II AKa 290/12
Sądy powszechne2012-10-24
Sygnatura
II AKa 290/12
Data orzeczenia
2012-10-24
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Danuta MatuszewskaKrzysztof Ciemnoczołowski (PRESIDING_JUDGE)Wiktor Gromiec
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt II AKa 290/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 24 października 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski (spr.)</p>
<p>Sędziowie: SSA Wiktor Gromiec</p>
<p>SSA Danuta Matuszewska</p>
<p>Protokolant: referent-stażysta Patrycja Gałęzowska
</p>
<p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Mirosława Kido
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r.</p>
<p>sprawy</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. R.</span>
</strong>
</p>
<p>oskarżonej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a>; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 18;art. 18 § 2)">art. 18 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 2)">art. 270 § 2 k.k.</a>; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 276)">art. 276 k.k.</a>
</p>
<p>na skutek apelacji wniesionych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> i obrońcę oskarżonej</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku</p>
<p>z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt <strong>
<!-- -->XIV K 140/08</strong>
</p>
<p>I. uchyla zaskarżony wyrok w punktach I, III, IV, V oraz VI i w tej części sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania;</p>
<p>II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części;</p>
<p>III. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 632;art. 632 pkt. 2)">art. 632 pkt 2 k.p.k.</a> kosztami procesu za obie instancje w części uniewinniającej obciąża Skarb Państwa.</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Sąd Okręgowy w Gdańsku rozpoznawał sprawę <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">J. R.</span>
</strong>, oskarżonej o to, że:</p>
<p>I.
w dniu 24.01.2007r. w <span class="anon-block">G.</span>, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowała doprowadzić <span class="anon-block">A. W.</span>, <span class="anon-block">J. W.</span> oraz <span class="anon-block">T. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span> do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie nie mniejszej niż 868.000 zł. w ten sposób, że zawarła umowę zbycia weksla własnego przez indos i wprowadziła <span class="anon-block">K. F.</span> w błąd co do faktu toczącego się już postępowania z weksla, co do tej samej wierzytelności, czym działała na szkodę w/w pokrzywdzonych,</p>
<p>tj. o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a>
</p>
<p>II.
w dniu 24.01.2007r. w <span class="anon-block">G.</span>, podżegała <span class="anon-block">K. F.</span> do wypełnienia weksla wystawionego przez <span class="anon-block">A. W.</span> i poręczonego przez <span class="anon-block">J. W.</span>, niezgodnie z wolą wystawcy w ten sposób, że nakłaniała w/w do wpisania nienależnej sumy wierzytelności w kwocie 868.000 zł., czym działała na szkodę <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">A. W.</span>,</p>
<p>tj. o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 18;art. 18 § 2)">art. 18 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 2)">art. 270 § 2 k.k.</a>,</p>
<p>III.
w okresie od dnia 16.07.2003r. do dnia 06.10.2008r. w <span class="anon-block">G.</span>, ukrywała dokumenty, którymi nie miała prawa wyłącznie rozporządzać w postaci pięciu blankietów wekslowych wystawionych przez <span class="anon-block">A. W.</span> i poręczonych przez <span class="anon-block">J. W.</span>, czym działała na szkodę w/w pokrzywdzonych,</p>
<p>tj. o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 276)">art. 276 k.k.</a>
</p>
<p>Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012r., sygn. akt XIV K 140/08, Sąd Okręgowy w Gdańsku uznał oskarżoną za winną popełnienia tego, że w dniu 15 grudnia 2006r., będąc posiadaczem weksla <em>
<!-- -->in blanco</em>, podpisanego przez <span class="anon-block">A. W.</span> i poręczonego przez <span class="anon-block">J. W.</span>, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poświadczyła w nim nieprawdę co do kwoty wierzytelności w wysokości 868.000. złotych, wiedząc iż o tę samą wierzytelność toczy się już postępowanie sądowe z innego posiadanego przez nią weksla podpisanego przez <span class="anon-block">A. W.</span> i poręczonego przez <span class="anon-block">J. W.</span> oraz zbywając w drodze umowy z dnia 24.01.2007r. tak wypełniony w dniu 15 grudnia 2006r. weksel przez indos, czyn ten zakwalifikował z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 1;art. 271 § 3)">art. 271 § 1 i 3 k.k.</a> i za to na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 3)">art. 271 § 3 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 33;art. 33 § 1;art. 33 § 2;art. 33 § 3)">art. 33 § 1, 2 i 3 k.k.</a> skazał ją na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł. każda. Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69 § 1 i 2 k.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70 § 1 pkt 1 k.k.</a> wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby lat 3. Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżoną od popełnienia czynów zarzucanych jej w pkt II i III aktu oskarżenia.</p>
<p>Wyrok zawiera ponadto rozstrzygnięcia o dowodach rzeczowych, o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego i o kosztach sądowych.</p>
<p>Apelacje od powyższego wyroku wnieśli prokurator i obrońca oskarżonej.</p>
<p>Prokurator zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonej, zarzucając orzeczeniu:</p>
<p>a)
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w punkcie I zaskarżonego wyroku, który miał wpływ na jego treść i doprowadził do zmiany kwalifikacji czynu zarzuconego w punkcie I aktu oskarżenia, poprzez niezasadne przyjęcie przez Sąd, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, że oskarżona swoim zachowaniem wyczerpała znamiona czynu zabronionego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 1;art. 271 § 3)">art. 271 § 1 i 3 k.k.</a>, podczas gdy wnikliwa analiza zeznań pokrzywdzonych <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> oraz <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span> jednoznacznie wskazuje, iż <span class="anon-block">J. R.</span> działała z zamiarem doprowadzenia w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, wprowadzając w błąd <span class="anon-block">K. F.</span> co do faktu toczącego się już przed sądem postępowania z weksla, dotyczącego tej samej wierzytelności,</p>
<p>b)
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w punkcie II zaskarżonego wyroku, który miał wpływ na jego treść i doprowadził do uniewinnienia oskarżonej od popełnienia czynu zarzuconego jej w punkcie II aktu oskarżenia, poprzez niezasadne przyjęcie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia przypisania oskarżonej popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 18;art. 18 § 2)">art. 18 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 2)">art. 270 § 2 k.k.</a>, gdyż, zdaniem sądu, swoim zachowaniem nie wypełniła ona żadnego ze znamion podżegania, zaś jej działania stanowiły realizację zdarzenia prawnego, polegającego na zawarciu umowy cywilnoprawnej pomimo, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania <span class="anon-block">K. F.</span> oraz po części <span class="anon-block">W. R.</span> wskazują, iż w rzeczywistości to oskarżona nakłoniła <span class="anon-block">K. F.</span> do wypełnienia weksla niezgodnie z wolą wystawcy w części dotyczącej wysokości wierzytelności na łączną kwotę 868.000 zł.;</p>
<p>c)
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w punkcie II zaskarżonego wyroku, który miał wpływ na jego treść i doprowadził do uniewinnienia oskarżonej od popełnienia czynu zarzuconego jej w punkcie III aktu oskarżenia, poprzez niezasadne przyznanie waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonej i przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia przypisania oskarżonej popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 276)">art. 276 k.k.</a>, gdyż zdaniem sądu w żadnej mierze nie można uznać, że oskarżona ukrywała przedmiotowe weksle in blanco, podczas gdy analiza zeznań pokrzywdzonych małżonków <span class="anon-block">W.</span>, z których wynika, iż podejmowali próby kontaktowania się z oskarżoną w celu odebrania weksli oraz fakt odzyskania tych dokumentów dopiero na wniosek pokrzywdzonych, w wyniku czynności procesowych podjętych w toku zainicjowanego przez nich postępowania przygotowawczego, jednoznacznie wskazuje na działanie oskarżonej z zamiarem „ukrycia”, a nie tylko „posiadania” dokumentów, którymi nie miała prawa wyłącznie rozporządzać.</p>
<p>Podnosząc powyższe zarzuty apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.</p>
<p>Obrońca oskarżonej zaskarżył wyrok w części objętej punktami I, IV, V i VI oraz co do uzasadnienia, zarzucając:</p>
<p>1.
obrazę przepisów prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> polegającą na uznaniu za wiarygodne zeznań <span class="anon-block">A. W.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> co do rzekomego wręczenia weksli oskarżonej w 2000r. w sytuacji, gdy zeznania te w ewidentny sposób są próbą uniknięcia odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania,</p>
<p>2.
obrazę przepisów prawa procesowego art. 170 § 1 a contrario polegającą na bezpodstawnym oddaleniu wniosku dowodowego obrony o przeprowadzenie ekspertyzy kryminalistycznej blankietów wekslowych oraz nie przeprowadzenie dowodu z zeznań <span class="anon-block">A. S.</span>,</p>
<p>3.
obrazę przepisów prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 1;art. 271 § 3)">art. 271 § 1 i 3 k.k.</a>, polegającą na uznaniu, iż oskarżona poświadczyła nieprawdę poprzez wypełnienie weksla na kwotę 868.000 zł. w sytuacji, gdy sąd nie ustalił, czy wierzytelność we wskazanej kwocie na moment wystawienia weksla nie istniała,</p>
<p>4.
naruszenie prawa materialnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354;art. 354 § 1)">art. 354 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 358(1);art. 358(1) § 1)">art. 358<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 k.c.</a> polegającą na bezpodstawnym przyjęciu przez sąd, że wypełnienie weksla i wszczęcie postępowania sądowego na jego podstawie jest spełnieniem zobowiązania.</p>
<p>Nadto jako zarzut ewentualny apelujący podniósł:</p>
<p>5.
naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 630)">art. 630 k.p.k.</a> polegające na bezpodstawnym obciążeniu oskarżonej kosztami wynagrodzenia pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej w sytuacji, gdy oskarżona nie została skazana za przestępstwo popełnione na jej szkodę.</p>
<p>W konkluzji apelujący wniósł o:</p>
<p>1.
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej,</p>
<p>2.
przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy kryminalistycznej na okoliczność ustalenia daty emisji blankietów wekslowych o nominale 100.000 zł.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Apelacja prokuratora okazała się bezzasadną w zakresie, w jakim podniesiono w niej zarzuty przeciwko orzeczeniu o uniewinnieniu oskarżonej od popełnienia czynów zabronionych, zarzucanych jej w punktach II i III oskarżenia. W tej części sąd odwoławczy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.</p>
<p>Obie apelacje okazały się częściowo zasadnymi o tyle, że skutkiem ich rozpoznania było orzeczenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu do ponownego rozpoznania sprawy w zakresie objętym zarzutem I oskarżenia.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->I.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->motywy utrzymania w mocy orzeczenia o uniewinnieniu</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> oskarżonej od czynu zarzucanego jej w punkcie II oskarżenia.</strong>
</p>
<p>Sąd <em>
<!-- -->ad quem</em> podzielił ocenę Sądu Okręgowego o braku podstaw do przypisania oskarżonej występku podżegania <span class="anon-block">K. F.</span> do popełnienia występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 2)">art. 270 § 2 k.k.</a> (zarzut II oskarżenia), przy czym pewnego uzupełnienia wymaga przyjęta w tej mierze przez sąd <em>
<!-- -->a quo</em> argumentacja. Sąd ten ma niewątpliwie rację, że <span class="anon-block">J. R.</span> nie podżegała <span class="anon-block">K. F.</span> do popełnienia przestępstwa, lecz – cyt. – „realizowała inne jakościowo zdarzenie prawne”, zaś sam <span class="anon-block">K. F.</span> realizował czynność techniczną w postaci naniesienia na wekslu treści indosu i kwoty odsetek (s. 29-30 uzasadnienia). Niemniej należy uzupełniająco stwierdzić co następuje.</p>
<p>Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że skutkiem podżegania (rezultatem czynności nakłaniania) jest wywołanie u innej osoby zjawiska psychicznego w postaci decyzji popełnienia czynu zabronionego. Wyróżnia się przy tym cztery kategorie sytuacji, wyodrębnianych z zastosowaniem kryterium stopnia zaawansowania aktywności bezpośredniego wykonawcy czynu zabronionego (nakłanianego):</p>
<ul>
<li>
<p>wywołanie u nakłanianego decyzji popełnienia czynu zabronionego oraz popełnienie przez niego takiego czynu,</p>
</li>
<li>
<p>wywołanie u nakłanianego decyzji popełnienia czynu zabronionego oraz usiłowanie popełnienia przez niego takiego czynu,</p>
</li>
<li>
<p>wywołanie u nakłanianego decyzji popełnienia czynu zabronionego oraz podjęcie przez niego czynności ograniczających się do stadium przygotowania,</p>
</li>
<li>
<p>wywołanie u nakłanianego decyzji popełnienia czynu zabronionego oraz niepodjęcie przez niego żadnych czynności zmierzających do dokonania tego czynu.</p>
</li>
</ul>
<p>Zatem podjęcie przez nakłanianego - wskutek podżegania - samej tylko decyzji o popełnieniu czynu zabronionego, nawet niezmaterializowanej w drodze chociażby czynności przygotowawczych względem dokonania, stanowi niezbędny minimalny skutek podżegania. Brak takiego skutku stoi na przeszkodzie przyjęciu konstrukcji podżegania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10.05.1982r., Rw 317/82, OSNKW 1982, z. 10-11, poz. 72, Uchwała Sądu Najwyższego z 21.10.2003r., I KZP 11/03, OSNKW 2003, z. 11-12, poz. 89, a ponadto: G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski i in. - Kodeks karny. Komentarz, Wyd. Zakamycze 2004, wyd. II, tezy 129 i 148 do art. 18 k.k., Andrzej Marek - Kodeks karny. Komentarz, wyd. Lex 2010, teza 14 do art. 18, Piotr Kardas, Kodeks karny. Komentarz, wyd. Zakamycze 2004 tezy. 128-129 do art. 18 k.k., Jacek Giezek - Kodeks karny. Komentarz, wyd. Lex 2012 - tezy 46-51 do art. 18).</p>
<p>W niniejszej sprawie oczywistym jest, że <span class="anon-block">K. F.</span> nie podjął decyzji o popełnieniu czynu zabronionego, gdyż nie miał i nie mógł w tej konkretnej sytuacji zakładać, że podjęte przez niego lub przez <span class="anon-block">J. R.</span> czynności mają charakter bezprawny. Zakładając, że <span class="anon-block">K. F.</span> działał racjonalnie (a nie ma podstaw do innego wniosku) należy przyjąć, iż nie był zainteresowany (ani osobiście, ani jako pełnomocnik <span class="anon-block">T. F.</span>) nabyciem wierzytelności, która z prawnego punktu widzenia była niemożliwa do ściągnięcia, nieegzekwowalna. Przeciwnie - godząc się na cesję wierzytelności i indos weksla na rzecz firmy prowadzonej przez jego żonę, musiał pozostawać w przekonaniu, że transakcja jest dla jego żony korzystna w wymiarze ekonomicznym. Ewentualne przyjęcie, że <span class="anon-block">K. F.</span> wiedział o wcześniejszym wypełnieniu przez oskarżoną w związku z tą samą wierzytelnością innego weksla, a mimo to zdecydował się zawrzeć z nią umowę, musiałoby oznaczać, że podjął działania na korzyść <span class="anon-block">J. R.</span> ze szkodą dla swojej żony. Tymczasem materiał dowodowy nie dawał absolutnie żadnych podstaw do takiego rodzaju ustaleń lub chociażby hipotezy.<br/> W konsekwencji powyższych rozważań sąd <em>
<!-- -->ad quem</em> stanął na stanowisku, iż zarówno w świetle zarzutu I oskarżenia (<span class="anon-block">K. F.</span> został w nim wymieniony jako pokrzywdzony), jak i prawidłowych ustaleń sądu <em>
<!-- -->a quo</em> (przyjęto w nich, że <span class="anon-block">K. F.</span> nie wiedział o wcześniejszym wypełnieniu innego weksla przez oskarżoną), nie istnieją podstawy do uznania, że <span class="anon-block">J. R.</span> podżegała <span class="anon-block">K. F.</span> do popełnienia występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 2)">art. 270 § 2 k.k.</a>
</p>
<p>Oceny odmiennej nie uzasadniają argumenty podnoszone na s. 6 apelacji prokuratora.</p>
<p>Apelująca ma rację, że do znamion podżegania nie należy „wywieranie niedozwolonego nacisku”, ale w niniejszej sprawie – na co już wskazano wyżej - to nie cytowana ocena przesądziła o uniewinnieniu oskarżonej od zarzutu II oskarżenia.</p>
<p>Prokurator słusznie podniósł, że oskarżona chciała, aby <span class="anon-block">K. F.</span> wypełnił weksel niezgodnie z jej wcześniejszą umową z <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>. Skoro bowiem sąd <em>
<!-- -->a quo</em> ustalił (nie przesądzając w tym miejscu trafności tych ustaleń), że <span class="anon-block">J. R.</span> zbywając na rzecz <span class="anon-block">T. F.</span> wierzytelność z tytułu pożyczki z 1997r., zarazem przeniosła przez indos uprawnienia z weksla, związanego z poręczeniem pożyczki bankowej z roku 2000, to w takim wypadku niewątpliwie jej zamiar był zgodny z twierdzeniem prokuratora. Nawet jednak w przypadku przyjęcia hipotezy zgodnej z ustaleniami sądu pierwszej instancji, zachowania <span class="anon-block">J. R.</span> nie sposób uznać za podżeganie, lecz usiłowanie oszustwa na szkodę <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span>. Jedynie tak bowiem można interpretować zachowanie oskarżonej, zmierzające do zbycia wyżej wymienionym osobom wierzytelności wraz z wekslem, który w istocie jej nie zabezpieczał. Stąd opisane zachowanie <span class="anon-block">J. R.</span> - nie przesadząjąc przyszłego rozstrzygnięcia sądu <em>
<!-- -->a quo</em> - można rozpatrywać tylko i wyłącznie jako czynność współukaraną w razie przypisania jej popełnienia czynu zabronionego, objętego zarzutem I oskarżenia.</p>
<p>Z tych samych, co wskazane wyżej, powodów, nie zasługiwał na uwzględnienie argument apelującej, iż to, że <span class="anon-block">K. F.</span> nie popełnił przestępstwa (z uwagi na brak zamiaru), nie ograniczało odpowiedzialności oskarżonej za podżeganie, gdyż w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 18;art. 18 § 2)">art. 18 § 2 k.k.</a> mowa o „czynie zabronionym” a nie „przestępstwie”, w związku z czym brak świadomości osoby podżeganej nie wyłącza odpowiedzialności podżegacza. Przytoczona ocena jest całkowicie nieadekwatną do realiów niniejszej sprawy, gdyż bez względu na stopień uświadomienia sobie przez podżeganego znamion czynu zabronionego, do którego jest nakłaniany, oczywistym jest, że dla bytu podżegania każdorazowo konieczne jest istnienie po stronie podżegacza zamiaru spowodowania przez podżeganego czynu zabronionego na szkodę osoby trzeciej. Tymczasem, na co już wskazano, nakłanianie <span class="anon-block">K. F.</span> przez <span class="anon-block">J. R.</span> do częściowego wypełnienia weksla - jeżeli w ogóle było czynem zabronionym – to stanowiło zamach na mienie <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span>. W efekcie ponownego podkreślenia wymaga ocena sądu <em>
<!-- -->ad quem</em>, że wszelkie oceny zachowania oskarżonej opisanego w punkcie II oskarżenia mogą się toczyć jedynie w obrębie znamion i czynności współukaranych, związanych z czynem zabronionym, objętym zarzutem I.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->II.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->motywy utrzymania w mocy orzeczenia o uniewinnieniu oskarżonej od czynu zarzucanego jej w punkcie III oskarżenia.</strong>
</p>
<p>Nie budzi zastrzeżeń sądu <em>
<!-- -->ad quem </em>ocena Sądu Okręgowego o braku podstaw do przypisania oskarżonej występku ukrywania dokumentów w postaci pięciu blankietów wekslowych (zarzut III oskarżenia). Na aprobatę zasługuje stanowisko, zaprezentowane na s. 30-31 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Trafnym jest zwłaszcza pogląd sądu <em>
<!-- -->a quo</em>, że nawet bezprawne posiadanie dokumentu nie może być utożsamiane z jego ukrywaniem w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 276)">art. 276 k.k.</a>, albowiem to ostatnie polega na utajnieniu miejsca jego przechowywania. W tym zakresie pełną aktualność zachowuje zapatrywanie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, zaprezentowane w treści wyroku, na który powołał się Sąd Okręgowy (s. 32 uzasadnienia). Odnotowania wymaga zatem już na wstępie niniejszego fragmentu rozważań, że nawet jeżeli po stronie oskarżonej zaktualizował się obowiązek zwrotu weksli (co wcale nie jest oczywiste, o czym świadczy chociażby wieloletni, trudny pod względem dowodowym proces cywilny), to fakt, że nie kryła ona przed pokrzywdzonymi, że je posiada, a jedynie odmawiała zwrotu, powołując się na niewygasłą - w jej przekonaniu - wierzytelność, wykluczał możliwość uznania, że mamy do czynienia z ukrywaniem tych dokumentów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 276)">art. 276 k.k.</a> Oto bowiem pokrzywdzeni bezspornie wręczyli weksle <span class="anon-block">J. R.</span>, a pozostawały one w jej dyspozycji aż do chwili zabezpieczenia ich jako dowodów rzeczowych w niniejszym postępowaniu karnym.</p>
<p>Nie zasługuje na aprobatę argument prokuratora, że oskarżona wprawdzie weksle „posiadała”, ale pokrzywdzeni zostali pozbawieni możliwości odzyskania ich, dysponowania nimi oraz nie wiedzieli, gdzie są przechowywane. Przede wszystkim należy wskazać, że to pokrzywdzeni wręczyli weksle oskarżonej, w związku z czym ich posiadanie przez <span class="anon-block">J. R.</span> było dla nich od początku oczywiste Nie można przy tym utożsamiać odmowy zwrotu weksli przez oskarżoną z pozbawieniem pokrzywdzonych możliwości ich odzyskania w sytuacji, gdy to ona jako pierwsza wniosła przeciwko nim pozew cywilny o zapłatę kwoty, stanowiącej równowartość udzielonej, a niespłaconej - według jej twierdzeń - pożyczki.</p>
<p>Kolejnym, słusznym argumentem sądu pierwszej instancji jest podniesiona w uzasadnieniu wyroku (s. 31) okoliczność, że z istoty weksla, oskarżona miała prawo do jego posiadania do czasu zwrotu wierzytelności. Skoro zaś kwestia zwrotu pożyczki z 1997 roku nie została dotychczas rozstrzygnięta w procesie cywilnym, to obowiązek zwrotu weksli nie powstał. Aprobując ten fragment wnioskowania sądu <em>
<!-- -->a quo</em>, sąd odwoławczy za konieczne uznaje zaakcentowanie, iż wątpliwość powyższa winna być w niniejszej sprawie karnej rozstrzygnięta zgodnie z zasadą <em>
<!-- -->in dubio pro reo</em> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a>), tj. na korzyść oskarżonej, albowiem - niezależnie od przyszłego orzeczenia sądu cywilnego - postawa oskarżonej, dochodzącej swoich praw majątkowych na drodze cywilnoprawnej, nie może być - przy braku obiektywnych dowodów na zwrot pożyczki - traktowana jako okoliczność świadcząca o winie w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 9;art. 9 § 1)">art. 9 § 1 k.k.</a>
</p>
<p>Oceny odmiennej do powyższej nie uzasadnia argument prokuratora, iż weksle posiadane przez oskarżoną zabezpieczały inną wierzytelność, niż pożyczkę z roku 1997. Sąd <em>
<!-- -->a quo </em>ma rację, że winy umyślnej w ukrywaniu dokumentów nie sposób przyjąć nawet w przypadku uznania, że posiadane przez oskarżoną weksle zostały oskarżonej wręczone w związku z poręczeniem przez nią pożyczki bankowej, zaciągniętej przez <span class="anon-block">A. W.</span> (s. 31 uzasadnienia). Kwestia ta będzie wprawdzie dopiero przedmiotem rozważań sądu pierwszej instancji podczas ponownego rozpoznania sprawy w uchylonej części, niemniej jednak należy zgodzić się z Sądem Okręgowym, że brak obiektywizmu <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>, którzy mogą osiągnąć korzyść z wykazania nieprawidłowości w postępowaniu <span class="anon-block">J. R.</span>, nakazuje ostrożność w ocenie ich zeznań na okoliczność żądań zwrotu weksli. Także więc i w tym zakresie, zdaniem sądu odwoławczego, mamy do czynienia z wątpliwością, której jednoznaczne i stanowcze rozstrzygnięcie w procesie karnym nie będzie możliwe. Tym samym, zgodnie z regułą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> należało uznać przedmiotową wątpliwość za niemożliwą do usunięcia.</p>
<p>W świetle powyższych rozważań podniesiony przez prokuratora zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie jest trafny, gdyż zeznań pokrzywdzonych małżonków <span class="anon-block">W.</span> nie sposób traktować za dowód obiektywny.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->III.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->motywy uchylenia wyroku w części, dotyczącej czynu zarzucanego oskarżonej w punkcie I oskarżenia.</strong>
</p>
<p>W ocenie sądu odwoławczego wyrok Sądu Okręgowego nie mógł się ostać w części, w której <span class="anon-block">J. R.</span> pozostawała pod zarzutem usiłowania oszustwa (zarzut I oskarżenia), w granicach którego przypisano jej popełnienie występku poświadczenia nieprawdy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (punkt I zaskarżonego wyroku). Należy w tym względzie przyznać rację zarówno prokuratorowi, zarzucającemu błąd w ustaleniach faktycznych, jak i obrońcy oskarżonej, zarzucającemu - w szczególności - obrazę przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a>
</p>
<p>Na pierwszy plan wysuwa się słusznie wyeksponowany przez obrońcę oskarżonej błąd braku, polegający na zaniechaniu przez sąd <em>
<!-- -->a quo</em> weryfikacji wersji zaprezentowanej przez <span class="anon-block">A. W.</span>, zgodnie z którą sześć weksli wręczyła ona oskarżonej w związku z poręczeniem pożyczki bankowej w styczniu 2000r. Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że skoro zeznania <span class="anon-block">A. W.</span> były dalece niekonsekwentne, to powinnością sądu orzekającego było wyczerpanie wszelkich możliwości zbadania, czy wiarygodne są twierdzenia <span class="anon-block">A. W.</span>, że wręczyła oskarżonej sześć blankietów wekslowych w roku 2000r. w związku z poręczeniem pożyczki bankowej. Pierwszą z niewykorzystanych możliwości dowodowych w tym względzie było szczegółowe przesłuchanie pokrzywdzonej celem precyzyjnego określenia przez nią przyczyn, dla których przez dłuższy okres czasu, z uporem podtrzymywała pierwotną wersję, i to nawet wówczas, gdy podważały ją obiektywne dowody. Tymczasem sąd <em>
<!-- -->a quo</em> przesłuchał <span class="anon-block">A. W.</span> na tę okoliczność nader lakonicznie (protokół rozprawy na k. 1346 akt), skutkiem czego było zdawkowe, ogólnikowe i w praktyce niczym rzeczowym nieumotywowane wycofanie się świadka z wersji, głoszonej przez kilka lat w postępowaniu cywilnym i karnym. Tak niekonkretne zeznania nie poddawały się żadnej weryfikacji, gdyż nie zawierały żadnych faktów, podlegających dalszemu sprawdzeniu. Sąd nie uzyskał nawet od pokrzywdzonej stanowiska w kwestii przyczyn, dla których przekazanie sześciu weksli jako zabezpieczenia poręczenia pożyczki bankowej miało nastąpić dopiero kilka miesięcy po jej udzieleniu. Nie próbowano również ustalić, gdzie konkretnie <span class="anon-block">A. W.</span> nabyła przedmiotowe blankiety wekslowe, co uniemożliwiło sprawdzenie, czy były one możliwe do nabycia w podanym przez nią czasie i miejscu.</p>
<p>Sąd <em>
<!-- -->ad quem</em> uważa ponadto za niewystarczającą argumentację Sądu Okręgowego w zakresie, w jakim organ ten dał wiarę niekonsekwentnym zeznaniom <span class="anon-block">A. W.</span>, jednocześnie odmawiając dania wiary wyjaśnieniom <span class="anon-block">J. R.</span> na okoliczność rodzaju wierzytelności, jaką miało zabezpieczać sześć weksli, wręczonych oskarżonej. Dokonując stosownej oceny sąd pierwszej instancji wskazał wprawdzie na argumenty, którymi się kierował (s. 14 uzasadnienia), niemniej jednak jest to ocena powierzchowna, sprowadzająca pierwotne zeznania <span class="anon-block">A. W.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span> do pomyłki, wynikającej z cyt. „wielości zdarzeń gospodarczych”. Tymczasem słusznie wskazał w apelacji obrońca, że tego rodzaju pomyłka jest niepodobieństwem w sytuacji, gdy dotyczy kwestii zasadniczej, wielokrotnie analizowanej w sprawach cywilnej i karnej, nadto niezwykle istotnej dla spraw majątkowych <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>.</p>
<p>W związku z tym Sąd Apelacyjny wyraża zapatrywanie, iż bez względu na wynik czynności, zmierzających do ustalenia, czy blankiety wekslowe mogły pozostawać w obiegu na początku 2000r., ocena zeznań <span class="anon-block">A. W.</span> i wyjaśnień <span class="anon-block">J. R.</span> co do okoliczności wręczenia weksli, winna mieć charakter pogłębiony, uwzględniający w szczególności motywację każdej w wymienionych osób do ewentualnego zaprezentowanie wersji niezgodnej z rzeczywistością. Brak takiej analizy, jak również brak rozważenia, czy w omawianym zakresie mamy do czynienia z tego rodzaju wątpliwościami, o jakich mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> powoduje, iż korzystne dla strony pokrzywdzonej wnioski, zaprezentowane przez Sąd Okręgowy, należy uznać za przedwczesne.</p>
<p>W świetle powyższych okoliczności Sąd Apelacyjny przyjął, że zaskarżony wyrok wydany został w punktach I, III, IV, V i VI z uchybieniem przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a>, tj na skutek błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za jego podstawę i mogących mieć wpływ na jego treść. Z tego powodu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> orzeczono o uchyleniu zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazaniu sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->IV.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->wskazania sądu <em>
<!-- -->ad quem</em> co do dalszego postępowania.</strong>
</p>
<p>Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić w granicach zarzutu I oskarżenia, przy czym Sąd Okręgowy winien zwrócić uwagę na występujące <em>
<!-- -->in concreto</em> istotne ograniczenie, mające swoje źródło w zakazie <em>
<!-- -->reformationis in peius </em>w postaci pośredniej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 443)">art. 443 k.p.k.</a>). Dla zobrazowania zaistniałej sytuacji procesowej należy przypomnieć, że prokurator, pomimo zaskarżenia wyroku w całości na niekorzyść oskarżonej, w uzasadnieniu apelacji (s. 6 środka odwoławczego) stwierdził wprost: „Zgodzić należy się z Sądem Okręgowym, że w istocie pokrzywdzeni <span class="anon-block">W.</span> nie zostali w żaden sposób wprowadzeni w błąd przy zawieraniu umowy cesji wierzytelności, której nawet nie byli stroną (…)”. Zatem podnoszone w apelacji prokuratora uchybienia nie dotyczyły tej części zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą sąd <em>
<!-- -->a quo</em> uwolnił <span class="anon-block">J. R.</span> od odpowiedzialności za czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 294;art. 294 § 1)">art. 294 § 1 k.k.</a> w zakresie, w jakim miał być on popełniony na szkodę <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>.</p>
<p>Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest uznanie, że zgodnie z zasadą wyrażoną treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 434;art. 434 § 1;art. 434 § 1 zd. 2)">art. 434 § 1 zd. 2 k.p.k.</a>, uchylenia rozstrzygnięcia z punktu I zaskarżonego wyroku nie można traktować jako orzeczenia na niekorzyść oskarżonej w zakresie, w jakim zarzucano jej działanie na szkodę <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>. Oznacza to, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 443)">art. 443 k.p.k.</a>, przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie będzie możliwości przypisania oskarżonej usiłowania oszustwa na szkodę <span class="anon-block">A. W.</span> i <span class="anon-block">J. W.</span>, a co najwyżej na szkodę <span class="anon-block">T. F.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span>.</p>
<p>W toku ponownego postępowania dowodowego koniecznym będzie podjęcie próby weryfikacji zeznań <span class="anon-block">A. W.</span> na okoliczność nabycia sześciu blankietów wekslowych w roku 2000r. Należy w tym celu szczegółowo przesłuchać <span class="anon-block">A. W.</span> na okoliczność czasu i miejsca nabycia sześciu blankietów wekslowych, a następnie - w miarę możliwości - zweryfikować jej zeznania, zasięgając informacji od podmiotu, który sprzedał blankiety wekslowe na okoliczność, czy istotnie w podanym przez pokrzywdzoną czasie rozprowadzał blankiety identyczne z blankietami stanowiącymi dowód rzeczowy w niniejszej sprawie.</p>
<p>Przesłuchując ponownie <span class="anon-block">A. W.</span> należy dążyć do uzyskania z jej strony rzeczowego wyjaśnienia przyczyn zmiany zeznań, nadto wyjaśnienia, dlaczego zmiana ta nie nastąpiła spontanicznie natychmiast po ujawnieniu, że blankiety wekslowe nie mogły pochodzić z roku 1997, a dopiero kilka miesięcy później, na jednej z kolejnych rozpraw.</p>
<p>Bez względu na wynik powyższych czynności, przy ponownej ocenie wiarygodności zeznań <span class="anon-block">A. W.</span> i wyjaśnień <span class="anon-block">J. R.</span> na okoliczność wierzytelności, którą miało zabezpieczać sześć weksli <em>
<!-- -->in blanco</em>, koniecznym będzie, obok swobodnej oceny tych dowodów, dokonanie ich analizy z punktu widzenia zasady wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> Sąd orzekający winien w tym zakresie zająć jednoznaczne stanowisko w kwestii, czy wobec braku obiektywnych dowodów na potwierdzenie wersji <span class="anon-block">A. W.</span> (o ile takie dowody się nie pojawią), nadto wobec występowania przez <span class="anon-block">A. W.</span> w procesie cywilnym w charakterze pozwanej o sporną kwotę, wreszcie wobec niekonsekwentnego charakteru jej relacji na okoliczność pochodzenia sześciu weksli <em>
<!-- -->in blanco</em>, wyjaśnienia oskarżonej winny pozostawać po ochroną zasady <em>
<!-- -->in dubio pro reo</em>, a jeżeli nie, to z jakiego powodu.</p>
<p>O ile poczynione ustalenia faktyczne będą uzasadniały przypisanie <span class="anon-block">J. R.</span> popełnienia czynu zabronionego, koniecznym będzie wnikliwe rozważenie prawidłowej kwalifikacji prawnej.</p>
<p>W przypadku ustalenia, że oskarżona dokonała na rzecz <span class="anon-block">T. F.</span> cesji wierzytelności z tytułu pożyczki z 1997 roku, a jednocześnie przeniosła na nią przez indos prawa z weksla, zabezpieczającego inną wierzytelność, należy rozważyć, czy dopuściła się w ten sposób usiłowania oszustwa na szkodę <span class="anon-block">T.</span> i <span class="anon-block">K. F.</span>. Analiza winna obejmować kolejno wszystkie ustawowe znamiona czynu zabronionego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a>
</p>
<p>W przypadku braku podstaw do przypisania <span class="anon-block">J. R.</span> usiłowania oszustwa, należy poddać ocenie kwestię ewentualnego popełnienia przez nią przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. O ile ustalenia faktyczne będą to uzasadniały, należy w szczególności rozważyć zasadność przypisania w granicach zarzutu z punktu I oskarżenia popełnienia występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270;art. 270 § 2)">art. 270 § 2 k.k.</a>, albowiem uzupełnienie weksla <em>
<!-- -->in blanco</em> w sposób sprzeczny z porozumieniem wekslowym stanowi typowy przypadek wypełnienia blankietu opatrzonego cudzym podpisem niezgodnie z wolą pokrzywdzonego i na jego szkodę.</p>
<p>Przy ewentualnym rozważaniu uznania czynu za poświadczenie nieprawdy, koniecznym będzie dokładne wskazanie przez sąd orzekający podstaw uznania oskarżonej za wystawcę dokumentu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271;art. 271 § 1)">art. 271 § 1 k.k.</a>, a także dokonanie oceny, czy mamy w tym wypadku do czynienia z dokumentem, o jakim mowa w treści powołanego przepisu, a więc dokumentem o cechach rozstrzygnięcia publicznoprawnego, któremu przysługuje domniemanie prawdziwości (por. Kazimierz Wróbel - Kodeks karny. Komentarz. wyd. Zakamycze 2006; teza 7 do art. 271 i powołane tamże orzeczenia).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->V.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->rozstrzygnięcie o kosztach sądowych.</strong>
</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 632;art. 632 pkt. 2)">art. 632 pkt 2 k.p.k.</a> kosztami procesu w części uniewinniającej obciążono Skarb Państwa, przy czym rozstrzygnięcie to odniesiono do postępowań obu instancji ze względu na brak stosownego orzeczenia w wyroku Sądu Okręgowego.</p>
<p>Mając na względzie uchylenie wyroku w części dotyczącej głównego zarzutu oskarżenia, sąd odwoławczy nie rozstrzygnął w przedmiocie wniosku złożonego w toku rozprawy odwoławczej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Stosowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapadnie – zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 626;art. 626 § 1)">art. 626 § 1 k.p.k.</a> - w orzeczeniu kończącym postępowanie.</p>
</div>