 9 ust. 6, do dnia zaprzestania spełniania tych warunków.</p> <p>Wypada także przypomnieć, iż art. 9 ust. 6 tej samej ustawy przewidywał ówcześnie, iż osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 19, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Na gruncie przytoczonych wyżej przepisów, w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym osoby, które w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego pozostają w stosunku pracy <br/>i równocześnie prowadzą pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia tej działalności - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5</a> <br/>w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 6)">art. 9 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2006r., III UZP 2/06, OSNP 2007, nr 1-2, poz. 20 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010r., I UK 240/09, LEX nr 585723), czego konsekwencję stanowił istniejący po stronie osób pozostających w omawianej sytuacji obowiązek opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne <br/>w wysokości przewidzianej dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, <br/>tj. zgodnie z art. 18 ust. 8 cytowanej ustawy.</p> <p>Wypada nadto przypomnieć, iż także Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2011r. (SK 33/09, OTK-A 2011/3/23) stwierdził, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 6)">art. 9 ust. 6</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, w przywołanym brzmieniu, w zakresie, w jakim co do osób przebywających na urlopie wychowawczym (tu pobierających zasiłek macierzyński) prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i pozostających w stosunku pracy przewidywał pierwszeństwo obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jest zgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 71;art. 71 ust. 2)">art. 71 ust. 2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>.</p> <p>Uznając, iż przedstawione regulacje hamują aktywizację zawodową kobiet, <br/>a także mając na celu ułatwienie im łączenia macierzyństwa w pracą zawodową, <br/>z dniem 1 września 2009r. nastąpiła zmiana dotychczasowego stanu prawnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090710609" title="Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe - Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609 ()">ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe</a> (Dz. U. nr 71, poz. 609).</p> <p>I tak, na mocy art. 1 pkt 1a powołanej wyżej ustawy - w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9)">art. 9 ustawy <br/>o systemie ubezpieczeń społecznych</a> po ust. 1b dodano ust. 1c w brzmieniu: ”osoby, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 6 ust. 1 pkt. 8;art. 6 ust. 1 pkt. 10)">art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10</a>, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu <br/>i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Mogą one jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów.”</p> <p>Zmianie uległa także treść ust. 6 art. 9, który uzyskał brzmienie: ”osoby, <br/>o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, i osoby przebywające na urlopach wychowawczych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.”</p> <p>Powyższa modyfikacja spowodowała tym samym, iż w poczynając od <br/>1 września 2009r. w przypadku zbiegu tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych osób pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek <br/>w wysokości zasiłku macierzyńskiego i jednocześnie prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, osoby te podlegają przedmiotowym ubezpieczeniom wyłącznie z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.</p> <p>Z kolei, po myśli art. 3 ust. 1 omawianej ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. - na wniosek płatnika składek, który w okresie od dnia 1 maja 1999r. do dnia wejścia <br/>w życie niniejszej ustawy zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 1, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, i jednocześnie pobierającego zasiłek macierzyński lub zasiłek <br/>w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności z tytułu składek na te ubezpieczenia należnych za tego ubezpieczonego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności za okres, w którym ubezpieczony pobierał zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu.</p> <p>Z mocy ust. 2 tego samego przepisu, jeżeli w wyniku umorzenia należności powstała nadpłata z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe <br/>i wypadkowe, zalicza się ją na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych składek, <br/>a w razie ich braku - zwraca płatnikowi składek, zaś w oparciu o jego ust. 3 - przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do składek na ubezpieczenie chorobowe i Fundusz Pracy.</p> <p>Wbrew zarzutom skarżącej, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji - akceptując równie trafny pogląd organu rentowego, także w ocenie Sądu Apelacyjnego, redakcja powołanych przepisów, a zwłaszcza art. 1 pkt 1a i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia <br/>24 kwietnia 2009r. zmieniającej z dniem 1 września 2009r. przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy <br/>o systemie ubezpieczeń społecznych</a> jednoznacznie wskazuje, iż możliwość umorzenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe <br/>i wypadkowe ubezpieczonego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności <br/>i jednocześnie pobierającego zasiłek macierzyński, dotyczy wyłącznie okresu przypadającego do dnia wejścia w życie powyższej ustawy, tj. do dnia 31 sierpnia 2009r., albowiem w przypadku tych ubezpieczonych jedynie do dnia 31 sierpnia 2009r. tytuł do podlegania przez nich obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym stanowiło prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, zaś zgodnie <br/>z obowiązującym od dnia 1 września 2009r. cytowanym przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 1 c)">art. 9 ust. 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, osoby prowadzące pozarolniczą działalność, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.</p> <p>Tym samym, brak jakichkolwiek podstaw do uznania, iż stan prawny aktualny poczynając od 1 września 2009r. istotnie uprawnia do umorzenia objętych sporem składek również za okres przypadający po tej dacie. W szczególności zaś nie sposób zgodzić się ze skarżącą, iż tego rodzaju regulacja prowadzi do naruszenia wskazanych przez nią przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej</a>, a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040900864" title="Traktat z dnia 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. - Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ()">Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie</a> oraz Karty Praw Podstawowych, tym bardziej, iż przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 67)">art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> ma w poważnym stopniu znaczenie odsyłające, bo zakres i formy zabezpieczenia społecznego określić ma ustawa. Poza wskazaniem podstawowych sytuacji, gdy obywatelowi musi przysługiwać prawo do zabezpieczenia społecznego, ustalenie spraw pozostałych zostało powierzone ustawodawcy zwykłemu. Regulacje ustawowe muszą więc być kształtowane w taki sposób by z jednej strony uwzględniały istniejące potrzeby, a z drugiej możliwość ich zaspokojenia. Granice tych możliwości wyznaczone są przez inne podlegające ochronie wartości konstytucyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2011r., I OSK 1771/10, LEX nr 1070795).</p> <p>Wypada nadto podkreślić, iż cytowany przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia <br/>24 kwietnia 2009r., jak każda norma prawna z zakresu ubezpieczeń społecznych, musi być wykładany ściśle, co oznacza w zasadzie prymat dyrektyw wykładni językowej w odniesieniu do pozostałych metod wykładni, w tym wykładni systemowej i wykładni historycznej lub celowościowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia <br/>11 grudnia 2008r., I UZP 6/08, OSNAPiUS 2009, nr 9-10, poz. 120 i orzecznictwo tam powołane).</p> <p>Podkreślenia wymaga także, iż o ile w razie umorzenia przedmiotowych składek powstała nadpłata składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe <br/>i wypadkowe, nie podlegająca zaliczeniu na zaległe, bieżące lub przyszłe składki, ubezpieczonej przysługuje jej zwrot.</p> <p>Kierując się przedstawionymi motywami i uznając apelację ubezpieczonej za pozbawioną uzasadnionych podstaw, Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> orzekł <br/>o jej oddaleniu.</p> <p>/-/SSO del. E.Kocurek-Grabowska /-/SSA A.Grymel /-/ SSA L.Jachimowska </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>JM</p> </div>