III AUa 833/12

<p>Sygn. akt III AUa 833/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 listopada 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="236"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Elżbieta Gawda (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Teresa Czekaj</p> <p>SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. w Lublinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">J. B.</span> i <span class="anon-block"> Fabryki (...) Spółki z o.o.</span> <br/>w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">J. B.</span> oraz apelacji <span class="anon-block"> Fabryki (...) Spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie</p> <p>z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt VII U 917/12</p> <p> <strong> <!-- -->oddala obie apelacje.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->III AUa 833/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołania wnioskodawców <span class="anon-block">J. B.</span> i <span class="anon-block"> Fabryki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span> od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">L.</span> stwierdzającej, że <span class="anon-block">J. B.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik <span class="anon-block"> Fabryki (...) spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">L.</span> w okresie od 17 lipca 2006 roku do 30 czerwca 2011 roku.</p> <p>Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach prawnych:</p> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">J. B.</span> jest jedynym wspólnikiem <span class="anon-block"> Fabryki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">L.</span>, jak również jedynym członkiem zarządu Spółki. <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">H. S.</span> są prokurentami Spółki.</p> <p>W dniu 17 lipca 2006 roku zawarta została umowa pomiędzy <span class="anon-block">J. B.</span> a <span class="anon-block"> Fabryką (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">L.</span>, reprezentowaną przez prokurenta <span class="anon-block"> Spółki - (...)</span>, zgodnie z którą wnioskodawca miał zostać zatrudniony na stanowisku radcy prawnego w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem 900 zł miesięcznie. Do obowiązków skarżącego miało należeć przygotowywanie wniosków unijnych, udzielanie konsultacji prawnych, sporządzanie regulaminów pracy, opinii i umów.</p> <p>Powyższy stan faktyczny był między stronami bezsporny.</p> <p>W oparciu o poczynione ustalenia Sąd Okręgowy oddalił oba odwołania.</p> <p>Sąd zważył, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było to, czy między <span class="anon-block">J. B.</span> a <span class="anon-block"> Fabryką (...)</span> doszło do zawarcia umowy o pracę. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko organu rentowego, dodając, iż odwołujący się mają rację tylko o tyle, o ile podnoszą, że organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nietrafnie powołał się na przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.s.h.</a>, podczas gdy zastosowanie w sprawie znajduje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a>, skoro <span class="anon-block">J. B.</span> jest jedynym wspólnikiem i zarazem jedynym członkiem zarządu spółki.</p> <p>Sąd zważył, że w spółkach wielopodmiotowych oraz spółkach jednoosobowych, w których jedyny wspólnik nie jest zarazem jedynym członkiem zarządu, zastosowanie ma przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.s.h.</a>, co oznacza, że w umowie lub sporze z członkiem zarządu spółka winna być reprezentowana przez radę nadzorczą bądź pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników. Natomiast zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h</a>, obowiązującym od dnia 15 stycznia 2004 roku, w przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 173;art. 173 § 1)">art. 173 § 1</a> (m.in. któremu przysługują wszystkie udziały spółki), jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 173 § 1)">§ 1</a> nie stosuje się. Czynność prawna między <em> <!-- -->tym</em> wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego.</p> <p>O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego. Wcześniej regulacja tej treści zawarta była w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 173;art. 173 § 2;art. 173 § 3)">art. 173 § 2 i 3 k.s.h.</a> Przepis ten stanowi gwarancję bezpieczeństwa obrotu oraz ochrony interesów spółki i dotyczy wszelkich czynności między członkiem zarządu a spółką, a nie tylko, jak sugerują odwołujący się, czynności, w których spółka miałaby być reprezentowana właśnie przez tegoż członka zarządu.</p> <p>Potrzeba ochrony obrotu jest szczególnie istotna w sytuacji zawierania umów z jedynym członkiem zarządu jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z faktu występowania tej samej osoby fizycznej w trzech rolach: jedynego wspólnika, któremu przysługują uprawnienia zgromadzenia wspólników, jedynego członka zarządu i kontrahenta spółki, wynika podwyższone ryzyko dokonywania czynności w celu obejścia ustawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>) bądź też dla pozoru (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>). Stąd też istnieje konieczność regulacji chroniącej z jednej strony interesy spółki, z drugiej zaś interes osób trzecich. W przypadku jednoosobowych spółek o jednoosobowym zarządzie, który sprawuje jedyny wspólnik, ustawodawca zdecydował, że może on niejako zawrzeć umowę z samym sobą, zaś instrumentem kontroli jest tu bezwzględny wymóg dokonania czynności w formie aktu notarialnego, pod rygorem nieważności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 73)">art. 73 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 2)">art. 2 k.s.h.</a>).</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego koncepcja odwołujących się, jakoby przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a> miał zastosowanie jedynie w przypadku umów, w których spółka miałaby być reprezentowana przez jedynego wspólnika-jedynego członka zarządu, a wprowadzenie reprezentacji spółki przez prokurenta powoduje, że czynność prawna między takimi stronami nie musi mieć formy aktu notarialnego, nie zasługuje na podzielenie. W szczególności jest ona sprzeczna z brzmieniem i celem tegoż przepisu. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a> mógłby ewentualnie nastręczać takich wątpliwości interpretacyjnych, gdyby nie jego obecne usytuowanie i wyraźne wyłączenie stosowania § 1, co daje podstawę do uznania go za całościowo regulujący kwestię umów między członkiem zarządu a spółką. Brak jest tu podstaw do „powrotu” do ogólnej zasady reprezentacji spółki przez prokurenta. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 208;art. 208 § 6)">art. 208 § 6 k.s.h.</a> prokurent jest powoływany przez wszystkich członków zarządu, a więc w rozpoznawanej sprawie przez jedynego członka zarządu, mającego być drugą stroną przedmiotowej umowy, co skutecznie wyłącza jakąkolwiek faktyczną kontrolę i ochronę praw spółki, a w konsekwencji czyni taką interpretację niedopuszczalną.</p> <p>Ponieważ umowa z 17 lipca 2006 roku nie została zawarta w formie aktu notarialnego, jest ona bezwzględnie nieważna.</p> <p>Przechodząc do drugiej kwestii, a mianowicie dorozumianego zawarcia umowy o pracę w drodze czynności faktycznych - przez przystąpienie do jej wykonywania przez obie strony - należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że Sąd Okręgowy rozpoznający niniejszą sprawę podziela oczywiście ugruntowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym jest to dopuszczalne, w tym również, co do zasady, w stosunkach między spółką a członkiem jej zarządu (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 marca 2000 r., I PKN 558/99, OSNAPiUS 2001 nr 16, poz. 512; w wyroku z dnia 5 listopada 2003 r., I PK 633/02, OSNP 2004 nr 20, poz. 346; w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., I PK 123/04, OSNP 2005 nr 15, poz. 231; w wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r., I PK 215/08, Monitor Prawa Pracy 2009 nr 9, poz. 487).</p> <p>Zasada ta nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Wspominane ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego ukształtowane zostało na gruncie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340570502" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy - Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 (art. 203)">art. 203 k.h.</a>, stanowiącego, że w umowach pomiędzy spółką a członkami zarządu tudzież w sporach z nimi reprezentuje spółkę rada nadzorcza lub pełnomocnicy, powołani uchwałą wspólników, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210)">art. 210 k.s.h.</a> (obecnie, od 15 stycznia 2004 roku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.s.h.</a>) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 379;art. 379 § 1)">art. 379 § 1 k.s.h.</a>).</p> <p>Przyjmuje się, że zawarcie przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z członkiem jej zarządu umowy o pracę z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.s.h.</a> (poprzednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340570502" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy - Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 (art. 203)">art. 203 k.h.</a>) nie wyklucza późniejszego nawiązania stosunku pracy przez przystąpienie do jej wykonywania. Możliwość ta uzależniona jest wszakże od spełnienia podstawowego warunku, a mianowicie złożenia dorozumianego oświadczenia woli przez organ uprawniony do reprezentowania spółki w stosunku do członka zarządu. W uzasadnieniu wyroku z 12 stycznia 2005 r., I PK 123/04, Sąd Najwyższy podkreślił, że jeżeli wadliwość w zakresie nawiązania stosunku pracy przez nieuprawniony do tego organ zaistniała tylko w określonym momencie, ale następnie praca była faktycznie wykonywana za wiedzą i aprobatą spółki już właściwie reprezentowanej (przez organ uprawniony do zawarcia umowy z członkiem zarządu), to dopuszczalne jest przyjęcie, że w ten sposób, który wyrażał się przede wszystkim czynnościami o charakterze faktycznym, zawarta została umowa o pracę. Jeżeli praca była faktycznie wykonywana na warunkach stosunku pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a>), zgodnie z wolą /pracodawcy i pracownika (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 11)">art. 11 k.p.</a>), to wadliwości towarzyszące zawieraniu pisemnej umowy o pracę same przez się nie stanowią przeszkody do przyjęcia, że doszło do nawiązania przez strony stosunku pracy. Jak wynika z przytoczonych argumentów uzasadnienia wyroku z 12 stycznia 2005 r., I PK 123/04, Sąd Najwyższy dopuszcza możliwość zawarcia ważnej i skutecznej umowy o pracę pomiędzy spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem jej zarządu, przez przystąpienie do jej faktycznego wykonywania, jeżeli spółka jako pracodawca wyraziła przez właściwy do jej reprezentacji organ (radę nadzorczą <em> <!-- -->in corpore,</em> czyli całą radę nadzorczą, lub większość członków rady nadzorczej, a nie przez jednego tylko członka rady nadzorczej) w sposób niebudzący wątpliwości wolę zatrudniania członka zarządu spółki, a jednocześnie z czynności faktycznych podjętych przez strony wynika, że miało miejsce zobowiązanie się pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz zobowiązanie się pracodawcy do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a>).</p> <p>Z drugiej zaś strony czynności faktyczne organu nieuprawnionego do zawarcia umowy o pracę nie mają prawnego znaczenia zobowiązania pracodawcy. Dla nawiązania stosunku pracy musi zaistnieć sytuacja - chociażby faktyczna (bez zachowania wymaganej formy) - zobowiązania się pracodawcy działającego przez organ uprawniony do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 czerwca 2007 roku, II PK 341/06, M.P.Pr. 2007/ 12/647).</p> <p>Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340570502" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy - Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 (art. 203)">art. 203 k.h.</a> jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210)">art. 210</a> (210 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210 § 1)">§ 1</a>) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">k.s.h.</a> wskazują jedynie podmioty właściwe do reprezentacji spółki wobec członka zarządu, w przeciwieństwie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a> (wcześniej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 173;art. 173 § 2;art. 173 § 3)">art. 173 § 2 i 3 k.s.h.</a>), który wprowadza wymóg szczególnej formy czynności prawnej, pod sankcją nieważności. Nawiązanie stosunku pracy z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340570502" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy - Dz. U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 (art. 203)">art. 203 k.h.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 1)">210 § 1 k.s.h.</a> jest nieważne i nieważność ta nie podlega konwalidacji, możliwe jest natomiast późniejsze, po zawarciu formalnej, a nieważnej umowy, zawarcie umowy ważnej, również w drodze czynności faktycznych, o ile spółka reprezentowana będzie przez uprawniony do tego podmiot. Natomiast naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a> nie polega na działaniu podmiotu wyjątkowo nieuprawnionego do reprezentacji spółki w tej akurat czynności prawnej, lecz na uchybieniu przepisowi o formie czynności, zastrzeżonej pod rygorem nieważności. Nawet jeśli w stosunkach pracy nie jest właściwe wiązanie zbyt daleko idących konsekwencji prawnych z wadliwościami odnoszącymi się do formalnej struktury czynności, mających na celu nawiązanie stosunku pracy, to w tym szczególnym przypadku, jakim jest swoiste dokonanie czynności z samym sobą przez jedynego wspólnika i jedynego członka zarządu, nie można przyjąć, by możliwe było zawarcie jakiejkolwiek umowy, w tym również umowy o pracę, w sposób dorozumiany. W sposób dorozumiany wolę zawarcia takiej umowy przez spółkę w rozpoznawanej sprawie musiałby przy tym wyrażać zresztą sam jedyny członek zarządu bądź ustanowiony przezeń prokurent. O ile z prokury wynika prawo do zawierania umów o pracę, to prawo to nie może być rozumiane jako upoważnienie prokurenta do zawarcia umowy o pracę z osobą, która prokury udzieliła. W tej sytuacji organ rentowy trafnie ponadto wskazuje na utrwalony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym umowa o pracę zawarta przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, działającą przez wspólnika będącego jej jednoosobowym zarządem, jest nieważna, ponieważ brak jest w tym układzie kluczowego elementu stosunku pracy, jakim jest pracownicze podporządkowanie (tak m.in. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 marca 1995 roku, I PZP 7/95, OSNP 1995/18/227; w wyrokach z dnia 2 lipca 1998 r., II UKN 112/98 i z dnia 3 grudnia 1998 r., II UKN 346/98 (niepubl.), z dnia 17 grudnia 1996 r., II UKN 37/96 (OSNAPiUS 1997 r. Nr 17, poz. 320), dnia 5 lutego 1997 r., II UKN 86/96 (OSNAPiUS 1997 r. Nr 20, poz. 404).</p> <p>W świetle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a> wymagane jest ustalenie, czy praca, którą wykonuje wspólnik na rzecz spółki miała cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, a więc czy polegała na wykonywaniu pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem i na jego ryzyko. Sąd Najwyższy zwracał uwagę zwłaszcza na podporządkowanie pracownika poleceniom pracodawcy, stanowiące konstytutywną cechę stosunku pracy, a niewystępującą w sytuacji, gdy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonej przez osobę fizyczną dochodzi do powierzenia wspólnikowi wykonywania zadań należących do zarządu spółki, zaś wspólnik ten jest równocześnie jej jednoosobowym zarządem. W przeciwnym razie trzeba by uznać możliwość podporządkowania pracownika samemu sobie, co jest wykluczone. Należy więc wykluczyć możliwość, aby jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będący prezesem jej jednoosobowego zarządu, był zatrudniony w charakterze pracownika, gdyż stanowiłoby to przejaw niemożliwego podporządkowania samemu sobie.</p> <p>Przytoczone wyżej poglądy podziela również Sąd Okręgowy rozpoznający niniejszą sprawę. Oceny tej w żaden sposób nie zmienia fakt, że <span class="anon-block">J. B.</span> miał być zatrudniony jako radca prawny, a w spółce ustanowiono prokurentów. Kierownictwo pracodawcy musi mieć charakter realny, a nie czysto formalny. Wnioskodawca miał być wprawdzie rzekomo podporządkowany prokurentowi - <span class="anon-block">E. B.</span>, jednak, na co zwrócono już uwagę powyżej, prokurent z mocy ustawy podlega zarządowi podlega zarządowi. Jak zeznała <span class="anon-block">E. B.</span>, była ona „bezpośrednim przełożonym radcy prawnego (<span class="anon-block">J. B.</span>), a jej przełożonym był prezes (<span class="anon-block">J. B.</span>)”. Właściciel (<span class="anon-block">J. B.</span>) zaakceptował jej wybór radcy prawnego (<span class="anon-block">J. B.</span>) . Doprawdy, skoro <span class="anon-block">J. B.</span> zamierzał jako „osoba trzecia” zawrzeć umowę o pracę ze spółką, nie sposób przypuszczać, by tenże <span class="anon-block">J. B.</span> jako jedyny członek zarządu i jedyny wspólnik miałby mieć cokolwiek przeciwko temu. Rzecz w tym, że opisany układ najdobitniej wskazuje, iż nie istnieje podmiot, który mógłby wykonywać wobec ubezpieczonego czynności zwierzchnie jako pracodawca. Jakiekolwiek jego podporządkowanie miałoby w tej sytuacji charakter abstrakcyjny, a wręcz czysto iluzoryczny, gdyż odwołujący miał być jednocześnie jedynym wspólnikiem spółki, jedynym członkiem jej zarządu i zatrudnionym, podporządkowanym pracownikiem. Przeciwny wniosek byłby sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania. W tych warunkach, zważywszy, że oprócz obowiązków pracowniczych radcy prawnego, do zadań wnioskodawcy należało również sprawowanie funkcji zarządu spółki, brak jest podstaw do przyjęcia możliwości nawiązania stosunku pracy między nim a spółką.</p> <p>Powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że wnioskodawca nie mógł być objęty pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, co trafnie przyjął organ rentowy w zaskarżonej decyzji.</p> <p>Ponieważ zaś zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie stwierdzenia, że <span class="anon-block">J. B.</span> nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom jako pracownik <span class="anon-block"> Fabryki (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">L.</span>, brak jest podstaw do badania w sprawie, czy zgłoszenie ubezpieczonego do ubezpieczenia jako pracownika nie stanowiło w istocie wniosku o dobrowolne objęcie ubezpieczeniem społecznym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 9;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, co zdają się sugerować odwołujący.</p> <p>Z wyżej wskazanych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 477^{<!-- -->14}§</p> <p>1  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> oddalił obydwa odwołania.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku złożyli wnioskodawcy: <span class="anon-block">J. B.</span> oraz <span class="anon-block"> Fabryka (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">L.</span>. Obie apelacje są identycznej treści, zaskarżają wyrok w całości i zarzucają:</p> <p>1)  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez dowolną ocenę materiału dowodowego w tym wadliwe przyjęcie, że nie istniał stosunek podporzadkowania radcy prawnego spółce, w sytuacji gdy z dowodów wynika, że osobą bezpośrednio nadzorującą radcę prawnego była <span class="anon-block">E. B.</span>; sąd pominął, że ta sama struktura istniałaby nawet jeśli zatrudniono by innego radcę prawnego;</p> <p>2)  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 2)">art. 210 2 KSH</a> przez błędną wykładnię w sytuacji gdy wykładnia literalna wskazuje, że przepis dotyczy tylko tych czynności, które są zwierane pomiędzy członkiem zarządu i reprezentowaną przez tę osobę spółką a nie dotyczy czynności, przy których spółka jest reprezentowana przez inną osobę – prokurenta;</p> <p>3)  wadliwe przyjęcie, że <span class="anon-block">J. B.</span> nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym bo do zawarcia stosunku pracy nie mogło dojść w sposób dorozumiany, w sytuacji gdy istotne jest nie to. Czy umowa jest ważna lecz to czy dana osoba wykonywała pracę jako pracownik.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że <span class="anon-block">J. B.</span> podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako pracownik.</p> <p>Apelujący wywodzili, że członek zarządu może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę i nie jest konieczne podporządkowanie. W sprawie niniejszej nadzór nad pracą wnioskodawcy sprawowała inna osoba, wyznaczona w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 3(1);art. 3(1) § 1)">art. 3^{<!-- -->1} § 1 k.p.</a> Nadto <span class="anon-block">J. B.</span> został zatrudniony nie w charakterze członka zarządu ale radcy prawnego, zatem powstaje wątpliwość czy w sprawie znajduje zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a> </p> <p>Skarżący podnosili nadto, że do zaistnienia stosunku pracy nie jest konieczne zawarcie ważnej umowy o pracę, gdyż stosunek pracy może powstać również przez czynności konkludentne tj. w drodze faktycznego wykonywania pracy i dopuszczenia pracownika do pracy przez pracodawcę.</p> <p>Skoro osoba uprawniona do zawierania umów z pracownikami tj. <span class="anon-block">E. B.</span> zobowiązała się do zatrudniania wnioskodawcy za wynagrodzeniem a wnioskodawca wykonywał pracę to oznacza, że nawiązany został stosunek pracy a zatem <span class="anon-block">J. B.</span> podlega ubezpieczeniom społecznym w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.).</p> <p>Z tych wszystkich względów wnioskodawcy uznawali apelacje za uzasadnione.</p> <p>Opierając się na ustaleniach faktycznych jak i rozważaniach prawnych poczynionych przez Sąd I instancji <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie, przedstawiając logiczną argumentację prawną. Sąd Apelacyjny akceptuje w całości zarówno ustalenia faktyczne jak i rozważania prawne poczynione przez Sąd I instancji, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60).</p> <p>Zarzuty apelacji nie są zasadne, gdyż Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń i wywiódł z nich trafne wnioski.</p> <p>Zważyć należy, iż Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, który nie był między stronami sporny, zatem zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> jest całkowicie chybiony. W świetle tego przepisu sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. O naruszeniu cyt. przepisu można zatem mówić wówczas gdy strona kwestionuje ocenę dowodów przeprowadzoną przez sąd, gdyż ocena ta doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie występuje, gdyż stan faktyczny nie był miedzy stronami sporny.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny stosunku prawnego łączącego <span class="anon-block">J. B.</span> – jedynego wspólnika i jedynego członka zarządu <span class="anon-block"> Fabryki (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">L.</span> – ze spółką. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo wywiódł, że wnioskodawcę i spółkę nie łączył stosunek pracy.</p> <p>Po pierwsze, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.s.h.</a>w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210 § 2)">§ 2</a> cyt. przepisu stanowi, że w przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 173;art. 173 § 1)">art. 173 § 1</a>, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 173 § 1)">§ 1</a> nie stosuje się a czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. Przepis ten nie przewiduje wyjątków w zakresie rodzaju czynności prawnych, zatem dotyczy również umów o pracę. Celem powyższego unormowania jest ochrona interesów spółki, przed podejmowaniem czynności, które mogą prowadzić do nadużyć i faktycznej lub potencjalnej kolizji interesów spółki i jedynego wspólnika będącego jedynym członkiem zarządu. Skutkiem niezachowania formy przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2;art. 210 § 2 zd. 2)">art. 210 § 2 zd. 2 k.s.h.</a> jest bezwzględna nieważność dokonanej czynności prawnej. Tym samym umowa o pracę zawarta miedzy <span class="anon-block">J. B.</span> a spółką reprezentowaną przez prokurenta jest nieważna. Nie ma przy tym znaczenia, że wnioskodawca byłby zatrudniony w charakterze radcy prawnego a nie członka zarządu, na co wskazuje apelujący, skoro w dacie zawarcia umowy był on jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu spółki.</p> <p>Po drugie nie można przyjąć, iż umowa o pracę mogła być zawarta w imieniu spółki przez osobę wyznaczoną do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy – w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 3(1);art. 3(1) § 1 k)">art. 3^{<!-- -->1} § 1k</a>.p. Co do zasady osoba wyznaczona do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy jest uprawniona do podejmowania wszelkich czynności a zatem również do zatrudniania i zwalniania pracowników, jednakże <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 3(1);art. 3(1) § 1 k)">art. 3^{<!-- -->1} § 1k</a>.p. nie znajduje zastosowania do czynności zawieranych między jedynym udziałowcem i jedynym członkiem zarządu a reprezentowaną przez niego spółką. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210)">art. 210 k.s.h.</a> ma charakter bezwzględnie obowiązujący i jest przepisem szczególnym wobec ogólnie obowiązującej regulacji wynikającej z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 3(1);art. 3(1) § 1)">art. 3^{<!-- -->1} § 1 k.p.</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia wyrok 4 sierpnia 2009 I PK 42/09LEX nr 528156, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., II PK 276/04, OSNP 2006 nr 3-4, poz. 42). Tym samym trafny jest pogląd Sądu Okręgowego, iż umowa o pracę zawarta w dniu 17 lipca 2006r. jest nieważna, gdyż narusza przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a> </p> <p>Oczywiście zgodzić się należy z apelującymi, co do tego, że każdy inny radca prawny mógłby być zatrudniony przez spółkę, w imieniu której mogłaby działać <span class="anon-block">E. B.</span> jako „osoba wyznaczona”. Sytuacja ta nie dotyczy jednak zatrudnienia osoby będącej jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu spółki, gdyż wówczas dla ważności czynności prawnej winny być spełnione wymogi określone w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 2)">art. 210 § 2 k.s.h.</a> </p> <p>Skoro zatem umowa o pracę z dnia 17 lipca 2006 r. jest nieważna, to pozostaje zbadanie czy zaistniał stosunek pracy pomiędzy spółką a <span class="anon-block">J. B.</span> w drodze czynności konkludentnych tj. poprzez dopuszczenie wnioskodawcy do wykonywania pracy za zgodą pracodawcy.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego zasadnie Sąd Okręgowy przyjął, iż wnioskodawca nie był pracownikiem spółki. Istotą stosunku pracy pozwalającą na odróżnienie go od innych stosunków cywilnych jest wykonywanie pracy w sposób podporządkowany. Oznacza to, że pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy, stosuje się do jego poleceń, wykonuje pracę w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, który określa rodzaj wykonywanej pracy. Co istotne pracownik nie ponosi ryzyka związanego z wykonywaną pracą, gdyż ryzyko to jest w całości przeniesione na pracodawcę.</p> <p>W sprawie niniejszej <span class="anon-block">J. B.</span> byłby jednocześnie pracownikiem i pracodawcą a tym samym jako jedyny wspólnik i jedyny członek zarządu ponosiłby w istocie ryzyko związane z wykonywaną przez siebie pracą. Nadto wskazywane przez niego podporządkowanie dyrektorowi <span class="anon-block">E. B.</span> jest iluzoryczne, skoro <span class="anon-block">E. B.</span> jako dyrektor podlega służbowo jedynemu członkowi zarządu – <span class="anon-block">J. B.</span>. Takie naprzemienne podporządkowanie nie występuje w stosunkach pracy a w sprawie niniejszej prowadziłoby w istocie do podporządkowania wnioskodawcy samemu sobie.</p> <p>Podkreślić też należy, iż zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> pracodawca zatrudnia pracownika za wynagrodzeniem, mając swobodę w określanie jego wysokości, byleby wynagrodzenie odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 k.p.</a> W sprawie niniejszej o wysokości wynagrodzenia decydowałby <span class="anon-block">J. B.</span> będący w jednej osobie pracownikiem i pracodawcą, gdyż to z nim <span class="anon-block">E. B.</span> ustalała warunki pracy i płacy.</p> <p>Tym samym zgodzić się należy z wywodami Sądu Okręgowego, iż pomiędzy <span class="anon-block">J. B.</span> a <span class="anon-block"> Fabryką (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">L.</span> nie nastąpiło nawiązanie stosunku pracy ani w drodze zawartej formalnie umowy o prace, która jest umową nieważną ani też w drodze czynności konkludentnych, wobec braku cech stosunku pracy, określonych w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> </p> <p>Skoro wnioskodawca nie był pracownikiem spółki to tym samym nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, natomiast podlega ubezpieczeniom jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5</a> w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy.</p> <p>Mając powyższe względy na uwadze Sąd Apelacyjny oddalił apelacje wnioskodawców jako bezzasadne w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> </div>