III AUa 1468/12

<p>Sygn. akt: III AUa 1468/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 24 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski</p> <p>Sędziowie: SSA Janina Kacprzak (spr.)</p> <p>SSA Ewa Chądzyńska</p> <p>Protokolant: stażysta <span class="anon-block">P. D.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. w Łodzi</p> <p>sprawy<strong> <!-- --> <span class="anon-block">H. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w <span class="anon-block">Ł.</span> </strong> </p> <p>o emeryturę,</p> <p>na skutek apelacji organu rentowego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi</p> <p>z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt: VIII U 37/11;</p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.</strong> </p> <p>Sygn. akt: III AUa 1468/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału II Oddziału w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 2 grudnia 2010 r., którą to decyzją organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do emerytury, w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">H. S.</span> prawo do emerytury od 1 listopada 2010 roku.</p> <p>Wyrok sądu pierwszej instancji zapadł po ustaleniu przez ten sąd, że <span class="anon-block">H. S.</span>, <span class="anon-block">urodzona (...)</span>, udokumentowała na dzień 1 stycznia 1999 roku 28 lat, 3 miesiące i 23 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Podstawą do ustalenia przez sąd pierwszej instancji ponad 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, było wliczenie do tego okresu urlopu wychowawczego ubezpieczonej przypadającego od 1 września 1981 roku do 30 czerwca 1983 roku.</p> <p>W tym stanie faktycznym, przy ustaleniu dodatkowo, że ubezpieczona w dacie złożenia wniosku o emeryturę nie pozostawała w stosunku pracy i nie była członkiem OFE, sąd pierwszej instancji uznał, że ubezpieczona <span class="anon-block">H. S.</span> spełnia warunki do przyznania jej emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184;art. 184 ust. 1)">art. 184 ust. 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm. ).</p> <p>Wyrok sądu pierwszej instancji zaskarżony został apelacją organu rentowego w całości. Apelacja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi sprzeczne ustalenia sądu z zebranym materiałem dowodowym oraz obrazę prawa materialnego – art. 32 ust. 1a w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm. ) w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 1;§ 2;§ 3;§ 4)">§ 1-4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> ( Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm. ), poprzez nieuzasadnione ustalenie w świetle zebranego materiału, że wnioskodawczyni spełnia warunek posiadania 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Ubezpieczona wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są uzasadnione. Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1 a)">art. 32 ust.1a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm. ). Sąd pierwszej instancji co prawda odnosząc się do kwestii spornych w przedmiotowej sprawie przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ten przepis, to jednak uznał, że cytowany przepis art. 32 ust. 1a powołanej ustawy nie dotyczy wnioskodawczyni. Z czym należy się zgodzić, gdyż wszystkie okresy pracy ubezpieczonej w szczególnych warunkach przypadały przed 14 listopada 1991 roku, a norma zawarta w ustępie 1a art. 32 ustawy odnosi się do okresów pracy w warunkach szczególnych przypadających po tej dacie. Ustęp 1a dodany został do art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz.U.2004.121.1264) i nie ma w sprawie zastosowania, i to zarówno w brzmieniu obecnie obowiązującym, jak i w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 lipca 2004 r. do 31 października 2005 r. Dlatego nie ma potrzeby dokonywania wykładni tego przepisu w przedmiotowej sprawie. W sprawach z wniosków o emeryturę opartych na przepisie art. 184 ust. 1 ustawy bada się stan prawny na datę wniosku, a stan faktyczny co do wymaganych okresów zatrudnienia i okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach - na dzień 1 stycznia 1999 roku z uwzględnieniem stanu prawnego w okresach, w których wnioskodawca pozostawał w zatrudnieniu.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy okres urlopu wychowawczego może być doliczony do okresów pracy w szczególnych warunkach. Bezspornym w sprawie bowiem jest, że bez zaliczenia ubezpieczonej okresu urlopu wychowawczego do okresów pracy w szczególnych warunkach nie ma ona wymaganych 15 lat pracy w warunkach, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4;§ 4 ust. 1;§ 4 ust. 1 pkt. 3)">§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> ( Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm. ). Ubezpieczona faktycznie świadczyła prace w warunkach określonych w powołanym rozporządzeniu przez 13 lat, 3 miesiące i 26 dni. W spornym okresie od 1 września 1981 r. do 30 czerwca 1983 r. pracy nie świadczyła, gdyż korzystała z urlopu wychowawczego – udzielonego jej na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19810190097" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych - Dz. U. z 1981 r. Nr 19, poz. 97 ()">rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych</a> (Dz. U. z 1990 r. Nr 76, poz. 454 i z 1992 r. Nr 41, poz. 179). W myśl § 18 ust. 1 tego rozporządzenia okres urlopu wychowawczego traktowało się jak okres zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym pracownica korzystała z tego urlopu, z zastrzeżeniem z ustępu 2, który nie ma tutaj znaczenia. Przepis ten korespondował z § 3 powołanego wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymaganego do uzyskania emerytury, zwanego dalej w rozporządzeniu „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Kolejny przepis powoływanego wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.</a> - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4;§ 4 pkt. 1)">§ 4 pkt 1</a> stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zestawienie obu cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia jednoznacznie wskazuje na to, że pojęcie okresów zatrudnienia, w tym okresów „zaliczalnych” do zatrudnienia nie jest tożsame z okresami pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Niewątpliwie okres urlopu wychowawczego traktowany jest jak okres zatrudnienia w rozumieniu § 3 powoływanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19810190097" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych - Dz. U. z 1981 r. Nr 19, poz. 97 (§ 18;§ 18 ust. 1)">§ 18 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 1981 r.</a> o urlopach wychowawczych, to jednak nie może być traktowany jak okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczenia na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zatem urlop wychowawczy wliczany jest do ogólnego stażu pracy, zwanego w rozporządzeniu „wymaganym okresem zatrudnienia”, od którego zależy prawo do emerytury, ale nie do okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.</p> <p>Mając na uwadze powyższe ubezpieczona nie nabyła prawa do emerytury na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 32 tej ustawy oraz w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386 § 1)">§ 1</a>-<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 4)">§4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, gdyż na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udokumentowała 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Dlatego też Sąd Apelacyjny w Łodzi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> zmienił zaskarżony wyrok, orzekając jak w sentencji.</p> </div>