III AUa 429/12

<p>Sygn. akt III AUa 429/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 23 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Urszula Iwanowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Hawryszko</p> <p>SSA Romana Mrotek (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Szczecinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">H. S.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>o przyznanie emerytury</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 23 marca 2012 r. sygn. akt VI U 1700/11</p> <p>oddala apelację.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sygn. akt III AUa 429/12</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">H. S.</span> wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 28 listopada 2011 r. odmawiającej mu prawa do emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych. Podniósł, że w jego ocenie wykazał cały wymagany okres pracy w warunkach szczególnych przedłożonymi do akt dokumentami w postaci świadectw pracy, nadto zawnioskował o przesłuchanie świadków z którymi pracował.</p> <p>Organ rentowy domagał się oddalenia odwołania, ponieważ ubezpieczony nie tylko nie wykazał okresu pracy w warunkach szczególnych, ale również jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 23 marca 2012 r. oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że <span class="anon-block">H. S.</span> urodził się 26 października 1951 r., wniosek o emeryturę złożył w dniu 2 listopada 2011 r. i jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.</p> <p>Kierując się treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1;art. 184 ust. 2)">art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> Sąd Okręgowy zważył, że odwołanie nie jest słuszne. Zgodnie ze wskazaną regulacją warunkiem koniecznym do ustalenia prawa do emerytury jest nie przystąpienie do otwartego fundusz emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W sprawie tej było zaś poza sporem, że ubezpieczony w dacie wydania decyzji przez organ rentowy, jak i w momencie orzekania przez sąd był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Okoliczność ta powoduje, że ubezpieczony nie spełnia przynajmniej jednej przesłanki warunkującej nabycie prawa do emerytury. Wobec tego zdaniem Sądu I instancji niecelowe było badanie czy ubezpieczony wykonywał prace w szczególnych warunkach przez okres 15 lat przed dniem 1 stycznia 1999 r. Nawet bowiem ustalenie, że ubezpieczony prace w szczególnych warunkach wykonywał nie mogłoby to zmienić zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a> orzekł jak w wyroku.</p> <p>Ubezpieczony złożył apelację od powyższego wyroku, podnosząc że jest dla niego niekorzystny, ponieważ pracował w warunkach szczególnych. W związku z tym domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. </strong> </p> <p>Apelacja ubezpieczonego nie jest zasadna. Twierdzenia apelującego nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu Apelacyjnego ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy są prawidłowe i kompletne w kontekście oceny legalności zaskarżonej decyzji, a wyprowadzone z nich wnioski nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te Sąd Odwoławczy podziela i przyjmuje za własne.</p> <p>Uprawnienia ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. 09.153.1227). Zgodnie z brzmieniem art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej tym właśnie ubezpieczonym przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. W myśl ust. 2 <span class="underline"> <!-- -->emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgormadzonych na rachunku w otwartym fundusz emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa </span> oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.</p> <p>Z ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy wynika, że tak w dacie składania wniosku o emeryturę (w dniu 2 listopada 2011 r.), jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji (28 listopada 2011 r.), a nawet w dacie wyrokowania przez Sąd Okręgowy (23 marca 2011 r.) <span class="anon-block">H. S.</span> był członkiem otwartego funduszu emerytalnego <span class="anon-block"> (...)</span> i dotychczas nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na tym funduszu na dochody budżetu państwa. Z tego już powodu w dacie zaskarżonej decyzji nie przysługiwało ubezpieczonemu prawo do emerytury. Założenie takie jest też spójne z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 100;art. 100 ust. 1)">art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, który stanowi, że prawo do świadczenia faktycznie przysługuje od następnego dnia po spełnieniu przez ubezpieczonego wszystkich przesłanek.</p> <p>Aktualnie nie było więc potrzeby analizowania spornych okresów pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych, bowiem niezależnie od wykazania 15 lat pracy w takich warunkach, <span class="anon-block">H. S.</span> nie mógłby uzyskać prawa do emerytury wobec nie spełnienia omówionej wyżej przesłanki (przekazania środków zgormadzonych w na otwartym funduszu emerytalnym do budżetu państwa). Sąd Apelacyjny nadmienia, że spełnienie tego warunku wymaga wyłącznie zakreślenia przez ubezpieczonego przy składaniu kolejnego wniosku o emeryturę odpowiedniej rubryki we wniosku (tj. część II pkt 3.).</p> <p>Dla porządku zaakcentować wypada, że postępowanie przed organem rentowym jest postępowaniem administracyjnym, które zostaje zakończone decyzją, a odwołanie od tej decyzji inicjuje już postępowanie sądowe toczące się zgodnie z procedurą cywilną jako sądowe postępowanie odrębne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Decyzja zapada po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, którego przedmiotem i celem jest ustalenie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub ich wysokości. Ubezpieczony przedstawia w nim wszelkie okoliczności wiążące się z warunkami stawianymi przez ustawę dla przyznania lub ustalenia wysokości świadczeń. W późniejszym postępowaniu wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zgodnie z systemem orzekania w sprawach z tego zakresu, Sąd nie rozstrzyga o zasadności wniosku, lecz o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala prawa do świadczeń i choć samodzielnie oraz we własnym zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z prawem lub wysokością świadczenia objętego decyzją, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do zaskarżonej decyzji (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000/15/601). W sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego sąd pierwszej instancji kontroluje jej zgodność z prawem, a sąd drugiej instancji – prawidłowość rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji w odniesieniu do stanu rzeczy (faktycznego i prawnego) istniejącego w chwili wydania przez organ rentowy decyzji. O zasadności rozstrzygnięcia organu decydują zatem okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji, natomiast postępowanie sądowe ma charakter odwoławczy, sprawdzający i weryfikujący. Z istoty spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych wynika, że nowe okoliczności ujawnione lub powstałe po wydaniu decyzji organu rentowego uzasadniają wystąpienie z nowym wnioskiem o rozpoznanie sprawy, co skutkować winno kolejną decyzją organu rentowego, która następnie może zostać poddana weryfikacji przez Sąd. W zgodzie z powyższym, nic nie stoi na przeszkodzie, aby ubezpieczony wystąpił z nowym wnioskiem o emeryturę. W przypadku wykazania przesłanki nie pozostawania w stosunku pracy oraz przekazania środków z OFE na dochody budżetu państwa, analizie organu, a następnie ewentualnie sądu poddane zostaną pozostałe warunki prawa do emerytury, tj. okresy pracy w warunkach szczególnych. Obecnie taka ocena pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie i jawi się jako przedwczesna.</p> <p>W zgodzie z powyższą argumentacją Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> </div>