I ACz 960/12

<p>Sygnatura akt I ACz 960/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 23 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie :</p> <p>Przewodniczący: SSA Zofia Kawińska – Szwed</p> <p>Sędziowie : SA Mieczysław Brzdąk</p> <p>SO del. Tomasz Ślęzak (spr)</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Katowicach</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. K.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego <br/>w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>o ochronę dóbr osobistych i zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach<br/>z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt I C 161/12</p> <p>postanawia:</p> <p>1)  oddalić zażalenie;</p> <p>2)  zasądzić od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACz 960/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W piśmie, które wpłynęło do Sądu Okręgowego w Katowicach w dniu 13 lipca 2012 r., a więc przed rozpoczęciem rozprawy wyznaczonej na dzień <br/>29 sierpnia 2012 r., powód <span class="anon-block">P. K.</span> cofnął pozew o ochronę dóbr osobistych <br/>i zapłatę, skierowany przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego <br/>w <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>Zawiadomiona o powyższym Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa<br/> powołując się na przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art. 203 § 2 kpc</a> domagała się zasądzenia od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.</p> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach umorzył postępowanie i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 złotych tytułem kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że cofnięcie pozwu skutkowało koniecznością umorzenia postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art. 203 § 2 kpc</a>) zaś w związku z żądaniem zgłoszonym przez pozwanego w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art. 203 § 2 kpc</a>, niezbędnym było zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.</p> <p>Na powyższe postanowienie powód wniósł zażalenie skierowane przeciwko rozstrzygnięciom o umorzeniu postępowania oraz o zasądzeniu odeń na rzecz strony pozwanej kosztów procesu. Skarżący argumentował, że z uwagi na okoliczność, iż odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności, zarówno obecnie jak <br/>i w przyszłości nie jest w stanie uiścić kosztów procesu, a zaskarżonym orzeczeniem Sąd naruszył przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>. Stwierdził również, że odwołuje swe oświadczenie o cofnięciu pozwu. Nadto powód wskazał, że cofnął pozew przed pierwsza rozprawą licząc na „polubowne załatwienie sprawy” i rezygnację pozwanego z żądania zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu.</p> <p>Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa w odpowiedzi na zażalenie domagała się oddalenia wniesionego przez powoda środka zaskarżenia oraz zasądzenia na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów postępowania zażaleniowego.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2;art. 203 § 3)">art. 203 § 2 i § 3 kpc</a> powód, który cofnął pozew, na żądanie pozwanego zgłoszone <br/>w terminie dwóch tygodni od powiadomienia go o cofnięciu pozwu, zobowiązany jest zwrócić pozwanemu koszty procesu. Z kolei w myśl przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a> jedną <br/>z przyczyn umorzenia postępowania jest cofnięcie pozwu przez powoda. <br/>W rozpoznawanej sprawie powód złożył oświadczenie o cofnięciu pozwu (k. 53) przed rozpoczęciem rozprawy (k. 14), a zastępująca stronę pozwaną Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, w ciągu 6 dni po otrzymaniu zawiadomienia o cofnięciu pozwu (k. 60, 62), wystąpiła z wnioskiem o zasadzenie kosztów procesu na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Wobec powyższego za prawidłowe uznać należy, rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego zarówno co do umorzenia postępowania jak i zasądzenia kosztów procesu od powoda na rzecz strony pozwanej.</p> <p>Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący niezastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>. Na mocy powyższej regulacji dopuszczalne jest odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu jednakże jedynie <br/>w wyjątkowych przypadkach. Ocenę zaś czy taki wypadek zachodzi ustawodawca pozostawił sądowi. W rozpoznawanej sprawie skarżący cofnął pozew, a przyczyną tej czynności procesowej bynajmniej nie było zaspokojenie jego roszczeń przez pozwanego. Wobec powyższego jest on stroną przegrywającą proces, a w związku <br/>z tym zobowiązaną do poniesienia jego kosztów, chyba że wystąpi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>. Zła sytuacja finansowa stanowiąca podstawę zwolnienia strony od obowiązku uiszczania kosztów sądowych nie wyczerpuje sama w sobie przesłanek zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. I CZ 112/9), a jak wskazano powyżej przepis ten z uwagi na swój szczególny charakter nie może być wykładany rozszerzająco i wyklucza uogólnienie. Tymczasem jedyną wskazaną przez powoda okolicznością uzasadniającą w jego ocenie zastosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, a uprzednio będącą podstawą zwolnienia go od kosztów sądowych, jest fakt odbywania przezeń kary dożywotniego pozbawienia wolności w zakładzie karnym typu zamkniętego (k. 70). Odbywanie zaś kary pozbawienia wolności we wskazanym powyżej rygorze, niewątpliwie ograniczającym możliwości zarobkowe, jest determinowane rodzajem popełnionego przez skazanego przestępstwa bądź jego zachowaniem w trakcie odbywania kary. Z tych względów uznać należało, że sytuacja skarżącego nie stanowi „szczególnego wypadku” w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>.</p> <p>Z kolei odnosząc się do odwołania przez powoda oświadczenia o cofnięciu pozwu wskazać należy, że dyspozycyjną czynność procesową jaką jest między innymi cofnięcie pozwu, strona może odwołać jedynie z przyczyn uznanych przez sąd za uzasadnione. Takim przyczynami są wady oświadczenia woli jak i okoliczności powstałe już po złożeniu oświadczenia, które uzasadniają jego odwołanie (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 lutego 1985 r., sygn. akt II CZ 11/85, Lex nr 8686). W rozpoznawanej sprawie powód uzasadniając swe oświadczenie <br/>o odwołaniu cofnięcia pozwu wskazał wyłącznie, że cofnął go przed pierwszą rozprawą dążąc do „polubownego załatwienia sprawy” i licząc na rezygnację przez pozwanego z domagania się zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu, strona pozwana zaś nie postąpiła zgodnie z jego oczekiwaniami. Skarżący nie wykazał w ten sposób, że wystąpiła okoliczność następcza usprawiedliwiająca cofnięcie czynności procesowej. bowiem nie może być za taką uznane subiektywne przekonanie powoda, iż po cofnięciu pozwu strona pozwana zrezygnuje z przysługujących jej na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art. 203 § 2 kpc</a> uprawnień w zakresie domagania się zwrotu kosztów procesu..</p> <p>Z powyższych przyczyn zażalenie jako bezzasadne, należało oddalić o czym orzeczono na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w związku z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a>.</p> <p>O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Apelacyjny orzekł na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 11;§ 11 ust. 1;§ 11 ust. 1 pkt. 25;§ 13;§ 13 ust. 2;§ 13 ust. 2 pkt. 2)">§ 11 ust. 1 pkt 25 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (Dz.U. nr 163 poz 1348 z późn. zm)</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACz 960/12</strong> </p> <p>Zarządzenie:</p> <p>1)  Odnotować postanowienie w repertorium ACz;</p> <p>2)  Odpis postanowienia doręczyć:</p> <p>- powodowi <span class="anon-block">P. K.</span> (adres karta 77) za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego w <span class="anon-block">R.</span> (adres karta 76) wraz z pouczeniem <br/>o przysługującym prawie do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia,</p> <p>- Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (karta 78);</p> <p>3)  Akta zwrócić Sądowi Okręgowemu w Katowicach.</p> <p> <span class="anon-block">K.</span>, dnia 23 października 2012 r.</p> <p>SO del Tomasz Ślęzak</p> </div>