III AUa 791/12
Sądy powszechne2012-10-23
Sygnatura
III AUa 791/12
Data orzeczenia
2012-10-23
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Elżbieta CzajaElżbieta GawdaKrystyna Smaga (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III AUa 791/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 23 października 2012 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="236"/>
<col width="413"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący - Sędzia</p>
</td>
<td>
<p>SA Krystyna Smaga (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SA Elżbieta Gawda</p>
<p>SA Elżbieta Czaja</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>Protokolant: sekr. sądowy Bożena Karczmarz</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Lublinie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">L. H.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">L.</span>
</p>
<p>o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego</p>
<p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">L. H.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie</p>
<p>z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt VII U 2155/12</p>
<p>
<strong>
<!-- -->apelację oddala.</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 17 lutego 2012 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">L. H.</span> jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawą wymiaru składek za ubezpieczenie społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r. Decyzja została oparta na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p>
<p>W odwołaniu od decyzji <span class="anon-block">L. H.</span> wniósł o jej uchylenie lub zmianę. Podniósł, że organ rentowy nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i uwzględnił w zaskarżonej decyzji składek uiszczonych za okres od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r przez płatnika <span class="anon-block"> (...) Spółkę z o.o.</span> z tytułu wykonywania przez skarżącego, w tym okresie pracy nakładczej.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r oddalił odwołanie na podstawie następujących ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej.</p>
<p>Wnioskodawca prowadzi od 15 stycznia 1993 r działalność gospodarczą w zakresie naprawy i konserwacji urządzeń gospodarstwa domowego. Z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom społecznym w okresie: od 17 września 1997 r do 31 stycznia 1999 r, od 16 lutego 1999 r do 31 stycznia 2001 r, od 15 lutego 2001 r do 31 grudnia 2001 r, od 1 lutego 2002 r do 28 lutego 2003 r, od 17 marca 2003 r do 14 stycznia 2004 r, od 16 lutego 2004 r do 20 stycznia 2006 r, od 13 lutego 2006 r do 31 maja 2006 r, od 1 marca 2009 r (zaświadczenie). Od 1 czerwca 2006 r do 30 czerwca 2008 r dokonał zgłoszenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż w tym okresie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę nakładczą zawartej z płatnikiem składek <span class="anon-block"> (...) Spółką z o.o.</span> od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r, a następnie od 12 marca 2008 r do 28 lutego 2009 r z <span class="anon-block"> (...) SA</span>.</p>
<p>Decyzją z dnia 17 lutego 2011 r znak: <span class="anon-block">(...)</span>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">L. H.</span> jako osoba wykonująca pracę nakładczą u płatnika <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r. Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy 25 lutego 2011 r. <span class="anon-block">L. H.</span> nie składał od niej odwołania i stała się ona prawomocna 25 marca 2011 r. W związku z tym ZUS wezwał skarżącego pismem z 25 stycznia 2012 r do złożenia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych wraz z naliczeniem należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r. Wnioskodawca nie złożył żądanych deklaracji rozliczeniowych. Z uwagi na to Zakład w dniu 17 lutego 2012 r wydał zaskarżoną decyzję.</p>
<p>Sąd stwierdził, że odwołanie wnioskodawcy nie jest zasadne. Sąd powołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt. 5, art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r Nr 205, poz. 1585 ze zm.), które stanowią, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowym podlegają osoby fizyczne, które na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. W myśl art. 13 pkt. 4 ustawy, osoby prowadzące działalność gospodarczą obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W świetle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 ze zm.), obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają zarówno osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą jak i osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę.</p>
<p>Sąd wskazał, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej dokonał zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, ale nie złożył miesięcznych deklaracji rozliczeniowych z wykazanymi podstawami wymiaru składek. Za okres od czerwca 2006 r do marca 2008 r złożył dokumenty rozliczeniowe z wykazaną podstawą i składką tylko na ubezpieczenie zdrowotne.</p>
<p>Dalej Sąd podniósł, że zgodnie z prawomocną decyzją <span class="anon-block"> (...) Oddziału</span> w <span class="anon-block">C.</span> z dnia 17 lutego 2011 r nr <span class="anon-block"> (...)</span> wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą u płatnika <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> w okresie od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r. Z uwagi na powyższe zgodnie z zaskarżoną decyzją wnioskodawca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r.</p>
<p>Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej. Ustalenie wysokości należnych składek nastąpi dopiero po uprawomocnieniu się decyzji z dnia 17 lutego 2012 r.</p>
<p>Z uwagi na powyższe na mocy powołanych przepisów oraz w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 kpc</a> Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.</p>
<p>Apelację od tego wyroku wniósł <span class="anon-block">L. H.</span>, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>, poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i oparcie wyroku na błędnym przekonaniu, że nie ma związku z niniejszym postępowaniem kwestia zaniechania wyjaśnienia występujących wątpliwości co do tego, w jakiej wysokości składki na ubezpieczenie społeczne były faktycznie opłacane na rzecz skarżącego w okresie od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r przez płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> Spółkę z oo.</p>
<p>Apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> z dnia 17 lutego 2012 r i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu.</p>
<p>Apelujący wskazał, że podczas ferowania zaskarżonego wyroku sąd pominął, zasadniczą dla sytuacji skarżącego kwestię. Mianowicie uznał, że zaniechanie wyjaśnienia występujących w sprawie wątpliwości, co do tego w jakiej wysokości składki na ubezpieczenie społeczne były faktycznie opłacane na rzecz skarżącego w okresie od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r przez płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółkę z o.o.</span> nie ma związku z niniejszym postępowaniem.</p>
<p>Zdaniem skarżącego, przedmiot niniejszego postępowania obejmuje również wyjaśnienie powołanych wątpliwości. Skarżący, w przeciwieństwie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie posiada dokumentacji pozwalającej na dokonanie obliczeń wpłaconych składek. Nie dysponuje dostępem do Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS. Wyliczenia należnych składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego w okresie od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r winny zaś uwzględniać składki uiszczone za ten okres przez płatnika <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> z tytułu wykonywania przez skarżącego pracy nakładczej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</strong>
</p>
<p>Apelacja nie jest zasadna.</p>
<p>Wnioskodawca nie kwestionuje, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, to jest od 1 czerwca 2006 r do 11 marca 2008 r prowadził działalność gospodarczą. Prawidłowe w tej sytuacji jest ustalenie Sadu, że podlegał w tym czasie ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej działalności. Nie ma wątpliwości, że nie podlegał w tym okresie ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę nakładczą, bowiem stwierdzone to zostało prawomocna decyzją Zakładu Ubezpieczeń społecznych Oddziału w <span class="anon-block">C.</span> z dnia 17 lutego 2011 r.</p>
<p>To, że apelujący chce na poczet składek, które należy opłacić z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zaliczyć składki wpłacane z tytułu ubezpieczenia społecznego w związku z umową o pracę nakładczą zawartą ze <span class="anon-block"> Spółką (...)</span>, z którego to ubezpieczenia został prawomocnie wyłączony, nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i decyzji ZUS, jak domaga się skarżący.</p>
<p>Zauważyć należy, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot sporu (zaskarżenia) określa decyzja organu rentowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2011 r, II UK 360/10, Lex nr 901610; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2008 r, II UZ 43/07, Lex nr 442809). Skoro zatem przedmiotem decyzji ZUS i przedmiotem zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego nie był wymiar składek na ubezpieczenia społeczne i rozliczenie składek, nie może w tym zakresie orzekać również Sąd Apelacyjny.</p>
<p>Dopiero prawomocne stwierdzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych okresu i rodzaju podlegania ubezpieczeniom społecznym prowadzi do ustalenia podstawy wymiaru składek i w konsekwencji do wyliczenia wysokości składek. Wtedy dopiero ubezpieczony może kwestionować wyliczenia dotyczące wysokości składek. Nie może jednak nastąpić to w tym postępowaniu, które nie dotyczy wysokości składek, a jedynie ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym.</p>
<p>Z powyższych względów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> oddalił apelację jako bezzasadną.</p>
</div>