I ACa 813/12

<p>Sygn. akt I ACa 813/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 6 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Hanna Nowicka de Poraj</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->SSA Piotr Rusin</span> </strong> </p> <p>SSA Zbigniew Ducki</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. prot. sądowy Marta Matys</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa Budostal-2 <span class="anon-block"> Spółki Akcyjnej z (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Akademii (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>o ukształtowanie stosunku prawnego</p> <p>na skutek apelacji strony powodowej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 1703/10</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sygn.akt I A Ca 813/12</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód- <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">K.</span> po sprecyzowaniu żądania wniósł o ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umowy zawartej przez strony w dniu 6 stycznia 2010 r. o wykonanie remontu z przebudową domu studenckiego DS.<span class="anon-block">(...)</span>poprzez zmianę terminu wykonania umowy z 19 września 2010 r. na dzień 31 stycznia 2011 r.</p> <p>W uzasadnieniu powództwa podał, że po zawarciu umowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy -Prawo zamówień publicznych</a> zaistniały niespodziewane i niezależne od stron okoliczności, które sprawiły, że powód nie jest w stanie bez poniesienia rażącej straty ukończyć robót w przewidzianym umową terminie. Okoliczności te wskazał w pozwie oraz piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2010 r. rozszerzającym żądanie pozwu ( przez przedłużenie terminu wykonania do dnia 31 stycznia 2011 r. zamiast do dnia 11 grudnia 2010 r. w wersji zgłoszonej w pozwie ). Przyczyny uzasadniające wydłużenie terminu realizacji umowy to-:</p> <p>- brak wymaganych atestów dla materiału do zabezpieczenia przeciwpożarowego i konieczność uzyskania akceptacji na zastosowanie technologii zastępczej z wprowadzeniem wykonawcy na budowę , co trwało dwa miesiące;</p> <p>-konieczność dodatkowego zazbrojenia podziurawionych płyt panwiowych stropów; -konieczność przeniesienia pionu kanalizacji deszczowej;</p> <p>-konieczność zmiany lokalizacji hydrantów z uwagi na odkryte niezinwentaryzowane wcześniej ściany żelbetowe oraz konieczność wykonania dodatkowych ścian żelbetowych w poziomie piwnicy po odkryciu niezinwentaryzowanych wcześniej stężeń stalowych; -potrzeba ( na polecenie inwestora ) dodatkowego wzmocnienia istniejących ścian przez co założenie siatek <span class="anon-block">R.</span> na istniejących tynkach po uprzednim mechanicznym oczyszczeniu ze starej farby i po zagruntowaniu;</p> <p>-potrzeba zmiany wymiarów kanałów wentylacyjnych ze względu na istniejące wymiary otworów w płytach stropowych;</p> <p>-konieczność wyrównania powierzchni płyt prefabrykowanych osłonowych kondygnacji technicznej nadbudówki przed wykonaniem prac elewacyjnych;</p> <p>-konieczność wyeliminowania kolizji obudowy koryt kablowych z sufitami podwieszanymi; -zamurowanie otworów wejściowych ,likwidacja ogrzewania wodnego oraz zamiana okna na drzwi wejściowe w maszynowni;</p> <p>-zwiększona absencja pracowników powoda na placu robót z terenów dotkniętych powodzią na skutek intensywnych opadów atmosferycznych w maju 2010 r.;</p> <p>-intensywne opady w <span class="anon-block">K.</span> w nocy z 23 na 24 lipca 2010 r. powodujące spłynięcie wody do wnętrza remontowanego obiektu ;</p> <p>-włączenie zasilania docelowego przez inwestora z opóźnieniem, co uniemożliwiło terminowe wykonanie pełnego zakresu robót elektrycznych.</p> <p>Podstawy prawnej dochodzonego roszczenia powód dopatruje się w &amp; 16 ust. 3 w związku z ust. 7 umowy oraz w przepisach ustawowych , a to w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 144)">art.144 Prawa zamówień publicznych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 ( 1) k.c.</a> </p> <p>Nieuwzględnienie żądania przesunięcia terminu wykonania umowy narazi powoda na rażące straty w postaci obowiązku zapłaty kary umownej w wysokości określonej w &amp; 13 umowy w kwocie 2.886.325 zł., która przekracza kwotę kapitału zakładowego powodowej Spółki, co obliguje podjęcie decyzji w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 397)">art. 397 Kodeksu spółek handlowych</a>.</p> <p>Strona pozwana-<span class="anon-block"> Akademia (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, w skrócie <span class="anon-block"> (...)</span>, wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, podnosząc że strona powodowa będąca profesjonalnym przedsiębiorcą już na etapie procedury przetargowej przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Prawie zamówień publicznych</a> była uprawniona do zaproponowania rozwiązań zamiennych, w tym również dla materiału <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block"> (...)</span>, czego nie uczyniła, stan prawny tej technologii był jasny już na etapie składania oferty , dalej zarzuciła że przyczyny wskazane przez powoda nie mogły usprawiedliwiać opóźnienia w realizacji robót, twierdzenia o zwiększonej absencji pracowników na placu budowy podczas powodzi są gołosłowne , gdyż nie znajdują potwierdzenia w dzienniku budowy, gdzie tylko raz kierownik sygnalizował zmniejszenie ilości tynkarzy, a zalanie budynku obciąża wykonawcę, którego obowiązkiem było zabezpieczenie remontowanego obiektu. Ponadto okoliczności przedstawione przez powoda nie zaliczają się do kategorii przesłanek roszczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 (1) k.c.</a> </p> <p>Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn..akt IC 1703/10 Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 7.217 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy ustalił ,że w dniu 6 stycznia 2010 r. została zawarta w trybie przetargu nieograniczonego umowa między <span class="anon-block"> (...)</span> jako zamawiającym a <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">K.</span> jako wykonawcą umowa o wykonanie remontu z przebudową domu studenckiego <span class="anon-block">(...)</span>. Zgodnie z &amp; 2 umowy termin rozpoczęcia robót ustalono na dzień zawarcia umowy a zakończenia na 19 września 2010 r. W &amp; 13 ust. 1 lit. a pkt.l zastrzeżono obowiązek zapłaty zamawiającemu przez wykonawcę kary umownej za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy w wysokości 0,2 <em> <!-- --> %</em> całkowitego wynagrodzenia brutto określonego w &amp; 6 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 140 ust. 3)">ust. 3</a> za każdy dzień zwłoki liczony od terminu wskazanego w &amp; 2 ust. 2. W &amp; 16 przewidziano możliwości zmiany umowy za zgodą obu stron z zachowaniem formy pisemnej pod rygorem nieważności oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 140;art. 140 ust. 3)">art. 140ust. 3 Prawa zamówień publicznych</a>. Przewidziano między innymi możliwość zmiany terminu wykonania robót będących przedmiotem umowy z inicjatywy którejkolwiek ze stron w sytuacjach wyliczonych wyczerpująco w umowie. Budynek będący przedmiotem umowy został postawiony w latach 70-tych XX wieku , przez złożeniem oferty przedstawiciele wykonawcy przeprowadzili jego oględziny, mieli możliwość zaglądnięcia do każdego pomieszczenia i zadawania pytań. Przejęcie placu budowy nastąpiło w dniu 6 stycznia 2010 r., zamawiający udostępnił wykonawcy dwie windy spośród czterech istniejących w budynku. W projekcie budowlanym przewidziany został materiał do zabezpieczenia przeciwpożarowego stropów <span class="anon-block"> (...)</span>, który nie posiadał wymaganych atestów na konstrukcje betonowe, a jedynie stalowe, w związku z czym <span class="anon-block"> (...)</span> wyraziła zgodę na zastosowanie technologii zastępczej. Poza tym w trakcie robót wystąpiły inne przeszkody wpływające na tok ich wykonywania. I tak ujawniły się otwory w płytach panwiowych stropów , co wymagało dodatkowych prac zbrojeniowych, otwory w szachtach okazały się zbyt małe do umieszczenia w nich instalacji wentylacyjnej i zostały poszerzone , dopiero w trakcie prac remontowych decyzję o przeniesieniu pionu kanalizacji deszczowej z dachu z szachtów instalacyjnych do przestrzeni przy kuchniach, co wymagało przeprojektowania układu wpustów, podczas instalowania hydrantów wykryto stężenia stalowe i w związku z tym zmieniono miejsce instalacji około 60 hydrantów.</p> <p>Zgodnie z sugestią inspektora nadzoru powód dodatkowo wzmocnił istniejące ściany przez założenie siatek <span class="anon-block">R.</span> na istniejących tynkach po uprzednim mechanicznym oczyszczeniu ze starej farby i zagruntowaniu. W korytarzach ujawniła się kolizja koryt elektrycznych z sufitami podwieszonymi, wobec czego podciągnięto koryta do żeber zewnętrznych płyt panwiowych i przeprojektowano podwieszane sufity. Celem umożliwienia otwierania okien oddymiających na zewnątrz wykonano pocienienie częściowo wykonanej elewacji. Został wykonany nieprzewidziany w projekcie drenaż całego budynku z wyjątkiem wejścia głównego wraz z dodatkową studzienką . Poza tym Urząd Dozoru Technicznego zakwestionował połączenie maszynowni dźwigu z wentylatornią i zastosowanie ogrzewania CO oraz osłonięcie tablicy tak aby przez okno nie zalała je woda i wydał zalecenie zamurowania otworów wejściowych i zlikwidowania ogrzewania wodnego oraz wykonania osłony nad tablicą, co powód zrealizował. Zestaw mebli w pokojach został poszerzony o dodatkowe szafki oraz zmieniony został sposób ocieplenia nadbudówki w maszynowni gdyż ujawniły się tam nieuwzględnione w dokumentacji nierówności, które trzeba było zniwelować.</p> <p>W maju 2010 r. miały miejsce intensywne opady atmosferyczne powodujące powódź w okolicach <span class="anon-block">K.</span> i w tym czasie nie stawiły się do pracy trzy brygady tynkarskie, których pracownicy mieszkali w tych okolicach. W tym samym czasie powód wykonywał roboty budowlane na terenie dwóch innych obiektów w <span class="anon-block">K.</span> , jednego w pobliżu <span class="anon-block">K.</span>, gdzie zatrudniał od 10 do 50 osób. Przy wykonywaniu tych robót opóźnień nie było.</p> <p>W nocy z 23 na 24 lipca 2010 r. intensywny opad spowodował zalanie budynku .</p> <p>Napięcie docelowe budynku zostało włączone w dniu 21 listopada 2010 r.</p> <p>Pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. powód zwrócił się do strony pozwanej o zmianę terminu wykonania umowy , a remont zakończył się pod koniec stycznia 2011 r.</p> <p>Przy ustaleniu stanu faktycznego Sąd Okręgowy oparł się na dowodach z dokumentów prywatnych takich jak umowa , pisma między stronami i dziennik budowy, które nie były kwestionowane przez strony, natomiast nie przyjął za podstawę ustaleń zeznań świadków na okoliczność absencji pracowników wykonawcy na placu robót w okresie powodzi, która miała miejsce w maju 2010 r. z uwagi na znaczne rozbieżności co do zakresu tych nieobecności wahające się od 20 % do 80 % zatrudnionych. Owe rozbieżności i brak wiarygodności zeznań świadków na tę okoliczność sprawiły, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii wpływu owej absencji na terminowość wykonywanych robót, gdyż brak konkretnych danych co do zakresu nieobecności pracowników wykonawcy w okresie powodzi. Pozostałe wskazywane przez powoda przyczyn opóźnienia robót nie miały charakteru nadzwyczajnej zmiany stosunków i dlatego Sąd uznał za zbędne przeprowadzenie dowodu na ich wpływ na terminowość wykonywanych prac. Sąd nie uwzględnił także wniosku o zakreślenie powodowi terminu do przedłożenia szczegółowych opracowań określających wpływ kolejnych utrudnień na terminowość wykonania poszczególnych prac oraz jakie straty powód w związku z tym poniósł, gdyż opracowanie takie nie miałoby charakteru dowodu, a stanowiłoby jedynie uszczegółowienie stanowiska procesowego w sprawie. Poza tym na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. zakreślono pełnomocnikom w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207)">art. 207</a> &amp; 3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> ostateczny termin do zgłoszenia wniosków dowodowych, twierdzeń i zarzutów pod rygorem utraty tego prawa po upływie zakreślonego terminu.</p> <p>Poczyniwszy powyższe ustalenia Sąd Okręgowy odniósł się do wszystkich podstaw faktycznych i prawnych powołanych przez powoda na uzasadnienie powództwa.</p> <p>W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy wychodzi z założenia , że skoro umowa została zawarta po przeprowadzeniu przetargu nieograniczonego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy-Prawo zamówień publicznych</a> to zasadą jest zakaz istotnych zmian umowy w stosunku do treści oferty na podstawie której wyłoniono wykonawcę robót, chyba zamawiający, w tym wypadku strona pozwana, przewidział możliwość takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w skrócie <span class="anon-block">(...)</span> oraz określił warunki takiej zmiany. Podstawę prawną dopuszczalności takiej zmiany przewiduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 144)">art. 144</a> ust. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Prawa zamówień publicznych</a> w przypadkach wyczerpująco wyliczonych w tym przepisie , ale możliwie jest to tylko w drodze zgodnych oświadczeń woli kontrahentów, gdyż przepis ten nie stanowi źródła roszczenia w wypadku gdy nie wszystkie strony umowy wyrażą zgodę na zmianę jej postanowień.</p> <p>Podstawy prawnej dochodzonego pozwem roszczenia nie może stanowić także &amp; 16 umowy, który dopuszcza możliwość zmiany umowy, polegającej między innymi na przesunięciu terminu wykonania robót w przypadkach wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 144;art. 144 ust. 1)">art. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych</a>, gdyż i tutaj zdaniem Sądu konieczne są zgodne oświadczenia woli zamawiającego i wykonawcy . I to postanowienia nie stwarza roszczenia o zmianę, a jedynie daje każdej ze stron podjęcia inicjatywy w kierunku zmiany niektórych postanowień umownych.</p> <p>Nie stwarza takiej możliwości także przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 632)">art. 632</a> &amp; 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>, który przewiduje jedynie możliwość podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego lub rozwiązania umowy w drodze ingerencji sądowej.</p> <p>Jedyną możliwość zmiany umowy w sposób dochodzony przez powoda stwarza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 (1) k.c.</a> zawierający tzw. klauzulę rebus sic stantibus, mający zastosowanie także do umów zawieranych w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Prawa zamówień publicznych</a> z mocy art. 139 ust. 1 tej ustawy. Przesłankami modyfikującymi treść stosunku zobowiązaniowego w drodze orzeczenia sądowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 (1) k.c.</a> jest jednak przesłanka nadzwyczajnej zmiany stosunków, której strony nie mogły przewidzieć, sprawiająca że spełnienie świadczenia groziłoby jednej ze stron rażącą stratą . Nadzwyczajna zmiana stosunków może mieć charakter społeczny, gospodarczy, czy też przyrodniczy .Zdaniem Sądu Okręgowego wszystkie wskazywane przez powoda przyczyny opóźnienia za wyjątkiem powodzi w maju 2010 r. nie mogą uznane za nadzwyczajną i nieprzewidywaną zmianę stosunków. Przyczyny natury technicznej stwierdzone w czasie realizacji umowy nie mają pierwsze nadzwyczajnego charakteru , a po drugie były do przewidzenia, zwłaszcza przez profesjonalistę jakim jest powód, który trudni się świadczeniem usług remontowych, czy robót budowlanych. Przystępując do przetargu powód miał i składając ofertę powód miał możliwość zapoznania się ze stanem technicznym budynku, wiedział kiedy został postawiony i jaką technologią .Poza tym okoliczności wskazywane przez powoda nie miały charakteru powszechnego i były zależne od stron stosunku zobowiązaniowego. Dotyczy to w szczególności odmowy udostępnienia wykonawcy dwóch spośród czterech wind w budynku, zawarcia w projekcie budowlanym zapisów przewidujących zastosowanie materiału <span class="anon-block"> (...)</span>, czy braku zapewnienia docelowego zasilania aż do listopada 2011 r. Zmiany stosunków uzasadniające zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 (1) k.c.</a> muszą bowiem mieć charakter obiektywny i niezależny od woli stron. Brak należytego współdziałania przy wykonywaniu umowy przez kontrahenta wykonawcy nakazany przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354)">art. 354 k.c.</a> może mieć znaczenie przy ocenie czy zachodzą podstawy do odpowiedzialności za niewykonanie, czy nienależyte wykonanie zobowiązania umownego, ale to nie jest przedmiotem roszczenia powoda i ocena krytykowanej przez wykonawcę postawy zamawiającego przekraczałoby zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie i stanowiłoby naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321)">art. 321 k.p.c.</a> </p> <p>Za nadzwyczajną zmianę stosunków nie można także uznać także obfitych opadów atmosferycznych w lipcu 2010 r. ,gdyż o tej porze roku tego rodzaju zjawiska występują i rzeczą wykonawcy było odpowiednie zabezpieczenie frontu robót.</p> <p>Jedynie powódź w okolicach <span class="anon-block">K.</span> w maju 2010 r. mogłaby być uznana za nadzwyczajną, obiektywną i niezależną od stron zmianę stosunków i uzasadniać żądanie pozwu, ale w sytuacji gdyby powód wykazał związek przyczynowy ( niekoniecznie normalny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>) między tym zdarzeniem a opóźnieniem w wykonaniu umowy. Związku takiego powód jednak nie wykazał, gdyż przesłuchanie w sprawie świadkowie złożyli bardzo rozbieżne zeznania co do absencji pracowników powoda na budowie w tym okresie , powód realizował w tym czasie na terenie <span class="anon-block">K.</span> lub w pobliżu inne inwestycje i nie miało to wpływu na tok tych robót, a poza tym istniała możliwość zorganizowania zastępstwa z uwagi na nadpodaż siły roboczej i istniejące bezrobocie.</p> <p>W końcu oprócz przesłanki nadzwyczajnej i nieprzewidywalnej zmiany stosunków powód nie wykazał dalszej przesłanki skuteczności powództwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 (1) k.c.</a>, a mianowicie że spełnienie świadczenia , np. opłacenie na budowie innych osób w zastępstwie pracowników dojeżdżających z terenów dotkniętych powodzią, wiązało się dla niego z rażącą stratą.</p> <p>Nie jest nią obowiązek zapłaty kary umownej, której wysokość ustalona została w umowie, ale zakres w jakim strona powodowa może z tego tytułu ponosić odpowiedzialność zależy od innych przesłanek aniżeli wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 ( 1) k.c.</a>, które nie były i nie mogły być przedmiotem badania w niniejszej sprawie z uwagi na zakres związania Sądu żądaniem pozwu i jego podstawą faktyczną .</p> <p>Dlatego też powództwo zostało oddalone, a o kosztach procesu na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 7.200 zł. i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł., Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> </p> <p>W apelacji, opartej na zarzutach naruszenia prawa materialnego ,a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1);art. 65)">art. 353 (1) i art. 65 k.c.</a> w związku z &amp; 16 ust. 3 lit. b pkt. 1,4,5,6 i lit.d pkt. 1 umowy z dnia 6 stycznia 2010 r., zwanej dalej „ umową ",<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353)">art. 353</a> (l)i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> w związku z &amp; 16 ust. 5 umowy, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> w związku z &amp; 16 ust. 1 umowy, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 144)">art. 144</a> ust. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Prawa zamówień publicznych</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art. 357 (1) k.c.</a> oraz naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 227)">art. 227</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art.278 k.p.c.</a> przez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, powód wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu i zasądzenie kosztów procesu lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</p> <p>Apelacja nie może odnieść skutku.</p> <p>Do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego należy się odnieść mając w pierwszym rzędzie na uwadze , że umowa została zawarta w wyniku przetargu nieograniczonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">ustawy-Prawa zamówień publicznych</a>. Przepisy tej ustawy stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ogólnych prawa cywilnego i mają pierwszeństwo przez tymi przepisami, a głównie do ich naruszenia sprowadzają się podniesione w apelacji zarzuty. Daleko idące ograniczenia co do możliwości zmiany umów zawieranych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Prawa zamówień publicznych</a> zawiera art. 144 ust.l tej ustawy , co w znacznej mierze ingeruje w zasadę swobody umów wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 (1) k.c.</a>, a także rzutuje na sposób wykładni oświadczeń woli stron w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> </p> <p>Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 144;art. 144 ust. 1)">art.144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych</a> krępuje w pewnym zakresie kontrahentów w zakresie modyfikacji stosunku zobowiązaniowego w sposób odmienny od SIWZ i dopuszcza taką możliwość tylko w sytuacjach wymienionych wyczerpująco w tym przepisie. Dotyczyć on może zatem zmiany poszczególnych istotnych postanowień umownych w drodze zgodnych oświadczeń woli wszystkich podmiotów stosunku zobowiązaniowego, natomiast nie może być źródłem roszczenia w braku zgody wszystkich kontrahentów o ingerencję w treść umowy w drodze orzeczenia sądowego.</p> <p>Źródłem tego roszczenia nie mogą być także postanowienia &amp; 16 umowy dotyczące możliwości zmiany w sytuacjach przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 144;art. 144 ust. 1)">art. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych</a>. Także tutaj nie przewidziano roszczenia o zmianę, a tylko korektę w drodze zgodnych oświadczeń kontrahentów. Możliwości wystąpienia ze stosownym roszczeniem nie można dopatrywać się w dopuszczeniu do zmiany z inicjatywy tylko jednej ze stron. Inicjatywa taka w braku akceptacji kontrahenta nie stwarza możliwości dochodzenia wnioskowanej w drodze powództwa . Taki sposób wykładni &amp; 16 umowy czyni zadość <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> ,gdyż uwzględnia specyfikę umów zawieranych w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ()">Prawa zamówień publicznych</a> celem realizacji inwestycji ze środków publicznych. Przesądza to także o bezzasadności zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> stanowiącego podstawę prawną roszczenia o złożenie oświadczenia woli.</p> <p>W tej sytuacji tylko przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357)">art. 357</a> (l)<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040190177" title="Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 (art. 139;art. 139 ust. 1)">art. 139 ust. 1 Prawa zamówień publicznych</a> mógłby stanowić podstawę prawną dochodzonego roszczenia, i tutaj jednak argumentacji Sądu I instancji nie można zakwestionować. Zgodzić się należy w szczególności ze stwierdzeniem, że zmiana stosunków stanowiąca przesłankę zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 357(1))">art.357 (1) k.c.</a> musi mieć charakter nadzwyczajny i niezależny od woli stron. Tymczasem wszystkie okoliczności faktyczne powołane przez powoda cech takich nie miały<em> <!-- -->,</em> poza powodzią w maju 2010 r. w miejscowościach położonych w pobliżu <span class="anon-block">K.</span>. Ale i w tym przypadku trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że powód nie wykazał aby zachodził związek przyczynowy między absencją pracowników zatrudnionych przy robotach remontowych a opóźnieniem w realizacji inwestycji . Zeznania świadków w tej materii były bardzo rozbieżne co zakresu absencji pracowników powoda na placu robót w trakcie realizacji inwestycji, twierdzeń powoda w tej materii nie potwierdzały zapisy w dzienniku budowy i w takiej sytuacji dowód z opinii biegłego na okoliczność wpływu zwiększonej absencji na terminowość wykonywania prac był bezcelowy z braku reprezentowanych danych do udzielenia miarodajnej odpowiedzi.</p> <p>Pominięcie tego wniosku dowodowego nie stanowiło więc naruszenia przepisów postępowania - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> Chybiony był także wniosek o dowód z opinii biegłego na okoliczność wpływu na tempo wykonywania robót pozostałych okoliczności faktycznych powołanych przez powoda, gdyż z przyczyn wyżej wskazanych nie stanowiły one nadzwyczajnej i niespodziewanej zmiany stosunków wywołanej zdarzeniami obiektywnymi i niezależnymi od żadnej ze stron.</p> <p>Z przytoczonych wyżej względów Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako bezzasadną.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego, na które składają się koszty zastępstwa prawnego w wysokości określonej w &amp; 6 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (ust. 1 pkt. 7)">pkt. 7</a> w związku z &amp; 12 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (ust. 1;ust. 1 pkt. 2)">ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> ( Dz.U.Nr. 163 , poz. 1349 ze zm.), orzeczono w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (art. 98)">art. 98</a> &amp; 1 i 3 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391)">art. 391</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> </p> </div>